Γιάννης Βουτσινάς, πρόεδρος ΚΕΕΕ: «Η επιχειρηματικότητα στις νησιωτικές περιοχές της Ελλάδας αντιμετωπίζει ιδιαίτερες προκλήσεις»

Κύριε Βου­τσινά, πώς θα πρέπει να λει­τουρ­γεί ο επι­με­λη­τη­ρια­κός θεσμός με γνώμονα τη στήριξη των τοπικών οικο­νο­μιών και της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας; Τα επι­με­λη­τή­ρια της χώρας, θα πρέπει να βρί­σκο­νται στην πρώτη γραμμή για διεκ­δι­κή­σεις και προ­τά­σεις;

Επι­με­λη­τή­ρια και ΚΕΕΕ είμαστε στην πρώτη γραμμή διαβούλευσης-συζήτησης και υπο­βο­λής προ­τά­σεων.

Ο επι­με­λη­τη­ρια­κός θεσμός εκπρο­σω­πεί τις επι­χει­ρή­σεις κάθε περιο­χής, κατα­γρά­φο­ντας τις ανάγκες και τις δυνα­τό­τη­τές τους, και μετα­φέ­ρο­ντας αυτές τις πλη­ρο­φο­ρίες στην κεντρική διοί­κηση. Επίσης συμ­με­τέ­χει σε ομάδες εργα­σίας για τον σχε­δια­σμό και την παρα­κο­λού­θηση των τοπικών σχεδίων ανά­πτυ­ξης, συμ­βάλ­λο­ντας στην υλο­ποί­ηση της Εθνικής Στρα­τη­γι­κής για την περι­φε­ρειακή και τοπική ανά­πτυξη.

Συνεπώς η παροχή υπη­ρε­σιών πλη­ρο­φό­ρη­σης, κατάρ­τι­σης, συμ­βου­λευ­τι­κής και δικτύ­ω­σης, ενι­σχύ­ο­ντας την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα των μικρο­με­σαίων επι­χει­ρή­σεων είναι πρω­ταρ­χι­κός στόχος μας, ενώ παραλ­λή­λως τα κατά τόπους επι­με­λη­τή­ρια αλλά και η ΚΕΕΕ συλ­λέ­γουν στοι­χεία για το επι­χει­ρη­μα­τικό περι­βάλ­λον, τα οποία αξιο­ποιού­νται για τη δημιουρ­γία μιας «Λευκής Βίβλου Ανά­πτυ­ξης» ανά περιοχή.

Η ΚΕΕΕ περαι­τέρω έχει ως στρα­τη­γικό στόχο τον συντο­νι­σμό των δράσεων των κατά τόπους Επι­με­λη­τη­ρίων, προ­ω­θώ­ντας κοινές πρω­το­βου­λίες και στρα­τη­γι­κές ανά­πτυ­ξης, ενώ διεκ­δι­κεί πόρους και ρόλο στη δια­χεί­ριση ανα­πτυ­ξια­κών έργων και την ενί­σχυση του ρόλου των Επι­με­λη­τη­ρίων στην οικο­νο­μική δια­κυ­βέρ­νηση. Βασικός πυλώνας δράσεών της είναι και η ενί­σχυση των δικτύων συνερ­γα­σίας μεταξύ των Επι­με­λη­τη­ρίων, προ­ω­θώ­ντας την ανταλ­λαγή τεχνο­γνω­σίας και την από κοινού πρό­σβαση σε και­νο­τόμα εργα­λεία στή­ρι­ξης.

Οι εξε­λί­ξεις στη γεω­πο­λι­τική σκα­κιέρα επη­ρε­ά­ζουν την ενέρ­γεια, τον του­ρι­σμό αλλά και τις επι­χει­ρή­σεις. Η χώρα μας μπορεί να αντι­με­τω­πί­σει τις προ­κλή­σεις;

Οι γεω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις του 2025, ιδιαί­τερα η κλι­μά­κωση της έντασης στη Μέση Ανατολή, έχουν ήδη αρχίσει να επη­ρε­ά­ζουν σημα­ντικά την Ελλάδα σε τρεις βασι­κούς τομείς: ενέρ­γεια, του­ρι­σμό και εν γένει την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα.

