• Αντιδράσεις και για τον «διακοσμητικό» ρόλο των Δήμων στον χωροταξικό σχεδιασμό – Συγκροτείται επιτροπή εργασίας • Κοινό μέτωπο των δημάρχων Δωδεκανήσου και Κυκλάδων εναντίον της κεντρικής διοίκησης
Η συνεδρίαση της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων (ΠΕΔ) Νοτίου Αιγαίου υπό τον πρόεδρο της και δήμαρχο Ρόδου Αλέξανδρο Κολιάδη την Πέμπτη 7 Μαΐου, ανέδειξε τη ρήξη μεταξύ της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της Κεντρικής Διοίκησης, με επίκεντρο τη διαχείριση του δημόσιου χώρου και τον στρατηγικό σχεδιασμό των νησιωτικών οικονομιών.
Η αντιπαράθεση για το καθεστώς των παραλιών και οι εκκρεμότητες του χωροταξικού σχεδιασμού συνθέτουν το σκηνικό μιας εμπλοκής, η οποία πλέον παίρνει τον δρόμο της δικαιοσύνης με πρωτοβουλία του δημάρχου Ρόδου.
Μήνες διαπραγματεύσεων, παραλίες ανέτοιμες με τη σεζόν σε εξέλιξη και ένας προορισμός εκτεθειμένος στους επισκέπτες του, ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι για τον δήμαρχο Ρόδου Αλέξανδρο Κολιάδη, ο οποίος ανέδειξε το ζήτημα κατά την ενημέρωση των συναδέλφων του στο πλαίσιο της έναρξης της συνεδρίασης.
Η σύγκρουση με την ΕΤΑΔ έχει φτάσει σε σημείο χωρίς επιστροφή, με τη σύμφωνη γνώμη πλέον και των μελών της ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου, αφού τα προβλήματα είναι κοινά.
Οι συζητήσεις με την ΕΤΑΔ έδειχναν να υπάρχει κοινός τόπος, μέχρι που αποφάσισε να καθορίσει τιμές μίσθωσης με δικές της αποφάσεις, παρακάμπτοντας τον νόμο 5092/2024 που θεσπίστηκε από το Υπουργείο Εσωτερικών και ορίζει ρητά πώς υπολογίζεται η αξία κάθε τετραγωνικού μέτρου.
Οι τιμές που επέβαλε η ΕΤΑΔ είναι, σύμφωνα με τον κ. Κολιάδη, διπλάσιες ή και τριπλάσιες αυτών που προβλέπει η Κτηματική Υπηρεσία, κάτι που είναι απαγορευτικό για τους κατοίκους, για τους επισκέπτες αλλά και για τους ίδιους τους επιχειρηματίες, σημειώνοντας ότι επιπλέον δημιουργείται και αθέμιτος ανταγωνισμός. Επίσης, κατά την ενημέρωση αναφέρθηκε στην αδικία που υφίστανται οι ντόπιοι επαγγελματίες που δραστηριοποιούνταν στις παραλίες για χρόνια, ενοικιάζοντας ομπρέλες και ξαπλώστρες.
Όταν ο δήμαρχος Ρόδου ζήτησε από την ΕΤΑΔ να αναθεωρηθεί αυτή η απόφαση και να εφαρμοστεί ο νόμος, η απάντηση ήταν πως «είναι πολύ δύσκολο να μειωθούν οι τιμές» κι εκεί επήλθε η οριστική ρήξη.

Ο πρώην δήμαρχος Ρόδου και γ.γ. της ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου κ. Αντώνης Καμπουράκης, με μεγάλη εμπειρία στον τουριστικό κλάδο, επέστησε την προσοχή σε έναν ακόμα κίνδυνο. «Πράγματι ο σκοπός του είναι να αυξήσουν το ετήσιο κόμιστρο.
Η ΕΤΑΔ σχεδιάζει πλειστηριασμούς, με τη λογική ότι σε περιοχές όπως τα Δωδεκάνησα, η εγγύτητα με την Τουρκία θα δημιουργήσει ενδιαφέρον από δύο χώρες και άρα υψηλότερες προσφορές. Κινδυνεύει το ίδιο το προϊόν, το ίδιο το νησί, ο ίδιος ο προορισμός και όχι το ξενοδοχείο ή το εστιατόριο ή η καντίνα», ανέφερε μεταξύ άλλων ο κ. Καμπουράκης.
Ο γ.γ. της ΠΕΔ ανέφερε ότι είναι υποχρέωση των αιρετών να οδηγήσουν τα πράγματα σε άμεση λύση καθώς οι παραλίες δεν ανήκουν στις επιχειρήσεις αλλά κατά κύριο λόγο στους Ροδίτες, «πρέπει να διασφαλίσουμε ότι οι τιμές στις ξαπλώστρες θα είναι προσιτές» είπε χαρακτηριστικά.
