Μοχλός πίεσης για οικειοθελείς αποχωρήσεις σε βάρος των παλιών εργαζομένων οι πάνω από 9.000 μετακλητοί

• Καταιγισμός αναφορών από εργαζομένους μεγαλύτερης ηλικίας οι οποίοι υποστηρίζουν ότι δέχονται συστηματική πίεση για να παραιτηθούν • Οι περισσότερες καταγγελίες προέρχονται από τον ξενοδοχειακό κλάδο και την εστίαση • Η δυνατότητα αντικατάστασης των παλαιότερων με μετακλητό προσωπικό δημιουργεί μια νέα εργασιακή πραγματικότητα

Μια νέα πραγματικότητα έχει διαμορφωθεί στην αγορά εργασίας της Ρόδου, καθώς η μαζική παρουσία μετακλητών εργαζομένων, που αρχικά έδωσε λύση στις μεγάλες ελλείψεις προσωπικού, φαίνεται πλέον να επηρεάζει τις ισορροπίες μέσα στις επιχειρήσεις και να δημιουργεί ασφυκτικές πιέσεις για παλιούς και ντόπιους εργαζομένους.
Ο πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Ρόδου, Παναγιώτης Εγγλέζος, καταγγέλλει στη «δημοκρατική» ότι το τελευταίο διάστημα υπάρχει καταιγισμός αναφορών από εργαζομένους, κυρίως με πολυετή παρουσία στις επιχειρήσεις όπου απασχολούνται, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι δέχονται συστηματική πίεση ώστε να οδηγηθούν σε οικειοθελή αποχώρηση.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι περισσότερες καταγγελίες προέρχονται από τον ξενοδοχειακό κλάδο, χωρίς το φαινόμενο να περιορίζεται μόνο εκεί. Οι εργαζόμενοι που απευθύνθηκαν στο Εργατικό Κέντρο της Ρόδου περιγράφουν συμπεριφορές εκφοβισμού, έντονη πίεση από προϊσταμένους και ένα δυσμενές κλίμα στην καθημερινή τους εργασία, το οποίο, όπως υποστηρίζουν, έχει στόχο να τους αναγκάσει να εγκαταλείψουν τη θέση τους.
«Έχουμε πάρα πολλές τέτοιες περιπτώσεις, ειδικά από ντόπιους και παλιούς εργαζομένους, στους οποίους ασκείται τρομερή πίεση», αναφέρει ο κ. Εγγλέζος.
Όπως εξηγεί, όταν ένας εργαζόμενος με χρόνια υπηρεσίας αποχωρεί οικειοθελώς, δεν δικαιούται την αποζημίωση που θα ελάμβανε σε περίπτωση απόλυσης. Το Εργατικό Κέντρο Ρόδου καταγράφει, σύμφωνα με τον πρόεδρό του, περιπτώσεις εργαζομένων που πιέζονται να υπογράψουν οικειοθελή αποχώρηση χωρίς να γνωρίζουν πλήρως τις συνέπειες για τα δικαιώματά τους.
Ο κ. Εγγλέζος συνδέει την αύξηση αυτών των καταγγελιών με τη νέα κατάσταση που έχει δημιουργηθεί μετά τη μαζική έλευση μετακλητών εργαζομένων στο νησί. Σύμφωνα με την εκτίμηση που έδωσε ο ίδιος στη «δημοκρατική», ο αριθμός τους στη Ρόδο ξεπερνά πλέον τις 9.000, σε σύνολο 30.000 εργαζομένων
Η δυνατότητα μετάκλησης εργαζομένων από τρίτες χώρες έδωσε λύση σε ένα πραγματικό και σοβαρό πρόβλημα. Τα τελευταία χρόνια, οι επιχειρήσεις του τουρισμού, της εστίασης και άλλων κλάδων αντιμετώπισαν μεγάλες ελλείψεις προσωπικού, με χιλιάδες θέσεις να παραμένουν κενές. Για πολλές επιχειρήσεις, η προσφυγή σε μετακλητούς εργαζομένους αποτέλεσε βασική προϋπόθεση για να λειτουργήσουν κανονικά κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου.
Η λύση αυτή κάλυψε μεγάλο μέρος των αναγκών, δημιούργησε όμως και ένα νέο καθεστώς στην αγορά εργασίας. Η ύπαρξη ενός μεγάλου αριθμού εργαζομένων που φτάνουν στο νησί μέσω συγκεκριμένης διαδικασίας μετάκλησης αυξάνει τη διαθεσιμότητα προσωπικού και μεταβάλλει τη θέση των παλιών εργαζομένων μέσα στις επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με την καταγγελία του προέδρου του ΕΚΡ Παναγιώτη Εγγλέζου στη «δ», σε ορισμένες περιπτώσεις οι παλιοί εργαζόμενοι αντιμετωπίζονται πλέον ως μεγαλύτερο κόστος. Έχουν περισσότερα χρόνια υπηρεσίας, υψηλότερες αποδοχές, εμπειρία και δικαιώματα που έχουν κατοχυρωθεί μέσα στον χρόνο. Η δυνατότητα αντικατάστασής τους με νεότερο ή μετακλητό προσωπικό δημιουργεί, κατά τον ίδιο, ένα νέο πεδίο πιέσεων.
Ο κ. Εγγλέζος αναφέρει χαρακτηριστικά ότι ένας παλιός εργαζόμενος μπορεί να κοστίζει σε μια επιχείρηση περίπου 1.800 ευρώ τον μήνα, ενώ ένας μετακλητός εργαζόμενος έχει χαμηλότερο συνολικό κόστος περίπου 1.000 ευρώ και συχνά αποδέχεται πιο απαιτητικούς όρους εργασίας.

