Χρήστος Γαμβρούδης: «Το στοίχημα του ΦοΔΣΑ είναι να αφήσουμε πίσω μας μια διαχείριση που “παλεύει” και να χτίσουμε μια διαχείριση που “δουλεύει”»

Κύριε Γαμ­βρούδη, δεν είναι η πρώτη φορά που ο ΦοΔΣΑ απα­σχο­λεί τον δημόσιο διάλογο και κυρίως το Περι­φε­ρειακό Συμ­βού­λιο Νοτίου Αιγαίου. Στην προη­γού­μενη συνε­δρί­αση έγινε λόγος από την ελάσ­σονα μειο­ψη­φία για τους κομπο­στο­ποι­η­τές, τη διανομή τους ακόμη και την τιμή τους. Θα ήθελα το σχόλιό σας.

Θα ήθελα καταρ­χάς να σας ευχα­ρι­στήσω, κυρία Ντόκου, για τη δυνα­τό­τητα που μας δίνετε μέσα από τη συνέ­ντευξη αυτή να μιλή­σουμε με σαφή­νεια για το έργο που υλο­ποιεί­ται στη δια­χεί­ριση απο­βλή­των στα νησιά μας. Όταν υπάρχει σωστή ενη­μέ­ρωση, οι πολίτες βλέπουν καθαρά τι γίνεται, ποιοι είναι οι στόχοι και πού αρχί­ζουν να φαί­νο­νται τα πρώτα απο­τε­λέ­σματα.

Ο δημό­σιος διά­λο­γος είναι θεμιτός και ανα­γκαίος, ιδιαί­τερα όταν αφορά ζητή­ματα περι­βάλ­λο­ντος και δημό­σιας δια­χεί­ρι­σης. Αρκεί να πατάει σε πραγ­μα­τικά στοι­χεία, ώστε να μένουμε στην ουσία και όχι στις εντυ­πώ­σεις ή στη μικρο­πο­λι­τική. Γιατί στο τέλος της ημέρας μεγα­λύ­τερη αξία δεν έχει το απο­τύ­πωμα των δηλώ­σεων, αλλά το πραγ­μα­τικό περι­βαλ­λο­ντικό απο­τύ­πωμα των πράξεών μας. Όταν η συζή­τηση γίνεται με σκο­πι­μό­τη­τες, χάνεται η ουσία που είναι το ουσια­στικό περι­βαλ­λο­ντικό απο­τέ­λε­σμα για τα νησιά και τις τοπικές κοι­νω­νίες. Και, ειλι­κρινά, είναι άδικο η συζή­τηση να μένει σε επι­κοι­νω­νια­κές επι­διώ­ξεις, όταν ο ΦοΔΣΑ σηκώνει ένα τερά­στιο βάρος, εξα­σφα­λί­ζει χρη­μα­το­δο­τή­σεις εκα­τομ­μυ­ρίων, απο­κα­θι­στά υπο­δο­μές που παρέ­λαβε σε τραγική κατά­σταση και υλο­ποιεί έργα και δράσεις που για δεκα­ε­τίες είτε καθυ­στε­ρού­σαν είτε δεν είχαν προ­χω­ρή­σει καθόλου.

Σε ό,τι αφορά στους κομπο­στο­ποι­η­τές και στη διανομή τους σε νοι­κο­κυ­ριά της Περι­φέ­ρειας, μιλάμε για την μεγα­λύ­τερη περι­βαλ­λο­ντική δράση που υλο­ποιεί­ται σήμερα στη χώρα με άμεσο απο­δέ­κτη τον ίδιο τον πολίτη. Για πρώτη φορά εφαρ­μό­ζε­ται σε τέτοια κλίμακα μια οργα­νω­μένη πολι­τική που μετα­φέ­ρει τη δια­χεί­ριση των βιο­α­πο­βλή­των στο επίπεδο του σπιτιού, δίνο­ντας στους κατοί­κους των νησιών τη δυνα­τό­τητα να συμ­βάλ­λουν έμπρα­κτα στην προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος. Πρό­κει­ται για μια συνει­δητή επιλογή περι­βαλ­λο­ντι­κής πολι­τι­κής που δεν περιο­ρί­ζε­ται απλά στη διανομή εξο­πλι­σμού, αλλά επι­διώ­κει να καλ­λιερ­γή­σει μια δια­φο­ρε­τική κουλ­τούρα στη δια­χεί­ριση απο­βλή­των, με τον πολίτη ενεργό, συμ­μέ­τοχο. Το έργο που εξε­λίσ­σε­ται είναι συγκε­κρι­μένο και σήμερα πλέον μετρή­σιμο και εκεί τελικά κρί­νε­ται η αξιο­πι­στία όλων μας.

