Σούπερ μάρκετ: Μάχη για το συνάλλαγμα των τουριστών

Με την του­ρι­στική ένεση κάθε χρόνο στον τζίρο του οργα­νω­μέ­νου λια­νε­μπο­ρίου να ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ και το απο­τύ­πωμά της στη χον­δρική να είναι πολ­λα­πλά­σιο, οι μεγάλοι όμιλοι σούπερ μάρκετ έχουν βάλει στο επί­κε­ντρο της ανα­πτυ­ξια­κής τους πολι­τι­κής τα νησιά.

Ειδικά την τελευ­ταία διετία μέσα από ένα μπαράζ εξα­γο­ρών μικρών τοπικών ή περι­φε­ρεια­κών παικτών, συμ­φω­νίες franchise με τοπι­κούς επι­χει­ρη­μα­τίες αλλά και με προ­σπά­θειες οργα­νι­κής ανά­πτυ­ξης, κυρίως στα μεγα­λύ­τερα νησιά, ξανα­γρά­φουν τον χάρτη της αγοράς επε­κτεί­νο­ντας την τάση της συγκέ­ντρω­σης σε μέρη όπου μέχρι πριν από λίγα χρόνια δεν συνέ­φερε να δρα­στη­ριο­ποι­η­θούν, κυρίως λόγω της ανάγκης οργά­νω­σης εφο­δια­στι­κής αλυ­σί­δας. Κάτι όμως που πλέον έχει ξεπε­ρα­στεί καθώς το πάσης φύσεως του­ρι­στικό συνάλ­λαγμα είναι ιδιαί­τερα μεγάλο για να αγνοη­θεί!

Η δυνα­μική ανά­πτυ­ξης αυτών των αγορών μάλιστα κατα­γρά­φε­ται στην τελευ­ταία ετήσια έρευνα που είχε διε­ξα­γά­γει η NielsenIQ για το οργα­νω­μένο λια­νε­μπό­ριο. Σύμφωνα με αυτή, το 2023 τα σούπερ μάρκετ συνέ­χι­σαν τη διψήφια ανά­πτυξή τους. Ετσι, ενώ τα αστικά κέντρα της Αθήνας και της Θεσ­σα­λο­νί­κης συγκε­ντρώ­νουν τον κύριο όγκο και τζίρο της κατα­νά­λω­σης, άνω του 50%, η Περι­φέ­ρεια είναι αυτή που σταθερά εξα­κο­λου­θεί να παρου­σιά­ζει την πιο έντονη ανά­πτυξη, με τις νησιω­τι­κές περιο­χές ειδι­κό­τερα να ανα­πτύσ­σο­νται με διψή­φιους ρυθμούς.

Πιο συγκε­κρι­μένα, το 2023 ο συνο­λι­κός τζίρος της αγοράς αυξή­θηκε κατά 9,3%, αλλά το αντί­στοιχο ποσοστό για την Κρήτη και τα νησιά του Ιονίου και του Αιγαίου δια­μορ­φώ­θηκε στο 12,9% και 14% αντί­στοιχα.

Εστιά­ζο­ντας περαι­τέρω στα νησιά Ιονίου και Αιγαίου, τα οποία η NielsenIQ συμπε­ρι­λαμ­βά­νει πλέον στην επίσημη συνο­λική εικόνα της αγοράς που αναλύει, αυτά συνει­σέ­φε­ραν στις συνο­λι­κές πωλή­σεις του λια­νε­μπο­ρίου τρο­φί­μων κατά 8,4%, ποσοστό που είναι ο μέσος όρος για το σύνολο των δια­φο­ρε­τι­κών μηνών της περα­σμέ­νης χρονιάς.

Ωστόσο κατά τους καλο­και­ρι­νούς μήνες, όπως είναι και ανα­με­νό­μενο, η σημα­ντι­κό­τητα των νησιών αυξή­θηκε φτά­νο­ντας ακόμη και στο ποσοστό του 11,2% κατά το διά­στημα μεταξύ 17/7-12/8.

Επίσης, ένα σημα­ντικό στοι­χείο για τις ίδιες τις πωλή­σεις που επι­τυγ­χά­νουν οι αλυ­σί­δες είναι η δια­φο­ρο­ποί­ηση του μείγ­μα­τός τους σε σχέση με αυτές στην ηπει­ρω­τική Ελλάδα.

