Πολεοδομίες: Την 1η Ιουλίου ξεκινά η μεγάλη μετακόμιση στο Κτηματολόγιο

Την 1η Ιουλίου θα λει­τουρ­γή­σουν οι πρώτες πολε­ο­δο­μίες –πιλότοι υπό την «ομπρέλα» του Κτη­μα­το­λο­γίου ενώ το ρολόι μετρά αντί­στροφα έως τον Ιανουά­ριο του 2027, όταν όλες οι Υπη­ρε­σίες Δόμησης της χώρας θα έχουν αλλάξει «στέγη».  Αυτά ανέφερε χθες, μιλώ­ντας σε δημο­σιο­γρά­φους ανώτατο στέ­λε­χος του Υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας (ΥΠΕΝ).

Η ολική ανα­διάρ­θρωση στον τρόπο με τον οποίο οργα­νώ­νε­ται η δια­δι­κα­σία έκδοσης οικο­δο­μι­κών αδειών στην Ελλάδα, μετα­φέ­ρο­ντας εκ νέου την ευθύνη από τους δήμους στο κεντρικό κράτος, είχε δρο­μο­λο­γη­θεί από την κυβέρ­νηση ήδη από το περα­σμένο φθι­νό­πωρο. Στα τέλη Νοεμ­βρίου μάλιστα ο υπουρ­γός και υφυ­πουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας κ.κ. Σταύρος Παπα­σταύ­ρος και Νίκος Ταγαράς καθώς και ο υπουρ­γός Ψηφια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης κ. Δημή­τρης Παπα­στερ­γίου είχαν παρου­σιά­σει στο υπουρ­γικό συμ­βού­λιο το πλαίσιο για τον νέο «Εθνικό Οργα­νι­σμό Κτη­μα­το­λο­γίου και Ελέγχου Δόμησης» (ΕΟΚΕΔ).

Ο νέος φορέας και οι αρμο­διό­τη­τες

Ο σχε­δια­σμός έχει ως εξής: ο νέος φορέας, αξιο­ποιώ­ντας το δίκτυο των κτη­μα­το­λο­γι­κών γρα­φείων σε όλη τη χώρα και θα ανα­λά­βει σχεδόν το σύνολο των δια­δι­κα­σιών που συν­δέ­ο­νται με τις άδειες δόμησης: από τις βεβαιώ­σεις όρων και τις προ­ε­γκρί­σεις έως την τελική έγκριση και τον έλεγχο των κατα­σκευών, καθώς και την τήρηση της πολε­ο­δο­μι­κής νομο­θε­σίας. Στο πλαίσιο αυτό, το ανθρώ­πινο δυνα­μικό των πολε­ο­δο­μιών θα εντα­χθεί στο νέο σχήμα.

Παράλ­ληλα, θα θεσμο­θε­τη­θεί μητρώο ανε­ξάρ­τη­των ελεγ­κτών, ώστε κάθε οικο­δο­μική άδεια να ελέγ­χε­ται υπο­χρε­ω­τικά πριν από την έναρξη των εργα­σιών, ενώ προ­βλέ­πε­ται και η χρήση εργα­λείων τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης για τη στο­χευ­μένη ιεράρ­χηση των ελέγχων. Στους δήμους  θα απο­μεί­νει η ευθύνη του πολε­ο­δο­μι­κού σχε­δια­σμού και των παρεμ­βά­σεων ανά­πλα­σης.  Η αλλαγή αυτή έρχεται να κλείσει έναν μακρύ κύκλο τριβών μεταξύ αυτο­διοί­κη­σης και κεντρι­κού κράτους γύρω από τον έλεγχο και επο­πτεία της δόμησης.

Ψηφιακό “one stop shop”

Με τον νέο Οργα­νι­σμό, ο πολίτης θα  εξυ­πη­ρε­τεί­ται από ένα σημείο διοί­κη­σης για όλα τα θέματα που αφορούν στην ακίνητη ιδιο­κτη­σία του.  Αυτό μετα­φρά­ζε­ται σε ένα ψηφιακό one stop shop για το ακίνητο, όπου ιδιο­κτη­σιακά δικαιώ­ματα, αδειο­δο­τή­σεις δόμησης και έλεγχος ενο­ποιού­νται σε ένα συνε­κτικό σύστημα, με ενιαία εφαρ­μογή της νομο­θε­σίας σε όλη την επι­κρά­τεια.