Σε επίπεδο δια­δι­κα­σιών η προ­μή­θεια και διανομή των κομπο­στο­ποι­η­τών πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν με απόλυτη δια­φά­νεια, μέσω ανοι­κτών δια­γω­νι­στι­κών δια­δι­κα­σιών και με συγκε­κρι­μέ­νες τεχνι­κές προ­δια­γρα­φές που εξα­σφα­λί­ζουν ποιό­τητα, ανθε­κτι­κό­τητα και μακρο­χρό­νια χρήση. Καθ’ όλη τη διάρ­κεια της πορείας της πράξης έχουν διε­νερ­γη­θεί επα­νει­λημ­μέ­νοι διοι­κη­τι­κοί και οικο­νο­μι­κοί έλεγχοι από πολλούς φορείς. Οι έλεγχοι αυτοί απο­τε­λούν θεσμική εγγύηση δια­φά­νειας και κανο­νι­κό­τη­τας και σε κανένα στάδιο δεν προ­έ­κυψε ζήτημα νομι­μό­τη­τας ή χρηστής δημο­σιο­νο­μι­κής δια­χεί­ρι­σης.

Η πρω­το­βου­λία και οι δράσεις που ακο­λου­θούν τη διανομή των κομπο­στο­ποι­η­τών, συνε­χί­ζε­ται στα νησιά της περι­φέ­ρειάς μας. Πόσους έχετε δια­νεί­μει μέχρι σήμερα και ποια είναι τα επόμενα βήματα;

Η πρω­το­βου­λία της οικια­κής κομπο­στο­ποί­η­σης εξε­λίσ­σε­ται ήδη δυνα­μικά σε αρκετά νησιά της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου και απο­τε­λεί ένα από τα πιο ουσια­στικά βήματα για τη μείωση των βιο­α­πο­βλή­των στην πηγή. Συνο­λικά έχουν εξα­σφα­λι­στεί προς διάθεση στους πολίτες 35.825 οικια­κοί κομπο­στο­ποι­η­τές, γεγονός που απο­τυ­πώ­νει την κλίμακα της δράσης.

Από τα τέλη Οκτω­βρίου 2025, οπότε και ξεκί­νησε η πρώτη διανομή, έχουν ήδη δοθεί 8.259 κομπο­στο­ποι­η­τές σε νοι­κο­κυ­ριά, με τη δια­δι­κα­σία να εξε­λίσ­σε­ται σταθερά.

Η δράση αυτή περι­λαμ­βά­νει δύο δια­φο­ρε­τικά είδη κομπο­στο­ποι­η­τών, ώστε να καλύ­πτο­νται δια­φο­ρε­τι­κές ανάγκες και δια­φο­ρε­τι­κοί τρόποι ζωής. Και στις δύο περι­πτώ­σεις, τα οφέλη είναι ξεκά­θαρα: Μειώ­νε­ται δρα­στικά ο όγκος των απορ­ριμ­μά­των, μειώ­νε­ται η ανάγκη για πλα­στι­κές σακού­λες, περιο­ρί­ζο­νται τα οργα­νικά που κατα­λή­γουν στους κάδους και, το πιο σημα­ντικό, ενσω­μα­τώ­νε­ται η κουλ­τούρα της πρό­λη­ψης και της κομπο­στο­ποί­η­σης στην καθη­με­ρι­νό­τητά μας.

