Μοχλός πίεσης για οικειοθελείς αποχωρήσεις σε βάρος των παλιών εργαζομένων οι πάνω από 9.000 μετακλητοί

• Καται­γι­σμός ανα­φο­ρών από εργα­ζο­μέ­νους μεγα­λύ­τε­ρης ηλικίας οι οποίοι υπο­στη­ρί­ζουν ότι δέχο­νται συστη­μα­τική πίεση για να παραι­τη­θούν • Οι περισ­σό­τε­ρες καταγ­γε­λίες προ­έρ­χο­νται από τον ξενο­δο­χειακό κλάδο και την εστίαση • Η δυνα­τό­τητα αντι­κα­τά­στα­σης των παλαιό­τε­ρων με μετα­κλητό προ­σω­πικό δημιουρ­γεί μια νέα εργα­σιακή πραγ­μα­τι­κό­τητα

Μια νέα πραγ­μα­τι­κό­τητα έχει δια­μορ­φω­θεί στην αγορά εργα­σίας της Ρόδου, καθώς η μαζική παρου­σία μετα­κλη­τών εργα­ζο­μέ­νων, που αρχικά έδωσε λύση στις μεγάλες ελλεί­ψεις προ­σω­πι­κού, φαί­νε­ται πλέον να επη­ρε­ά­ζει τις ισορ­ρο­πίες μέσα στις επι­χει­ρή­σεις και να δημιουρ­γεί ασφυ­κτι­κές πιέσεις για παλιούς και ντό­πιους εργα­ζο­μέ­νους.

Ο πρό­ε­δρος του Εργα­τι­κού Κέντρου Ρόδου, Πανα­γιώ­της Εγγλέ­ζος, καταγ­γέλ­λει στη «δημο­κρα­τική» ότι το τελευ­ταίο διά­στημα υπάρχει καται­γι­σμός ανα­φο­ρών από εργα­ζο­μέ­νους, κυρίως με πολυετή παρου­σία στις επι­χει­ρή­σεις όπου απα­σχο­λού­νται, οι οποίοι υπο­στη­ρί­ζουν ότι δέχο­νται συστη­μα­τική πίεση ώστε να οδη­γη­θούν σε οικειο­θελή απο­χώ­ρηση.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι περισ­σό­τε­ρες καταγ­γε­λίες προ­έρ­χο­νται από τον ξενο­δο­χειακό κλάδο, χωρίς το φαι­νό­μενο να περιο­ρί­ζε­ται μόνο εκεί. Οι εργα­ζό­με­νοι που απευ­θύν­θη­καν στο Εργα­τικό Κέντρο της Ρόδου περι­γρά­φουν συμπε­ρι­φο­ρές εκφο­βι­σμού, έντονη πίεση από προϊ­στα­μέ­νους και ένα δυσμε­νές κλίμα στην καθη­με­ρινή τους εργασία, το οποίο, όπως υπο­στη­ρί­ζουν, έχει στόχο να τους ανα­γκά­σει να εγκα­τα­λεί­ψουν τη θέση τους.

«Έχουμε πάρα πολλές τέτοιες περι­πτώ­σεις, ειδικά από ντό­πιους και παλιούς εργα­ζο­μέ­νους, στους οποίους ασκεί­ται τρομερή πίεση», ανα­φέ­ρει ο κ. Εγγλέ­ζος.

Όπως εξηγεί, όταν ένας εργα­ζό­με­νος με χρόνια υπη­ρε­σίας απο­χω­ρεί οικειο­θε­λώς, δεν δικαιού­ται την απο­ζη­μί­ωση που θα ελάμ­βανε σε περί­πτωση από­λυ­σης. Το Εργα­τικό Κέντρο Ρόδου κατα­γρά­φει, σύμφωνα με τον πρόεδρό του, περι­πτώ­σεις εργα­ζο­μέ­νων που πιέ­ζο­νται να υπο­γρά­ψουν οικειο­θελή απο­χώ­ρηση χωρίς να γνω­ρί­ζουν πλήρως τις συνέ­πειες για τα δικαιώ­ματά τους.

