Ο τουρισμός αναπτύσσεται αλλά είναι δύο ταχυτήτων λένε οι επαγγελματίες του κλάδου

Με το τέλος του Σεπτεμ­βρίου οι περισ­σό­τε­ροι προ­ο­ρι­σμοί, αν όχι όλοι, μπορούν να έχουν μια αρκετά ξεκά­θαρη εικόνα όχι μόνο για την έκβαση της θερινής σεζόν αλλά και για το έτος συνο­λικά. Φαί­νε­ται πως στο τέλος της χρονιάς τα νούμερα θα προ­σθέ­σουν ένα νέο «συν» στα περσινά, καθώς παρου­σιά­ζουν αυξη­τική τάση σε σχέση με το 2023. Ωστόσο, η του­ρι­στική ανά­πτυξη δεν είναι ίδια για όλους τους προ­ο­ρι­σμούς, ούτε και για όλες τις επι­χει­ρή­σεις, κάνο­ντας τους φορείς να μιλούν για του­ρι­σμό «δύο ταχυ­τή­των».

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΕΤΕ Γιάννη Παράσχη, το 2024 είναι μία ακόμα χρονιά με θετικό πρόσημο για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό. Πλην όμως, όπως ο ίδιος ανέφερε πρό­σφατα, πρό­κει­ται για ένα momentum που δεν είναι ούτε άτρωτο, ούτε δεδο­μένο για τα επόμενα χρόνια, γι’αυτό οφεί­λουμε να τον προ­στα­τέ­ψουμε.

Τα πρό­σφατα στοι­χεία της ΤτΕ προ­βλη­μά­τι­σαν τους επαγ­γελ­μα­τίες του κλάδου, καθώς έδειξαν μείωση στις εισπρά­ξεις του Ιουλίου. Την ίδια ώρα όμως, εξε­τά­ζο­ντας την περίοδο Ιανουα­ρίου – Ιουλίου συνο­λικά, τα έσοδα ανήλθαν σε 10,5 δισ. και ήταν κατά 4,9% υψη­λό­τερα σε σχέση με το αντί­στοιχο διά­στημα του 2023, ενώ οι αφίξεις αυξή­θη­καν κατά 11,2% στα 18,0 εκατ. Αν στα έσοδα συνυ­πο­λο­γι­στούν και αυτά της κρουα­ζιέ­ρας, τότε ανήλθαν στα 11 δισ. και ήταν κατά 5,6% υψη­λό­τερα σε σχέση με τα αντί­στοιχα έσοδα του 2023.

Εκείνο που προ­κα­λεί έντονο προ­βλη­μα­τι­σμό, όπως επι­ση­μαί­νει η Κων­στα­ντίνα Σβύνου, πρό­ε­δρος του Ινστι­τού­του Του­ρι­στι­κών Ερευνών και Προβλέψεων-ΙΤΕΠ, είναι πως δεν έχουν όλα τα ξενο­δο­χεία παρό­μοιες επι­δό­σεις και ενώ ορι­σμένα πηγαί­νουν εξαι­ρε­τικά καλά, κάποια άλλα φυτο­ζω­ούν.

«Ο του­ρι­σμός δεν είναι μόνο τα υψηλά νούμερα αφίξεων, το αναφέρω επειδή πολλοί επι­κε­ντρώ­νο­νται στο νέο ρεκόρ που ανα­μέ­νε­ται φέτος με τα 32-33 εκατ. αφίξεις. Αυτό, όμως, δεν συνε­πά­γε­ται ότι απο­δί­δο­νται ανα­λο­γικά και στις επι­χει­ρή­σεις του του­ρι­σμού και όπου αλλού επιδρά ο του­ρι­σμός έμμεσα. Τα έσοδα στο σύνολο θα είναι αυξη­μένα, ωστόσο ο Ιούλιος, ο οποίος είχε μειω­μένα έσοδα σε σχέση με τον προη­γού­μενο Ιούλιο του 2023, μας χτυπά ένα καμπα­νάκι. Μπορεί στο επτά­μηνο τα νούμερα να παρου­σιά­ζουν αύξηση, αλλά το ερώτημα που τίθεται είναι αν αυτή η αύξηση είναι και ανα­λο­γική. Κι αυτό συνήθως φαί­νε­ται από τη μέση -κατά κεφαλήν- δαπάνη, η οποία εμφα­νί­ζε­ται μειω­μένη φέτος. Το πακέτο μετακίνησης-διαμονής είναι αυξη­μένο σε σχέση με άλλες χρονιές, οπότε μειώ­νε­ται και το ποσό που δια­θέ­τει ο επι­σκέ­πτης στον προ­ο­ρι­σμό», σημειώ­νει η κ.Σβύνου.