Ομάδα νομικών, όπως είπε ο πρόεδρος της ΠΕΔ, εργάζεται ήδη για να αμφισβητήσει νομικά το δικαίωμα της ΕΤΑΔ να εξαιρείται από το κοινό νομοθετικό πλαίσιο και να καθορίζει αυθαίρετα τιμές. Παράλληλα, η ΠΕΔ θέτει ανοιχτά το ζήτημα της επιστροφής της διαχείρισης των παραλιών στο Υπουργείο Οικονομικών, με τη λογική του 60-40% που εφαρμόζεται αλλού. Αυτό μπορεί να ακούγεται φιλόδοξο, είπε ο Κολιάδης, αλλά είναι δικαίωμα που ο Δήμος οφείλει να διεκδικήσει.
Η «ωρολογιακή βόμβα» του χωροταξικού
Το δεύτερο μεγάλο θέμα που αναδείχθηκε από τη συνεδρίαση ήταν τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια που έχουν προκαλέσει σωρεία αντιδράσεων εξαιτίας του τρόπου που η Πολιτεία επιχειρεί να τα καταρτίσει αλλά και να τα επιβάλει. Ο νομικός σύμβουλος της ΠΕΔ Δρ Μιχάλης Παπαγεωργίου ήταν ξεκάθαρος, λέγοντας ότι αυτή τη στιγμή καλλιεργείται μια «βόμβα», όπως είπε χαρακτηριστικά. Στρατηγικές μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων γράφονται σε τεχνικά γραφεία από ανθρώπους που δεν έχουν επισκεφθεί τα νησιά, δεν αντιλαμβάνονται τη φέρουσα ικανότητα κάθε Δήμου, δεν ξέρουν πού πρέπει να επεκταθούν οικισμοί και πού να περιοριστούν, επισημάνθηκε κατά τη συνεδρίαση. Ο ρόλος των Δήμων στον πολεοδομικό σχεδιασμό είναι στην ουσία διακοσμητικός, όπως επισημάνθηκε, καθώς ζητείται μια απλή γνώμη, χωρίς όμως να είναι δεσμευτική.
Το χαοτικό αποτέλεσμα, προειδοποίησε ο κ. Παπαγεωργίου, θα φανεί σε μερικά χρόνια με μελέτες ανεπίκαιρες, προσφυγές και πολεοδομικό κενό για δεκαετίες. Το ζήτημα έχει και συνταγματική διάσταση, γιατί το ΣτΕ απαιτεί χωροταξικό σχεδιασμό, αλλά ο τρόπος που γίνεται σήμερα δεν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις.

Στη Ρόδο αναδεικνύεται η διάσταση της διάκρισης κτηματολογικών και πολεοδομικών δρόμων, όπου σημαντικό μέρος του κτηματολογίου ανάγεται στην περίοδο της Ιταλοκρατίας και δεν έχει ακόμα ενταχθεί στο εθνικό κτηματολόγιο· ο κίνδυνος είναι αναλογικά μεγαλύτερος. Κανείς δρόμος εκτός σχεδίου δεν είναι σήμερα σε νομικά ασφαλή θέση.
Κατά τη συνεδρίαση αποφασίστηκε η συγκρότηση επιτροπής εργασίας από εκπροσώπους της ΠΕΔ σε συνεργασία με τον νομικό σύμβουλο Δρ. Μ. Παπαγεωργίου και τεχνοκράτες. Στόχος είναι να διαμορφωθεί συγκροτημένη πρόταση για όλα τα εκκρεμή χωροταξικά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένων των ΑΠΕ και του Τουρισμού, που θα κατατεθεί στα συναρμόδια υπουργεία.
Στο πλαίσιο της συνεδρίασης, η ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου απασχολήθηκε επίσης με την επιστολή του δημάρχου Κω σχετικά με την ευθύνη αναστολής λειτουργίας των εκπαιδευτικών μονάδων σε περιπτώσεις δυσμενών καιρικών φαινομένων.
Το σώμα ψήφισε ομοφώνως υπέρ του αιτήματος για ένα σαφέστερο θεσμικό πλαίσιο που θα προστατεύει τους αιρετούς από άδικες νομικές περιπέτειες, αναγνωρίζοντας ότι η απόφαση για την ασφάλεια των μαθητών βασίζεται στην άμεση γνώμη της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Παράλληλα, εγκρίθηκε το ψήφισμα της ΠΕΔ Βορείου Αιγαίου για τη Β’ Φάση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων, ενώ το Διοικητικό Συμβούλιο επικύρωσε την εισφορά της ΠΕΔ στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου του Αναπτυξιακού Οργανισμού «ΠΕΔΙΑ 2.0 Α.Ε.».
Τέλος, σε κλίμα συγκίνησης έγινε αποδεκτή η αίτηση παραίτησης του επί χρόνια υπαλλήλου της ΠΕΔ Γιάννη Τομαή λόγω συνταξιοδότησης. Οι αιρετοί, κυρίως οι παλαιότεροι που είχαν συνεργασία μαζί του για πολλά χρόνια, εξήραν την προσφορά, τις γνώσεις και την αφοσίωσή του στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, με τον πρόεδρο της ΠΕΔ κ. Αλέξανδρο Κολιάδη να επισημαίνει ότι η πόρτα θα είναι πάντα ανοιχτή για τυχόν παρεμβάσεις στις συνεδριάσεις αν ο ίδιος το επιθυμεί, καθώς οι γνώσεις του και η εμπειρία του είναι χρήσιμες για τους αιρετούς.

















