Δρ. Ειρήνη Αγγελίδου: Η πρόληψη σώζει ζωές

Να ξεκι­νή­σουμε την συνέ­ντευξη κ. Αγγε­λί­δου, από το πόσο συνε­πείς είμαστε οι γυναί­κες στο ραντε­βού με τον γυναι­κο­λόγο μας.

Δυστυ­χώς, στα τελευ­ταία χρόνια, λόγω και της οικο­νο­μι­κής κρίσης, παρα­τη­ρού­νται πολλές παρα­λεί­ψεις στο θέμα του προ­λη­πτι­κού ελέγχου. Πολλές γυναί­κες, για οικο­νο­μι­κούς λόγους, απο­φεύ­γουν να προ­σέρ­χο­νται για προ­λη­πτικό έλεγχο και πολλές φορές βλέ­πουμε να έρχο­νται προ­χω­ρη­μένα περι­στα­τικά μαστών ή γυναι­κο­λο­γι­κού καρ­κί­νου. Δια­πι­στώνω ότι δεν είναι ενη­με­ρω­μέ­νες πως ο καρ­κί­νος του μαστού ξεκινά και από μικρές ηλικίες. Εχω δια­γνώ­σει καρκίνο του μαστού ακόμα και σε γυναίκα 28 ετών. Ο καρ­κί­νος του μαστού χτυπάει μια στις οκτώ γυναί­κες. Αν δε, υπάρχει και κλη­ρο­νο­μικό ιστο­ρικό στην οικο­γέ­νεια συγκε­κρι­μέ­νου τύπου καρ­κί­νου, ο κίν­δυ­νος εμφά­νι­σης καρ­κί­νου του μαστού φτάνει μέχρι και ποσοστό 80%, και 60% για την εμφά­νιση καρ­κί­νου των ωοθηκών, ενώ αυξη­μένα ποσοστά εμφά­νι­σης καρ­κί­νου του μαστού και του προ­στάτη υπάρ­χουν και στους άνδρες. Με μια απλή εξέταση αίματος όμως μπο­ρούμε να δια­πι­στώ­σουμε, αν τα μέλη μιας οικο­γέ­νειας με ιστο­ρικό είναι φορείς των συγκε­κρι­μέ­νων γονι­δίων και από εκεί και πέρα, δίνο­νται οι κατάλ­λη­λες  συμ­βου­λές για το πώς μπορεί να προ­λη­φθεί η εμφά­νιση μιας κακο­ή­θειας.

Αφού έχουμε προ­χω­ρή­σει τόσο στον τομέα της πρό­λη­ψης, γιατί έχουμε αύξηση, όπως λέτε, των καρ­κί­νων;

Προ­φα­νώς παίζει σημα­ντικό ρόλο ο οικο­νο­μι­κός παρά­γο­ντας, διότι οι εξε­τά­σεις αυτές δεν καλύ­πτο­νται από τα ασφα­λι­στικά ταμεία και θα πρέπει ο ασθενής να βάλει το χέρι στην τσέπη και το κόστος είναι υψηλό. Αυτό που προ­σπα­θούμε όλοι οι γιατροί, και προ­σπαθώ κι εγώ μέσω των ομιλιών μου σε συνέ­δρια και εκδη­λώ­σεις αλλά και σε δημο­σιεύ­σεις μέσω του facebook, είναι να παρο­τρύ­νουμε τις ασθε­νείς να κάνουν προ­λη­πτικό έλεγχο. Η ίαση για τον εντο­πι­σμό του καρ­κί­νου σε πρώιμο στάδιο είναι πλέον δεδο­μένη στην σημε­ρινή εποχή.