Σύμφωνα με την πρόεδρο του ΙΤΕΠ, τα ξενο­δο­χεία 1-3 αστέρων αντι­προ­σω­πεύ­ουν το 74% του ξενο­δο­χεια­κού δυνα­μι­κού της χώρας και είναι αυτά που έχουν τον μεγα­λύ­τερο αντα­γω­νι­σμό με τη βρα­χυ­χρό­νια μίσθωση. «Κοντά στο 40% των ξενο­δο­χείων λει­τουρ­γούν όλο τον χρόνο, είναι δηλαδή τα λεγό­μενα “ συνε­χούς λει­τουρ­γίας”. Τα περισ­σό­τερα από αυτά βρί­σκο­νται στην Αθήνα. Ωστόσο, στις υπό­λοι­πες περιο­χές τόσο τα συνε­χούς λει­τουρ­γίας ξενο­δο­χεία, όσο και εκείνα χαμη­λό­τε­ρων κατη­γο­ριών δυσκο­λεύ­ο­νται να αντε­πε­ξέλ­θουν. Το μέλλον είναι επι­σφα­λές και ειδικά σε ένα ευαί­σθητο προϊόν όπως ο του­ρι­σμός. Ειδι­κό­τερα όμως, για τις επι­χει­ρή­σεις χαμη­λό­τε­ρων κατη­γο­ριών, κρί­νε­ται η δυνα­τό­τητά τους να σταθούν στην αγορά, και αυτό σημαί­νει ότι θα αντι­με­τω­πί­σουμε πολύ σοβαρό πρό­βλημα, καθώς αυτές απο­τε­λούν την πλειο­νό­τητα του συνόλου. Πρέπει εδώ να επι­ση­μά­νουμε ότι ο φόρος ανθε­κτι­κό­τη­τας λει­τουρ­γεί απο­τρε­πτικά για τον επι­σκέ­πτη να επι­λέ­ξει τον προ­ο­ρι­σμό και ενδέ­χε­ται να δούμε τις ισορ­ρο­πίες με τον αντα­γω­νι­σμό να αλλά­ζουν πολύ γρήγορα σε ό,τι αφορά τον εισερ­χό­μενο του­ρι­σμό», προ­σθέ­τει η κ.Σβύνου.

Σε αυτό το μήκος κύματος κινή­θηκε και η πρό­σφατη ανα­κοί­νωση της Πανελ­λή­νιας Ομο­σπον­δίας Ξενο­δό­χων, όπου ανα­φέ­ρε­ται: «Στη­ρί­ζουμε τα δημόσια έσοδα, συνει­σφέ­ρο­ντας 10,5 δισ. άμεσα στο ΑΕΠ, την απα­σχό­ληση, προ­σφέ­ρο­ντας εργασία σε 225.000 εργα­ζό­με­νους, καθώς και τις τοπικές κοι­νω­νίες και οικο­νο­μίες σε όλη τη χώρα, αφού το 90% του ξενο­δο­χεια­κού ΑΕΠ παρά­γε­ται περι­φε­ρειακά.

Ωστόσο, η ικα­νό­τητα του ξενο­δο­χεια­κού κλάδου να προ­σφέ­ρει με τον μέγιστο δυνατό πολ­λα­πλα­σια­στή δεν εξαρ­τά­ται μόνον από εμάς. Οι πρό­σφα­τες κυβερ­νη­τι­κές εξαγ­γε­λίες, ανα­φο­ρικά με τις αυξή­σεις τόσο στο τέλος δια­μο­νής παρε­πι­δη­μού­ντων όσο και στο Τέλος Ανθε­κτι­κό­τη­τας στην Κλι­μα­τική Κρίση, προ­κα­λούν έντονη ανη­συ­χία. Με κάθε πρό­σθετη οικο­νο­μική επι­βά­ρυνση στο κόστος των υπη­ρε­σιών μας ακρι­βαί­νει το προϊόν για τους έλληνες και ξένους πελάτες μας, μειώ­νε­ται η διείσ­δυση που έχει η δρα­στη­ριό­τητα στην τοπική οικο­νο­μία και πλή­τε­ται άμεσα η αντα­γω­νι­στι­κό­τητά μας. Αυτά επι­βε­βαιώ­νο­νται από τις αντι­δρά­σεις της Γερ­μα­νι­κής Ένωσης Ταξι­δίων (DRV), αλλά και χιλιά­δων ξένων πελατών που έχουν κατα­κλύ­σει το δια­δί­κτυο με αρνη­τικά μηνύ­ματα.

