Μιχάλης Κυπραίος: «Η παρακαταθήκη του Τάσου Αλιφέρη είναι η “σχολή” ενεργών πολιτών που άφησε πίσω του»

Kύριε Κυπραίε, να πάμε μερικά χρόνια πίσω, στο 2008, τότε που είχε ανοίξει η συζή­τηση για τον γάμο των ομο­φυ­λό­φι­λων από την τολμηρή κίνηση του αεί­μνη­στου Τάσου Αλιφέρη.

Γι΄αυτό έκανε ό,τι έκανε ο Τάσος, για να ανοίξει τη συζή­τηση και να μπει το θέμα στην ατζέντα.

Πριν πάρει αυτή την απόφαση, το είχε εκμυ­στη­ρευ­τεί στους συνερ­γά­τες του;

Μας είπε τι σκόπευε να κάνει, αλλά αφού το οργά­νωσε πρώτα. Ο Τάσος είναι…. ήταν -ακόμα χρη­σι­μο­ποιώ ενεστώτα- υπε­ρα­σπι­στής των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των πάσης μορφής. Οπότε για εκείνον ήταν πάρα πολύ εύκολο. Την εποχή εκείνη ο Γρη­γό­ρης Βαλ­λια­νά­τος έψαχνε να βρει έναν δήμαρχο για να κάνει αυτή την παρέμ­βαση. Ο Τάσος το δέχθηκε. Πρέπει να σας πω ότι έψαξαν κι άλλους δημάρ­χους αλλά δεν βρέθηκε κανένας σε όλη την Ελλάδα να το κάνει. Ενα βράδυ, τηλε­φώ­νη­σαν στον Τάσο, επειδή είχαν μάθει για τις ενέρ­γειες αυτού του τόσο προ­ο­δευ­τι­κού και ορα­μα­τι­στή δημάρ­χου και η συζή­τηση δεν κράτησε παρα­πάνω από 5 λεπτά. Ουσια­στικά ο Τάσος ήθελε να ανοίξει η συζή­τηση για το δικαί­ωμα στον γάμο των ομο­φυ­λό­φι­λων ζευ­γα­ριών. Αυτό έκανε. Και εγώ θεωρώ ότι η συζή­τηση αυτή που άνοιξε τότε ο Τάσος Αλι­φέ­ρης, κλείνει τώρα. Αλλά ο Τάσος την άνοιξε.

Σας λέει λοιπόν τι σκο­πεύει να κάνει και ανοίγει τον κύκλο όπως λέτε.

Ακριβώς. Απο­λύ­τως συνει­δητά το έκανε τότε να ανοίξει αυτή η συζή­τηση. Και ήξερε τι θα επα­κο­λου­θούσε και πόσες αντι­δρά­σεις θα είχε. Αλλά οι αντι­δρά­σεις να ξέρετε δεν ήρθαν από την Τήλο. Υπήρχαν βεβαίως και εκείνοι που προ­βλη­μα­τί­στη­καν, αλλά ήταν μια μικρή μειο­ψη­φία των κατοί­κων του νησιού. Αλλά αυτό δεν αφο­ρούσε τον Τάσο. Η πλειο­ψη­φία του νησιού το δέχθηκε.

Και ο ίδιος ήταν απο­φα­σι­σμέ­νος να προ­χω­ρή­σει.

Ναι, φυσικά. Και δεν ήταν ούτε το πρώτο ούτε το τελευ­ταίο που ο Τάσος ήταν απο­φα­σι­σμέ­νος να υλο­ποι­ή­σει.

Φαντά­ζο­μαι όμως ότι θα είχαν ασκηθεί πιέσεις να μην προ­χω­ρή­σει.

Πολλές. Αλλά έξω από την Τήλο.

Και φτάνει λοιπόν η ημέρα που γίνο­νται οι γάμοι.