Τα στα­τι­στικά δεδο­μένα για τις Υπη­ρε­σίες Δόμησης της χώρας κατα­δει­κνύ­ουν τα προ­βλή­ματα: μόνο 185 από τους 332 δήμους δια­θέ­τουν σήμερα Υπη­ρε­σία Δόμησης, ενώ το 23% των ΥΔΟΜ ξεπερνά τους τρεις μήνες για την έκδοση οικο­δο­μι­κής άδειας – με περι­πτώ­σεις που έφτασαν ακόμη και τα πέντε χρόνια. Το 35% των υπη­ρε­σιών λει­τουρ­γεί με έως δύο μηχα­νι­κούς, συχνά εξυ­πη­ρε­τώ­ντας πολ­λα­πλούς δήμους, γεγονός που υπο­νο­μεύει την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα και την ισο­νο­μία.  Σε όλα αυτά ήρθαν να προ­στε­θούν και οι υπο­θέ­σεις δια­φθο­ράς, κυρίως σε περιο­χές με υψηλή αξία γης, όπως στην Μύκονο, στη Ρόδο και στην Χαλ­κι­δική.

Ο ΕΟΚΕΔ έρχεται να απα­ντή­σει   σε αυτές τις παθο­γέ­νειες καθώς υπό­σχε­ται ταχύ­τερη εξυ­πη­ρέ­τηση, ίση μετα­χεί­ριση ανε­ξαρ­τή­τως γεω­γρα­φίας, δια­φά­νεια  και χρήση τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης στον έλεγχο των οικο­δο­μι­κών αδειών, με στο­χευ­μέ­νους ελέγ­χους σε υπο­θέ­σεις υψηλού ρίσκου και σε ευαί­σθη­τες περιο­χές, ώστε τα προ­βλή­ματα να εντο­πί­ζο­νται πριν ξεκι­νή­σει η κατα­σκευή.

One stop shop ή one big fight;

Ωστόσο,  οι δήμοι δηλώ­νουν έτοιμοι να σηκώ­σουν το γάντι, καθώς βλέπουν την αλλαγή όχι μόνο ως διοι­κη­τική, αλλά και ως βαθιά πολι­τική καθώς «δια­βά­ζουν» ανα­διά­ταξη εξου­σίας και προ­ε­τοι­μά­ζο­νται ανα­λό­γως.  Και κάπως έτσι, μια τεχνο­κρα­τική μεταρ­ρύθ­μιση ανα­μέ­νε­ται να μετα­τρα­πεί σε πολι­τική σύγκρουση, με την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) να ετοι­μά­ζει μια σκληρή γραμμή άμυνας. Κι αυτό διότι το μόνο που θα τους απο­μεί­νει θα είναι ο τοπικός πολε­ο­δο­μι­κός σχε­δια­σμός και οι  ανα­πλά­σεις.

Έτσι, η μετα­φορά των πολε­ο­δο­μιών στο Κτη­μα­το­λό­γιο έχει εξε­λι­χθεί σε casus belli για την Τοπική Αυτο­διοί­κηση. Δήμαρ­χοι και εκπρό­σω­ποι της ΚΕΔΕ έχουν εκφρά­σει ήδη έντονες επι­φυ­λά­ξεις, μιλώ­ντας για αφαί­ρεση κρί­σι­μων αρμο­διο­τή­των, για κίνδυνο απο­δυ­νά­μω­σης του θεσμι­κού ρόλου των δήμων και για μια μεταρ­ρύθ­μιση που –όπως υπο­στη­ρί­ζουν– δεν έχει ακόμη απα­ντή­σει επαρκώς στα ζητή­ματα της χρη­μα­το­δό­τη­σης και της καθη­με­ρι­νής λει­τουρ­γίας των υπη­ρε­σιών. Δεν λείπουν, μάλιστα, οι φωνές που προ­α­ναγ­γέλ­λουν προ­σφυ­γές στη Δικαιο­σύνη, θεω­ρώ­ντας ότι η μετα­φορά των ΥΔΟΜ μετα­βάλ­λει τις ισορ­ρο­πίες μεταξύ κεντρι­κής διοί­κη­σης και αυτο­διοί­κη­σης.

Επι­στροφή υπό το ΥΠΕΝ

Σε κάθε περί­πτωση, η μετα­φορά των πολε­ο­δο­μιών στο Κτη­μα­το­λό­γιο, φαί­νε­ται ότι ανοίγει και τη συζή­τηση για την επι­στροφή του φορέα υπό την επο­πτεία του ΥΠΕΝ –λύση που, προς το παρόν, συγκε­ντρώ­νει τις περισ­σό­τε­ρες πιθα­νό­τη­τες. Η λογική πίσω από αυτή την κίνηση είναι η εξής: από το 2018 το «Ελλη­νικό Κτη­μα­το­λό­γιο» υπά­γε­ται στο Υπουρ­γείο Ψηφια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης, το οποίο όμως δεν έχει λόγο στον πολε­ο­δο­μικό σχε­δια­σμό. Η επι­στροφή του στο ΥΠΕΝ εμφα­νί­ζε­ται έτσι ως η πιο ασφαλής επιλογή για να δια­σφα­λι­στεί η συνέ­χεια στον κρίσιμο χώρο του πολε­ο­δο­μι­κού και χωρο­τα­ξι­κού σχε­δια­σμού.

Πηγή: ot.gr