Δια­νο­μές έχουν γίνει σε Ρόδο, Κω, Κάλυμνο και Σύρο, ενώ μέσα στις επό­με­νες εβδο­μά­δες ξεκινά στα­διακά η διάθεση και στα υπό­λοιπα νησιά της Περι­φέ­ρειας. Και θέλω να τονίσω κάτι: δεν μιλάμε απλώς για μια παρά­δοση εξο­πλι­σμού. Η διανομή συνο­δεύ­ε­ται από ενη­μέ­ρωση και υπο­στή­ριξη των πολιτών, ώστε οι κομπο­στο­ποι­η­τές να χρη­σι­μο­ποιού­νται σωστά και να έχουν πραγ­μα­τικό απο­τέ­λε­σμα, να πιάσει δηλαδή η δράση τόπο στην πράξη.

Η συγκε­κρι­μένη δράση απο­τε­λεί μέρος και συμπλη­ρώ­νει ένα συνο­λικό, μεγάλο περι­βαλ­λο­ντικό σχέδιο που υλο­ποιεί­ται σήμερα στο Νότιο Αιγαίο, με νέες υπο­δο­μές, σύγ­χρο­νες μεθό­δους δια­χεί­ρι­σης και ενεργή συμ­με­τοχή των πολιτών. Η οικιακή κομπο­στο­ποί­ηση λει­τουρ­γεί συμπλη­ρω­μα­τικά με τις υπό­λοι­πες δράσεις για τα βιο­α­πό­βλητα και την ανα­κύ­κλωση και συμ­βάλ­λει ουσια­στικά στη μείωση των απορ­ριμ­μά­των που οδη­γού­νται προς ταφή.

Γιατί πέρα από τις υπο­δο­μές και τον εξο­πλι­σμό, το πιο σημα­ντικό είναι η συμ­με­τοχή της κοι­νω­νίας. Κάθε νοι­κο­κυ­ριό που μειώνει τα απορ­ρίμ­ματά του συμ­βάλ­λει ουσια­στικά σε μια κοινή προ­σπά­θεια για πιο καθαρά νησιά και πιο υπεύ­θυνη δια­χεί­ριση των πόρων μας.

Υπάρχει αντα­πό­κριση και ενδια­φέ­ρον από τους πολίτες για να προ­μη­θευ­τούν τους κομπο­στο­ποι­η­τές, συμ­βάλ­λο­ντας στο περι­βάλ­λον;

Σε όλα τα νησιά όπου ξεκί­νησε η διανομή κατα­γρά­φε­ται ουσια­στικό ενδια­φέ­ρον από τα νοι­κο­κυ­ριά, γεγονός που δείχνει ότι οι τοπικές κοι­νω­νίες αντι­λαμ­βά­νο­νται όλο και περισ­σό­τερο τη σημασία της συμ­με­το­χής τους στη δια­χεί­ριση των απο­βλή­των.

Ο κόσμος θέλει να συμ­με­τέ­χει και να κάνει κάτι πρα­κτικό, όχι μόνο να ακούει για το περι­βάλ­λον. Η κομπο­στο­ποί­ηση δίνει αυτή τη δυνα­τό­τητα: μια καθη­με­ρινή κίνηση που βοηθά πραγ­μα­τικά τον τόπο μας.

Και νομίζω όλοι έχουμε ακούσει κάποια στιγμή κάποιον γνωστό ή φίλο μας να λέει: «εμείς στη Γερ­μα­νία, στην Ευρώπη, αυτά τα κάναμε πριν 20 χρόνια». Ε, λοιπόν, τώρα τα κάνουμε κι εδώ στο Νότιο Αιγαίο, στα όμορφα νησιά μας οργα­νω­μένα, σε μεγάλη κλίμακα και με τον πολίτη στο επί­κε­ντρο.

Αυτό που μας ενθαρ­ρύ­νει περισ­σό­τερο είναι ότι οι πολίτες δεν αντι­με­τω­πί­ζουν τη δράση αυτή ως μια υπο­χρέ­ωση, αλλά ως μια ευκαι­ρία να συμ­με­τέ­χουν ενεργά. Να κάνουν κάτι μικρό στην καθη­με­ρι­νό­τητά τους που όμως έχει αξία για το περι­βάλ­λον και για το μέλλον των νησιών μας.