Κάθε πότε πρέπει να επι­σκε­πτό­μα­στε τον γυναι­κο­λόγο μας;

Όταν δεν υπάρχει οικο­γε­νειακό ιστο­ρικό με κακο­ή­θειες, μια φορά τον χρόνο πρέπει η κάθε γυναίκα να κάνει το τεστ Παπα­νι­κο­λάου με την κολ­πο­σκό­πηση και τον υπέρηχο μήτρας-ωοθηκών κι από εκεί και πέρα, αν όλα είναι φυσιο­λο­γικά συνε­χί­ζει τον ετήσιο έλεγχό της. Εκτός από τα γυναι­κο­λο­γικά, απαι­τεί­ται επί­σκεψη σε ειδικό γιατρό μαστο­λόγο – εγώ είμαι γυναι­κο­λό­γος, ογκο­λό­γος και μαστο­λό­γος οπότε οι ασθε­νείς μου καλύπτονται- για πλήρη έλεγχο του μαστού με ψηλά­φηση κι αν χρειά­ζε­ται, κάνουμε και υπέρηχο. Πλέον στο ιατρείο μου διαθέτω το τελευ­ταίου τύπου μηχά­νημα για scanning του μαστού με εικόνα τομο­γρα­φίας, με το οποίο ένα εύρημα μπο­ρούμε να το αξιο­λο­γή­σουμε, αν έχει ύποπτα χαρα­κτη­ρι­στικά. Εν εκτι­μη­θεί ότι το εύρημα μπορεί να εξε­λι­χθεί σε κακο­ή­θεια, προ­χω­ράμε σε βιοψία στο ιατρείο με ένα ειδικό πιστόλι, λαμ­βά­νουμε δείγμα και ανα­λό­γως ακο­λου­θούμε την κατάλ­ληλη θερα­πεία.

Από ποια ηλικία πρέπει κ. Αγγε­λί­δου να ξεκι­νάει ο έλεγχος;

Κανο­νικά, ο έλεγχος του μαστού ξεκινά από τα 30 έτη με ψηλά­φηση και υπέρηχο εφόσον δεν υπάρχει ιστο­ρικό στην οικο­γέ­νεια. Από τα 40 έτη ξεκι­νάμε την ψηφιακή μαστο­γρα­φία, η οποία έχει καλύ­τερη απει­κό­νιση. Αυτά πρέπει να γίνο­νται ετησίως, εκτός κι αν υπάρχει εύρημα το οποίο πρέπει να παρα­κο­λου­θούμε. Αν υπάρχει οικο­γε­νειακό ιστο­ρικό, εκεί ξεκι­νάμε από τα 25 έτη τον έλεγχο ανά εξάμηνο. Ωστόσο κάθε κοπέλα που ξεκινά την σεξουα­λική της ζωή, θα πρέπει μια φορά τον χρόνο να επι­σκέ­πτε­ται τον γυναι­κο­λόγο της για τον απα­ραί­τητο έλεγχο.

Είναι εξοι­κειω­μένα τα κορί­τσια με την επί­σκεψη στον γυναι­κο­λόγο;

Θεωρώ πως ναι, είναι εξοι­κειω­μένα και δεν ντρέ­πο­νται να έρχο­νται στον γυναι­κο­λόγο. Σήμερα έχουμε ξεπε­ρά­σει τα ταμπού και αυξά­νο­νται τα νέα κορί­τσια που έρχο­νται για να ενη­με­ρω­θούν και θεωρώ ότι αυτό είναι πολύ σημα­ντικό για την μετέ­πειτα ζωή τους.

Το εμβόλιο του τρα­χή­λου της μήτρας εντέλει να το κάνουν τα κορί­τσια ή όχι;

Ναι, πρέπει να το κάνουν ακόμα και πριν ξεκι­νή­σουν την σεξουα­λική τους ζωή, ωστόσο απο­δί­δει και μέχρι την ηλικία των 45 ετών. Ολες οι μελέτες απο­δει­κνύ­ουν την ανω­τε­ρό­τητα των εμβο­λίων αυτών, είναι απο­τε­λε­σμα­τικά και ασφαλή. Το συγκε­κρι­μένο εμβόλιο καλύ­πτε­ται μάλιστα από τα ταμεία για ηλικίες από 11 έως 18 ετών.

