Παρέμβαση ΗΠΑ για το καλώδιο λίγο πριν ξεκινήσουν οι έρευνες: Σε τέτοια έργα δεν δικαιολογείται ένσταση ή αντίρρηση από καμία πλευρά

Μετά από ένα έντονο διπλω­μα­τικό παρα­σκή­νιο, προ­κει­μέ­νου να επι­βε­βαιω­θεί η όποια συνεν­νό­ηση είχε επι­τευ­χθεί το προη­γού­μενο διά­στημα με την παρέμ­βαση της Γαλλίας και να ξεκι­νή­σουν και πάλι οι έρευνες για την ηλε­κτρική δια­σύν­δεση χωρίς απρό­ο­πτα, το Abeille Marengo έχει προ­γραμ­μα­τι­στεί να βρί­σκε­ται στην περιοχή των ερευνών τις επό­με­νες ώρες.

Τη στιγμή που η αντι­πα­ρά­θεση στην Αθήνα ξεκί­νησε χθες όχι για το περιε­χό­μενο και το απο­τέ­λε­σμα της γαλ­λι­κής ενη­μέ­ρω­σης προς την Τουρκία για την έναρξη των ερευνών, αλλά για το εάν υπήρξε «ρημα­τική δια­κοί­νωση», η οποία απο­τε­λεί τη συνήθη μορφή ενη­μέ­ρω­σης και γνω­στο­ποί­η­σης θέσεων στη διπλω­μα­τική πρα­κτική, υπάρχει σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες σε εξέλιξη μια ιδιαί­τερα σημα­ντική παρέμ­βαση για τη συνέ­χιση του έργου.

Οι ΗΠΑ, μέσω των διπλω­μα­τι­κών Αρχών τους στην Άγκυρα, τη Λευ­κω­σία και την Αθήνα, γνω­στο­ποιούν τη θέση τους, η οποία κινεί­ται στη «γραμμή» που έδωσε ο Μάρκο Ρούμπιο κατά την επί­σκεψή του στην Αθήνα. Με σαφή τρόπο δηλώ­νε­ται ότι «σε τέτοια έργα δεν δικαιο­λο­γεί­ται να προ­βλη­θεί ένσταση ή αντίρ­ρηση (objection) από καμία πλευρά». Καθώς η ενη­μέ­ρωση γίνεται προ­φο­ρικά στην Άγκυρα, πιθα­νό­τατα την επι­κοι­νω­νία αυτή θα ανα­λά­βει ο πρέσβης Τομ Μπαράκ.

Το περιε­χό­μενο της τελευ­ταίας γαλ­λι­κής ενη­μέ­ρω­σης προς την Άγκυρα, η οποία έγινε την Παρα­σκευή, όταν υπήρχαν ενδεί­ξεις εμπλο­κής μετά την έκδοση της τουρ­κι­κής αντι-NAVTEX, δεν είναι γνωστό, πέραν της ανα­φο­ράς ότι η Γαλλία δεν εμπλέ­κε­ται σε «ζητή­ματα αξιώ­σεων επί θαλάσ­σιων ζωνών». Δεν είναι γνωστό εάν στην ενη­μέ­ρωση υπήρχαν και περαι­τέρω στοι­χεία σχετικά με τις έρευνες, όπως οι συντε­ταγ­μέ­νες της όδευσης του πλοίου.

Κάτι τέτοιο, χωρίς να απο­τε­λεί αίτημα άδειας, το οποίο υπο­βάλ­λει η εται­ρεία, θα μπο­ρούσε πιθανόν να χρη­σι­μο­ποι­η­θεί από την Άγκυρα ως επι­χεί­ρημα ότι έχει και η ίδια λόγο στην αδειο­δό­τηση των ερευνών, κάτι που πιθα­νό­τατα θα θελήσει να δημο­σιο­ποι­ή­σει με την έκδοση δικής της NAVTEX όταν ξεκι­νή­σουν οι έρευνες.

Το γεγονός είναι ότι αίτημα αδειο­δό­τη­σης των ερευνών από την εται­ρεία έχει υπο­βλη­θεί μόνο προς την Ελλάδα και την Κύπρο και ακο­λού­θησε έτσι η έκδοση των δύο NAVTEX την Παρα­σκευή. Πιθα­νό­τατα, αυτό είναι που προ­κά­λεσε τον εκνευ­ρι­σμό και την αντί­δραση της Άγκυρας.

Τι ισχύει για τη γαλλική δια­κοί­νωση

Σε σχέση με τις αντι­δρά­σεις της αντι­πο­λί­τευ­σης, η οποία ζήτησε εξη­γή­σεις για τη «γραπτή ενη­μέ­ρωση» της Γαλλίας προς την Τουρκία, καλά ενη­με­ρω­μένη πηγή σχο­λί­αζε ότι «σε συνέ­χεια της αδειο­δό­τη­σης των ερευνών από την Ελλάδα, υπήρξε γραπτή επι­κοι­νω­νία με χώρες της περιο­χής, η οποία είχε ενη­με­ρω­τικό χαρα­κτήρα και δεν απο­τε­λούσε αίτημα για άδεια ή συναί­νεση».

Επίσης, η ίδια πηγή τόνιζε ότι η «ενη­μέ­ρωση τρίτων δεν συνε­πά­γε­ται ανα­γνώ­ριση θαλάσ­σιας δικαιο­δο­σίας τρίτων κρατών και άλλωστε, αυτό προ­κύ­πτει και σε αντι­δια­στολή αφενός, της υπο­βο­λής αιτή­μα­τος από την εται­ρεία προς την Ελλάδα και της έκδοσης NAVTEX από τις ελλη­νι­κές Αρχές και, αφε­τέ­ρου, της απλής ενη­μέ­ρω­σης προς την Τουρκία, η οποία στη συνέ­χεια εξέδωσε αντι-NAVTEX».

Τι σημαί­νει «γνω­στο­ποί­ηση και ενη­μέ­ρωση»

Σχετικά με τη γνω­στο­ποί­ηση και την ενη­μέ­ρωση, ακόμη και οι νομικοί του Διε­θνούς Δικαίου δια­φω­νούν για τις συνέ­πειες που μπορεί να έχει. Η μία πλευρά υπο­στη­ρί­ζει ότι για τις έρευνες αυτές απαι­τεί­ται έκδοση άδειας από το παρά­κτιο κράτος, καθώς αφορούν εμμέσως την υφα­λο­κρη­πίδα, επί της οποίας τα δικαιώ­ματα είναι ab initio και ipso facto (εξ υπαρχής και αυτο­δι­καίως). Υπο­στη­ρί­ζει, επίσης, ότι η γνω­στο­ποί­ηση σε τρίτο μέρος όχι μόνο δεν είναι υπο­χρε­ω­τική, αλλά δημιουρ­γεί αρνη­τικό προη­γού­μενο, δίνο­ντας την εντύ­πωση συν­δια­χεί­ρι­σης της υφα­λο­κρη­πί­δας μέχρις ότου υπάρξει οριο­θέ­τηση.

Η άλλη πλευρά επι­ση­μαί­νει ότι οι έρευνες για την πόντιση καλω­δίων δεν απαι­τούν άδεια ή συναί­νεση παρά­κτιων κρατών και δεν απο­τε­λούν θαλάσ­σια επι­στη­μο­νική έρευνα (για την οποία, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασ­σας, προ­βλέ­πε­ται ρόλος για το παρά­κτιο κράτος). Δεν αφορούν την υφα­λο­κρη­πίδα, ενώ, εξάλλου, στην περιοχή της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου υπάρ­χουν αξιώ­σεις επί υφα­λο­κρη­πί­δας, καθώς δεν έχει υπάρξει οριο­θέ­τηση και συνεπώς όλα μπορεί να θεω­ρη­θούν παρά­κτια κράτη . Η πλευρά αυτή εκτιμά ότι η ενη­μέ­ρωση έχει πρα­κτικό χαρα­κτήρα και δεν δημιουρ­γεί κανένα προη­γού­μενο.

Σε ό,τι αφορά την αρμο­διό­τητα για την έκδοση NAVTEX, η Τουρκία αμφι­σβη­τεί συστη­μα­τικά την ελλη­νική περιοχή ευθύνης, την οποία η Αθήνα ταυ­τί­ζει με το FIR Αθηνών, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι δεν υπάρχει συμ­φω­νία καθο­ρι­σμού των ορίων. Έτσι, διεκ­δι­κεί περιοχή τουρ­κι­κής ευθύνης, η οποία ταυ­τί­ζε­ται με το μέγιστο των διεκ­δι­κή­σεών της βάσει της «Γαλά­ζιας Πατρί­δας», φθά­νο­ντας τη γραμμή αυτή μέχρι το μέσο του Αιγαίου και σε ολό­κληρη την Ανα­το­λική Μεσό­γειο.

Πηγή: protothema.gr