Ο Δήμος Ρόδου αντιγράφει «καρμπόν» το σύστημα παρακολούθησης με drone του Δήμου Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης

• Πλη­ρο­φο­ρίες φέρουν τον δήμαρχο Ρόδου κ. Αλέ­ξαν­δρο Κολιάδη να έχει υιο­θε­τή­σει το μοντέλο ενα­έ­ριας επι­τή­ρη­σης που εφαρ­μό­ζει ο Δήμος 3Β, σε μια κίνηση που επα­να­φέ­ρει στο προ­σκή­νιο δια­μά­χες για τα δεδο­μένα πολιτών, τον ρόλο ιδιωτών ανα­δό­χων και τα όρια της δημο­τι­κής εξου­σίας

Ηταν 13 Μαΐου 2026 όταν η Δημο­τική Επι­τροπή Ρόδου απο­φά­σισε ομο­φώ­νως την έγκριση μελέτης και την κατάρ­τιση όρων δια­κή­ρυ­ξης για ανοικτό διεθνή ηλε­κτρο­νικό δια­γω­νι­σμό συνο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 1.256.616 ευρώ με ΦΠΑ. Αντι­κεί­μενο του δια­γω­νι­σμού είναι η παροχή υπη­ρε­σιών φύλαξης και επο­πτείας της Μεσαιω­νι­κής Πόλης με συν­δυα­σμό μη επαν­δρω­μέ­νων αερο­σκα­φών και επί­γειων δυνά­μεων. Μια πρω­το­βου­λία που ακού­γε­ται εντυ­πω­σιακή στα χαρτιά, αλλά σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες δεν είναι ακριβώς πρω­τό­τυπη.

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, ο κ. Κολιά­δης και ο δήμαρ­χος Βάρης Βούλας Βου­λιαγ­μέ­νης κ. Γρη­γό­ρης Κων­στα­ντέλ­λος δια­τη­ρούν φιλικές σχέσεις, και το σχέδιο που προ­ω­θεί­ται στη Ρόδο φαί­νε­ται να έχει αντι­γρα­φεί με ελά­χι­στες απο­κλί­σεις από το πρότυπο που εφαρ­μό­ζει ο Δήμος Βάρης Βούλας Βου­λιαγ­μέ­νης.

Περισ­σό­τερο από αυτό: οι προ­δια­γρα­φές του δια­γω­νι­σμού, όπως κατ’ αρχάς ανα­φέ­ρε­ται, φέρο­νται να ται­ριά­ζουν εντυ­πω­σιακά με τον τρόπο λει­τουρ­γίας της εται­ρείας Vanguard, η οποία έχει ανα­λά­βει την εναέρια παρα­κο­λού­θηση στον Δήμο Βάρης Βούλας Βου­λιαγ­μέ­νης.

Τι ακριβώς προ­βλέ­πει το «καρμπόν» πρό­γραμμα

Το εγκρι­θέν σχέδιο για τη Μεσαιω­νική Πόλη είναι διαρ­θρω­μένο σε 3 τμήματα. Το πρώτο αφορά επο­πτεία μέσω drone διάρ­κειας 17 μηνών, αξίας 328.352 ευρώ. Το δεύτερο καλύ­πτει σταθερή φύλαξη των πυλών εισόδου για 5 μήνες, αξίας 248.000 ευρώ. Το τρίτο, και οικο­νο­μικά βαρύ­τερο, αφορά κινητή επι­τή­ρηση με παροχή πρώτων βοη­θειών για 17 μήνες, αξίας 577.384 ευρώ.

Η λογική του σχεδίου είναι σχεδόν ταυ­τό­σημη με αυτή που εφαρ­μό­ζει ο Δήμος Βάρης Βούλας Βου­λιαγ­μέ­νης: συνεχής εναέρια παρα­κο­λού­θηση, επί­γειες δυνά­μεις, τεκ­μη­ρί­ωση παρα­βά­σεων και δυνα­τό­τητα άμεσης επέμ­βα­σης. Η Vanguard, η εται­ρεία που έχει ανα­λά­βει το αντί­στοιχο έργο στα νότια προ­ά­στια της Αθήνας, δρα­στη­ριο­ποιεί­ται σύμφωνα με τους κανο­νι­σμούς του Ευρω­παϊ­κού Οργα­νι­σμού Ασφα­λείας της Αερο­πο­ρίας και υπό εγκε­κρι­μένη άδεια ειδικής κατη­γο­ρίας από την Υπη­ρε­σία Πολι­τι­κής Αερο­πο­ρίας, εξει­δι­κευό­μενη μεταξύ άλλων σε επι­τή­ρηση αστικών περιο­χών, προ­στα­σία υπο­δο­μών και συλλογή δεδο­μέ­νων.