Ο κ. Εγγλέ­ζος συνδέει την αύξηση αυτών των καταγ­γε­λιών με τη νέα κατά­σταση που έχει δημιουρ­γη­θεί μετά τη μαζική έλευση μετα­κλη­τών εργα­ζο­μέ­νων στο νησί. Σύμφωνα με την εκτί­μηση που έδωσε ο ίδιος στη «δημο­κρα­τική», ο αριθμός τους στη Ρόδο ξεπερνά πλέον τις 9.000, σε σύνολο 30.000 εργα­ζο­μέ­νων

Η δυνα­τό­τητα μετά­κλη­σης εργα­ζο­μέ­νων από τρίτες χώρες έδωσε λύση σε ένα πραγ­μα­τικό και σοβαρό πρό­βλημα. Τα τελευ­ταία χρόνια, οι επι­χει­ρή­σεις του του­ρι­σμού, της εστί­α­σης και άλλων κλάδων αντι­με­τώ­πι­σαν μεγάλες ελλεί­ψεις προ­σω­πι­κού, με χιλιά­δες θέσεις να παρα­μέ­νουν κενές. Για πολλές επι­χει­ρή­σεις, η προ­σφυγή σε μετα­κλη­τούς εργα­ζο­μέ­νους απο­τέ­λεσε βασική προ­ϋ­πό­θεση για να λει­τουρ­γή­σουν κανο­νικά κατά τη διάρ­κεια της του­ρι­στι­κής περιό­δου.

Η λύση αυτή κάλυψε μεγάλο μέρος των αναγκών, δημιούρ­γησε όμως και ένα νέο καθε­στώς στην αγορά εργα­σίας. Η ύπαρξη ενός μεγάλου αριθμού εργα­ζο­μέ­νων που φτάνουν στο νησί μέσω συγκε­κρι­μέ­νης δια­δι­κα­σίας μετά­κλη­σης αυξάνει τη δια­θε­σι­μό­τητα προ­σω­πι­κού και μετα­βάλ­λει τη θέση των παλιών εργα­ζο­μέ­νων μέσα στις επι­χει­ρή­σεις.

Σύμφωνα με την καταγ­γε­λία του προ­έ­δρου του ΕΚΡ Πανα­γιώτη Εγγλέ­ζου στη «δ», σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις οι παλιοί εργα­ζό­με­νοι αντι­με­τω­πί­ζο­νται πλέον ως μεγα­λύ­τερο κόστος. Έχουν περισ­σό­τερα χρόνια υπη­ρε­σίας, υψη­λό­τε­ρες απο­δο­χές, εμπει­ρία και δικαιώ­ματα που έχουν κατο­χυ­ρω­θεί μέσα στον χρόνο. Η δυνα­τό­τητα αντι­κα­τά­στα­σής τους με νεότερο ή μετα­κλητό προ­σω­πικό δημιουρ­γεί, κατά τον ίδιο, ένα νέο πεδίο πιέσεων.

Ο κ. Εγγλέ­ζος ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά ότι ένας παλιός εργα­ζό­με­νος μπορεί να κοστί­ζει σε μια επι­χεί­ρηση περίπου 1.800 ευρώ τον μήνα, ενώ ένας μετα­κλη­τός εργα­ζό­με­νος έχει χαμη­λό­τερο συνο­λικό κόστος περίπου 1.000 ευρώ και συχνά απο­δέ­χε­ται πιο απαι­τη­τι­κούς όρους εργα­σίας.

Η αναφορά αυτή φωτίζει ένα ευρύ­τερο ζήτημα. Οι μετα­κλη­τοί εργα­ζό­με­νοι βρί­σκο­νται συνήθως σε πιο ευάλωτη θέση, καθώς η εργασία και η παρα­μονή τους στη χώρα συν­δέ­ο­νται άμεσα με τη συγκε­κρι­μένη επι­χεί­ρηση και τη συγκε­κρι­μένη θέση απα­σχό­λη­σης. Αυτό περιο­ρί­ζει στην πράξη τη δυνα­τό­τητά τους να αρνη­θούν επι­πλέον ώρες εργα­σίας, να αλλά­ξουν εργο­δότη ή να διεκ­δι­κή­σουν ευκο­λό­τερα καλύ­τε­ρους όρους.

