Περιφερειακή Ένωση Δήμων Νοτίου Αιγαίου: Ο νέος Κώδικας, το τέλος ανθεκτικότητας, το νέο περιφερειακό χωροταξικό στο Νότιο Αιγαίο και οι ανεμογεννήτριες απασχόλησαν την συνεδρίαση

Στο επί­κε­ντρο της συνε­δρί­α­σης της Περι­φε­ρεια­κής Ένωσης Δήμων (ΠΕΔ) Νοτίου Αιγαίου βρέ­θη­καν ο νέος Κώδικας, το τέλος ανθε­κτι­κό­τη­τας, το νέο περι­φε­ρειακό χωρο­τα­ξικό στο Νότιο Αιγαίο και οι ανε­μο­γεν­νή­τριες. Δήμαρ­χοι και νομικοί σύμ­βου­λοι εξέ­φρα­σαν προ­βλη­μα­τι­σμούς για βασικές δια­τά­ξεις του νέου νόμου, ενώ απο­φά­σι­σαν να εντεί­νουν τις παρεμ­βά­σεις τους προς την κυβέρ­νηση για ζητή­ματα που επη­ρε­ά­ζουν τη λει­τουρ­γία της αυτο­διοί­κη­σης.

Ο πρό­ε­δρος της ΠΕΔ και δήμαρ­χος Ρόδου, Αλέ­ξαν­δρος Κολιά­δης, στάθηκε ιδιαί­τερα στις δια­τά­ξεις που αφορούν στους ανε­ξάρ­τη­τους δημο­τι­κούς συμ­βού­λους, εκφρά­ζο­ντας αντί­θεση στο γεγονός ότι δεν μπορούν να είναι υπο­ψή­φιοι για την προ­ε­δρία των δημο­τι­κών συμ­βου­λίων ούτε να συμ­με­τέ­χουν στην ψηφο­φο­ρία. Όπως ανέφερε, η πρό­βλεψη αυτή δημιουρ­γεί σοβαρό δημο­κρα­τικό ζήτημα, καθώς αφορά αιρε­τούς που έχουν εκλεγεί από χιλιά­δες πολίτες.

«Η φωνή του κάθε συμ­βού­λου μέσα στο Δημο­τικό Συμ­βού­λιο είναι η φωνή των πολιτών που τον έχουν ψηφίσει», υπο­γράμ­μισε, γνω­στο­ποιώ­ντας ότι έχει ήδη δια­τυ­πώ­σει σχετική δια­μαρ­τυ­ρία προς την ΚΕΔΕ και ότι θα ακο­λου­θή­σουν νέες παρεμ­βά­σεις.

Ενη­μέ­ρωση και κατα­γραφή των προ­βλη­μά­των εφαρ­μο­γής

Ο κ. Κολιά­δης σημεί­ωσε ότι ήδη από τις πρώτες ημέρες εφαρ­μο­γής του νέου θεσμι­κού πλαι­σίου έχουν εντο­πι­στεί ζητή­ματα που προ­κα­λούν ανη­συ­χίες στους δήμους. Ανέφερε ότι η εφαρ­μογή βασί­ζε­ται ακόμη σε εγκυ­κλί­ους και διευ­κρι­νι­στι­κές οδηγίες του Υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών, ενώ βρί­σκε­ται σε διαρκή επι­κοι­νω­νία με την ΚΕΔΕ για την κατα­γραφή των προ­βλη­μά­των.

Γνω­στο­ποί­ησε ακόμη ότι προ­γραμ­μα­τί­ζο­νται ενη­με­ρω­τικά σεμι­νά­ρια για αιρε­τούς και υπη­ρε­σιακά στελέχη, καθώς και ειδική ημερίδα της ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου για την πλήρη ενη­μέ­ρωση των δήμων και τη συγκέ­ντρωση προ­τά­σεων βελ­τί­ω­σης του νέου πλαι­σίου.