Η Ελλάδα, λόγω της γεω­στρα­τη­γι­κής της θέσης και της εξάρ­τη­σής της από την εισα­γό­μενη ενέρ­γεια, επη­ρε­ά­ζε­ται άμεσα από τις ανα­τα­ρά­ξεις. Η πρό­σφατη κρίση Ισραήλ–Ιράν έχει οδη­γή­σει σε άνοδο των τιμών του πετρε­λαίου και του φυσικού αερίου, με απο­τέ­λε­σμα την αύξηση του κόστους παρα­γω­γής και των τιμο­λο­γίων ρεύ­μα­τος.

Ο του­ρι­στι­κός τομέας, ειδικά οι ροές από τη Μέση Ανατολή και το Ισραήλ, παρου­σιά­ζει σημάδια επι­βρά­δυν­σης. Η αβε­βαιό­τητα και οι φόβοι για ασφά­λεια επη­ρε­ά­ζουν τις κρα­τή­σεις, ενώ οι αυξη­μέ­νες τιμές ενέρ­γειας ενδέ­χε­ται να μετα­κυ­λή­σουν στο κόστος φιλο­ξε­νίας και μετα­φο­ρών.

Οι ελλη­νι­κές επι­χει­ρή­σεις αντι­με­τω­πί­ζουν αυξη­μένο κόστος λει­τουρ­γίας, καθυ­στε­ρή­σεις στις εισα­γω­γές πρώτων υλών και πιέσεις από τον πλη­θω­ρι­σμό. Χαρα­κτη­ρι­στική περί­πτωση η κρίση στο Ιράν των τελευ­ταίων ημερών. Όταν ανε­βαί­νουν τα ναύλα και τα ασφά­λι­στρα στη ναυ­τι­λία τότε το κόστος πρώτων υλών ιδίως για τις μικρές και μεσαίες επι­χει­ρή­σεις εκτο­ξεύ­ε­ται. Άλλωστε, οι μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις είναι ιδιαί­τερα ευά­λω­τες. Φυσικά ανα­μέ­νουμε την εξέλιξη της κατά­στα­σης τόσο των συρ­ρά­ξεων σε Ουκρα­νία και Ιράν όσο και των δασμών με τη συμ­φω­νία ΗΠΑ – ΕΕ με ψυχραι­μία, ώστε να ποσο­τι­κο­ποι­ή­σουμε τις όποιες επι­πτώ­σεις και ανα­λό­γως να αιτη­θούμε στην κυβέρ­νηση τη λήψη μέτρων.

Συνεπώς άμεσα πρέπει να λάβουμε μέτρα σχετικά με την ενί­σχυση της ενερ­γεια­κής αυτο­νο­μίας μέσω ΑΠΕ και στρα­τη­γι­κών συνερ­γα­σιών, τη δια­τή­ρηση της του­ρι­στι­κής ελκυ­στι­κό­τη­τας με έμφαση στην ασφά­λεια και στην ποιό­τητα, στη στήριξη των επι­χει­ρή­σεων με στο­χευ­μένα μέτρα και ευρω­παϊκή βοήθεια και στη διπλω­μα­τική ενερ­γο­ποί­ηση για στα­θε­ρό­τητα στα Βαλ­κά­νια και στη Μεσό­γειο.

Είστε άνθρω­πος που έχει εικόνα της αγοράς. Ποια είναι τα μεγα­λύ­τερα προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζει η ελλη­νική οικο­νο­μία και οι επι­χει­ρή­σεις (από τις πιο μικρές έως και τις μεγα­λύ­τε­ρες) και τι πρέπει να γίνει για να βελ­τιω­θεί η κατά­σταση;

Το 2025 τα μεγα­λύ­τερα προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζουν οι επι­χει­ρή­σεις, είναι τα ίδια με αυτά της περιό­δου πριν το 2010 μεγε­θυ­μένα από τα απο­τε­λέ­σματα των μνη­μο­νια­κών χρόνων.

