“Tax the rich” – Φορολογήστε τους Πλούσιους!

Φορο­λο­γή­στε τους Πλού­σιους. Αυτό είναι το κεντρικό σύνθημα της ευρω­ο­μά­δας της αρι­στε­ράς. Η όξυνση των κοι­νω­νι­κών ανι­σο­τή­των και η επι­βά­ρυνση του κόστους ζωής, κυρίως για τα χαμηλά εισο­δη­μα­τικά στρώ­ματα, απο­τε­λεί βασική αιτία για τη δυσφο­ρία των πολιτών, τον ευρω­σκε­πτι­κι­σμό και την άνοδο της ακρο­δε­ξιάς.

Σε όσους συντη­ρη­τι­κούς και λάτρες της «αγοράς» η ιδέα φαί­νε­ται πολύ ριζο­σπα­στική ή ανε­δα­φική, πρό­σφατη μελέτη από την ευρω­ο­μάδα της Αρι­στε­ράς έρχεται να απο­δεί­ξει το αντί­θετο. Σύμφωνα με τα απο­τε­λέ­σματα, οι πολύ μεγάλες επι­χει­ρή­σεις απο­κό­μι­σαν περίπου 2 τρι­σε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ σε υπερ­βο­λικά κέρδη παγκο­σμίως το 2022, εκ των οποίων τα 310 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ προ­ήλ­θαν από την ΕΕ.

Τα εται­ρικά κέρδη έχουν εκτο­ξευ­θεί από το 2020, με την παν­δη­μία, ειδικά για μεγάλες φαρ­μα­κευ­τι­κές, τεχνο­λο­γι­κές και εται­ρείες υγείας καθώς οι κυβερ­νή­σεις ξόδεψαν πολλά στην προ­μή­θεια εμβο­λίων και η εργασία μετα­το­πί­στηκε σε μεγάλο βαθμό online. Συνεπώς σύμφωνα με την έρευνα, μια μόνιμη φορο­λο­γία στα υπερ­βο­λικά κέρδη των ευρω­παϊ­κών εται­ρειών θα μπο­ρούσε να απο­φέ­ρει πάνω από 100 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ ετησίως, ώστε να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν από τις κυβερ­νή­σεις για τη χρη­μα­το­δό­τηση κοι­νω­νι­κών πολι­τι­κών και την κατα­πο­λέ­μηση των ανι­σο­τή­των.

Η μελέτη εκτιμά ότι οι εται­ρείες ενέρ­γειας και οι κατα­σκευα­στές όπλων επω­φε­λή­θη­καν επίσης από την άνοδο των τιμών του πετρε­λαίου και την αύξηση των παγκό­σμιων δαπανών για άμυνα μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρα­νία τον Φεβρουά­ριο του 2022. Οι προ­σπά­θειες των κεντρι­κών τρα­πε­ζών να τιθα­σεύ­σουν τον υψηλό πλη­θω­ρι­σμό με αυξή­σεις των επι­το­κίων, έχουν επίσης οδη­γή­σει σε άνοδο των κερδών του χρη­μα­το­πι­στω­τι­κού τομέα.

Πιο ανα­λυ­τικά η φορο­λό­γηση αυτών των κερδών με προ­ο­δευ­τικό συντε­λε­στή 20-40% θα απο­φέ­ρει 107 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ σε δημό­σιους πόρους, όταν ο τρέχων ετήσιος προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός της ΕΕ ανέρ­χε­ται σε 160-180 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ.Αυτός ο μόνιμος φόρος στα υπερ­βο­λικά κέρδη είναι η απά­ντηση στις προ­θέ­σεις της Ευρω­παϊ­κής ηγεσίας για επι­στροφή στην λιτό­τητα.

«Δεν χρεια­ζό­μα­στε περι­κο­πές στην Ευρώπη, ούτε στην κλι­μα­τική προ­στα­σία ούτε στις συντά­ξεις. Αυτό που χρεια­ζό­μα­στε είναι φορο­λο­γική δικαιο­σύνη», λέει ο πρό­ε­δρος της LEFT, Martin Schirdewan. «Με έναν φόρο στα υπερ­κέρδη ισχυρών εται­ρειών όπως η Microsoft, η Pfizer ή η Goldman Sachs, θα μπο­ρού­σαμε εύκολα να καλύ­ψουμε τα κενά του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού. Είναι απλά θέμα πολι­τι­κής βού­λη­σης».

Η μελέτη, έτυχε θερμής υπο­δο­χής από τα εργα­τικά σωμα­τεία. «Απο­τε­λεί περαι­τέρω από­δειξη ότι τα υπερ­βο­λικά εται­ρικά κέρδη τρο­φο­δο­τούν τον πλη­θω­ρι­σμό και δημιουρ­γούν περαι­τέρω ανι­σό­τητα, ενώ θα έπρεπε να φορο­λο­γού­νται δίκαια και να επα­νε­πεν­δύ­ο­νται προς το δημόσιο συμ­φέ­ρον», δήλωσε η Esther Lynch, Γενική Γραμ­μα­τέας της Ευρω­παϊ­κής Συνο­μο­σπον­δίας Εργα­τι­κών Συν­δι­κά­των.

Οι επι­χει­ρή­σεις δεν αισθά­νο­νται άνετα: «Κατά γενικό κανόνα, οποιεσ­δή­ποτε αλλαγές στο σύστημα εται­ρι­κής φορο­λο­γίας στα κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει να αντι­κα­το­πτρί­ζουν τη σημασία δια­τή­ρη­σης της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας της ΕΕ και ενός ελκυ­στι­κού επεν­δυ­τι­κού περι­βάλ­λο­ντος σε παγκό­σμιο πλαίσιο», δήλωσε η Business Europe, ένας συνα­σπι­σμός ισχυρών ομάδων λόμπι με έδρα τις Βρυ­ξέλ­λες.