Παπα­γε­ωρ­γίου: «Δεν πρό­κει­ται για πλήρη κωδι­κο­ποί­ηση»

Ο νομικός σύμ­βου­λος της ΠΕΔ, Μιχάλης Παπα­γε­ωρ­γίου, χαρα­κτή­ρισε τον νέο νόμο σημα­ντική μεταρ­ρυθ­μι­στική προ­σπά­θεια, επι­ση­μαί­νο­ντας όμως ότι δεν απο­τε­λεί ολο­κλη­ρω­μένη κωδι­κο­ποί­ηση της αυτο­διοι­κη­τι­κής νομο­θε­σίας. Όπως είπε, εισάγει αλλαγές στο εκλο­γικό σύστημα, στην οικο­νο­μική διοί­κηση και στους μηχα­νι­σμούς επο­πτείας, χωρίς να επιλύει τις χρόνιες παθο­γέ­νειες της πολυ­νο­μίας.

Τόνισε ότι οι δήμοι εξα­κο­λου­θούν να ανα­τρέ­χουν σε πλήθος δια­φο­ρε­τι­κών νομο­θε­τη­μά­των για πολε­ο­δο­μία, περι­βάλ­λον, αιγιαλό, πολι­τική προ­στα­σία, ενέρ­γεια και δημό­σιες συμ­βά­σεις.

Προ­βλη­μα­τι­σμός για τη συγκέ­ντρωση εξου­σιών

Ο κ. Παπα­γε­ωρ­γίου εξέ­φρασε επι­φυ­λά­ξεις για τη θεσμική ισορ­ρο­πία του νέου Κώδικα, εκτι­μώ­ντας ότι ενι­σχύ­ε­ται υπέρ­με­τρα το δημαρχο-κεντρικό και περιφερειαρχο-κεντρικό μοντέλο διοί­κη­σης. Παράλ­ληλα, δια­τύ­πωσε προ­βλη­μα­τι­σμούς για την κατάρ­γηση της δεύ­τε­ρης Κυρια­κής στις αυτο­διοι­κη­τι­κές εκλογές, την ηλε­κτρο­νική ψήφο και την έλλειψη ειδικής μέρι­μνας για τις νησιω­τι­κές και ορεινές περιο­χές.

Νικη­τα­ράς για Τέλος Ανθε­κτι­κό­τας: «Τα έσοδα ανήκουν στις τοπικές κοι­νω­νίες που τα παρά­γουν»

Ιδιαί­τερη βαρύ­τητα δόθηκε στο Τέλος Ανθε­κτι­κό­τη­τας, με τον δήμαρχο Κω Θεοδόση Νικη­ταρά να ζητά την απόδοση σημα­ντι­κού μέρους των εσόδων στους δήμους. Υπεν­θύ­μισε ότι σχετικό ψήφισμα εγκρί­θηκε στο συνέ­δριο της ΚΕΔΕ στη Ρόδο το 2024, χωρίς μέχρι σήμερα να υπάρξει εξέλιξη.

Ανέφερε ότι μόνο στην Κω τα έσοδα από το τέλος για το 2025 υπο­λο­γί­ζο­νται σε περίπου 35 εκατ. ευρώ, χωρίς να επι­στρέ­φει κανένα ποσό στην τοπική κοι­νω­νία, ενώ εκτί­μησε ότι τα έσοδα από τη Ρόδο είναι ακόμη μεγα­λύ­τερα.

Αίτημα δια­φά­νειας προς το Υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών

Με πρω­το­βου­λία του δημάρ­χου Κω, το Δ.Σ. της ΠΕΔ απο­φά­σισε να απο­στεί­λει επι­στολή προς τον υπουργό Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών, Κυριάκο Πιερ­ρα­κάκη, ζητώ­ντας ανα­λυ­τικά στοι­χεία για τα έσοδα από το Τέλος Ανθε­κτι­κό­τη­τας ανά νησί και ανά έτος για την περίοδο 2023-2025.

Ο κ. Νικη­τα­ράς υπεν­θύ­μισε ότι η απόφαση της ΚΕΔΕ προ­βλέ­πει την απόδοση του 60% των συνο­λι­κών εσόδων στους δήμους και τη διάθεση του υπό­λοι­που 40% απο­κλει­στικά για έργα ανθε­κτι­κό­τη­τας και πολι­τι­κής προ­στα­σίας.

Κολιά­δης: «Δεν μπο­ρούμε να είμαστε αντα­γω­νι­στι­κοί χωρίς τους ανα­γκαί­ους πόρους»

Ο κ. Κολιά­δης υπεν­θύ­μισε ότι είχε θέσει το ζήτημα στον Πρω­θυ­πουργό κατά την επί­σκεψή του στη Ρόδο, επι­ση­μαί­νο­ντας πως οι του­ρι­στι­κοί δήμοι δέχο­νται τερά­στια πίεση από εκα­τομ­μύ­ρια επι­σκέ­πτες χωρίς να δια­θέ­τουν τους ανα­γκαί­ους οικο­νο­μι­κούς πόρους.

«Το τέλος πρέπει να είναι πραγ­μα­τικά αντα­πο­δο­τικό»

Κατά τη συνε­δρί­αση επι­ση­μάν­θηκε ότι, εφόσον το τέλος δεν επι­στρέ­φει στις τοπικές κοι­νω­νίες, λει­τουρ­γεί ως γενικός κρα­τι­κός φόρος και όχι ως αντα­πο­δο­τικό τέλος. Η ΠΕΔ υπεν­θύ­μισε επίσης την πρότασή της για θεσμο­θέ­τηση δημο­τι­κού τέλους επι­σκε­ψι­μό­τη­τας.

Κοινή θέση των δημάρ­χων παρα­μέ­νει ότι η ενί­σχυση της οικο­νο­μι­κής αυτο­τέ­λειας των νησιω­τι­κών δήμων απο­τε­λεί βασική πολι­τική προ­τε­ραιό­τητα, με την ΠΕΔ να συνε­χί­ζει τις θεσμι­κές παρεμ­βά­σεις για τη βελ­τί­ωση του νέου Κώδικα και την επι­στροφή πόρων στις τοπικές κοι­νω­νίες.

Μήνυμα για το νέο χωρο­τα­ξικό και τις ανε­μο­γεν­νή­τριες – «Η Ρόδος δεν θα γίνει η μπα­τα­ρία της Ελλάδας»

Σαφές μήνυμα κατά του νέου Ειδικού Χωρο­τα­ξι­κού Πλαι­σίου για τις Ανα­νε­ώ­σι­μες Πηγές Ενέρ­γειας (ΑΠΕ) έστειλε η ΠΕΔ Ν.Αιγαίου, με τους δημάρ­χους να εκφρά­ζουν έντονες αντιρ­ρή­σεις για τον τρόπο με τον οποίο προ­βλέ­πε­ται η χωρο­θέ­τηση αιο­λι­κών εγκα­τα­στά­σεων στα νησιά.

Στο επί­κε­ντρο της συζή­τη­σης βρέ­θη­καν η έλλειψη τεκ­μη­ρί­ω­σης του σχε­δια­σμού, ο περιο­ρι­σμέ­νος ρόλος της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης στις απο­φά­σεις και οι επι­πτώ­σεις που μπορεί να έχει το νέο πλαίσιο στην ανα­πτυ­ξιακή προ­ο­πτική των νησιών.

Ο κ. Κολιά­δης, υπο­στή­ριξε ότι το προ­τει­νό­μενο χωρο­τα­ξικό δημιουρ­γεί αδι­καιο­λό­γη­τες εξαι­ρέ­σεις μεταξύ των νησιών, χωρίς επι­στη­μο­νική τεκ­μη­ρί­ωση. Όπως ανέφερε, ενώ μεγάλα νησιά όπως η Κέρκυρα και η Ζάκυν­θος εξαι­ρού­νται από νέες εγκα­τα­στά­σεις, η Ρόδος και η Κάρ­πα­θος εξα­κο­λου­θούν να χαρα­κτη­ρί­ζο­νται ως περιο­χές υπο­δο­χής αιο­λι­κών πάρκων.

Ιδιαί­τερη αναφορά έκανε στη Ρόδο, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι το σχέδιο προ­βλέ­πει την εγκα­τά­σταση συνο­λικά 527 ανε­μο­γεν­νη­τριών σε τέσ­σε­ρις από τις δέκα δημο­τι­κές ενό­τη­τες του νησιού. Όπως τόνισε, η πρό­βλεψη αυτή δεν στη­ρί­ζε­ται σε επαρκή επι­στη­μο­νικά δεδο­μένα και αγνοεί τις πραγ­μα­τι­κές ανάγκες των τοπικών κοι­νω­νιών.

Ο κ. Κολιά­δης υπο­γράμ­μισε ότι η ανά­πτυξη των ΑΠΕ πρέπει να συν­δέ­ε­ται με τους εθνι­κούς ενερ­γεια­κούς στόχους, αλλά και με τις ανάγκες κάθε περιο­χής, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη την ενερ­γειακή αυτάρ­κεια, την προ­στα­σία του φυσικού και πολι­τι­στι­κού περι­βάλ­λο­ντος, την ποιό­τητα ζωής των κατοί­κων και, κυρίως, τη συναί­νεση των τοπικών κοι­νω­νιών.

«Δεν μπορεί η Ρόδος να γίνει η μπα­τα­ρία του Αιγαίου ή της υπό­λοι­πης Ελλάδας», σημεί­ωσε χαρα­κτη­ρι­στικά, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι κάθε νησί οφείλει να καλύ­πτει πρω­τί­στως τις δικές του ενερ­γεια­κές ανάγκες και όχι να μετα­τρέ­πε­ται σε περιοχή υπερ­συ­γκέ­ντρω­σης ενερ­γεια­κών εγκα­τα­στά­σεων.

Παράλ­ληλα, οι συμ­με­τέ­χο­ντες επα­νέ­φε­ραν το πάγιο αίτημα της Αυτο­διοί­κη­σης για ουσια­στική συμ­με­τοχή στον χωρο­τα­ξικό σχε­δια­σμό. Επι­ση­μάν­θηκε ότι σήμερα οι δήμοι εκφρά­ζουν απλή γνω­μο­δό­τηση, χωρίς δεσμευ­τικό χαρα­κτήρα, γεγονός που, όπως υπο­στή­ρι­ξαν, υπο­βαθ­μί­ζει τον θεσμικό τους ρόλο και αγνοεί τη βούληση των τοπικών κοι­νω­νιών.

Κατά τη διάρ­κεια της συνε­δρί­α­σης διευ­κρι­νί­στηκε ότι το εθνικό χωρο­τα­ξικό πλαίσιο δεν συνε­πά­γε­ται αυτο­μά­τως την υλο­ποί­ηση συγκε­κρι­μέ­νων έργων, καθώς κάθε επέν­δυση απαιτεί ξεχω­ρι­στή Μελέτη Περι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σεων. Ωστόσο, τονί­στηκε ότι οι μελέτες αυτές πρέπει να εξε­τά­ζουν ουσια­στικά εναλ­λα­κτι­κές λύσεις και να αξιο­λο­γούν συνο­λικά τις επι­πτώ­σεις στο περι­βάλ­λον και στην τοπική ανά­πτυξη.

Ιδιαί­τερη έμφαση δόθηκε και στην ανάγκη ενερ­γεια­κής αυτο­νο­μίας των νησιών μέσω των Ενερ­γεια­κών Κοι­νο­τή­των, ενός εργα­λείου που, όπως επι­ση­μάν­θηκε, παρα­μέ­νει ουσια­στικά ανε­νεργό, παρά το γεγονός ότι θα μπο­ρούσε να ενι­σχύ­σει την τοπική παρα­γωγή και δια­χεί­ριση ενέρ­γειας προς όφελος των ίδιων των νησιω­τι­κών κοι­νω­νιών.

