Κτηματολόγιο: Τι φέρνει η επόμενη ημέρα για τις Πολεοδομίες και την αγορά ακινήτων

Η ολο­κλή­ρωση του Ελλη­νι­κού Κτη­μα­το­λο­γίου έως το τέλος του 2026 απο­τε­λεί αναμ­φί­βολα ένα από τα σημα­ντι­κό­τερα ορόσημα στη δια­χεί­ριση της ακί­νη­της περιου­σίας στη χώρα. Ωστόσο, η «επόμενη ημέρα» μόνο εύκολη δεν προ­μη­νύ­ε­ται. Παρά τις σημα­ντι­κές ψηφια­κές υπο­δο­μές που έχουν ανα­πτυ­χθεί, εξα­κο­λου­θούν να υπάρ­χουν εκκρε­μείς υπο­θέ­σεις, ακίνητα αγνώ­στου ιδιο­κτήτη, χιλιά­δες διορ­θώ­σεις εγγρα­φών που πρέπει να ολο­κλη­ρω­θούν, αλλά και η πρό­κληση της υπο­στε­λέ­χω­σης σε αρκετές υπη­ρε­σίες. Την ίδια ώρα, η κυβέρ­νηση καλεί­ται να υλο­ποι­ή­σει το επόμενο μεγάλο στοί­χημα: τη μετα­φορά των Υπη­ρε­σιών Δόμησης (ΥΔΟΜ) στο Ελλη­νικό Κτη­μα­το­λό­γιο και τη δημιουρ­γία ενός ενιαίου ψηφια­κού οικο­συ­στή­μα­τος για την ακίνητη περιου­σία.

Παρά τις εκκρε­μό­τη­τες, το έργο έχει πλέον εισέλ­θει στην τελική του ευθεία. Το Ελλη­νικό Κτη­μα­το­λό­γιο κατα­γρά­φει ήδη 27,85 εκατ. δικαιώ­ματα σε περιο­χές όπου λει­τουρ­γεί Κτη­μα­το­λό­γιο, ενώ ακόμη 10,82 εκατ. δικαιώ­ματα βρί­σκο­νται στη φάση της ανάρ­τη­σης. Παράλ­ληλα, έχουν ψηφιο­ποι­η­θεί 600 εκατ. σελίδες από τα ιστο­ρικά αρχεία, έχουν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί περισ­σό­τε­ρες από 1 εκατ. ψηφια­κές συναλ­λα­γές και στόχος είναι η πλήρης ψηφιακή κάλυψη της χώρας έως το τέλος του 2026.

Οι Πολε­ο­δο­μίες περνούν στο Κτη­μα­το­λό­γιο

Η σημα­ντι­κό­τερη αλλαγή της επό­με­νης περιό­δου είναι ο σχε­δια­σμός για τη μετα­φορά των Υπη­ρε­σιών Δόμησης (ΥΔΟΜ) στο Ελλη­νικό Κτη­μα­το­λό­γιο. Μέχρι σήμερα, ένας πολίτης ή ένας μηχα­νι­κός που ήθελε να αγο­ρά­σει ένα οικό­πεδο ή να εκδώσει οικο­δο­μική άδεια έπρεπε να ανα­ζη­τή­σει στοι­χεία από δια­φο­ρε­τι­κές υπη­ρε­σίες. Άλλες πλη­ρο­φο­ρίες βρί­σκο­νταν στο Κτη­μα­το­λό­γιο, άλλες στην Πολε­ο­δο­μία, άλλες στους δήμους ή σε άλλους δημό­σιους φορείς, γεγονός που συχνά οδη­γούσε σε καθυ­στε­ρή­σεις, δια­φο­ρε­τι­κές ερμη­νείες και αυξη­μένη γρα­φειο­κρα­τία.

