Αν η ίδια εμπλοκή συνέβαινε στον ελληνικό εναέριο χώρο

Eνα μει­δί­αμα κατα­λαμ­βά­νει το πρόσωπο κάθε Ελληνα πιλότου που έχει σπα­τα­λή­σει χιλιά­δες ώρες πάνω από το Αιγαίο, πολλές από τις οποίες για να ανα­χαι­τί­σει τουρ­κικά πολε­μικά αερο­σκάφη, όταν ακούει ότι το ρωσικό βομ­βαρ­δι­στικό Sukhoi-24 καταρ­ρί­φθηκε στη συριακή μεθόριο έπειτα από παρα­βί­αση του ενα­έ­ριου χώρου της Τουρ­κίας για 17 δευ­τε­ρό­λε­πτα. Αυτό συμ­βαί­νει διότι γνω­ρί­ζουν ότι η κλίμακα της ιεραρ­χίας (chain of command) στην περί­πτωση εμπλο­κής με εχθρικό αερο­σκά­φος είναι απα­ρα­βί­α­στη. Οι πιλότοι των πολε­μι­κών αερο­σκα­φών όταν αυτά βρί­σκο­νται στον αέρα, δεν έχουν απο­λύ­τως καμία δικαιο­δο­σία έναντι ενός εχθρι­κού μαχη­τι­κού. Στρα­τιω­τι­κές πηγές ανα­φέ­ρουν στην «Κ» ότι η ιεραρ­χία είναι οφθαλ­μο­φα­νής και η κατα­νό­ησή της εξαι­ρε­τικά εύκολη. Τι συμ­βαί­νει, λοιπόν, εφόσον υπάρξει εμπλοκή πάνω από το Αιγαίο; Ποιος δίνει την τελική εντολή για την κατάρ­ριψη ενός αερο­σκά­φους; Οι απα­ντή­σεις είναι απλές.

Σε περίοδο ειρήνης

Ο άμεσα επι­κε­φα­λής του πιλότου, ο οποίος βρί­σκε­ται στον αέρα σε δια­δι­κα­σία ανα­γνώ­ρι­σης/ανα­χαί­τι­σης ή εμπλο­κής με κάποιο τουρ­κικό μαχη­τικό, είναι ο αρχηγός Τακτι­κής Αερο­πο­ρίας (ΑΤΑ) ή ο διοι­κη­τής του Εθνικού Κέντρου Αερο­πο­ρι­κών Επι­χει­ρή­σεων (ΕΚΑΕ) που εδρεύ­ουν και τα δύο στη Λάρισα. Ολα τα ραντάρ της χώρας είναι συν­δε­δε­μένα με το ΕΚΑΕ για να υπάρχει διαρκής και αδιά­λει­πτη εικόνα για τη διοί­κηση της Πολε­μι­κής Αερο­πο­ρίας. Ο πιλότος του ελλη­νι­κού μαχη­τι­κού δεν έχει τη δικαιο­δο­σία να μιλήσει με τον πιλότο του εχθρι­κού αερο­σκά­φους. Ο αρχηγός ΑΤΑ ή ο διοι­κη­τής του ΕΚΑΕ είναι υπεύ­θυ­νοι για να απευ­θύ­νουν τις προ­βλε­πό­με­νες προει­δο­ποι­ή­σεις στον πιλότο του εχθρι­κού αερο­σκά­φους. Από τη στιγμή που ο πιλότος «κλει­δώ­σει» (κάνει «lock on», όπως λέγεται) ανοίγει –πάντα θεω­ρη­τικά– η πιθα­νό­τητα κατάρ­ρι­ψης. Οι αρμο­διό­τη­τες του αρχηγού ΑΤΑ περι­γρά­φο­νται με σαφή­νεια από τους Εθνι­κούς Κανόνες Εμπλο­κής (ΕΚΕ). Από εκεί και πέρα θα πρέπει να απευ­θυν­θεί στον ανώτερό του. Σε αυτή την περί­πτωση, ο αρχηγός ΑΤΑ επι­κοι­νω­νεί με τον αρχηγό του Γενικού Επι­τε­λείου Αερο­πο­ρίας (ΓΕΑ), ο οποίος με τη σειρά του μετα­φέ­ρει την κατά­σταση στον αρχηγό ΓΕΕΘΑ. Πρέπει να γίνει αντι­λη­πτό ότι όλα αυτά συμ­βαί­νουν εντός ολίγων λεπτών. Θεω­ρη­τικά, την αρμο­διό­τητα για τέτοιες απο­φά­σεις έχει το Κυβερ­νη­τικό Συμ­βού­λιο Εξω­τε­ρι­κών και Αμυνας (ΚΥΣΕΑ). Ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ θέτει το ζήτημα στον υπουργό Εθνικής Αμυνας, ο οποίος με τη σειρά του ενη­με­ρώ­νει τον πρω­θυ­πουργό. Μόνο με εντολή του πρω­θυ­πουρ­γού δύναται ο Ελληνας πιλότος να καταρ­ρί­ψει το εχθρικό αερο­σκά­φος.