Ναι. Είχαν γίνει πολλές παρεμ­βά­σεις και πολλές δια­μαρ­τυ­ρίες, πάντα εκτός Τήλου και υπήρχε η πλη­ρο­φο­ρία ότι και μέσω της αστυ­νο­μίας θα επι­χει­ρού­σαν να εμπο­δί­σουν τη δια­δι­κα­σία κι έτσι άλλαξε η ώρα. Ενώ είχε ανα­κοι­νω­θεί ότι οι γάμοι θα γίνο­νταν στις 10 το πρωί, τελικά έγιναν γύρω στις 7 το πρωί. Μέχρι να πάρουν χαμπάρι τι γινόταν, οι γάμοι είχαν ήδη γίνει. Οι άνθρω­ποι αυτοί είχαν κάθε δικαί­ωμα να τελέ­σουν πολι­τικό γάμο και να μη γίνο­νται δια­κρί­σεις εις βάρος τους. Ηταν νόμιμο δικαί­ωμά τους και απέ­να­ντι στον νόμο είμαστε όλοι ίσοι. Αυτά που σας λέω είναι κου­βέ­ντες του Τάσου, δεν είναι δικές μου. Τον θυμάμαι σαν τώρα που το έλεγε ότι ο νόμος ισχύει για όλους τους ανθρώ­πους και όλοι είμαστε ίσοι απέ­να­ντι στον νόμο. Αλλωστε εμείς ζούσαμε σε ένα μικρό νησί που, θα μου επι­τρέ­ψετε να πω, τα δικαιώ­ματά μας ως νησιώ­τες πάντα έμπαι­ναν λίγο στην άκρη. Ξέρετε το αθη­νο­κε­ντρικό αυτό κράτος, δεν βλέπει τα μικρά νησιά με το ίδιο μάτι, ούτε λαμ­βά­νει υπ΄όψιν τη νησιω­τι­κό­τητα για τις όποιες απο­φά­σεις του. Τα ξέρετε κι εσείς. Κι αν η Ρόδος για το κέντρο είναι ένα νησί δευ­τέ­ρας κατη­γο­ρίας -πρώτης κατη­γο­ρίας είναι μόνον όσοι είναι στο κέντρο των Αθηνών ή κοντά στο κέντρο- η Τήλος είναι νησί τρίτης κατη­γο­ρίας. Αυτό όσον αφορά στο κράτος και το πώς αντι­με­τω­πί­ζει τους κατοί­κους της Περι­φέ­ρειας, μη λαμ­βά­νο­ντας υπ΄όψιν τα δικαιώ­ματά τους.

Ισως ήταν και αυτές οι αδικίες που κρά­τη­σαν τον Τάσο Αλιφέρη στο νησί απο­φα­σί­ζο­ντας να παλέψει για την άρση τους.

Αυτό ήταν ένα βασικό κρι­τή­ριο για τον Τάσο o οποίος έκανε μια σειρά από τομές, πέρα από τους γάμους των ομο­φυ­λό­φι­λων. Οπως ξέρετε το Μετα­φο­ρικό Ισο­δύ­ναμο ήταν έμπνευση του Τάσου. Κι αυτό αφο­ρούσε πάλι το δικαί­ωμα των πολιτών να είναι ίσοι απέ­να­ντι στον νόμο. Δεν ήταν μόνο πρα­κτικό ζήτημα ήταν και ουσια­στικό ως προς την ισότητα των πολιτών. Που κι αυτό ακόμα σήμερα το συζη­τάμε. Το Μετα­φο­ρικό Ισο­δύ­ναμο όπως εφαρ­μό­ζε­ται σήμερα δεν έχει καμία σχέση με το Μετα­φο­ρικό Ισο­δύ­ναμο ως έμπνευση. Εγινε ένα πολύ καλό πρώτο βήμα αλλά δεν έχει τελειώ­σει σε καμία περί­πτωση, δεν ήταν αυτό που ορα­μα­τί­στηκε ο Τάσος. Αυτή ήταν μόνο η αρχή του.