Τα πιο συνήθη προ­βλή­ματα που συνα­ντάτε στις ασθε­νείς που έρχο­νται, ποια είναι;

Βλέπω πολύ συχνά σεξουα­λι­κώς μετα­δι­δό­μενα νοσή­ματα, πολύ συχνά λοίμωξη από τον ιό HPV, ευτυχώς δεν βλέ­πουμε πολύ συχνά πλέον σύφιλη και γονόρ­ροια, όπως παλιά. Πολύ συχνά βλέ­πουμε και ζητή­ματα υπο­γο­νι­μό­τη­τας. Ολο και πιο συχνά κοπέλες μεγα­λύ­τε­ρης ηλικίας θέλουν να κάνουν παιδί, οι οποίες έχουν καθυ­στε­ρή­σει την τεκνο­ποί­ηση για επαγ­γελ­μα­τι­κούς λόγους. Βεβαίως, όσο περνά η ηλικία προ­κύ­πτουν θέματα υπο­γο­νι­μό­τη­τας.  Λόγω της εξει­δί­κευ­σής μου στην γυναι­κο­λο­γική ογκο­λο­γία μαστο­λο­γία, βλέπω και πάρα πολύ συχνά καρ­κί­νους…

Φαντά­ζο­μαι θα είναι πολύ δύσκολο να πρέπει να ανα­κοι­νώ­σεις σε μια ασθενή ότι έχει καρκίνο.

Βεβαίως… Μέσα στο πλαίσιο της εξει­δί­κευ­σης στην γυναι­κο­λο­γική ογκο­λο­γία μαστο­λο­γία, λαμ­βά­νουμε ιδιαί­τερα μαθή­ματα ψυχο­ο­γκο­λο­γίας κατά τα οποία εκπαι­δευό­μα­στε πώς θα μιλάμε στον ασθενή, πώς θα του ανα­κοι­νώ­σουμε ότι έχει καρκίνο. Υπάρχει συγκε­κρι­μέ­νος τρόπος και σε καμία περί­πτωση δεν του απο­κρύ­πτουμε την αλήθεια. Όμως, του δεί­χνουμε και ποιες είναι οι δυνα­τό­τη­τες που έχει και ευτυχώς στη σημε­ρινή εποχή, έχουμε πολλά όπλα για να αντι­με­τω­πί­σουμε τον καρκίνο. Είναι απα­ραί­τητο να κατα­λά­βει ο ασθενής από τι ακριβώς πάσχει, σε ποιο στάδιο βρί­σκε­ται και να του δώσουμε να αντι­λη­φθεί ότι υπάρ­χουν θερα­πείες και μπορεί να γίνει καλά. Σε πολλές περι­πτώ­σεις οι ασθε­νείς γίνο­νται καλά και ζουν πολλά χρόνια. Η ειδι­κό­τητά μου είναι πολύ δύσκολη αλλά κρύβει και πολλές χαρές, γιατί μέσα από αυτή μπορώ να βοηθάω τον άνθρωπο. Είναι τερά­στια ικα­νο­ποί­ηση όταν θερα­πεύ­ουμε το πρό­βλημα και οι ασθε­νείς γίνο­νται καλά. Δεν υπάρχει μεγα­λύ­τερη επι­βρά­βευση για μένα, από τις ασθε­νείς μου που γίνο­νται.

Η υπο­γεν­νη­τι­κό­τητα είναι ένα τερά­στιο κεφά­λαιο και φαί­νε­ται ότι όλο και περισ­σό­τερα ζευ­γά­ρια αντι­με­τω­πί­ζουν αυτό το πρό­βλημα και στη Ρόδο.  Αυτό γιατί συμ­βαί­νει;

