Εργατικά ατυχήματα: Ματωμένη καθημερινότητα

• Σοκάρουν τα στοιχεία από το 2000 έως σήμερα • Παναγιώτης Εγγλέζος: «Η Τεχνική Επιθεώρηση στη Ρόδο θα σώσει ζωές – Ο φόβος του ελέγχου δεν θα έπρεπε να είναι αυτός που επιβάλλει την τήρηση των μέτρων ασφαλείας»

Τα αλλεπάλληλα εργατικά δυστυχήματα που σημειώνονται σε ολόκληρη τη χώρα επαναφέρουν με δραματικό τρόπο στο προσκήνιο το ζήτημα –όχι μόνον της υγείας, αλλά και της ασφάλειας στην εργασία. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει υψηλούς αριθμούς θανατηφόρων και σοβαρών εργατικών ατυχημάτων, ενώ οι συνδικαλιστικοί φορείς κάνουν λόγο για υποστελέχωση των ελεγκτικών μηχανισμών και για ένα παραγωγικό μοντέλο που αντιμετωπίζει την προστασία της ανθρώπινης ζωής ως κόστος. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η λειτουργία του Τμήματος Τεχνικής Επιθεώρησης Εργασίας στη Ρόδο, ένα πάγιο αίτημα του Εργατικού Κέντρου Ρόδου.
Ένας Ιούλιος που ανέδειξε το μέγεθος του προβλήματος
Ο Ιούλιος του 2026 δεν αποτέλεσε μια περίοδο ατυχών περιστατικών, αλλά έναν μήνα που ανέδειξε με τον πιο σκληρό τρόπο τις διαστάσεις του προβλήματος. Μέσα σε λίγες εβδομάδες, εργάτης υπέστη εγκαύματα στο 90% του σώματός του στον Ασπρόπυργο, οικοδόμος σκοτώθηκε όταν καρφώθηκε σε σιδερένιες αναμονές στο Ελληνικό, ένας 20χρονος διανομέας έχασε τη ζωή του στην Αγία Παρασκευή, εργάτης καταπλακώθηκε στη Λέσβο και ακόμη ένας εργαζόμενος παρασύρθηκε από όχημα στην Αιτωλοακαρνανία.
Πέντε άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους μέσα σε έναν μόνο μήνα, γεγονός που αναδεικνύει ότι τα εργατικά δυστυχήματα δεν αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά, αλλά ένα διαχρονικό κοινωνικό και εργασιακό πρόβλημα.
Τα στοιχεία αποτυπώνουν μια διαχρονική πραγματικότητα
Τα διαθέσιμα στοιχεία των τελευταίων ετών καταγράφουν μια σταθερά ανησυχητική εικόνα.
Την περίοδο 2000-2005 σημειώνονταν από 110 έως 130 θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα κάθε χρόνο και περίπου 3.000 έως 3.500 σοβαρά ατυχήματα, σε μια περίοδο έντονης οικοδομικής δραστηριότητας και περιορισμένων ελέγχων.
Από το 2006 έως το 2010 τα θανατηφόρα ατυχήματα κυμάνθηκαν μεταξύ 95 και 120 ετησίως, ενώ κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης (2011-2015) μειώθηκαν στα 70 έως 90 ετησίως, κυρίως λόγω της μείωσης της παραγωγικής δραστηριότητας και όχι εξαιτίας ουσιαστικής βελτίωσης των συνθηκών ασφάλειας.
Η επανεκκίνηση των μεγάλων έργων, η αύξηση των εργολαβιών και η επέκταση των ευέλικτων μορφών απασχόλησης επανέφεραν τους δείκτες σε υψηλά επίπεδα. Για την περίοδο 2021-2025 καταγράφονται 100 έως 120 θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα τον χρόνο και περίπου 3.000 σοβαροί τραυματισμοί.
Μέχρι και τον Ιούλιο του 2026 είχαν ήδη καταγραφεί 91 θάνατοι εργαζομένων, γεγονός που αντιστοιχεί σχεδόν σε έναν νεκρό κάθε δύο ημέρες. Εργατικοί φορείς επισημαίνουν, ωστόσο, ότι η πραγματική εικόνα πιθανότατα είναι ακόμη πιο επιβαρυμένη, καθώς αρκετά περιστατικά δεν δηλώνονται ή δεν καταγράφονται πλήρως.
Η υποστελέχωση των ελεγκτικών μηχανισμών
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί η κατάσταση στην Επιθεώρηση Εργασίας. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, από τις περίπου 750 οργανικές θέσεις επιθεωρητών υπηρετεί λιγότερο από το μισό προσωπικό, ενώ σε αρκετές περιφέρειες της χώρας ελάχιστοι επιθεωρητές καλούνται να ελέγξουν δεκάδες χιλιάδες επιχειρήσεις.
Η περιορισμένη δυνατότητα ελέγχων δημιουργεί, σύμφωνα με εργατικά συνδικάτα, σημαντικά κενά στην εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας και των κανόνων υγείας και ασφάλειας, ενώ παράλληλα δυσχεραίνει και την πλήρη καταγραφή των εργατικών ατυχημάτων.