Ηταν ο Τάσος ένας ορα­μα­τι­στής δήμαρ­χος;

Αυτό ακριβώς ήταν. Ηταν ένας ορα­μα­τι­στής δήμαρ­χος, ήταν ένας άνθρω­πος που απο­δει­κνύ­ε­ται εκ των υστέρων ότι ήταν πολλά χρόνια μπροστά. Η Τήλος ήταν πολύ τυχερή που βρέθηκε στο τιμόνι της ο Τάσος κι ο Τάσος ήταν πολύ τυχερός που βρέθηκε μπροστά του η Τήλος. Ο Τάσος αγα­πούσε την Τήλο.

Εσείς πώς απο­φα­σί­σατε να συνερ­γα­στείτε με τον Τάσο Αλιφέρη; Πώς γνω­ρι­στή­κατε;

Σε ηλικία 23 χρονών -το 1993- έφυγα από τη Ρόδο για την Τήλο, όπου έκανα ένα μικρό ξενο­δο­χείο και πήγα στο νησί για δουλειά. Τότε γνώρισα τον Τάσο ως γιατρό στο νησί. Ηταν ήδη εκεί. Ηρθε για το αγρο­τικό του κι έμεινε. Δεν ξανά­φυγε ποτέ. Και από εκεί και πέρα γρά­φτηκε ιστορία. Ο Τάσος αρρώ­σταινε όταν έφευγε από την Τήλο και έπρεπε να πάει για δου­λειές είτε στη Ρόδο είτε στην Αθήνα.

Τι θυμάστε πιο πολύ από τον Τάσο; Τι σας έχει μείνει;

Οτι έκανε τα αδύνατα δυνατά. Δεν υπήρχε αδύνατο για τον Τάσο. Θεωρώ τον εαυτό μου ευλο­γη­μένο που τον γνώρισα. Ο Τάσος ήταν μια σχολή ολό­κληρη. Το μεγα­λύ­τερο έργο του Τάσου ήταν ότι δημιούρ­γησε ενερ­γούς, προ­ο­δευ­τι­κούς πολίτες. Αυτή είναι η κλη­ρο­νο­μιά που άφησε και στη σημε­ρινή δήμαρχο Τήλου, η οποία είναι η «φυσική» του συνέ­χεια. Η Μαρία Καμμά Αλιφέρη εκπρο­σω­πεί την ίδια παρά­ταξη, τους ίδιους ανθρώ­πους, τους ίδιους ενερ­γούς πολίτες, την ίδια φιλο­σο­φία.

Και η Μαρία, όπως μια ομάδα ανθρώ­πων που την στη­ρί­ζουν σήμερα, απο­φοί­τη­σαν από τη Σχολή Αλιφέρη.

Λέτε για Σχολή Αλιφέρη…

Ναι, ο Αλι­φέ­ρης είναι Σχολή. Κάποια στιγμή θα τον δια­βά­ζουμε στα σχολικά βιβλία. Ξέρω ότι αυτό που σας λέω είναι πολύ μεγάλο, αλλά εγώ το πιστεύω.

• Εσείς ήσασταν μαζί του από την πρώτη του θητεία ως δήμαρ­χος Τήλου;

Ναι, μόλις η Τήλος έγινε ενιαίος Δήμος. Ο Τάσος εξελέγη πρώτη φορά ως δήμαρ­χος του Μεγάλου Χωριού και μετά όταν έγινε ένας Δήμος το νησί έγινε δήμαρ­χος του ενιαίου Δήμου. Αλλά ήμουν συνερ­γά­της του και πριν να γίνω δημο­τι­κός σύμ­βου­λος.

Ο Τάσος παρότι με κατα­γωγή από τη Λακωνία και κάτοι­κος Πειραιά, πάλευε για τους νησιώ­τες και όχι μόνο για τους κατοί­κους της Τήλου, σαν να ήταν και ο ίδιος νησιώ­της.