Η νέα κατά­σταση επη­ρε­ά­ζει επο­μέ­νως και τις δύο κατη­γο­ρίες εργα­ζο­μέ­νων. Οι παλιοί και ντόπιοι εργα­ζό­με­νοι βλέπουν τη θέση τους να γίνεται πιο επι­σφα­λής, ενώ οι μετα­κλη­τοί εντάσ­σο­νται σε μια αγορά εργα­σίας όπου η εξάρ­τησή τους από τον εργο­δότη είναι μεγα­λύ­τερη.

Οι ελλεί­ψεις προ­σω­πι­κού στη Ρόδο υπήρξαν μεγάλες και δημιούρ­γη­σαν σοβαρά προ­βλή­ματα στη λει­τουρ­γία ξενο­δο­χείων, κατα­στη­μά­των εστί­α­σης και άλλων επι­χει­ρή­σεων. Η παρου­σία των μετα­κλη­τών εργα­ζο­μέ­νων ήταν καθο­ρι­στική για την κάλυψη αυτών των αναγκών.

Το νέο δεδο­μένο, όπως λέει ο κ. Π. Εγγλέ­ζος, αφορά στον τρόπο με τον οποίο αυτή η μεγάλη μετα­βολή επη­ρε­ά­ζει πλέον τις εργα­σια­κές σχέσεις. Η αγορά πέρασε μέσα σε λίγα χρόνια από την έντονη έλλειψη εργα­τι­κών χεριών σε ένα καθε­στώς αυξη­μέ­νης προ­σφο­ράς προ­σω­πι­κού μέσω μετα­κλή­σεων. Η αλλαγή αυτή δίνει στις επι­χει­ρή­σεις περισ­σό­τε­ρες επι­λο­γές και δημιουρ­γεί νέους όρους αντα­γω­νι­σμού ανάμεσα στους εργα­ζο­μέ­νους.

Οι καταγ­γε­λίες που φτάνουν στο Εργα­τικό Κέντρο Ρόδου δεί­χνουν ότι σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις η νέα αυτή δυνα­τό­τητα αξιο­ποιεί­ται κατα­χρη­στικά εις βάρος εργα­ζο­μέ­νων με πολυετή υπη­ρε­σία. Η πίεση για οικειο­θελή απο­χώ­ρηση, εφόσον επι­βε­βαιώ­νε­ται, οδηγεί σε απώλεια απο­ζη­μιώ­σεων και σε απο­δυ­νά­μωση της εργα­σια­κής ασφά­λειας.

Ο πρό­ε­δρος του ΕΚΡ καλεί τους εργα­ζο­μέ­νους να μην υπο­γρά­φουν παραί­τηση ή οποιο­δή­ποτε άλλο έγγραφο χωρίς να έχουν προη­γου­μέ­νως ενη­με­ρω­θεί για τις συνέ­πειες. Παράλ­ληλα, επι­ση­μαί­νει την ανάγκη να εξε­τά­ζο­νται οι καταγ­γε­λίες και να ενι­σχυ­θούν οι έλεγχοι στους χώρους εργα­σίας.

Η παρου­σία περισ­σό­τε­ρων από 9.000 μετα­κλη­τών σε σύνολο 30.000 εργα­ζο­μέ­νων στην ξενο­δο­χία και στην εστίαση στη Ρόδο απο­τε­λεί πλέον βασικό στοι­χείο της τοπικής οικο­νο­μίας. Το νέο καθε­στώς έδωσε λύση στις ελλεί­ψεις προ­σω­πι­κού, όμως χρειά­ζε­ται σαφείς κανόνες, ελέγ­χους και προ­στα­σία για όλους τους εργα­ζο­μέ­νους όπως εξηγεί ο πρό­ε­δρος του ΕΚΡ στη «δ».

Η εμπει­ρία και τα δικαιώ­ματα των παλιών εργα­ζο­μέ­νων πρέπει να δια­σφα­λί­ζο­νται, ενώ οι μετα­κλη­τοί χρειά­ζο­νται ίση μετα­χεί­ριση και ουσια­στική εργα­σιακή προ­στα­σία. Η νέα αγορά εργα­σίας έχει ήδη δια­μορ­φω­θεί. Το επόμενο ζητού­μενο είναι οι όροι με τους οποίους θα λει­τουρ­γή­σει.