Την ίδια στιγμή, η δρα­στη­ριό­τητα της βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης συνε­χί­ζει να λει­τουρ­γεί ανε­ξέ­λεγ­κτα, χωρίς κανόνες και περιο­ρι­σμούς, παρά τις σοβαρές κοι­νω­νι­κές επι­πτώ­σεις και τις στρε­βλώ­σεις που προ­κα­λεί στην αγορά φιλο­ξε­νίας της χώρας μας. Πρό­κει­ται για μια δρα­στη­ριό­τητα που μειώνει τη μέση κατά κεφαλήν δαπάνη και βυθίζει τα δημόσια έσοδα ανά επι­σκέ­πτη καθώς τα δηλω­μένα έσοδα της βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης, έχοντας μάλιστα περισ­σό­τε­ρες κλίνες, είναι περίπου 93% λιγό­τερα από αυτά των ξενο­δο­χείων».

Το χάσμα της «μη ισόρ­ρο­πης» του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης παρα­μέ­νει σταθερό

Ο καθη­γη­τής Κων­στα­ντί­νος Μαρι­νά­κος, αντι­πρό­ε­δρος της ΠΟΞ και πρό­ε­δρος του Οργα­νι­σμού Του­ρι­στι­κής Προ­βο­λής Πελο­πον­νή­σου, μιλώ­ντας στο Αθη­ναϊκό και Μακε­δο­νικό Πρα­κτο­ρείο Ειδή­σεων, τονίζει ξεκά­θαρα ότι οκτώ περι­φέ­ρειες κατέ­χουν το 10% της «πίτας» και ότι το χάσμα της μη ισόρ­ρο­πης του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης παρα­μέ­νει σταθερό.

«Ο του­ρι­σμός βασί­ζε­ται στον ποιο­τικό του­ρί­στα και αυτό είναι κάτι το οποίο πρέπει να λαμ­βά­νουμε υπόψη. Η συνο­λική εικόνα που έχουμε είναι ότι οι premium προ­ο­ρι­σμοί και φέτος πήγαν πολύ καλά, εκτός από μια μικρή πτώση που σημειώ­θηκε σε Μύκονο και Σαντο­ρίνη. Η Κρήτη, τα Δωδε­κά­νησα και γενι­κό­τερα τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου είχαν αυξη­μένα νούμερα. Ωστόσο, και τα νησιά του Βορείου Αιγαίου κινή­θη­καν με καλούς ρυθμούς, όπως και η Ήπειρος αλλά και η Ανα­το­λική Μακε­δο­νία και Θράκη. Πολύ καλά πήγε, και συνε­χί­ζει ακόμα, η Αθήνα. Η ηπει­ρω­τική Ελλάδα, όμως, και ειδικά οι μικρές επι­χει­ρή­σεις αντι­με­τω­πί­ζουν δυσχέ­ρειες. Ειδι­κό­τερα, σε ό,τι αφορά την Πελο­πόν­νησο, δεν κατά­φερε να ξεπε­ρά­σει ποτέ το 3%, ποσοστό το οποίο θα ήταν ακόμα πιο χαμηλό χωρίς το Costa Navarino. Λόγω του υψηλού λει­τουρ­γι­κού κόστους και των πρό­σθε­των επι­βα­ρύν­σεων, με το τέλος ανθε­κτι­κό­τη­τας, οι επι­χει­ρή­σεις ασφυ­κτιούν και τα έσοδα εξα­νε­μί­ζο­νται. Ένα ακόμη στοι­χείο που πρέπει να επι­ση­μά­νουμε είναι πως φέτος ήταν η χρονιά των σούπερ-μάρκετ, και αυτό επέ­δρασε αρνη­τικά στον κλάδο της εστί­α­σης», επι­ση­μαί­νει ο κ.Μαρι­νά­κος.