Αυτό είναι ίσως το πιο αισιό­δοξο στοι­χείο για όσα χτί­ζουμε σήμερα στο Νότιο Αιγαίο.

Ποιο είναι το πιο δύσκολο κομμάτι στη δουλειά σας που δεν φαί­νε­ται προς τα έξω;

Το πιο δύσκολο κομμάτι είναι ότι κάθε μέρα είναι δια­φο­ρε­τική. Και αυτό σημαί­νει καθη­με­ρινή δια­χεί­ριση δυσκο­λιών, και αντι­με­τώ­πιση απρό­βλε­πτων και άμεσων αναγκών κάτω από πίεση χωρίς περι­θώ­ριο για καθυ­στε­ρή­σεις.

Αυτή την περίοδο γίνεται μια πολύ μεγάλη προ­σπά­θεια να καλυ­φθεί χαμένος χρόνος ετών και να μπουν στα νησιά στα­θε­ρές βάσεις στη δια­χεί­ριση απο­βλή­των. Αυτό δεν γίνεται από τη μία μέρα στην άλλη. Χρειά­ζε­ται σχέδιο, επιμονή και καθη­με­ρινή παρου­σία. Είναι μια καθη­με­ρινή ευθύνη που πρέπει να λει­τουρ­γεί σωστά, σε νησιά με μεγάλες επο­χι­κές πιέσεις και αυξη­μέ­νες ανάγκες.

Ο πρό­ε­δρος του ΦοΔΣΑ και περι­φε­ρειάρ­χης Νοτίου Αιγαίου, κ. Χατζη­μάρ­κος, έχει θέσει ξεκά­θαρη προ­τε­ραιό­τητα να προ­χω­ρούν έργα και παρεμ­βά­σεις με ταχύ­τητα και συνέ­πεια. Και όπως λέει πάντα, «σε εμάς τα πράγ­ματα πρέπει να φτιά­χνουν όχι στα λόγια, στην πράξη». Επίσης είναι σημα­ντικό ότι όλο το διοι­κη­τικό συμ­βού­λιο και τα μέλη της γενικής συνέ­λευ­σης στη­ρί­ζουν αυτή την προ­σπά­θεια, παίρ­νο­ντας ομό­φω­νες απο­φά­σεις που δίνουν συνέ­χεια και στα­θε­ρό­τητα στο πρό­γραμμα που υλο­ποιεί­ται. Αυτή η καθαρή κατεύ­θυνση μας επι­τρέ­πει, ως στελέχη, να δου­λεύ­ουμε με ηρεμία και στα­θε­ρό­τητα, χωρίς πισω­γυ­ρί­σματα, με ξεκά­θαρο στόχο.

Στη δική μας δουλειά δεν κερ­δί­ζεις με μεγάλα λόγια. Κερ­δί­ζεις με συνέ­πεια και εργα­τι­κό­τητα. Γιατί μόνο όταν είσαι εκεί κάθε μέρα, κρατάς τον ρυθμό, κλεί­νεις τις εκκρε­μό­τη­τες και δεν κάνεις πίσω στις δυσκο­λίες, μπορεί να βγει απο­τέ­λε­σμα. Και, ειλι­κρινά, αυτό το απο­τέ­λε­σμα πολλές φορές δεν «γράφει» εντυ­πώ­σεις, φαί­νε­ται όμως στην πράξη.

Ποιο είναι το στοί­χημα για τον ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου;

Το στοί­χημα είναι να αφή­σουμε πίσω μας μια δια­χεί­ριση που «παλεύει» και να χτί­σουμε μια δια­χεί­ριση που «δου­λεύει». Να απο­κτή­σουν τα νησιά μας υπο­δο­μές και έναν σύγ­χρονο τρόπο δια­χεί­ρι­σης που να σέβεται το περι­βάλ­λον και τον πολίτη.

Αυτό θέλει ακόμη πολλή δουλειά και συνερ­γα­σίες. Τα βήματα έχουν ήδη ξεκι­νή­σει, και αυτό είναι το σημα­ντικό, ότι σήμερα υπάρχει κατεύ­θυνση, σχέδιο και πράξη, όχι μόνο συζή­τηση και λόγια.