Aν είσαι νέος, στην Τήλο ζεις ξεχασμένος στην άκρη του Αιγαίου

Απ τα πρώτα λεπτά  που αγκυ­ρο­βο­λείς στην Τήλο αντι­λαμ­βά­νε­σαι ότι έχεις επι­σκε­φθεί έναν ανέγ­γι­χτο τόπο ο οποίος ενδεί­κνυ­ται για εξε­ρεύ­νηση και ανα­κά­λυψη. Πρό­κει­ται για ένα ακρι­τικό μέρος το οποίο βρί­σκε­ται βορειο­δυ­τικά της Ρόδου και ανήκει στο νησιω­τικό σύμπλεγμα των Δωδε­κα­νή­σων. Χαλαροί ρυθμοί, άγρια ομορφιά και, αναμ­φί­βολα, ένα απ’ τα πιο ήσυχα μέρη της Ελλάδας που ακόμα δεν έχει επη­ρε­α­στεί από την του­ρι­στική λαίλαπα.

Η Τήλος θεω­ρεί­ται απο­μα­κρυ­σμέ­νος παρά­δει­σος που προ­σφέ­ρε­ται για όσους θέλουν να κάνουν ένα μικρό διά­λειμμα απ’ την αγχω­τική καθη­με­ρι­νό­τητα. Εκεί θα περ­πα­τή­σεις σε υπέροχα μονο­πά­τια, μεσαιω­νι­κούς οικι­σμούς, θα επι­σκε­φθείς ιστο­ρι­κές μονές, διά­σπαρτα εκκλη­σά­κια, ενδια­φέ­ρο­ντα μουσεία, θα κάνεις βουτιές σε πανέ­μορ­φες παρα­λίες με παγόνια, θα πιεις ποτό σε ένα εγκα­τα­λε­λειμ­μένο χωριό και θα απο­λαύ­σεις τη φιλο­ξε­νία των κατοί­κων.

Το νησί αυτό σε μαγνη­τί­ζει γιατί εκπέ­μπει μια ξεχω­ρι­στή ενέρ­γεια, ενώνει το αρχαίο με το νέο, περ­πα­τάς για λίγο στα χνάρια της Ιστο­ρίας. Απευ­θύ­νε­ται σε όσους γοη­τεύ­ο­νται από την ηρεμία και την απλό­τητα της νησιω­τι­κής ζωής. Το βέβαιο είναι ότι εκεί ο χρόνος επι­βρα­δύ­νε­ται και η ροή της ημέρας αποκτά δια­φο­ρε­τικό περιε­χό­μενο. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι, σε αντι­δια­στολή με το μέγεθός της, η κοι­νω­νία της Τήλου παρα­μέ­νει δυνα­μική και πρω­το­πόρα εδώ και πολλά χρόνια, πρω­τα­γω­νι­στώ­ντας σε δράσεις προ­στα­σίας του περι­βάλ­λο­ντος, βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης και αει­φο­ρίας.

«Το ρίσκο είναι σίγουρο, αν θες να ζήσεις σε αυτό το νησί», θα μου πει ο Μανώλης Καμμάς, πρό­ε­δρος της Ένωσης Νέων του νησιού. «Έκανα οικο­γέ­νεια και καθη­με­ρινά ανησυχώ για το τι μπορεί να συμβεί στην κόρη μου, εφόσον το νησί δεν δια­θέ­τει εξι­δει­κευ­μένο γιατρό».