Στόχος είναι στο μέλλον μεγάλο μέρος αυτής της πλη­ρο­φο­ρίας να συγκε­ντρω­θεί σε μία ενιαία ψηφιακή πλατ­φόρμα. Έτσι, για παρά­δειγμα, ένας επεν­δυ­τής που εξε­τά­ζει την αγορά ενός οικο­πέ­δου θα μπορεί να γνω­ρί­ζει πολύ πιο γρήγορα τι επι­τρέ­πε­ται να κατα­σκευά­σει, ποιες χρήσεις γης ισχύουν και αν υπάρ­χουν πολε­ο­δο­μι­κοί περιο­ρι­σμοί. Ένας μηχα­νι­κός θα έχει άμεση πρό­σβαση στα απα­ραί­τητα στοι­χεία για την έκδοση μιας άδειας, ενώ ένας ιδιο­κτή­της που θέλει να αξιο­ποι­ή­σει ή να μετα­βι­βά­σει την περιου­σία του δεν θα χρειά­ζε­ται να απευ­θύ­νε­ται σε δια­φο­ρε­τι­κές υπη­ρε­σίες για να συγκε­ντρώ­σει τα απα­ραί­τητα έγγραφα. Η συγκέ­ντρωση των πλη­ρο­φο­ριών σε ένα ενιαίο σύστημα εκτι­μά­ται ότι θα μειώσει τον χρόνο διεκ­πε­ραί­ω­σης των υπο­θέ­σεων, θα περιο­ρί­σει τα περι­θώ­ρια λαθών και θα ενι­σχύ­σει τη δια­φά­νεια στις συναλ­λα­γές.Φυσικά όλα αυτά θα ισχύ­σουν εάν όντως η μετά­βαση υλο­ποι­η­θεί ομαλά, με το απα­ραί­τητο ανθρώ­πινο δυνα­μικό και με ταχείς ρυθμούς και εφόσον κατα­στούν πλήρως λει­τουρ­γικά τα ψηφιακά συστή­ματα.

 Τι σημαί­νει στην πράξη η ολο­κλή­ρωση του Κτη­μα­το­λο­γίου

Η ολο­κλή­ρωση του Κτη­μα­το­λο­γίου δεν σημαί­νει ότι στα­μα­τούν οι κατα­χω­ρί­σεις ή ότι δεν θα υπάρ­χουν πλέον διορ­θώ­σεις. Σημαί­νει ότι ολο­κλη­ρώ­νε­ται η μετά­βαση από το παλιό μοντέλο των υπο­θη­κο­φυ­λα­κείων και των φυσικών αρχείων σε ένα ενιαίο ψηφιακό σύστημα για όλα τα ακίνητα της χώρας.

Μέχρι σήμερα, μια αγο­ρα­πω­λη­σία ή μια γονική παροχή μπο­ρούσε να απαιτεί ανα­ζή­τηση στοι­χείων σε φυσικά αρχεία, πολύ­μη­νες ανα­μο­νές για τη μετα­γραφή συμ­βο­λαίων ή δια­φο­ρε­τι­κές δια­δι­κα­σίες από περιοχή σε περιοχή. Με την ολο­κλή­ρωση του έργου, οι μετα­γρα­φές, οι εγγρα­φές νέων δικαιω­μά­των, η έκδοση πιστο­ποι­η­τι­κών και μεγάλο μέρος των συναλ­λα­γών πραγ­μα­το­ποιού­νται ηλε­κτρο­νικά μέσω των Κτη­μα­το­λο­γι­κών Γρα­φείων, τα οποία αντι­κα­θι­στούν ορι­στικά τα παλαιά υπο­θη­κο­φυ­λα­κεία.

Στην πράξη, αυτό σημαί­νει ότι ένας πολίτης που αγο­ρά­ζει ένα σπίτι, αποκτά ένα ακίνητο μέσω γονικής παροχής ή απο­δέ­χε­ται μια κλη­ρο­νο­μιά θα μπορεί να ολο­κλη­ρώ­νει πολύ περισ­σό­τερα στάδια της δια­δι­κα­σίας ψηφιακά και σε μικρό­τερο χρόνο. Αντί­στοιχα, συμ­βο­λαιο­γρά­φοι, δικη­γό­ροι, μηχα­νι­κοί και τρά­πε­ζες θα έχουν ταχύ­τερη πρό­σβαση στα στοι­χεία που απαι­τού­νται για μετα­βι­βά­σεις, χρη­μα­το­δο­τή­σεις και ελέγ­χους τίτλων, μειώ­νο­ντας σημα­ντικά τις καθυ­στε­ρή­σεις που παρα­τη­ρού­νταν τα προη­γού­μενα χρόνια.