Ναι, ακριβώς. Ο Τάσος ήρθε για το αγρο­τικό του ως γιατρός, καμία σχέση δεν είχε με τα νησιά. Κάναμε πράγ­ματα που ήταν πρω­το­πο­ριακά και μονα­δικά, όχι μόνο για την Τήλο αλλά για όλη την Ελλάδα. Η τηλεϊ­α­τρική εφαρ­μό­στηκε για πρώτη φορά πανελ­λα­δικά στην Τήλο και μετά στα υπό­λοιπα μέρη της Ελλάδας και ήταν κι αυτό ιδέα του Τάσου Αλιφέρη.

Και επειδή τότε δεν μπο­ρούσε να υπάρχει σύνδεση με Νοσο­κο­μείο της Ελλάδας, το ‘97 με 98, ήμασταν σε σύνδεση με το Πανε­πι­στη­μιακό Νοσο­κο­μείο της Πίζα στην Ιταλία. Κατά καιρούς περνάνε σπου­δαίοι άνθρω­ποι από την Τήλο σαν επι­σκέ­πτες. Σε μια επί­σκεψη λοιπόν στην Τήλο του Ιταλού καθη­γητή Cavina που είχε έρθει για δια­κο­πές, και ήταν και πρό­ε­δρος ενός οργα­νι­σμού στην Ευρώπη, στις συζη­τή­σεις που έκαναν με τον Τάσο προ­έ­κυψε η ιδέα της τηλεϊ­α­τρι­κής. Στήθηκε ολό­κληρο δίκτυο τηλεϊ­α­τρι­κής σε ένα νησί μιας χώρας που δεν υπήρχε τηλεϊ­α­τρική. Για σκε­φτείτε κι αυτό πόσο πρω­το­πο­ριακό ήταν… Γίνο­νταν εξε­τά­σεις στους κατοί­κους κι οι απα­ντή­σεις έρχο­νταν από την Ιταλία. Εχουμε σώσει ζωές Τηλια­κών και επι­σκε­πτών του νησιού με την τηλεϊ­α­τρική. Και μετά ξεκί­νησε στην υπό­λοιπη Ελλάδα. Αυτό, όπως και το Μετα­φο­ρικό Ισο­δύ­ναμο, ήταν τομές σε πολι­τικό επίπεδο. Δεν μιλάμε για τα έργα που έγιναν στην Τήλο. Οπου πατάμε τώρα στην Τήλο, είναι έργο του Τάσου Αλιφέρη. Οι πολι­τι­κές που εφάρ­μοσε ο Τάσος έγιναν μετά παρά­δειγμα για όλη την Ελλάδα. Ο Τάσος δεν φοβόταν να συγκρου­στεί ούτε καν με τους δικούς του. Ανήκε στο ΠΑΣΟΚ όπως ξέρετε. Ε, τις περισ­σό­τε­ρες φορές που έσπασε αυγά για να εφαρ­μό­σει νέες πολι­τι­κές και να ανοίξει νέους δρόμους, ήταν με το ΠΑΣΟΚ. Για τον Τάσο και τις ιδέες του μπο­ρούμε να μιλάμε μέρες… Ο Τάσος δρο­μο­λό­γησε τομές. Θα σας πω ακόμα μια, αυτή με τα σχολεία στα απο­μα­κρυ­σμένα μέρη. Το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα που είχαμε τότε ήταν η κάλυψη των κενών θέσεων στα σχολεία. Ερχο­νταν οι εκπαι­δευ­τι­κοί το πρωί με το καράβι από τον Πειραιά και μετά έφευγαν με μετά­ταξη πίσω την ίδια μέρα αλλά κρα­τού­σαν δεσμευ­μέ­νες τις θέσεις στα σχολεία των νησιών. Αυτό είχε ως απο­τέ­λε­σμα, οι γονείς να εγκα­τα­λεί­πουν με τα παιδιά τους τα νησιά για να μην τους στε­ρή­σουν την εκπαί­δευσή τους. Κι έτσι ερή­μω­ναν τα νησιά. Κάποια στιγμή, το ποτήρι ξεχεί­λισε και ο Τάσος απο­φά­σισε να παραι­τη­θεί σε ένδειξη δια­μαρ­τυ­ρίας. Τότε ήταν υπουρ­γός Παι­δείας ο Γιώργος Παπαν­δρέου. Τον κάλεσε στην Αθήνα ο Γιώργος Παπαν­δρέου και βρέθηκε η λύση. Εκατσαν μαζί και έγραψαν τη νομο­θε­σία που έδινε αυξη­μένα μόρια σε όσους εκπαι­δευ­τι­κούς έμεναν για τρία χρόνια στα νησιά. Και έτσι στε­λε­χώ­θη­καν τα σχολεία στα μικρά νησιά και πήραν ζωή και έχουμε αυτό που έχουμε σήμερα.