Η αγο­ρα­στική δύναμη των ξένων, σύμφωνα με την Μαίρη Τρια­ντα­φυλ­λο­πού­λου, πρόεδρο της Ένωσης Ξενο­δό­χων Κω, έχει μειωθεί. Παρ’ όλα αυτά το νησί φέτος παρου­σί­ασε αύξηση 5% στην του­ρι­στική κίνηση. «Για εμάς ο Σεπτέμ­βριος μήνας είναι εξαι­ρε­τι­κός, και σε αυτό συμ­βάλ­λουν οι ευνοϊ­κές και­ρι­κές συν­θή­κες. Στόχος μας, όμως, είναι να επε­κτεί­νουμε την του­ρι­στική σεζόν και γίνο­νται προ­σπά­θειες προς αυτή την κατεύ­θυνση αλλά αυτό χρειά­ζε­ται και την στήριξη και των επαγ­γελ­μα­τιών της τοπικής κοι­νω­νίας. Ειδικά του κλάδου της εστί­α­σης. Να γίνει μια προ­σπά­θεια δηλαδή να κρα­τή­σουμε περισ­σό­τερα μαγαζιά ανοιχτά. Σε κάθε περί­πτωση η αύξηση του αριθμού των του­ρι­στών απαιτεί και τη δημιουρ­γία αντί­στοι­χων υπο­δο­μών. Όπως επίσης, πρέπει να βρεθεί λύση για το πρό­βλημα της στέ­γα­σης των εκπαι­δευ­τι­κών και γιατρών, αλλά και του προ­σω­πι­κού», σημειώ­νει η κ.Τρια­ντα­φυλ­λο­πού­λου.

Ο καθη­γη­τής Δημή­τριος Μπού­χα­λης, διευ­θυ­ντής του Εργα­στη­ρίου Ηλε­κτρο­νι­κού Του­ρι­σμού και ανα­πλη­ρω­τής διευ­θυ­ντής του Διε­θνούς Κέντρου Έρευνας για τον Του­ρι­σμό και τη Φιλο­ξε­νία, στη Σχολή Διοί­κη­σης Επι­χει­ρή­σεων του Πανε­πι­στη­μίου Bournemouth στην Αγγλία, παρα­τη­ρώ­ντας τις εξε­λί­ξεις με μια διεθνή «ματιά» επι­ση­μαί­νει σχετικά: «Ο του­ρι­σμός πάντα αλλάζει, μετα­βάλ­λε­ται και βοηθά τους ανθρώ­πους να δημιουρ­γούν εμπει­ρίες στους προ­ο­ρι­σμούς με τους ντό­πιους και τους ταξι­διώ­τες. Οι πλη­θω­ρι­στι­κές τάσεις που προ­έρ­χο­νται από το κόστος της ενέρ­γειας των πρώτων υλών και της εργα­σίας αυξά­νουν τις τιμές στον του­ρι­σμό και ως απο­τέ­λε­σμα ωθούν τους του­ρί­στες να κλεί­σουν πιο κοντινά ταξίδια, να μειώ­σουν τον χρόνο δια­μο­νής τους, καθώς και την ημε­ρή­σια δαπάνη τους στους προ­ο­ρι­σμούς. Βέβαια, αυτό συγκρί­νε­ται σε σχέση με τα προη­γού­μενα χρόνια του 2022 και 2023, όπου δαπά­νη­σαν τις απο­τα­μιεύ­σεις που είχαν κάνει κατά τη διάρ­κεια της περιό­δου του COVID. Επίσης, οι του­ρί­στες ανα­ζη­τούν καλύ­τερη ανα­λο­γία υπη­ρε­σιών σε σχέση με την τιμή που πλη­ρώ­νουν αλλά και καλύ­τερη διάθεση του χρόνου που δαπα­νούν στον προ­ο­ρι­σμό. Προ­ο­ρι­σμοί που θα κερ­δί­σουν είναι αυτοί που προ­σφέ­ρουν εξα­το­μί­κευση και ανα­προ­σαρ­μό­ζουν το προϊόν τους δυνα­μικά στις παρού­σες συν­θή­κες και στο πελα­το­λό­γιο».

Νικόλ Καζαν­τζί­δου

Πηγή: amna.gr