Μια αιτία είναι αυτή που είπαμε πριν, ότι πολλές γυναί­κες καθυ­στε­ρούν την τεκνο­ποί­ηση για επαγ­γελ­μα­τι­κούς λόγους και ξεκι­νούν σε μεγάλη ηλικία την δια­δι­κα­σία της τεκνο­ποί­η­σης, περίπου μετά τα 40, όπου η υπο­γο­νι­μό­τητα είναι δεδο­μένη. Από την άλλη, τα πολλά σεξουα­λι­κώς μετα­δι­δό­μενα νοσή­ματα δημιουρ­γούν προ­βλή­ματα ενώ υπάρχει και ο ανδρι­κός παρά­γο­ντας, καθώς πολύ συχνά τα τελευ­ταία χρόνια βλέ­πουμε προ­βλή­ματα στο σπέρμα των ανδρών που μπορεί να προ­έρ­χο­νται από το στρες, το άγχος, το κάπνι­σμα, τα σεξουα­λι­κώς μετα­δι­δό­μενα νοσή­ματα… Όλα αυτά παίζουν τον ρόλο τους.

Είναι πιο εύκολο τα ζευ­γά­ρια να απο­κτή­σουν σήμερα παιδί απ΄ότι στα παλαιό­τερα χρόνια;

Υπάρ­χουν διά­φο­ρες μέθοδοι υπο­βοη­θού­με­νης ανα­πα­ρα­γω­γής, με τις οποίες μπο­ρούμε να βοη­θή­σουμε τα ζευ­γά­ρια να απο­κτή­σουν παιδί. Η εξω­σω­μα­τική γονι­μο­ποί­ηση πλέον, είναι η τελευ­ταία επιλογή για τα ζευ­γά­ρια και όχι η πρώτη, διότι έχουμε «όπλα» να διορ­θώ­σουμε τις αιτίες τις υπο­γο­νι­μό­τη­τας. Σε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό, με κάποια ειδική επέμ­βαση ενδε­χο­μέ­νως αν χρειά­ζε­ται ή με κάποια ειδική ορμο­νική θερα­πεία, είναι δυνατόν οι γυναί­κες να συλ­λά­βουν. Οι ασθε­νείς πρέπει να γνω­ρί­ζουν ότι δεν πάμε ποτέ κατευ­θείαν σε εξω­σω­μα­τική γονι­μο­ποί­ηση, χωρίς να ξέρουμε ποια είναι η αιτία της υπο­γο­νι­μό­τη­τας.

Εχετε στο ιατρείο σας έναν τοίχο γεμάτο με φωτο­γρα­φίες βρεφών…

Ναι, είναι πολλά από τα μωράκια που γέν­νη­σαν ασθε­νείς μου! Είναι μεγάλη υπόθεση να φέρνεις μια ζωή στον κόσμο. Μεγάλη συγκί­νηση… Ειδικά όταν αργό­τερα τα φέρνουν οι μαμάδες τους στο ιατρείο, δεν υπάρχει μεγα­λύ­τερη χαρά από το να βλέπεις όλα αυτά τα ζου­ζού­νια να έρχο­νται εδώ και να κάνουν χαρού­λες και όλα αυτά τα χαρι­τω­μένα που κάνουν τα παιδιά.

Είναι δύσκολη ειδι­κό­τητα η γυναι­κο­λο­γία;

Απαιτεί πάρα πολύ χρόνο από την προ­σω­πική μας ζωή. Μπορεί ανά πάσα στιγμή να πρέπει να φύγεις, γιατί προ­έ­κυψε κάποιο πρό­βλημα σε ασθενή ή να πρέπει να ξεγεν­νή­σεις μια ασθενή. Φέτος Μεγάλη Πέμπτη και Κυριακή του Πάσχα, είχα τοκε­τούς. Αφησα την οικο­γέ­νειά μου και πήγα στις ασθε­νείς μου, αυτό δεν με ξενίζει κι ευτυχώς πλέον το έχει συνη­θί­σει και η οικο­γέ­νειά μου η οποία δείχνει απόλυτη κατα­νό­ηση και υπο­στή­ριξη!