Σφρα­γίδα λοιπόν του Τάσου Αλιφέρη και σε αυτό.

Ναι, βέβαια. Να σας θυμίσω και την απόφαση για την απα­γό­ρευση του κυνη­γιού το 2004. Κοι­τάξτε, η πορεία της Τήλου και εδώ που έχει φτάσει σήμερα, δεν είναι τυχαία. Τότε είχαμε καθίσει κάτω και είχαμε απο­φα­σί­σει τι πορεία θέλουμε να πάρουμε για το νησί. Οταν άρχισε στη δεκα­ε­τία του ‘90 να έρχεται του­ρι­σμός, έπρεπε να πάρουμε κάποιες απο­φά­σεις για το τι του­ρι­σμό θα θέλαμε να έχουμε. Θα μπο­ρού­σαμε να πάρουμε τον εύκολο δρόμο, να γεμί­σουμε μπα­ρά­κια, να φέρουμε ημε­ρή­σιο του­ρι­σμό και να βγά­λουμε χρήματα. Τότε λοιπόν είπαμε αν θέλαμε αυτό ή αν θέλαμε τον δύσκολο δρόμο, αυτόν της εναλ­λα­κτι­κής μορφής του­ρι­σμού. Δικαιω­θή­καμε μετά από όλα αυτά τα χρόνια και κατα­φέ­ραμε να κάνουμε τη διαφορά και να έχουμε ξεχω­ρί­σει ως προ­ο­ρι­σμός.

Και με την απα­γό­ρευση του κυνη­γιού τότε υπήρξαν σφοδρές αντι­δρά­σεις.

Χαμός γινόταν… Μόνο αντι­δρά­σεις; Το λόμπι των κυνηγών είναι πολύ μεγάλο, τότε δεν είχαμε αντι­λη­φθεί πόσο μεγάλο ήταν. Το περι­βάλ­λον έπρεπε να το δια­φυ­λά­ξουμε με κάθε τρόπο για να υπο­στη­ρί­ξουμε και το νησί μας αλλά και την κατεύ­θυνση που θέλαμε να δώσουμε στον του­ρι­σμό μας.

Σε κάθε απόφαση όμως που τάραζε τα νερά ήσασταν δίπλα στον δήμαρχο, στη­ρί­ζατε τις απο­φά­σεις του, ήσασταν δίπλα του, γιατί πέρα από την πολι­τική σκέψη ήθελε και τόλμη για να κάνεις αυτές τις τομές στην ελλη­νική πραγ­μα­τι­κό­τητα.