Ο λόγος που επι­σκέ­φθηκα το μικρό νησί των Δωδε­κα­νή­σων ήταν επειδή συμπε­ρι­λή­φθηκε στο πρό­γραμμα «Youth Horizons», μια δράση για τα προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζουν οι νέοι σε ακρι­τι­κές και απο­μο­νω­νό­με­νες περιο­χές, με στρα­τη­γικό υπο­στη­ρι­κτή τον Σύν­δε­σμο Υπο­τρό­φων του Ιδρύ­μα­τος Ωνάση. Η δράση διορ­γα­νώ­νε­ται από τον δήμο Τήλου σε συνερ­γα­σία με τον Έλληνα Youth Delegate του Κογκρέ­σου των Τοπικών και Περι­φε­ρεια­κών Αρχών του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης, Πανα­γιώτη Μουμ­τσάκη, τελεί υπό την αιγίδα του Κογκρέ­σου των Τοπικών και Περι­φε­ρεια­κών Αρχών του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης και της Ελλη­νι­κής Εται­ρίας Τοπικής Ανά­πτυ­ξης και Αυτο­διοί­κη­σης (ΕΕΤΑΑ) και υπο­στη­ρί­ζε­ται από σημα­ντι­κούς τοπι­κούς φορείς με διεθνή δράση, όπως το Σπίτι της Ευρώπης στη Ρόδο

Όσες μέρες ήμουν εκεί, θαύμασα τις ατε­λεί­ω­τες ομορ­φιές του νησιού. Όταν όμως ξεκί­νησε το μονο­ή­μερο και δια­δρα­στικό youth summit, κατα­νό­ησα τα σημα­ντικά προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζουν τα ακρι­τικά νησιά στη χώρα μας και, κυρίως, τις δυσκο­λίες και τα εμπόδια των νέων που επι­θυ­μούν να μείνουν στον τόπο που γεν­νή­θη­καν και αγαπούν.

Από νωρίς η δρα­στή­ρια νεολαία του νησιού είχε προ­σέλ­θει στη συνε­δριακή αίθουσα του ξενο­δο­χείου Ilidi Rock για να συμ­με­τά­σχει αλλά και να ακούσει ενδια­φέ­ρου­σες ομιλίες.

Την έναρξη των εργα­σιών έκανε με χαι­ρε­τι­σμό του ο Πανα­γιώ­της Μουμ­τσά­κης, ενώ στο πρώτο πάνελ που συντό­νισε ο υπο­γρά­φων συμ­με­τεί­χαν η Μαριάννα Νικο­λα­ΐ­δου, γραμ­μα­τέας Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Αιγαίου, ο Μάριος Δαφ­νο­μή­λης, υπό­τρο­φος Ιδρύ­μα­τος Ωνάση & Πρε­σβευ­τής του Ευρω­παϊ­κού συμ­φώ­νου για το κλίμα, ο Μιχάλης Καβου­κλής, πρό­ε­δρος του φορέα «Το σπίτι της Ευρώπης στη Ρόδο» και vice-president του συμ­βου­λίου του EUNET καθώς και ο Κλε­άν­θης Νιζάμης, υπεύ­θυ­νος Δημο­σίων Σχέσεων του ιδρύ­μα­τος Ορμύλια και εντε­ταλ­μέ­νος διδά­σκων του Τμή­μα­τος Θεο­λο­γίας ΑΠΘ. Τα θέματα που ανα­πτύ­χθη­καν σχε­τί­ζο­νται με τη φέρουσα ικα­νό­τητα και τη σημασία του ανθρώ­πι­νου παρά­γο­ντα και της συμ­με­το­χι­κό­τη­τας καθώς και με την εξεύ­ρεση ικα­νο­ποι­η­τι­κών λύσεων στο πρό­βλημα του υπερ­του­ρι­σμού.