Ενδει­κτικά το υψηλό κόστος χρή­μα­τος και επι­το­κίων, η παρα­τε­τα­μένη περί­ο­δος υψηλών επι­το­κίων που, δυσχε­ραί­νει τη χρη­μα­το­δό­τηση επεν­δύ­σεων και την ανά­πτυξη των επι­χει­ρή­σεων, η γρα­φειο­κρα­τία και αργή απονομή δικαιο­σύ­νης, που απο­θαρ­ρύ­νουν την επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα και τις επεν­δύ­σεις, το δημο­γρα­φικό πρό­βλημα και η έλλειψη ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού που δημιουρ­γούν ελλεί­ψεις σε εξει­δι­κευ­μένο προ­σω­πικό, η βεβαιό­τητα λόγω γεω­πο­λι­τι­κών εξε­λί­ξεων, η ακρί­βεια και οι πλη­θω­ρι­στι­κές πιέσεις με το αυξη­μένο κόστος ενέρ­γειας και πρώτων υλών μειώνει την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα των ελλη­νι­κών επι­χει­ρή­σεων, οι συσ­σω­ρευ­μέ­νες οφειλές των μνη­μο­νια­κών ετών που στερούν από τις μικρές και τις μεσαίες επι­χει­ρή­σεις τη δυνα­τό­τητα εξυ­γί­αν­σης.

Βασικά προ­τει­νό­μενα μέτρα στή­ρι­ξης είναι η μείωση φόρων και ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών, για ενί­σχυση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας και αύξηση του δια­θέ­σι­μου εισο­δή­μα­τος, η ενί­σχυση της πρό­σβα­σης σε χρη­μα­το­δό­τηση, μέσω νέων εργα­λείων, εγγυ­ή­σεων και απλο­ποι­η­μέ­νων δια­δι­κα­σιών για μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις, ο ψηφια­κός μετα­σχη­μα­τι­σμός και η και­νο­το­μία, με επεν­δύ­σεις σε τεχνο­λο­γίες, ψηφια­κές υπο­δο­μές και εκπαί­δευση προ­σω­πι­κού για την προ­σαρ­μογή στη νέα εποχή, η ανα­βάθ­μιση της δημό­σιας διοί­κη­σης, με στόχο την ταχύ­τερη εξυ­πη­ρέ­τηση, την απλο­ποί­ηση δια­δι­κα­σιών και την ενί­σχυση της εμπι­στο­σύ­νης και η στήριξη της εξω­στρέ­φειας και των εξα­γω­γών, δια­μέ­σου στο­χευ­μέ­νων δράσεων οικο­νο­μι­κής διπλω­μα­τίας.

Η τεχνητή νοη­μο­σύνη είναι ένα καλό εργα­λείο για τις επι­χει­ρή­σεις που θα την αξιο­ποι­ή­σουν από εδώ και στο εξής; Υπάρ­χουν και πολλοί που είναι επι­φυ­λα­κτι­κοί.

Η τεχνητή νοη­μο­σύνη είναι ήδη ένα πολύ­τιμο εργα­λείο για τις επι­χει­ρή­σεις, αλλά η επι­φυ­λα­κτι­κό­τητα που εκφρά­ζε­ται από ορι­σμέ­νους είναι επίσης βάσιμη και υγιής.

Ενδει­κτικά τα οφέλη της τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης για τις επι­χει­ρή­σεις είναι η αυτο­μα­το­ποί­ηση επα­να­λαμ­βα­νό­με­νων εργα­σιών, η ανάλυση δεδο­μέ­νων και η πρό­βλεψη τάσεων, η εξα­το­μί­κευση υπη­ρε­σιών και η και­νο­το­μία σε προ­ϊ­ό­ντα και υπη­ρε­σίες.