Ο νομικός αντί­λο­γος που επα­νέρ­χε­ται

Το σχέδιο δεν έγινε δεκτό χωρίς αντι­δρά­σεις. Ο δικη­γό­ρος κ. Χρι­στό­δου­λος Μαλια­ρά­κης μίλησε ανοιχτά για «σοβαρά ζητή­ματα νομι­μό­τη­τας» σε ραδιο­φω­νική εκπομπή, εκτι­μώ­ντας ότι η δημο­τική αρχή κινεί­ται «χωρίς προη­γού­μενη νομική τεκ­μη­ρί­ωση» σε ένα εξαι­ρε­τικά ευαί­σθητο πεδίο. Το κεντρικό επι­χεί­ρημά του είναι νομικά εύλογο: η πρόληψη και η δια­πί­στωση αξιό­ποι­νων πράξεων δεν ανήκει στις αρμο­διό­τη­τες ενός δήμου. Απο­τε­λεί απο­στολή της αστυ­νο­μίας και των κρα­τι­κών αρχών. Ο κ. Μαλια­ρά­κης το δια­τύ­πωσε με σαφή­νεια: «Ο Δήμος Ρόδου δεν είναι ούτε αστυ­νο­μική ούτε πυρο­σβε­στική αρχή».

Παράλ­ληλα, έθεσε ερω­τή­ματα για το κατά πόσο έχει υπάρξει δια­βού­λευση με την Αρχή Προ­στα­σίας Δεδο­μέ­νων Προ­σω­πι­κού Χαρα­κτήρα, σημειώ­νο­ντας ότι «όλα αυτά πρέπει να γίνο­νται καταρ­χάς σε δια­βού­λευση με την Αρχή Προ­στα­σίας», ενώ στην απόφαση της Δημο­τι­κής Επι­τρο­πής δεν φαί­νε­ται να υπάρχει σχετική νομική εισή­γηση. Ο Γενικός Κανο­νι­σμός Προ­στα­σίας Δεδο­μέ­νων της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης θεωρεί εξαι­ρε­τικά ευαί­σθητη κάθε μορφή συστη­μα­τι­κής παρα­κο­λού­θη­σης πολιτών σε δημόσιο χώρο και απαιτεί σαφή νομική βάση, τεκ­μη­ρί­ωση ανα­γκαιό­τη­τας, ανα­λο­γι­κό­τητα και αυστη­ρές εγγυ­ή­σεις ως προς την επε­ξερ­γα­σία δεδο­μέ­νων. Τίποτε από αυτά δεν φαί­νε­ται να έχει τεκ­μη­ριω­θεί δημο­σίως στην απόφαση της 13ης Μαΐου.

Ζήτημα τέθηκε και για ενδε­χό­μενη ανάγκη άδειας από το Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού, καθώς η Μεσαιω­νική Πόλη απο­τε­λεί μνημείο παγκό­σμιας πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς της UNESCO — μια παρά­με­τρος που απου­σιά­ζει εντελώς από την περί­πτωση του Δήμου Βάρης Βούλας Βου­λιαγ­μέ­νης, καθι­στώ­ντας τη «μετα­φορά» του μοντέ­λου νομικά πιο σύνθετη από ό,τι ίσως εκτι­μή­θηκε αρχικά.

Το ίδιο σκηνικό, ξανά

Και στον Δήμο Βάρης Βούλας Βου­λιαγ­μέ­νης, όταν απο­κα­λύ­φθηκε πως η εται­ρεία Vanguard έχει ανα­λά­βει την εναέρια παρα­κο­λού­θηση του δήμου, οι αντι­δρά­σεις υπήρξαν έντονες. Σύμ­βου­λοι της αντι­πο­λί­τευ­σης μίλησαν για «παρα­κο­λου­θή­σεις πολιτών», συν­δύ­α­σαν τα drone με υπο­κλο­πές κρα­τι­κών υπη­ρε­σιών και αμφι­σβή­τη­σαν τη νομι­μό­τητα της επι­χεί­ρη­σης. Ορι­σμέ­νοι επι­κρί­θη­καν για αβά­σι­μες υπερ­βο­λές: η αδειο­δό­τηση από την Αρχή Πολι­τι­κής Αερο­πο­ρίας ήταν πλήρης, οι χει­ρι­στές πιστο­ποι­η­μέ­νοι και το σύστημα συμ­μορ­φω­μένο με τον ευρω­παϊκό κανο­νι­σμό για την προ­στα­σία προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων. Στον Δήμο Βάρης Βούλας Βου­λιαγ­μέ­νης διευ­κρι­νί­στηκε ότι τυχόν κατα­γραφή εγκλη­μα­τι­κών πράξεων μπορεί να χρη­σι­μο­ποι­η­θεί για δικα­στι­κούς σκοπούς μόνον κατόπιν εισαγ­γε­λι­κής εντολής, όπως ισχύει και για τις κάμερες στους δρόμους.