Η αναφορά αυτή φωτίζει ένα ευρύτερο ζήτημα. Οι μετακλητοί εργαζόμενοι βρίσκονται συνήθως σε πιο ευάλωτη θέση, καθώς η εργασία και η παραμονή τους στη χώρα συνδέονται άμεσα με τη συγκεκριμένη επιχείρηση και τη συγκεκριμένη θέση απασχόλησης. Αυτό περιορίζει στην πράξη τη δυνατότητά τους να αρνηθούν επιπλέον ώρες εργασίας, να αλλάξουν εργοδότη ή να διεκδικήσουν ευκολότερα καλύτερους όρους.
Η νέα κατάσταση επηρεάζει επομένως και τις δύο κατηγορίες εργαζομένων. Οι παλιοί και ντόπιοι εργαζόμενοι βλέπουν τη θέση τους να γίνεται πιο επισφαλής, ενώ οι μετακλητοί εντάσσονται σε μια αγορά εργασίας όπου η εξάρτησή τους από τον εργοδότη είναι μεγαλύτερη.
Οι ελλείψεις προσωπικού στη Ρόδο υπήρξαν μεγάλες και δημιούργησαν σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία ξενοδοχείων, καταστημάτων εστίασης και άλλων επιχειρήσεων. Η παρουσία των μετακλητών εργαζομένων ήταν καθοριστική για την κάλυψη αυτών των αναγκών.
Το νέο δεδομένο, όπως λέει ο κ. Π. Εγγλέζος, αφορά στον τρόπο με τον οποίο αυτή η μεγάλη μεταβολή επηρεάζει πλέον τις εργασιακές σχέσεις. Η αγορά πέρασε μέσα σε λίγα χρόνια από την έντονη έλλειψη εργατικών χεριών σε ένα καθεστώς αυξημένης προσφοράς προσωπικού μέσω μετακλήσεων. Η αλλαγή αυτή δίνει στις επιχειρήσεις περισσότερες επιλογές και δημιουργεί νέους όρους ανταγωνισμού ανάμεσα στους εργαζομένους.
Οι καταγγελίες που φτάνουν στο Εργατικό Κέντρο Ρόδου δείχνουν ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η νέα αυτή δυνατότητα αξιοποιείται καταχρηστικά εις βάρος εργαζομένων με πολυετή υπηρεσία. Η πίεση για οικειοθελή αποχώρηση, εφόσον επιβεβαιώνεται, οδηγεί σε απώλεια αποζημιώσεων και σε αποδυνάμωση της εργασιακής ασφάλειας.
Ο πρόεδρος του ΕΚΡ καλεί τους εργαζομένους να μην υπογράφουν παραίτηση ή οποιοδήποτε άλλο έγγραφο χωρίς να έχουν προηγουμένως ενημερωθεί για τις συνέπειες. Παράλληλα, επισημαίνει την ανάγκη να εξετάζονται οι καταγγελίες και να ενισχυθούν οι έλεγχοι στους χώρους εργασίας.
Η παρουσία περισσότερων από 9.000 μετακλητών σε σύνολο 30.000 εργαζομένων στην ξενοδοχία και στην εστίαση στη Ρόδο αποτελεί πλέον βασικό στοιχείο της τοπικής οικονομίας. Το νέο καθεστώς έδωσε λύση στις ελλείψεις προσωπικού, όμως χρειάζεται σαφείς κανόνες, ελέγχους και προστασία για όλους τους εργαζομένους όπως εξηγεί ο πρόεδρος του ΕΚΡ στη «δ».
Η εμπειρία και τα δικαιώματα των παλιών εργαζομένων πρέπει να διασφαλίζονται, ενώ οι μετακλητοί χρειάζονται ίση μεταχείριση και ουσιαστική εργασιακή προστασία. Η νέα αγορά εργασίας έχει ήδη διαμορφωθεί. Το επόμενο ζητούμενο είναι οι όροι με τους οποίους θα λειτουργήσει.