Και αυτό λόγω της κατα­να­λω­τι­κής συμπε­ρι­φο­ράς που παρα­τη­ρεί­ται στην εν λόγω γεω­γρα­φική περιοχή, κυρίως κατά τους καλο­και­ρι­νούς μήνες. Ειδι­κό­τερα, για κατη­γο­ρίες αλκο­ο­λού­χων, όπως είναι τα λικέρ, το ρούμι και το ούζο (μαζί με το τσί­πουρο), η σημα­ντι­κό­τητα των νησιών στον τζίρο τους είναι αρκετά παρα­πάνω από τον μέσο όρο αγοράς (16,9%, 13,9% και 13,5% αντί­στοιχα). Τέλος, επίσης αξιο­ση­μεί­ωτη είναι η συνει­σφορά των νησιών και σε άλλες προϊ­ο­ντι­κές κατη­γο­ρίες, όπως είναι τα αντη­λιακά και το εμφια­λω­μένο νερό, με σημα­ντι­κούς ρυθμούς ανά­πτυ­ξης στο 22,2% και 14,6% αντί­στοιχα.

Σημα­ντικό στοι­χείο αυτών των αγορών που απο­τε­λεί ένα ακόμη θέλ­γη­τρο για τους μεγά­λους του κλάδου είναι το γεγονός ότι τα κατα­στή­ματα σε αυτές τις περιο­χές λει­τουρ­γούν με πολύ μεγα­λύ­τερα περι­θώ­ρια κέρδους παρά τις δια­φαι­νό­με­νες δυσκο­λίες στα logistics, στα μετα­φο­ρικά κ.ο.κ. – ιδίως στα ακριβά νησιά όπου έχει χαθεί το μέτρο.

Χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα η τοπική αλυσίδα σούπερ μάρκετ Flora της οικο­γέ­νειας Κοντα­ρά­του στη Μύκονο, που μόλις με τρία κατα­στή­ματα έχει ετήσιο τζίρο άνω των 40 εκατ. ευρώ (42 εκατ. ευρώ έδειξαν οι τελευ­ταίες δημο­σιευ­μέ­νες οικο­νο­μι­κές κατα­στά­σεις του 2022) με καθαρό περι­θώ­ριο κέρδους που κινεί­ται πέριξ του 8%-9%, όταν οι μεγάλες αλυ­σί­δες δεν ξεπερ­νούν το 2%!

Σε ό,τι αφορά τις τοπικές αγορές, η Κρήτη έχει γίνει βασικό πεδίο αντα­γω­νι­σμού για τους μεγά­λους του κλάδου, οι οποίοι ωστόσο φρο­ντί­ζουν παράλ­ληλα να ενι­σχύ­ουν τη θέση τους και σε κορυ­φαί­ους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς σε Αιγαίο και Ιόνιο. Μάλιστα στις περισ­σό­τε­ρες περι­πτώ­σεις η δρα­στη­ριο­ποί­ηση στις νέες περιο­χές αφορά και τη χον­δρική προ­κει­μέ­νου να καλύ­ψουν και το κομμάτι του HORECA.

Γιάννης Μασού­της /Δια­μα­ντής Μασού­της Α.Ε. – Δυνα­μική επέ­κταση την τελευ­ταία διετία

Αναμ­φι­σβή­τη­τος πρω­τα­γω­νι­στής σε ό,τι αφορά την επε­κτα­τική πολι­τική που έχει ακο­λου­θή­σει κατά την τελευ­ταία διετία είναι η Δια­μα­ντής Μασού­της Α.Ε. Ο διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος Γιάννης Μασού­της, με ορόσημο τη συμ­φω­νία που πέτυχε το 2022 με τον ΣΥΝΚΑ, αλλά και αργό­τερα με τις εξα­γο­ρές των Γαλα­ξίας Α.Ε. – Δήμητρα Μάρκετ, Μαρ­κά­τος και Αφοί Ιωάννου Δεναξά, κατά­φερε να απο­κτή­σει παρου­σία σε Κρήτη, Νάξο, Πάρο, Μήλο, Τήνο, Σύρο, Σαντο­ρίνη, Μύκονο, Κέρκυρα, Κάλυμνο, Χίο, Ανδρο και Λέσβο.