Από την άλλη πλευρά, υπάρ­χουν επι­φυ­λά­ξεις και προ­βλη­μα­τι­σμοί με ενδει­κτι­κούς την απώλεια θέσεων εργα­σίας, ηθικά και νομικά ζητή­ματα για την προ­στα­σία προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων, οι ανι­σό­τη­τες στην πρό­σβαση και η ανα­ξιο­πι­στία ή η προ­κα­τά­ληψη, ιδίως για τις πολύ μικρές και τις μικρές επι­χει­ρή­σεις.

Γι’ αυτό πρέπει να δώσουμε βαρύ­τητα στην εκπαί­δευση και στην ανά­πτυξη δεξιο­τή­των, στην ανά­πτυξη ενός ισχυρού κανο­νι­στι­κού πλαι­σίου και στην υπο­στή­ριξη των μικρο­με­σαίων επι­χει­ρή­σεων για εξα­σφα­λι­σμένη προ­σπε­λα­σι­μό­τητα σε εργα­λεία ΤΝ μέσω επι­δο­τή­σεων ή συνερ­γα­σιών.

Τα προ­βλή­ματα της νησιω­τι­κό­τη­τας είναι πολλά όπως η αυξη­μένη φορο­λο­γία, το κόστος μετα­φο­ράς, τα καύσιμα κ.λπ. Ποια είναι η θέση της ΚΕΕΕ για τα αιτή­ματα των επι­χει­ρή­σεων στις νησιω­τι­κές περιο­χές;

Η επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα στις νησιω­τι­κές περιο­χές της Ελλάδας αντι­με­τω­πί­ζει ιδιαί­τε­ρες προ­κλή­σεις, οι οποίες απαι­τούν στο­χευ­μένα και άμεσα μέτρα ενί­σχυ­σης. Η εμπει­ρία μου τόσο ως πρό­ε­δρος του Επαγ­γελ­μα­τι­κού Επι­με­λη­τη­ρίου Πειραιά που περι­λαμ­βά­νει τον Αργο­σα­ρω­νικό και τα Κύθηρα όσο και ως αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χης νήσων Αττικής μου επι­βε­βαιώ­νει την ανάγκη ενός σχε­δια­σμού που θα ανα­γνω­ρί­ζει τη μονα­δι­κό­τητα κάθε νησιού.

Βεβαίως τα βασι­κό­τερα κοινά προ­βλή­ματα είναι το υψηλό κόστος λει­τουρ­γίας, οι επι­χει­ρή­σεις στα νησιά επι­βα­ρύ­νο­νται με αυξη­μένα κόστη μετα­φο­ρών, ενέρ­γειας και πρώτων υλών σε σύγκριση με την ηπει­ρω­τική Ελλάδα. Υπάρ­χουν σημα­ντικά κενά σε δίκτυα, λιμάνια, ψηφια­κές υπο­δο­μές και υπη­ρε­σίες υγείας και εκπαί­δευ­σης, που επη­ρε­ά­ζουν την επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα, όπως και η έλλειψη ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού λόγω των μικρών πλη­θυ­σμών και της φυγής των νέων.

Πρέπει να ληφθούν άμεσα μέτρα με στο­χευ­μένα χρη­μα­το­δο­τικά προ­γράμ­ματα, την ενί­σχυση των τοπικών υπο­δο­μών, όχι μόνον σε έργα μετα­φο­ρών, ενέρ­γειας και ψηφια­κής συν­δε­σι­μό­τη­τας, αλλά και σε κοι­νω­νι­κές υπο­δο­μές, τη δημιουρ­γία τοπικών κέντρων υπο­στή­ρι­ξης επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας, την παροχή κινή­τρων, φορο­λο­γι­κών και στε­γα­στι­κών, για εγκα­τά­σταση και παρα­μονή εργα­ζο­μέ­νων και πρω­τί­στως την ανά­πτυξη τοπικών οικο­νο­μιών με βάση την και­νο­το­μία και την κυκλική οικο­νο­μία ενι­σχύ­ο­ντας την αγρο­δια­τροφή, τον βιώσιμο του­ρι­σμό και τις ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας.