Κραυγή αγωνίας για τις γυναικοκτονίες

Ο αριθμός τους σοκάρει. Ομως τα θύματα δεν είναι αριθμοί. Είναι πρόσωπα. Είναι γυναί­κες που δεν είναι πια εδώ. Μέσα στους πρώτους μήνες του 2026, μια σειρά από υπο­θέ­σεις γυναι­κο­κτο­νιών σε δια­φο­ρε­τι­κές περιο­χές της χώρας απο­τυ­πώ­νει με τον πιο σκληρό τρόπο μια πραγ­μα­τι­κό­τητα που επι­μέ­νει. Γυναί­κες που δολο­φο­νή­θη­καν από άνδρες του στενού τους κύκλου – από συντρό­φους, συγ­γε­νείς, ανθρώ­πους που γνώ­ρι­ζαν, που εμπι­στεύ­ο­νταν.

Τα στοι­χεία του πίνακα σκια­γρα­φούν το υπό­βα­θρο, πάνω στο οποίο εκδη­λώ­νο­νται οι πιο ακραίες μορφές έμφυλης βίας

Κι ενώ οι ιστο­ρίες αυτές συγκλο­νί­ζουν, τα στοι­χεία δεί­χνουν ότι δεν πρό­κει­ται για μεμο­νω­μένα περι­στα­τικά.

Τα στοι­χεία του πίνακα σκια­γρα­φούν το υπό­βα­θρο, πάνω στο οποίο εκδη­λώ­νο­νται οι πιο ακραίες μορφές έμφυλης βίας – εκεί όπου η κακο­ποί­ηση κλι­μα­κώ­νε­ται και οδηγεί στο έγκλημα.

Τέσ­σε­ρις υπο­θέ­σεις

Τον Φεβρουά­ριο, στον Κολωνό, μια γυναίκα εντο­πί­ζε­ται νεκρή στο σπίτι όπου ζούσε με τον σύντροφό της. Αρχικά, ο θάνατός της επι­χει­ρεί­ται να παρου­σια­στεί ως ατύχημα. Ωστόσο, η ιατρο­δι­κα­στική εξέταση απο­κα­λύ­πτει μια δια­φο­ρε­τική εικόνα: σημάδια επα­να­λαμ­βα­νό­με­νης κακο­ποί­η­σης, παλιούς και νέους μώλωπες. Εις βάρος του συντρό­φου της ασκεί­ται δίωξη για ανθρω­πο­κτο­νία από πρόθεση.

Λίγες εβδο­μά­δες αργό­τερα, στου Ζωγρά­φου, έρχεται στο φως μια υπόθεση που προ­κα­λεί απο­τρο­πια­σμό. Μητέρα και κόρη εντο­πί­ζο­νται νεκρές μέσα σε δια­μέ­ρι­σμα, σε συν­θή­κες που μαρ­τυ­ρούν προ­σπά­θεια συγκά­λυ­ψης. Για μήνες, η εξα­φά­νισή τους δεν είχε δηλωθεί, ενώ οι εξη­γή­σεις που δίνο­νταν στις Αρχές απο­δει­κνύ­ο­νται αντι­φα­τι­κές. Δίωξη ασκεί­ται εις βάρος συγ­γε­νι­κού προ­σώ­που για ανθρω­πο­κτο­νία κατά συρροή.

Στον Εύοσμο, μια 59χρονη γυναίκα βρί­σκε­ται νεκρή στο σπίτι της. Τα ευρή­ματα παρα­πέ­μπουν σε ασφυξία και σε πάλη, χωρίς ίχνη παρα­βί­α­σης. Οι ενδεί­ξεις συγκλί­νουν στο ότι ο δράστης ήταν πρόσωπο οικείο, κάποιος που εισήλθε χωρίς να προ­κα­λέ­σει υποψίες.