Μάλιστα την περα­σμένη άνοιξη η αλυσίδα εγκαι­νί­ασε το κατάστημα-ναυαρχίδα της Κέρ­κυ­ρας, το οποίο ανα­και­νί­στηκε πλήρως, ενώ ο κ. Μασού­της έλεγε πως το επόμενο βήμα για την αλυσίδα με έδρα τη Θεσ­σα­λο­νίκη θα είναι η Λευκάδα, όπου ήδη έχει αγο­ρα­στεί οικό­πεδο σε προ­νο­μιακή θέση.

Γερά­σι­μος Σκλα­βε­νί­της / Ελλη­νι­κές Υπε­ρα­γο­ρές Σκλα­βε­νί­της – Το σχέδιο του leader της αγοράς

Για τον leader της αγοράς, τον όμιλο Ελλη­νι­κές Υπε­ρα­γο­ρές Σκλα­βε­νί­της, η από­κτηση του δικτύου της Μαρι­νό­που­λος σημα­το­δό­τησε και την άμεση πανελ­λα­δική επέ­κτασή του δίνο­ντάς του σημα­ντικό χώρο και σε μεγάλες νησιω­τι­κές αγορές. Παράλ­ληλα, η εξαγορά του 60% της Χαλ­κια­δά­κης τού έδωσε και ισχυρή θέση στην ιδιαί­τερα ανα­πτυσ­σό­μενη αγορά της Κρήτης. Πέραν της Κρήτης, ο όμιλος, υπό τη διοί­κηση του κ. Γερά­σι­μου Σκλα­βε­νίτη, έχει σήμερα παρου­σία σε Κέρκυρα, Λευκάδα, Σαντο­ρίνη, Σύρο, Σάμο, Ρόδο, Κω, Τήνο, Σκόπελο, Σκιάθο και Λέσβο.

Στους στόχους που έχει θέσει ο όμιλος είναι η μεγα­λύ­τερη επέ­κταση στα νησιά του Ιονίου με νέα, ιδιό­κτητα κατα­στή­ματα.

Νίκος Λαβίδας / ΑΒ Βασι­λό­που­λος – Με εργα­λείο τις συμ­φω­νίες franchise

Η ΑΒ Βασι­λό­που­λος έχει κατα­φέ­ρει να χτίσει ισχυρή θέση στη νησιω­τική χώρα τόσο οργα­νικά όσο και μέσω της μεθόδου του franchise (AB Shop & Go), που τα τελευ­ταία χρόνια έχει εργα­λειο­ποι­ή­σει πετυ­χαί­νο­ντας μάλιστα να έχει σημα­ντικό μερίδιο σε μεγάλες νησιω­τι­κές αγορές όπως της Σάμου μέσω των συνερ­γα­τών της. Συνο­λικά, η αλυσίδα υπό τον διευ­θύ­νο­ντα σύμ­βουλο Νίκο Λαβίδα έχει σήμερα παρου­σία σε Κρήτη, Κέρκυρα, Ρόδο, Λέσβο, Κω, Λευκάδα, Ανδρο, Σάμο, Κεφα­λο­νιά, Πάρο, Μύκονο, Νάξο, Χίο, Σύρο, Αντί­παρο, Λήμνο, Ιθάκη, Κάλυμνο, Πάρο, Κύθηρα, Σαντο­ρίνη, Τήνο, Υδρα, Μήλο και Πάτμο. Η αλυσίδα στο­χεύει σε περαι­τέρω διεύ­ρυνσή της κυρίως μέσω των AB Shop & Go στα μικρό­τερα νησιά, αλλά και οργα­νικά στα μεγα­λύ­τερα. Στο πλαίσιο αυτό, ξεκί­νησε τη λει­τουρ­γία του ένα νέο κατά­στημα 1.100 τ.μ., το πρώτο, στον Δήμο Χερ­σο­νή­σου στην Κρήτη.