Βεβαίως ήμασταν δίπλα του και βεβαίως ήθελε τόλμη. Είχαμε κάνει κατά­ληψη στον Δήμο και ερχόταν η Αστυ­νο­μία για να μας πάρει μέσα τότε με την απα­γό­ρευση του κυνη­γιού. Βάζαμε πλάτη στον Τάσο Αλιφέρη παρά τις απειλές που δεχό­μα­σταν. Είχαμε κλείσει το λιμάνι και μέχρι την τελευ­ταία στιγμή μας υπέ­βαλ­λαν μηνύ­σεις οι κυνη­γε­τι­κοί σύλ­λο­γοι. Επι­μεί­ναμε και το πετύ­χαμε.

Αντι­λαμ­βά­νο­μαι ότι αν δεν είχε βρεθεί ο Τάσος Αλι­φέ­ρης στον δρόμο της Τήλου, ή η Τήλος στο δρόμο του Τάσου Αλιφέρη η πορεία του νησιού σήμερα θα ήταν πολύ δια­φο­ρε­τική.

Βεβαίως. Ισχύουν και τα δύο. Κι ο Τάσος δεν θα ήταν αυτός που ήταν και η Τήλος δεν θα ήταν αυτή που είναι σήμερα. Και εμείς δεν ήμασταν αυτοί που είμαστε.

Η ιστορία με το καράβι, πώς προ­έ­κυψε;

Το καράβι… Κι αυτό ήταν προϊόν προ­ο­δευ­τι­κής σκέψης του Τάσου Αλιφέρη και όχι απλώς επίλυση ενός πρα­κτι­κού ζητή­μα­τος. Τότε δεν υπήρχαν χρη­μα­το­δο­τή­σεις ούτε στήριξη από το κράτος για να γίνει αυτό που έγινε και έπρεπε να κάνουμε πάρα πολλά πράγ­ματα και συνει­δητά πήραμε απο­φά­σεις οι οποίες τότε δεν ήταν σύν­νο­μες αλλά σήμερα είναι. Και τότε ήμασταν μπροστά από την εποχή μας. Τον χειμώνα έπρεπε να έχουμε καράβι στην Τήλο. Αρρώ­σταινε κάποιος και δεν ερχόταν ούτε ελι­κό­πτερο ούτε πλωτό σκάφος. Και έφευγε το καράβι και κατέ­βαινε με τον άρρωστο για το Νοσο­κο­μείο της Ρόδου. Και βέβαια το ΕΚΑΒ δεν μας απο­ζη­μί­ωνε αλλά τώρα, αυτό το κάνει το κράτος. Τότε είχαμε σύνδεση μόνο δύο φορές την εβδο­μάδα με τη Ρόδο. Ο κάτοι­κος της Τήλου έπρεπε να έρθει στη Ρόδο και να μείνει τέσ­σε­ρις μέρες για να πάρει πχ ένα χαρτί από την εφορία ή να πάει σε έναν γιατρό… Για υπο­λο­γί­στε τα έξοδα δια­μο­νής και δια­τρο­φής, συν τα μερο­κά­ματα που έχανε. Γι’ αυτό έλεγα πριν για πολίτες τρίτης κατη­γο­ρίας. Μια φορά την εβδο­μάδα ερχόταν το καράβι το πρωί στη Ρόδο και επέ­στρεφε το από­γευμα για να μπορούν να εξυ­πη­ρε­τού­νται οι κάτοι­κοι. Βέβαια, μπαί­ναμε μέσα, δεν έβγαι­ναν τα έξοδα αλλά το κάναμε πολύ συνει­δητά και με απο­φά­σεις του δημο­τι­κού συμ­βου­λίου για να χρη­μα­το­δο­τούμε το καράβι. Τώρα όλα αυτά είναι νόμιμα. Εμείς όμως τότε, όχι. Γι΄αυτό φτάσαμε μέχρι τον Αρειο Πάγο που όμως μας δικαί­ωσε και δεν πλη­ρώ­σαμε οι δημο­τι­κοί σύμ­βου­λοι -που λαμ­βά­ναμε τις απο­φά­σεις για το καράβι- τα χρήματα που μας κατα­λο­γί­στη­καν. Ακόμα και ο Αρειος Πάγος μάς δικαί­ωσε και χαρα­κτή­ρισε τη γραμμή τότε που εκτε­λούσε το πλοίο ως “Γραμμή Ζωής”.