Ο Περι­φε­ρειάρ­χης κ. Γιώργος Χατζη­μάρ­κος

Στη συνε­δρί­αση παρε­νέβη και ο περι­φε­ρειάρ­χης Νοτίου Αιγαίου και πρό­ε­δρος της ΕΝΠΕ, Γιώργος Χατζη­μάρ­κος, ο οποίος ανα­φέρ­θηκε στις σοβαρές καθυ­στε­ρή­σεις του Περι­φε­ρεια­κού Χωρο­τα­ξι­κού Σχε­δια­σμού, σημειώ­νο­ντας ότι το Νότιο Αιγαίο παρα­μέ­νει η μονα­δική περι­φέ­ρεια της χώρας όπου το νέο χωρο­τα­ξικό δεν έχει ακόμη ολο­κλη­ρω­θεί.

Ο κ. Χατζη­μάρ­κος άσκησε δριμεία κριτική στο ισχύον πλαίσιο σχε­δια­σμού, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι η υπερ­βο­λική γρα­φειο­κρα­τία και οι συνε­χείς προ­σφυ­γές έχουν οδη­γή­σει σε αδυ­να­μία λήψης απο­φά­σεων και υλο­ποί­η­σης έργων.

Όπως ανέφερε, η Περι­φέ­ρεια έχει δια­τυ­πώ­σει ξεκά­θαρη θέση κατά της εγκα­τά­στα­σης ανε­μο­γεν­νη­τριών στα νησιά, θεω­ρώ­ντας ότι αλλοιώ­νουν το τοπίο και επη­ρε­ά­ζουν το του­ρι­στικό προϊόν, το οποίο απο­τε­λεί τη βασική ανα­πτυ­ξιακή δρα­στη­ριό­τητα του Νοτίου Αιγαίου.

Παράλ­ληλα, προει­δο­ποί­ησε ότι η εκκρε­μό­τητα στο Περι­φε­ρειακό Χωρο­τα­ξικό δημιουρ­γεί σοβαρές αβε­βαιό­τη­τες και για άλλα κρίσιμα ζητή­ματα, όπως τα Τοπικά Πολε­ο­δο­μικά Σχέδια, τα δημόσια έργα και το δημο­τικό οδικό δίκτυο, εκφρά­ζο­ντας φόβους ότι πολλές από τις νέες μελέτες ενδέ­χε­ται να οδη­γη­θούν σε δικα­στι­κές εμπλο­κές.

Η συζή­τηση ολο­κλη­ρώ­θηκε με τη δια­μόρ­φωση κοινού ψηφί­σμα­τος της ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου, το οποίο εκφρά­ζει την αντί­θεση των δήμων στον σχε­δια­σμό του νέου Ειδικού Χωρο­τα­ξι­κού για τις ΑΠΕ, ζητώ­ντας ανα­θε­ώ­ρηση των προ­βλέ­ψεων, ουσια­στική συμ­με­τοχή της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης στις απο­φά­σεις και έναν ολο­κλη­ρω­μένο ενερ­γειακό σχε­δια­σμό που θα δια­σφα­λί­ζει την ισορ­ρο­πία ανάμεσα στην ανά­πτυξη, την προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος και τη βιώσιμη προ­ο­πτική των νησιών.

• Σημειώ­νε­ται ότι στην έναρξη της συνε­δρί­α­σης, συμ­με­τείχε και ο κ. Φώτης Μάγγος (τέως δήμαρ­χος Λειψών) από την νέα του θέση ως Γ.Γ. Αιγαίου και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής, απευ­θύ­νο­ντας χαι­ρε­τι­σμό.