Παρότι οι νέες πράξεις, οι διορ­θώ­σεις εγγρα­φών και κάθε μετα­βολή στην περιου­σιακή κατά­σταση των πολιτών θα συνε­χί­σουν να κατα­χω­ρί­ζο­νται κανο­νικά, το Κτη­μα­το­λό­γιο παύει πλέον να απο­τε­λεί ένα έργο υπό ανά­πτυξη και μετα­τρέ­πε­ται σε μια μόνιμη εθνική ψηφιακή υποδομή. Πάνω σε αυτή τη βάση σχε­διά­ζε­ται να ενσω­μα­τω­θούν στα­διακά και οι πολε­ο­δο­μι­κές πλη­ρο­φο­ρίες, ώστε κάθε ακίνητο να απο­κτή­σει έναν ολο­κλη­ρω­μένο ψηφιακό «φάκελο», διευ­κο­λύ­νο­ντας τόσο τους πολίτες όσο και την αγορά ακι­νή­των συνο­λικά.

Το ΜΙΔΑ και η δια­σύν­δεση Κτη­μα­το­λο­γίου – ΑΑΔΕ

Η ψηφιο­ποί­ηση της ακί­νη­της περιου­σίας δεν σταματά στην ολο­κλή­ρωση του Κτη­μα­το­λο­γίου. Το επόμενο βήμα είναι η δια­σύν­δεσή του με την ΑΑΔΕ μέσω του νέου Μητρώου Ιδιο­κτη­σίας και Δια­χεί­ρι­σης Ακι­νή­των (ΜΙΔΑ), μιας ενιαίας ψηφια­κής βάσης δεδο­μέ­νων που φιλο­δο­ξεί να συγκε­ντρώ­σει για πρώτη φορά όλα τα στοι­χεία που αφορούν κάθε ακίνητο. Στόχος είναι το Δημόσιο να δια­θέ­τει πλήρη εικόνα όχι μόνο για το ποιος είναι ο ιδιο­κτή­της, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο χρη­σι­μο­ποιεί­ται κάθε ακίνητο.

Όπως εξήγησε ο πρό­ε­δρος της ΠΟΜΙΔΑ, Στράτος Παρα­διάς, μιλώ­ντας πρό­σφατα στο Πρώτο Πρό­γραμμα της ΕΡΤ, οι ιδιο­κτή­τες θα κληθούν αρχικά να επι­βε­βαιώ­σουν ότι τα στοι­χεία του Ε9 ταυ­τί­ζο­νται με εκείνα του Κτη­μα­το­λο­γίου ως προς την ιδιο­κτη­σία, τα ποσοστά συνι­διο­κτη­σίας, το εμβαδόν και τη διεύ­θυνση του ακι­νή­του. Στη συνέ­χεια θα δηλώ­νε­ται και η πραγ­μα­τική χρήση του ακι­νή­του, δηλαδή αν απο­τε­λεί κύρια κατοι­κία, εκμι­σθώ­νε­ται με μακρο­χρό­νια ή βρα­χυ­χρό­νια μίσθωση, χρη­σι­μο­ποιεί­ται για επαγ­γελ­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα, έχει παρα­χω­ρη­θεί δωρεάν, παρα­μέ­νει κενό ή τελεί υπό ειδικό καθε­στώς, ενώ ανα­μέ­νε­ται να ζητη­θούν και πρό­σθετα στοι­χεία, όπως ο αριθμός παροχής ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος και πλη­ρο­φο­ρίες για το Πιστο­ποι­η­τικό Ενερ­γεια­κής Από­δο­σης. Σύμφωνα με τον κ. Παραδιά, η δια­σταύ­ρωση των στοι­χείων ανα­μέ­νε­ται να ανα­δεί­ξει περι­πτώ­σεις λαθών, παρα­λεί­ψεων ή ασυμ­φω­νιών μεταξύ Κτη­μα­το­λο­γίου και φορο­λο­γι­κών δηλώ­σεων, οι οποίες θα πρέπει να διορ­θω­θούν από τους ιδιο­κτή­τες πριν ολο­κλη­ρω­θεί η δια­δι­κα­σία..

Πηγή: insider.gr