Γενι­κό­τερα, για όλες αυτές τις τομές και τις παρεμ­βά­σεις εκείνης της περιό­δου, το τίμημα ήταν ακριβό;

Ηταν. Τότε δεν το αντι­λαμ­βα­νό­μα­σταν έτσι. Τότε τα θεω­ρού­σαμε απο­λύ­τως φυσιο­λο­γικά.

Ομως εκείνη την περίοδο γρά­φτηκε ιστορία.

Σωστά. Ακριβώς αυτό. Κι αν ο Τάσος Αλι­φέ­ρης δεν είχε προ­σβλη­θεί από τον καρκίνο η παρου­σία του θα ήταν κατα­λυ­τική στο σημε­ρινό πολι­τικό σκηνικό της χώρας. Ο Τάσος ήταν πολι­τικό ον. Δεν νομίζω ότι υπάρ­χουν πολλοί άνθρω­ποι στην Ελλάδα σαν τον Τάσο.

Και παρότι αγω­νι­ζό­ταν για την υγεία του, για τη ζωή του ουσια­στικά, δεν έλειψε από τον αγώνα.

Όταν αρρώ­στησε, δεν έβγαινε η φωνή του και προ­σπα­θούσε να μιλήσει στο τηλέ­φωνο για να λύσουμε θέματα του Δήμου. Στο τέλος, επειδή δεν μπο­ρούσε πια να μιλήσει, επι­κοι­νω­νού­σαμε με μηνύ­ματα. Απειρα μηνύ­ματα, όλη μέρα. Αντί να ασχο­λεί­ται με τα θέματα της υγείας του έγραφε άπειρα μηνύ­ματα για τα ζητή­ματα του Δήμου.

Δεν θα σας ρωτήσω αν λείπει σήμερα ο Τάσος Αλι­φέ­ρης αλλά θα σας ρωτήσω από πού λείπει.

Λείπει από την Ελλάδα. Λείπει ως άνθρω­πος, λείπει ως γιατρός -γιατί ήταν και μεγάλος γιατρός- λείπει ως πολι­τι­κός… Λείπει αυτό που ήταν. Λείπει από την Τήλο. Ομως η σημε­ρινή δήμαρ­χος συνε­χί­ζει επάξια το έργο του στο νησί.

Το τελευ­ταίο έργο του Τάσου Αλιφέρη στην Τήλο ποιο ήταν;

Κοι­τάξτε, όταν μιλάω για «σχολή Αλιφέρη» εννοώ ότι ακόμα και έργα που γίνο­νται σήμερα στο νησί, δρο­μο­λο­γή­θη­καν επί θητείας του Τάσου Αλιφέρη. Το πρό­γραμμα Zero που εφαρ­μό­ζε­ται στην Τήλο και που την έκανε γνωστή σε όλο τον κόσμο με τις προ­σπά­θειες της δημάρ­χου και των συνερ­γα­τών της, δεν έγινε τυχαία στο νησί. Δεν διά­λε­ξαν οι άνθρω­ποι αυτοί τυχαία το νησί. Ανα­ζή­τη­σαν μια κοι­νω­νία με ανοιχτά μυαλά, με προ­ο­δευ­τι­κούς ανθρώ­πους γιατί πρώτα οι κάτοι­κοι έπρεπε να συναι­νέ­σουν και να εκπαι­δευ­τούν. Μας είπαν λοιπόν ότι διά­λε­ξαν την Τήλο για το παρελ­θόν της. Η Τήλος, είναι αυτή που είναι και χάρη στον Τάσο, αλλά και σε όσους τον στή­ρι­ξαν, για να μην αδι­κούμε και άλλους ανθρώ­πους διότι υπήρχαν άνθρω­ποι που σκέ­φτο­νταν το ίδιο προ­ο­δευ­τικά.