Πώς απο­φα­σί­σατε να ακο­λου­θή­σετε την γυναι­κο­λο­γία;

Συνει­δητά απο­λύ­τως. Όταν μπήκα στο Πανε­πι­στή­μιο, ήθελα να γίνω παι­δί­α­τρος επειδή μου αρέσουν πολύ τα παιδιά. Στην πορεία αγάπησα την χει­ρουρ­γική, όταν ξεκί­νησα στο Ιππο­κρά­τειο με τον καθη­γητή μου τότε τον κ. Γολε­μάτη, ο οποίος με έστειλε στην Αμερική, διότι ήμουν πρώτη στο έτος και έπαιρνα συνέ­χεια 10άρια στα μαθή­ματα. Εκεί μπήκα μέσα σε μεγάλα χει­ρουρ­γεία, κι αυτό για μένα ήταν καθο­ρι­στι­κός σταθμός. Απο­φά­σισα λοιπόν τότε ότι θα κάνω χει­ρουρ­γική ειδι­κό­τητα. Στην Ελλάδα, επειδή έχει πάρα πολλούς μαιευ­τή­ρες γυναι­κο­λό­γους άνδρες, θεώρησα ότι θα είναι πολύ σημα­ντικό για τις γυναί­κες, να προ­χω­ρή­σουμε και στον τομέα της γυναι­κο­λο­γίας μαιευ­τι­κής. Ετσι απο­φά­σισα να γίνω χει­ρουρ­γός γυναι­κο­λό­γος μαιευ­τή­ρας. Θυμάμαι όταν είχα δει τον πρώτο τοκετό στο Αρε­ταί­ειο στην Αθήνα και μετά στην Γερ­μα­νία, με νέες πρω­το­πο­ρια­κές μεθό­δους ανώ­δυ­νου τοκετού, ήταν εκπλη­κτικά συγκι­νη­τι­κές εμπει­ρίες. Τα γυναι­κο­λο­γικά χει­ρουρ­γεία είναι όλα ενδια­φέ­ρο­ντα. Η λαπα­ρο­σκο­πική χει­ρουρ­γική που διδά­χθηκα στην Γερ­μα­νία, ανα­κου­φί­ζει σημα­ντικά τους ασθε­νείς, την επόμενη μέρα πηγαί­νουν στο σπίτι τους, δεν πονούν, δεν έχουν τομές, είναι ελά­χι­στη η απώλεια αίματος. Όλα αυτά με συνε­πή­ραν και βέβαια στην Γερ­μα­νία όπου έκανα την ειδι­κό­τητα, στο πλαίσιο της γυναι­κο­λο­γι­κής ογκο­λο­γίας, είναι και ο μαστός και εκεί εξει­δι­κεύ­τηκα άλλα τρία χρόνια, που κι αυτός είναι ενδια­φέ­ρον τομέας, διότι αφορά άμεσα την ζωή και την υγεία της γυναί­κας.

Κλεί­νο­ντας την συνέ­ντευξη, ποια συμ­βουλή θα θέλατε να δώσετε στις γυναί­κες;

Η πρόληψη σώζει ζωές. Όταν οι κακο­ή­θειες δια­γνω­σθούν εγκαί­ρως η ίαση είναι δεδο­μένη. Πρέπει να δίνουμε προ­τε­ραιό­τητα στην υγεία μας και όχι σε πράγ­ματα που δεν είναι σημα­ντικά. Το ρούχο ή το παπού­τσι δεν είναι άμεση προ­τε­ραιό­τητα, η υγεία μας όμως είναι. Οπωσ­δή­ποτε λοιπόν να βάλουν στο πρό­γραμμα τον ετήσιο έλεγχο σε γυναι­κο­λόγο και μαστο­λόγο όταν δεν υπάρχει οικο­γε­νειακό ιστο­ρικό, που σε αυτή την περί­πτωση θα χρεια­στεί περαι­τέρω διε­ρεύ­νηση των γονι­δίων και τακτι­κός έλεγχος ανά εξάμηνο.