Ωστόσο, η περί­πτωση της Μεσαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου έχει χαρα­κτη­ρι­στικά που την κάνουν ουσια­στικά δια­φο­ρε­τική. Δεν πρό­κει­ται για δασική ή περια­στική περιοχή, όπου οι υπερ­πτή­σεις drone για λόγους πυρα­σφά­λειας γίνο­νται ευρύ­τερα απο­δε­κτές. Πρό­κει­ται για ζωντανό, πυκνο­κα­τοι­κη­μένο ιστο­ρικό πυρήνα με κατοι­κίες, ξενο­δο­χεία, αυλές, ταρά­τσες και χιλιά­δες επι­σκέ­πτες καθη­με­ρινά. Η εκχώ­ρηση της συστη­μα­τι­κής κατα­γρα­φής ενός τέτοιου χώρου σε ιδιω­τική εται­ρεία δημιουρ­γεί, κατά τον κ. Μαλια­ράκη, ένα «εντελώς νέο και επι­κίν­δυνο προη­γού­μενο για τα ελλη­νικά δεδο­μένα».

Επι­κοι­νω­νία ή ουσία;

Ο δήμαρ­χος Ρόδου κ. Κολιά­δης επι­κα­λεί­ται σοβαρά περι­στα­τικά για να αιτιο­λο­γή­σει την επεί­γουσα φύση του εγχει­ρή­μα­τος. Τον Απρίλιο σημειώ­θη­καν παρε­νο­χλή­σεις του­ρι­στών και κλοπές, ενώ στις 30 Απρι­λίου 2026 έγινε επει­σό­διο με μαχαίρι μεταξύ κραχτών στην Παλιά Πόλη με απο­τέ­λε­σμα του­λά­χι­στον 1 τραυ­μα­τία. Η δημο­τική αρχή επι­κα­λεί­ται επίσης κατα­δι­κα­στική απόφαση για διπλή ληστεία στην ίδια περιοχή.

Όμως από την άλλη πλευρά του αντι­λό­γου, η εκτί­μηση που δια­τυ­πώ­θηκε δεν είναι λιγό­τερο εύλογη: τα ζητή­ματα αυτά, κατα­λή­ψεις κοι­νό­χρη­στων χώρων, άγρα πελατών και παρα­βα­τι­κό­τητα, είναι γνωστά εδώ και χρόνια και μπορούν να αντι­με­τω­πι­στούν με εφαρ­μογή της ήδη υπάρ­χου­σας νομο­θε­σίας. «Δεν χρειά­ζε­ται τεχνητή νοη­μο­σύνη για να δεις τους κράχτες ή τις αυθαί­ρε­τες κατα­λή­ψεις κοι­νό­χρη­στων χώρων», σημεί­ωσε χαρα­κτη­ρι­στικά ο κ. Μαλια­ρά­κης. «Μια απλή επί­σκεψη ενός κλι­μα­κίου αρκεί».

Ο ίδιος εξέ­φρασε και έναν τελευ­ταίο, ουσια­στικό προ­βλη­μα­τι­σμό: η συνεχής παρου­σία drone πάνω από τη Μεσαιω­νική Πόλη μπορεί να παράγει ακριβώς το αντί­θετο απο­τέ­λε­σμα από αυτό που επι­κα­λεί­ται ο Δήμος. «Δεν νομίζω να αρέσει αυτό ούτε στους του­ρί­στες ούτε στους κατοί­κους», είπε, εκτι­μώ­ντας ότι drone που πετούν πάνω από τα κεφάλια πολιτών και επι­σκε­πτών ενδέ­χε­ται να δημιουρ­γή­σουν αίσθημα ανα­σφά­λειας σε έναν ιστο­ρικό χώρο που ζει από τον του­ρι­σμό.

Το παρα­σκή­νιο του «πρω­το­τύ­που»

Στον Δήμο Βάρης Βούλας Βου­λιαγ­μέ­νης, η εφαρ­μογή του συστή­μα­τος drone από την Vanguard παρου­σιά­στηκε σε ειδική εκδή­λωση το καλο­καίρι του 2023 με την παρου­σία υπουρ­γών και στρα­τιω­τι­κής ηγεσίας, χαρα­κτη­ρί­στηκε δε από τον τότε υπουργό Κλι­μα­τι­κής Κρίσης κ. Χρήστο Στυ­λια­νίδη ως «κλειδί» πρό­λη­ψης. Ο κ. Κων­στα­ντέλ­λος το παρου­σί­ασε ως «το πρώτο στη χώρα σύγ­χρονο σύστημα με επι­τή­ρηση από αέρος 24 ώρες το 24ωρο». Μετά την ανα­κοί­νωσή του, 20 δήμοι και περι­φέ­ρειες ζήτησαν πλη­ρο­φο­ρίες για να ξεκι­νή­σουν αντί­στοι­χες δια­δι­κα­σίες.

Η Ρόδος, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, είναι ο επό­με­νος στη σειρά. Με τη διαφορά ότι εδώ ο «αντι­γρα­φέας» καλεί­ται να δώσει απα­ντή­σεις που ο «πρω­τό­τυ­πος» δεν χρειά­στηκε ποτέ να αντι­με­τω­πί­σει με την ίδια ένταση: πώς επι­τη­ρείς ένα μνημείο της UNESCO χωρίς να παρα­βιά­ζεις το ευρω­παϊκό δίκαιο, και πώς ανα­θέ­τεις σε ιδιώτη τη δια­χεί­ριση δεδο­μέ­νων πολιτών χωρίς να έχεις εξα­σφα­λί­σει πρώτα τη νομική σου κάλυψη.