Τι δεν πρόλαβε να κάνει ο Τάσος Αλι­φέ­ρης;

Φαντά­ζο­μαι χιλιά­δες πράγ­ματα! Ηταν ένας άνθρω­πος που ήταν αει­κί­νη­τος και κυριο­λε­κτικά και μετα­φο­ρικά. Κοι­μό­ταν τρεις ώρες την ημέρα και συνεχώς σκε­φτό­ταν. Αρα φαντά­ζο­μαι ότι υπήρχαν χιλιά­δες άλλα πράγ­ματα που ήθελε να κάνει!

• Είχε κάποιο παρά­πονο;

… Οτι δεν τον κατα­λά­βαι­ναν όσο γρήγορα θα επι­θυ­μούσε. Οχι στην Τήλο, εκτός Τήλου. Πάντα τον κοι­τού­σαν σαν «εξω­γή­ινο» για τις προ­ο­δευ­τι­κές και πρω­το­πο­ρια­κές του ιδέες.

Το τονί­ζετε πάντως αυτό το “εκτός Τήλου”.

Ναι, στην Τήλο τιμή­θηκε ο Τάσος. Βέβαια, επειδή δεν είμαστε κοι­νω­νία αγγέλων και μιλάμε για πολι­τική, ο Τάσος είχε φανα­τι­κούς φίλους και φανα­τι­κούς εχθρούς, όπως είναι φυσικό για κάθε μεγάλο άνδρα. Η μεγάλη πλειο­ψη­φία των Τηλια­κών όμως τον ακο­λου­θούσε.

• Είχατε επαφή πάντως μέχρι τελευ­ταία.

Ναι. Χάσαμε την επαφή όταν πήγε πια στην Αμερική, γιατί ήταν δύσκολο να επι­κοι­νω­νή­σει.

Πιστεύ­ατε ότι θα τα κατα­φέ­ρει;

Εγώ προ­σω­πικά ναι… Δεν μπο­ρούσε να είναι αυτό το τέλος του Τάσου Αλιφέρη. Στο τελευ­ταίο μήνυμα που του έστειλα του έλεγα ότι μας έκανε πλάκα και ότι το έκανε για να ταράξει πάλι τα νερά και ότι θα γυρίσει πίσω…

Πόσο δύσκολη ήταν η επόμενη ημέρα, χωρίς τον Τάσο Αλιφέρη;

Πολύ. Όλα ήταν δια­φο­ρε­τικά. Όμως οι συνερ­γά­τες του συνε­χί­σαμε να αγω­νι­ζό­μα­στε με τον τρόπο που μας είχε μάθει ο Τάσος. Ευτυχώς ανέλαβε η Μαρία Καμμά Αλιφέρη ως επόμενη δήμαρ­χος Τήλου. Εγώ έφυγα το 2014, όμως μέχρι σήμερα θεωρώ τον εαυτό μου συνερ­γάτη της Μαρίας και ας μην είμαι εκλεγ­μέ­νος. Δεν θα μπο­ρούσε να είναι και δια­φο­ρε­τικά. Ο,τι αφορά εμάς αφορά το νησί, και ό,τι αφορά το νησί αφορά εμάς. Δεν υπάρ­χουν προ­σω­πικά συμ­φέ­ρο­ντα. Υπάρχει το κοινό καλό. Αυτό μας έμαθε ο Τάσος και αυτό έκανε την Τήλο αυτό που είναι τώρα. Τώρα πια δεν έχουμε δικαί­ωμα να κάνουμε κάτι δια­φο­ρε­τικό, δεν μπο­ρούμε να πάμε την Τήλο πίσω. Δημιουρ­γή­σαμε ένα θαύμα. Και πρέπει να το δια­τη­ρή­σουμε.