n Μάρτιν Μπρα­ντεν­μπούρ­γκερ /  Lidl Ελλάς

Οι Κυκλά­δες μεταξύ των νέων στόχων

Η Lidl Ελλάς έχει ανα­πτύ­ξει ήδη απο­τύ­πωμα στα περισ­σό­τερα από τα κορυ­φαία σε του­ρι­στική κίνηση νησιά, με παρου­σία σε Κρήτη, Κέρκυρα, Ζάκυνθο, Σαντο­ρίνη, Ρόδο, Λέσβο, Χίο και Σύρο.  Στόχος της είναι να το ενι­σχύ­σει περαι­τέρω, όπως έλεγε ο διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος και πρό­ε­δρος της διοί­κη­σης της Lidl Ελλάς Μάρτιν Μπρα­ντεν­μπούρ­γκερ στο περι­θώ­ριο ειδικής εκδή­λω­σης για τη συμπλή­ρωση 25 ετών παρου­σίας της γερ­μα­νι­κής αλυ­σί­δας στην ελλη­νική αγορά. Μάλιστα, το ενδια­φέ­ρον επι­κε­ντρώ­νε­ται στις Κυκλά­δες, και μάλιστα σε ορι­σμέ­νους από τους δημο­φι­λέ­στε­ρους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς της χώρας, όπως η Μύκονος και η Πάρος.

Αρι­στο­τέ­λης Παντε­λιά­δης /METRO ΑΕΒΕ – Με σημα­τωρό τη χον­δρική η επέ­κταση στα νησιά

Η METRO ΑΕΒΕ της οικο­γέ­νειας Παντε­λιάδη εδώ και χρόνια είχε προ­σα­να­το­λι­στεί στην του­ρι­στική αγορά βάζο­ντας ως αιχμή της ανά­πτυ­ξής της το δίκτυο χον­δρι­κής των METRO Cash & Carry. Στο πλαίσιο αυτό, δια­τη­ρεί ήδη παρου­σία σε μεγάλα του­ρι­στικά νησιά, όπως η Κρήτη, η Ζάκυν­θος, η Ρόδος και η Κέρκυρα. Παράλ­ληλα, η εται­ρεία υπό τη διοί­κηση του προ­έ­δρου και διευ­θύ­νο­ντος συμ­βού­λου Αρι­στο­τέλη Παντε­λιάδη τα τελευ­ταία χρόνια επι­χει­ρεί και την επέ­κταση του δικτύου της λια­νι­κής μέσω της αλυ­σί­δας My market. Κατα­στή­ματα της αλυ­σί­δας λει­τουρ­γούν σε Κεφα­λο­νιά, Λέσβο, Ζάκυνθο, Λευκάδα, Ρόδο και Χίο, ενώ φέτος είναι δρο­μο­λο­γη­μένο να ανοίξει το πρώτο κατά­στημα στην Κρήτη, στο Ηρά­κλειο. Η επέν­δυση αυτή αποκτά ιδιαί­τερη σημασία, δεδο­μέ­νου ότι αυτό θα είναι το πρώτο κατά­στημα My market στο νησί, αφού μέχρι τώρα ο όμιλος έχει παρου­σία μόνο μέσω τριών METRO Cash & Carry σε Χανιά, Ρέθυμνο και Ηρά­κλειο.