Η επιβολή μόνιμης φορο­λό­γη­σης στα υπερ­βο­λικά κέρδη των ευρω­παϊ­κών εται­ρειών αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως θέμα ταμπού από τις δεξιές κυβερ­νή­σεις και οδηγεί σε μέτρα – ασπι­ρί­νες, σε σπο­ρα­δι­κούς ελέγ­χους από απο­ψι­λω­μέ­νες υπη­ρε­σίες και σε πρό­στιμα που είναι αμφί­βολο αν κατα­βάλ­λο­νται ποτέ από εταιρείες-κολοσσούς. Στην ουσία πολλές συντη­ρη­τι­κές κυβερ­νή­σεις , με ανάμεσα τους και η ελλη­νική, ανα­τρέ­πουν τις βασικές αρχές πάνω στις οποίες βασί­στηκε το οικο­δό­μημα της κοι­νω­νι­κής ευη­με­ρίας της Ευρώπης μετα­πο­λε­μικά. Η εκτό­ξευση της ακρί­βειας είναι τοι πιο χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα.

Οι αντί­πα­λοι των προ­τά­σεων της Αρι­στε­ράς υπο­στη­ρί­ζουν ότι η φορο­λό­γηση των υπερ­κερ­δών απο­θαρ­ρύ­νει τις επεν­δύ­σεις και πλήττει την αξιο­πι­στία των χωρών που την επι­βάλ­λουν. Όμως το βασικό επι­χεί­ρημα αυτού του οικο­νο­μι­κού μύθου, ότι αν δεν φορο­λο­γη­θούν τα μεγάλα κέρδη επι­στρέ­φουν στην αγορά και την κοι­νω­νία, ανα­τρέ­πε­ται από την καθη­με­ρι­νό­τητα: ούτε ένα ευρώ από τα υπερ­κέρδη των τελευ­ταίων ετών δεν επεν­δύ­θηκε, ενώ αντί­θετα σημειώ­θηκε μια βίαιη ανα­δια­νομή εισο­δή­μα­τος που μεγά­λωσε τις ανι­σο­τη­τες τόσο στην Ελλάδα όσο και στην ΕΕ.

Εσχάτως αυτές οι απί­θα­νες θεωρίες φαί­νε­ται να υιο­θε­τού­νται από κόμματα -θεωρητικά- αρι­στερά στην Ελλάδα. Εκφρά­ζουν όμως τις ελίτ και πολύ συγκε­κρι­μένα καρτέλ, που επι­διώ­κουν να συνε­χί­σουν να κατα­γρά­φουν υπερ­κέρδη, κατα­βάλ­λο­ντας αστεί­ους φόρους και εδραιώ­νο­ντας τη θέση τους σε βάρος της κοι­νω­νίας. Για την Αρι­στερά, μόνο η πραγ­μα­τική ανα­δια­νομή του παρα­γό­με­νου πλούτου στην Ένωση, θα οδη­γή­σει στην ενί­σχυση των πολι­τι­κών υγείας, παι­δείας, στέ­γα­σης και πρά­σι­νης μετά­βα­σης.

Οι αντί­πα­λοι των προ­τά­σεων της Αρι­στε­ράς υπο­στη­ρί­ζουν ότι η φορο­λό­γηση των υπερ­κερ­δών απο­θαρ­ρύ­νει τις επεν­δύ­σεις και πλήττει την αξιο­πι­στία των χωρών που την επι­βάλ­λουν. Όμως το βασικό επι­χεί­ρημα αυτού του οικο­νο­μι­κού μύθου, ότι αν δεν φορο­λο­γη­θούν τα μεγάλα κέρδη επι­στρέ­φουν στην αγορά και την κοι­νω­νία, ανα­τρέ­πε­ται από την καθη­με­ρι­νό­τητα: ούτε ένα ευρώ από τα υπερ­κέρδη των τελευ­ταίων ετών δεν επεν­δύ­θηκε, ενώ αντί­θετα σημειώ­θηκε μια βίαιη ανα­δια­νομή εισο­δή­μα­τος που μεγά­λωσε τις ανι­σο­τη­τες τόσο στην Ελλάδα όσο και στην ΕΕ.

Εσχάτως αυτές οι απί­θα­νες θεωρίες φαί­νε­ται να υιο­θε­τού­νται από κόμματα -θεωρητικά- αρι­στερά στην Ελλάδα. Εκφρά­ζουν όμως τις ελίτ και πολύ συγκε­κρι­μένα καρτέλ, που επι­διώ­κουν να συνε­χί­σουν να κατα­γρά­φουν υπερ­κέρδη, κατα­βάλ­λο­ντας αστεί­ους φόρους και εδραιώ­νο­ντας τη θέση τους σε βάρος της κοι­νω­νίας. Για την Αρι­στερά, μόνο η πραγ­μα­τική ανα­δια­νομή του παρα­γό­με­νου πλούτου στην Ένωση, θα οδη­γή­σει στην ενί­σχυση των πολι­τι­κών υγείας, παι­δείας, στέ­γα­σης και πρά­σι­νης μετά­βα­σης.

· Ο Στέλιος Κού­λο­γλου είναι δημο­σιο­γρά­φος και Ευρω­βου­λευ­τής. Είναι εκ νέου υπο­ψή­φιος με τη Νέα Αρι­στερά