Τον Απρίλιο, στην Κρήτη, μια ακόμη γυναίκα εντο­πί­ζε­ται νεκρή μέσα στο αυτο­κί­νητό της, με πυρο­βο­λι­σμό εξ επαφής. Ο βασικός ύποπτος, πρώην σύντρο­φός της, θέτει στη συνέ­χεια τέλος και στη δική του ζωή. Αλλη μία υπόθεση που, σύμφωνα με τις Αρχές, συν­δέ­ε­ται με εμμονή και ανάγκη ελέγχου.

Νομικό πλαίσιο

Οπως εξηγεί στα «ΝΕΑ Σαβ­βα­το­κύ­ριακο» η Μαρίνα Φαρ­μα­κίδη, δικη­γό­ρος στο Κέντρο Διοτίμα, στο ελλη­νικό νομικό σύστημα, ενώ υπάρχει ένα σχετικά εκτενές πλέγμα προ­στα­σίας απέ­να­ντι στην ενδο­οι­κο­γε­νειακή βία, απου­σιά­ζει η τυπο­ποί­ηση της γυναι­κο­κτο­νίας, με απο­τέ­λε­σμα να απο­σιω­πά­ται ο έμφυλος χαρα­κτή­ρας του εγκλή­μα­τος και να μην απο­δί­δε­ται σε νομικό επίπεδο το πραγ­μα­τικό συνεχές της βίας – μέχρι και τη δολο­φο­νία μιας γυναί­κας, επειδή είναι γυναίκα.

Συνε­χί­ζει λέγο­ντας ότι το άρθρο 82Α του Ποι­νι­κού Κώδικα, παρότι περι­λαμ­βά­νει την «ταυ­τό­τητα ή τα χαρα­κτη­ρι­στικά φύλου», ως βάση διά­κρι­σης, δεν κατο­νο­μά­ζει ρητά το φύλο και συνεπώς έχει περιο­ρι­σμένη πρα­κτική εφαρ­μογή για την αντι­με­τώ­πιση των γυναι­κο­κτο­νιών. Οπως επι­ση­μαί­νει, ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα είναι η δυνα­τό­τητα ανα­γνώ­ρι­σης ελα­φρυ­ντι­κών στην ανθρω­πο­κτο­νία, η οποία στην πράξη μπορεί να οδη­γή­σει σε δυσα­νά­λογα χαμηλές ποινές.

Παράλ­ληλα, ανα­γνω­ρί­ζει ότι το ισχύον πλαίσιο στην Ελλάδα – με αυτε­πάγ­γελτη δίωξη, αυτό­φωρη δια­δι­κα­σία, υπο­στη­ρι­κτι­κές δομές και αυστη­ρό­τερη τιμώ­ρηση σε περι­πτώ­σεις τέλεσης ενώπιον ανη­λί­κων – απο­δει­κνύει τη θεσμική ανα­γνώ­ριση της σοβα­ρό­τη­τας της έμφυλης βίας από την πολι­τεία. Ωστόσο, υπο­γραμ­μί­ζει ότι παρα­μέ­νουν σημα­ντικά κενά, κυρίως στη δια­σύν­δεση των επι­μέ­ρους ρυθ­μί­σεων. Ειδικά στο πεδίο της συνε­πι­μέ­λειας, η έλλειψη ορι­στι­κής κατα­δί­κης κατά τον χρόνο προ­σω­ρι­νής ρύθ­μι­σης της γονικής μέρι­μνας μπορεί να οδη­γή­σει σε απο­φά­σεις που δεν λαμ­βά­νουν επαρκώς υπόψη τον κίνδυνο για το θύμα.

Κατα­λή­γο­ντας, σημειώ­νει ότι η ποινική δια­δι­κα­σία και το οικο­γε­νειακό δίκαιο δεν «επι­κοι­νω­νούν» σε πραγ­μα­τικό χρόνο, με απο­τέ­λε­σμα η προ­στα­σία των θυμάτων να απο­δυ­να­μώ­νε­ται και η εμπι­στο­σύνη των επι­ζω­σών στην έννομη τάξη να κλο­νί­ζε­ται – μια εμπι­στο­σύνη που, όπως τονίζει, είναι κρίσιμο να απο­κα­τα­στα­θεί.

Πηγή: in.gr