Aγγελος Κρη­τι­κός /ΑΝΕΔΗΚ Κρη­τι­κός – Εφτασε και στη Μύκονο

Από τις τελευ­ταίες προ­σθή­κες στο δίκτυο της αλυ­σί­δας ΑΝΕΔΗΚ Κρη­τι­κός ήταν και το κατά­στημα στην Aνω Μερά της Μυκόνου φέτος το καλο­καίρι. Υπό τον πρόεδρο και διευ­θύ­νο­ντα σύμ­βουλο Αγγελο Κρητικό, η αλυσίδα έχει κατα­φέ­ρει να χτίσει μεθο­δικά ένα σημα­ντικό δίκτυο κατα­στη­μά­των στα νησιά κυρίως μέσω εξα­γο­ρών και franchise. Ορόσημο για τον όμιλο ήταν η κίνησή της το 2017 να απο­κτή­σει την αλυσίδα CRM-Αριάδνη, που την τοπο­θέ­τησε στην Κρήτη, όπου αργό­τερα φρό­ντισε να ενι­σχύ­σει περαι­τέρω την παρου­σία της με την εξαγορά της αλυ­σί­δας Μαθιου­δά­κης και την προ­σθήκη 17 ακόμη κατα­στη­μά­των σε Χανιά, Ρέθυμνο και Ηρά­κλειο. Επίσης, πέρυσι το καλο­καίρι η ΑΝΕΔΗΚ Κρη­τι­κός εξα­γό­ρασε τον όμιλο σούπερ μάρκετ Συνερ­γα­ζό­με­νοι Παντο­πώ­λες Α.Ε., διευ­ρύ­νο­ντας περαι­τέρω το δίκτυό της. Ετσι, η αλυσίδα έχει παρου­σία επίσης σε Ικαρία, Σάμο, Λέσβο, Αστυ­πά­λαια, Κάλυμνο, Κω, Λέρο, Ρόδο, Ζάκυνθο, Κέρκυρα, Κεφα­λο­νιά, Λευκάδα, Τζια, Νάξο, Πάρο, Σαντο­ρίνη, Σίφνο και Σύρο. Επόμενο βήμα της είναι η ενδυ­νά­μωση των υπο­δο­μών logistics και η επέ­κταση μέσω κατα­στη­μά­των franchise.

Ποιοι άλλοι ακο­λου­θούν την τάση

Την τάση της επέ­κτα­σης στα νησιά ακο­λου­θούν και άλλες μικρό­τε­ρες δυνά­μεις του εμπο­ρίου επι­χει­ρώ­ντας να χτίσουν θέση. Μία εξ αυτών είναι η Market In της οικο­γέ­νειας Ράμμου που κάνει κινή­σεις επέ­κτα­σης παρά το γεγονός ότι εξα­κο­λου­θεί να μαί­νε­ται ο ενδο­οι­κο­γε­νεια­κός εμφύ­λιος μεταξύ των αδερφών Ευλα­μπίας και Μαρ­γα­ρί­τας Ράμμου (η πρώτη έχει τη διοί­κηση). Η αλυσίδα προ διετίας εισήλθε στην αγορά της Χίου μέσω της εξα­γο­ράς της τοπικής αλυ­σί­δας Χαρά. Παράλ­ληλα, έχει παρου­σία σήμερα σε Ρόδο, Ανδρο, Πάρο, Μήλο και Λευκάδα. Επίσης, από τις αλυ­σί­δες που επι­διώ­κουν περαι­τέρω ανά­πτυξη σε νησιω­τι­κές αγορές, αλλά κατά βάση μέσω franchise είναι η OK! Anytime Markets. Η αλυσίδα της κυρίας Δέσποι­νας Ξυνού, μέσω αυτού του μοντέ­λου, έχει ήδη κατα­στή­ματα σε Λευκάδα, Ζάκυνθο, Κεφα­λο­νιά, Μύκονο, Τζια, Ικαρία και Κάρπαθο. Στο franchise ποντά­ρει κατά κύριο λόγο και η Retail & More του ομίλου AVE, συμ­φε­ρό­ντων των κυρίων Νίκου και Γιάννη Βαρ­δι­νο­γιάννη, που έχει λάβει τα δικαιώ­ματα του master franchise της Carrefour.

Είναι ίσως χαρα­κτη­ρι­στικό το γεγονός πως το επα­να­λαν­σά­ρι­σμα του σήματος Carrefour στην Ελλάδα ξεκί­νησε από τη Ζάκυνθο και τη Χαλ­κι­δική. Σήμερα η αλυσίδα πέρα από την Αττική και τη Θεσ­σα­λο­νίκη έχει κατα­στή­ματα σε Σαντο­ρίνη, Θάσο, Κω, Λευκάδα, Κέρκυρα και συνε­χί­ζει την επέ­κτασή της με νέα σημεία πώλησης στρα­τη­γικά σε αμιγώς του­ρι­στι­κές περιο­χές.