Ακο­λού­θησε ένα εργα­στή­ριο με θέμα «Χαρά­ζο­ντας στρα­τη­γι­κές βιώ­σι­μης του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης» από τον Δημήτρη Γεωρ­γίου, senior consultant στην Deloitte και μέλος του Δ.Σ. του Συν­δέ­σμου Υπο­τρό­φων του Ιδρύ­μα­τος Ωνάση, ο οποίος επι­κε­ντρώ­θηκε στην κατα­νό­ηση πρα­κτι­κών που αφορούν τον επιτυχή επα­να­προσ­διο­ρι­σμό της του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης, ανα­δει­κνύ­ο­ντας, μεταξύ άλλων, τη δημιουρ­γία και το απο­τύ­πωμα δια­φο­ρε­τι­κών εμπει­ριών από τα χαρα­κτη­ρι­στικά του εκά­στοτε προ­ο­ρι­σμού, π.χ. από τις ξερο­λι­θιές της Τήλου. Η πρω­το­βου­λία αυτή ολο­κλη­ρώ­θηκε με τη συζή­τηση που εστίασε στη δια­βού­λευση πάνω στις πολι­τι­κές νεο­λαίας, στην οποία συμ­με­τεί­χαν η Γεωργία Γκόνου, διευ­θύ­ντρια Έρευνας, Εκπαί­δευ­σης και Διά Βίου Μάθησης ΕΕΤΑΑ, και ο Θεό­δω­ρος Σιδη­ρό­που­λος, αντι­δή­μαρ­χος δήμου Αμπε­λο­κή­πων – Μενε­μέ­νης.

Το νησί έχει λάβει την πιστο­ποί­ηση Zero Waste Cities, με απο­τέ­λε­σμα να θεω­ρεί­ται πρότυπο στη δια­χεί­ριση απο­βλή­των και στην προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος, και μάλιστα σε παγκό­σμιο επίπεδο.

Κατά τη διάρ­κεια της δράσης, οι νέοι μίλησαν με ειλι­κρί­νεια και οξυ­δέρ­κεια για τα προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζουν, ειδικά στους τομείς της υγείας και της παι­δείας: από τη μια μιλάμε για ένα νησί που έχει λάβει την πιστο­ποί­ηση Zero Waste Cities, με απο­τέ­λε­σμα να θεω­ρεί­ται πρότυπο στη δια­χεί­ριση απο­βλή­των και στην προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος, και μάλιστα σε παγκό­σμιο επίπεδο, από την άλλη, αν κάποιος θέλει να μείνει στο νησί, δεν του δίνεται κανένα κίνητρο.

«Το ρίσκο είναι σίγουρο, αν θες να ζήσεις σε αυτό το νησί», θα μου πει ο Μανώλης Καμμάς, πρό­ε­δρος της Ένωσης Νέων του νησιού. «Έκανα οικο­γέ­νεια και καθη­με­ρινά ανησυχώ για το τι μπορεί να συμβεί στην κόρη μου, εφόσον το νησί δεν δια­θέ­τει εξι­δει­κευ­μένο γιατρό. Επίσης, η κατά­σταση που βιώ­νουμε στο προκάτ γυμνά­σιο – λύκειο είναι τρι­το­κο­σμική και εντελώς απα­ρά­δε­κτη για τη σημε­ρινή Ελλάδα».

Η δήμαρ­χος του νησιού, Μαρία Καμμά.

«Έχω δει να πεθαί­νουν δίπλα μου άνθρω­ποι αβο­ή­θη­τοι γιατί δεν πέρναγε καράβι, γιατί δεν υπήρχε ελι­κο­δρό­μιο», προ­σθέ­τει από την πλευρά της η δήμαρ­χος του νησιού, Μαρία Καμμά, ενώ από την πλευρά τους ο 18χρονος Κων­στα­ντί­νος Πορίχης και ο 19χρονος Λευ­τέ­ρης Κων­στα­ντά­κης εξηγούν τι σημαί­νει να ζεις σε ένα ακρι­τικό νησί, τονί­ζο­ντας ότι αυτό που έχουν ανάγκη είναι οι ευκαι­ρίες, η δικτύ­ωση και η εξω­στρέ­φεια.