Σε περίοδο πολέμου

Στην απευ­κταία περί­πτωση που η χώρα βρί­σκε­ται σε εμπό­λεμη κατά­σταση, αλλάζει ριζικά ολό­κληρο το σύστημα ιεραρ­χίας. Κατ’ αρχάς το ΚΥΣΕΑ μετο­νο­μά­ζε­ται άμεσα σε Πολε­μικό Συμ­βού­λιο, το οποίο βρί­σκε­ται σε κατά­σταση διαρ­κούς συνε­δρί­α­σης. Επίσης, όλες οι επι­χει­ρη­σια­κές απο­φά­σεις λαμ­βά­νο­νται στην Αθήνα, δύο υπόγεια κάτω από το υπουρ­γείο Εθνικής Αμυνας, στο Εθνικό Κέντρο Επι­χει­ρή­σεων του ΓΕΕΘΑ (ΕΘΚΕΠΙΧ). Αυτο­μά­τως, ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ μετα­τρέ­πε­ται σε αρχι­στρά­τηγο της χώρας, συγκε­ντρώ­νο­ντας πάνω του όλες τις επι­χει­ρη­σια­κές δικαιο­δο­σίες σε όλα τα πολε­μικά μέτωπα. Αυτό σημαί­νει ότι η εντολή για την κατάρ­ριψη ενός εχθρι­κού αερο­σκά­φους λαμ­βά­νε­ται από τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ, δίχως την ανάγκη συνεν­νό­η­σης με την πολι­τική ηγεσία. Πρέπει, βέβαια, να γίνει αντι­λη­πτό ότι, σε περί­πτωση πολέμου, πολλές φορές οι συν­θή­κες είναι τέτοιες που η επι­κοι­νω­νία μεταξύ των μαχο­μέ­νων στο μέτωπο και στο Κέντρο Επι­χει­ρή­σεων είναι εξαι­ρε­τικά δύσκολη, ως εκ τούτου, οι απο­φά­σεις μπορεί να μετα­βι­βα­στούν και πολύ χαμη­λό­τερα στην ιεραρ­χία.

Την ελλη­νική εμπει­ρία της διαρ­κούς έντασης στον εναέριο χώρο πάνω από το Αιγαίο μετέ­φε­ραν, την περα­σμένη Τετάρτη, οι διπλω­μά­τες που εκπρο­σω­πούν τη χώρα μας στο ΝΑΤΟ, κατά την έκτακτη συνε­δρί­αση των πρέ­σβεων της Συμ­μα­χίας, που έγινε με τουρ­κικό αίτημα, έπειτα από την κατάρ­ριψη του ρωσικού Sukhoi στη ρωσική μεθόριο. Η Πολε­μική Αερο­πο­ρία την περίοδο από το 2009 έως και το 2015 έχει χει­ρι­στεί… 13.540 περι­πτώ­σεις τουρ­κι­κών πολε­μι­κών αερο­σκα­φών που έχουν προ­κα­λέ­σει παρα­βιά­σεις και παρα­βά­σεις δια­φό­ρων τύπων.

Καθη­με­ρινή