Για τη μάχη των νησιών ετοι­μά­ζο­νται και οι μεγάλες αλυ­σί­δες σούπερ μάρκετ ποντά­ρο­ντας στη δυνα­μική που έχει η αυξη­μένη του­ρι­στική κίνηση στη χώρα μας. Η σημασία που δίνουν οι μεγάλοι παίκτες του οργα­νω­μέ­νου λια­νε­μπο­ρίου στις νησιω­τι­κές περιο­χές, άλλωστε, απο­δει­κνύ­ε­ται και από τις κινή­σεις που πραγ­μα­το­ποιούν, ειδικά τα τελευ­ταία χρόνια, προ­κει­μέ­νου να ενι­σχύ­σουν την παρου­σία τους είτε μέσω εξα­γο­ρών, είτε μέσω οργα­νι­κής ανά­πτυ­ξης. Αξίζει να σημειω­θεί ότι, σύμφωνα με την πρό­σφατη έρευνα της NielsenΙQ για τον κλάδο των σούπερ μάρκετ, στα νησιά εμφα­νί­ζουν διψή­φιους ρυθμούς ανά­πτυ­ξης, κάτι που απο­δί­δε­ται τόσο στην αυξη­μένη του­ρι­στική κίνηση όσο και στις μεγα­λύ­τε­ρες συγκρι­τικά ανα­τι­μή­σεις που έχουν παρα­τη­ρη­θεί σε σχέση με την ηπει­ρω­τική Ελλάδα.

Η μάχη της Κρήτης

Στο επί­κε­ντρο των επεν­δύ­σεων, από πλευράς των περισ­σό­τε­ρων μεγάλων αλυ­σί­δων, βρί­σκο­νται τόσο η Κρήτη, λόγω του μεγέ­θους της και της αυξη­μέ­νης παρου­σίας του­ρι­στών, όσο και αρκετά νησιά των Κυκλά­δων και του Ιονίου.

Στην Κρήτη ισχυρή παρου­σία δια­θέ­τει ο leader της αγοράς, σε επίπεδο τζίρου, Σκλα­βε­νί­της, μέσω της εξα­γο­ράς του 60% της Χαλ­κια­δά­κης στην οποία είχε προ­χω­ρή­σει προ δεκα­ε­τίας. Ισχυρό δίκτυο δια­θέ­τει και η Lild, όπως και η ΑΒ Βασι­λό­που­λος, η οποία συνε­χί­ζει την ανά­πτυξή της και μάλιστα πριν από λίγες ημέρες άνοιξε νέο κατά­στημα στη Χερ­σό­νησο Ηρα­κλείου, το οποίο δια­θέ­τει και προ­ϊ­ό­ντα πολλών τοπικών παρα­γω­γών.

Σημα­ντική παρου­σία στο νησί έχει και η Μασού­της μετά τη συμ­φω­νία της το 2022 με τον ΣΥΝΚΑ, ενώ η βορειο­ελ­λα­δί­τικη αλυσίδα απέ­κτησε, μέσω αυτής πρό­σβαση και σε Κέρκυρα και Κυκλά­δες. Η Μασού­της, που πρό­σφατα ολο­κλή­ρωσε την ανα­καί­νιση του μεγα­λύ­τε­ρου σούπερ μάρκετ στην Κέρκυρα, σχε­διά­ζει πλέον την επέ­κτασή της στη Λευκάδα. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι το 2022 με την εξαγορά πέντε κατα­στη­μά­των της εται­ρείας Αφοί Ιωάννου Δεναξά ΕΠΕ επε­κτά­θηκε και σε Μύκονο και Σαντο­ρίνη.

Μέσω εξα­γο­ρών ενί­σχυσε την παρου­σία της στην Κρήτη η ΑΝΕΔΗΚ Κρη­τι­κός, η οποία απέ­κτησε τα 17 κατα­στή­ματα του ομίλου Μαθιου­δά­κης σε Χανιά, Ρέθυμνο και Ηρά­κλειο, αλλά και την αλυσίδα Συνερ­γα­ζό­με­νοι Παντο­πώ­λες.

Τέλος, ενδια­φέ­ρον για την κρητική αγορά δείχνει και ο όμιλος MΕΤRO, ο οποίος έως τώρα έχει παρου­σία μόνο σε επίπεδο χον­δρι­κής, με τρία METRO Cash & Carry, ενώ σχε­διά­ζει πλέον το άνοιγμα του πρώτου My market στο Ηρά­κλειο.

Πηγή: newmoney.gr