«Έχει πολλά ενεργά μέλη η νεολαία μας που επι­μέ­νουν, παρά τις αντί­ξοες συν­θή­κες, να μένουν σε αυτό το νησί, αλλά εξορ­γί­ζο­μαι όταν η πολι­τεία δεν παρεμ­βαί­νει προ­κει­μέ­νου να τους δοθούν οι κατάλ­λη­λες ευκαι­ρίες ώστε να μην αισθά­νο­νται απο­κλει­σμέ­νοι». Όσον αφορά τη δράση που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε, στο νησί η δήμαρ­χος υπο­στη­ρί­ζει: «Είμαστε ιδιαί­τερα υπε­ρή­φα­νοι που η Τήλος, το μικρό μας νησί, συμπε­ρι­λή­φθηκε στο πρό­γραμμα “Youth Horizons – Απε­λευ­θε­ρώ­νο­ντας τις δυνα­τό­τη­τες των νέων σε περιο­χές που αντι­με­τω­πί­ζουν προ­κλή­σεις”.

Η διορ­γά­νωση του πρώτου σταθμού του προ­γράμ­μα­τος στο νησί μας έδωσε μια μονα­δική ευκαι­ρία στους νέους μας να συμ­με­τά­σχουν ενεργά σε έναν ανοιχτό διάλογο και να ανα­δεί­ξουν τις ανάγκες, τις προ­ο­πτι­κές και τις δυνα­τό­τη­τές τους. Με την υπο­στή­ριξη σημα­ντι­κών εθνικών και διεθνών φορέων, όπως ο Σύν­δε­σμος Υπο­τρό­φων του Ιδρύ­μα­τος Ωνάση και το Συμ­βού­λιο της Ευρώπης, κατα­φέ­ραμε να ενι­σχύ­σουμε τις φωνές των νέων μας και να τους δώσουμε τα εργα­λεία και τις ευκαι­ρίες που χρειά­ζο­νται για να δια­δρα­μα­τί­σουν ενεργό και ουσια­στικό ρόλο στις κοι­νό­τη­τές μας».

Και κατα­λή­γει: «Είμαι βέβαιη ότι μέσα από τις δια­δρα­στι­κές συνε­δρίες και τα θεμα­τικά εργα­στή­ρια, οι νέοι της Τήλου απο­κό­μι­σαν πολύ­τι­μες γνώσεις και εμπει­ρίες, ενώ ταυ­τό­χρονα συνέ­βα­λαν στη δια­μόρ­φωση μιας πιο βιώ­σι­μης και ανθε­κτι­κής κοι­νω­νίας. Το μέλλον ανήκει στους νέους και εμείς, ως τοπική αυτο­διοί­κηση, έχουμε χρέος να τους στη­ρί­ξουμε και να τους ενθαρ­ρύ­νουμε να συμ­με­τέ­χουν ενεργά στη λήψη απο­φά­σεων που επη­ρε­ά­ζουν το μέλλον τους. Θέλω να ευχα­ρι­στήσω θερμά όλους όσοι εργά­στη­καν σκληρά για την υλο­ποί­ηση αυτής της δράσης και όλους τους συμ­με­τέ­χο­ντες για τη δέσμευση και το πάθος τους. Εύχομαι κάθε επι­τυ­χία στις επό­με­νες δράσεις του προ­γράμ­μα­τος και προ­σβλέπω σε μια δυνα­μική συνέ­χεια της πρω­το­βου­λίας αυτής, η οποία αναμ­φί­βολα θα αφήσει θετικό απο­τύ­πωμα στην κοι­νω­νία μας».

Σκοπός του προ­γράμ­μα­τος ήταν να βγει η νεολαία στο προ­σκή­νιο και να βρεθεί στον πυρήνα των συζη­τή­σεων και των δράσεων, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας με αυτόν τον τρόπο τον πρω­τα­γω­νι­στικό ρόλο που οφείλει να δια­δρα­μα­τί­σει. Στο πλαίσιο αυτό ο Πανα­γιώ­της Μουμ­τσά­κης σημειώ­νει: «Η συγκι­νη­τική συμ­με­τοχή των νεαρών Τηλια­κών στο Tilos Youth Summit –σχεδόν το 1/5 του νεα­νι­κού πλη­θυ­σμού στο νησί– κατέ­δειξε για ακόμα μία φορά τη δίψα της επαρ­χίας, και δη των ακρι­τι­κών νησιών, για νεα­νι­κές πρω­το­βου­λίες. Παράλ­ληλα, υπο­γράμ­μισε πως τα παιδιά της δεκα­ε­τίας του ’90 και των ’00 απο­τε­λούν τη γενιά της κρίσης. Μιας οικο­νο­μι­κής και κοι­νω­νι­κής κρίσης που υπήρξε δια­βρω­τική για τη δημο­κρα­τία μας, που μας σφυ­ρη­λά­τησε ουσια­στικά τη δεκα­ε­τία αυτή, που κατέ­στησε σαφές πως οι άνθρω­ποι στην ηλικία μου έχουν το καθήκον να ονει­ρεύ­ο­νται και να ενερ­γούν, να ελπί­ζουν και να τολμούν, να εργά­ζο­νται σκληρά και να δημιουρ­γούν.

Facebook Twitter Από νωρίς η δρα­στή­ρια νεολαία του νησιού είχε προ­σέλ­θει στη συνε­δριακή αίθουσα του ξενο­δο­χείου Ilidi Rock για να συμ­με­τά­σχει αλλά και να ακούσει ενδια­φέ­ρου­σες ομιλίες.

Η επέν­δυση στους πολίτες του αύριο κρί­νε­ται κομ­βι­κής σημα­σίας για να μπο­ρέ­σει το δημο­κρα­τικό οικο­δό­μημα να επι­βιώ­σει και να υπάρξει η ζητού­μενη συνέ­χεια και βιω­σι­μό­τητα. Οι νέοι θα κληθούν να δια­χει­ρι­στούν τα κοινά τα επόμενα χρόνια και συνεπώς η εκπαί­δευση, η κατάρ­τιση και η μύησή τους στις πολι­τι­κές δια­δι­κα­σίες και στη δημο­κρα­τική κουλ­τούρα θεω­ρεί­ται ύψιστης σημα­σίας. Συνεπώς, η απο­τε­λε­σμα­τική συμ­με­τοχή τους είναι απα­ραί­τητη για μια υγιή, δημο­κρα­τική κοι­νω­νία και κρί­νε­ται ιδιαί­τερα σημα­ντική, δεδο­μέ­νου του πλαι­σίου της μειω­μέ­νης συμ­με­το­χής τους στις παρα­δο­σια­κές πολι­τι­κές δια­δι­κα­σίες. Για τους λόγους αυτούς θα ήθελα να ευχα­ρι­στήσω από καρδιάς όλους τους συμ­με­τέ­χο­ντες για τη φιλο­ξε­νία και την αστεί­ρευτη ενέρ­γειά τους. Με την ελπίδα ότι βάλαμε ένα λιθα­ράκι, μαζί με τις νέες και τους νέους στην Τήλο, συνε­χί­ζουμε με το επόμενο youth summit στη βόρεια Εύβοια».

Ο ήλιος έδυε όταν άφηνα πίσω μου το γραφικό λιμα­νάκι και σκε­φτό­μουν ότι η Τήλος προ­σφέ­ρει όσα σου λείπουν καθη­με­ρινά. Εκεί θα εκτι­μή­σεις τις μικρές χαρές και θα γυρί­σεις στις δια­κο­πές της ανε­με­λιάς και των παι­δι­κών σου χρόνων. Την ίδια στιγμή θα αντι­λη­φθείς πλήρως πώς είναι να ζεις σε έναν τόπο όπου οι τάσεις φυγής και εγκα­τά­λει­ψης κυριαρ­χούν, ενώ θα ακού­σεις περι­γρα­φές που αφορούν το πόσο σκληρές είναι οι συν­θή­κες ζωής όταν σβήνουν τα φώτα της του­ρι­στι­κής περιό­δου.

Πηγή: lifo.gr