Ελπίδες από τη δημιουργία της Τεχνικής Επιθεώρησης στη Ρόδο
Μιλώντας προς την ‘δ’ ο πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Ρόδου, κ. Παναγιώτης Εγγλέζος, εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι σύντομα θα ολοκληρωθεί η στελέχωση του νέου Τμήματος Τεχνικής Επιθεώρησης Εργασίας στη Ρόδο, το οποίο χαρακτηρίζει ως καθοριστικής σημασίας για την προστασία των εργαζομένων.
«Γίνονται έλεγχοι, έρχονται κλιμάκια ανά τακτά χρονικά διαστήματα, όπως είχε δεσμευτεί το Υπουργείο και η Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας. Οι έλεγχοι δεν ανακοινώνονται και καλά κάνουν που δεν ανακοινώνονται, ώστε να υπάρχει αυτός ο φόβος και να εφαρμόζονται τα απαιτούμενα μέτρα προστασίας, υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων», ανέφερε.
Όπως επισημαίνει, οι διαδικασίες για τη δημιουργία του τοπικού γραφείου προχωρούν: «Οι εξαγγελίες που έγιναν στο Εργατικό Κέντρο για τη δημιουργία του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας προχωρούν. Θεωρώ ότι το επόμενο διάστημα θα είμαστε σε θέση να ανακοινώσουμε, τόσο εμείς όσο και το Υπουργείο, τη στελέχωση του γραφείου της Τεχνικής Επιθεώρησης στη Ρόδο. Είναι ένας πρωταρχικός στόχος του Εργατικού Κέντρου».
«Το γραφείο αυτό θα σώσει ζωές»
Ο κ. Εγγλέζος δεν διστάζει να υποστηρίξει ότι η λειτουργία της Τεχνικής Επιθεώρησης μπορεί να αποτρέψει νέα δυστυχήματα: «Θεωρούμε ότι αυτό το τμήμα θα σώσει ζωές και θα αποτρέψει αρκετά ατυχήματα, τα οποία τα τελευταία χρόνια μάς έχουν καταστήσει αρνητικούς πρωταγωνιστές λόγω των πολλών εργατικών δυστυχημάτων στην περιοχή».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ύπαρξη συνεχών ελέγχων λειτουργεί αποτρεπτικά απέναντι σε εργοδότες που επιχειρούν να μειώσουν το κόστος παραλείποντας τα απαραίτητα μέσα προστασίας.

«Όταν εργολάβοι θεωρούν ότι δεν πρέπει να αγοράσουν τα απαραίτητα μέσα προστασίας για να μειώσουν το κόστος και να δώσουν χαμηλότερη προσφορά για να πάρουν ένα έργο, τότε η ζωή του εργαζομένου κοστολογείται στα 2.000 ή 2.500 ευρώ. Καταλαβαίνετε πόσο σημαντικό είναι να λειτουργήσει το γραφείο της Τεχνικής Επιθεώρησης στο νησί. Δεν υπερβάλλουμε όταν λέμε ότι θα σώσει ζωές. Είναι η πραγματικότητα που ζούμε».
«Ο φόβος δεν θα έπρεπε να είναι ο λόγος συμμόρφωσης»
Ο ίδιος, επισημαίνει ότι η τήρηση των κανόνων ασφαλείας δεν θα έπρεπε να βασίζεται στον φόβο του ελέγχου: «Ο φόβος, δυστυχώς, φυλάει τα έρμα. Έπρεπε να συμβαίνει το αντίθετο. Οι ίδιοι οι εργοδότες θα έπρεπε να ζητούν και να εφαρμόζουν κάθε μέτρο προστασίας για να προστατεύουν τους εργαζομένους τους».
Παράλληλα, διευκρινίζει ότι τα εργατικά ατυχήματα δεν αφορούν αποκλειστικά στις οικοδομές.
«Εργατικά ατυχήματα υπάρχουν όπου υπάρχουν εργαζόμενοι. Απλώς στις οικοδομές καταγράφονται περισσότερα, επειδή οι άνθρωποι αυτοί εργάζονται σε ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες, σε ύψη και με βαριές χειρωνακτικές εργασίες. Αν εφαρμοστούν ακόμη και τα στοιχειώδη μέτρα προστασίας, θεωρούμε ότι πολλά από αυτά τα ατυχήματα δεν θα υπάρχουν».
Δεκάδες περιστατικά μένουν εκτός  στατιστικών
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο κ. Εγγλέζος και στην ελλιπή καταγραφή των εργατικών ατυχημάτων: «Την τελευταία δεκαετία στη Ρόδο είχαμε φτάσει τους 17 θανάτους συναδέλφων. Τα εργατικά ατυχήματα είναι εκατοντάδες. Άλλα καταγράφονται και άλλα δεν καταγράφονται, είτε είναι σοβαρά είτε όχι».
Όπως σημειώνει, πολλοί εργαζόμενοι τραυματίζονται χωρίς τα περιστατικά να εμφανίζονται στις επίσημες στατιστικές.
«Υπάρχουν εργατικά ατυχήματα που αφήνουν εργαζόμενους για αρκετό χρονικό διάστημα, εκτός εργασίας και αυτά δεν καταγράφονται γιατί δεν είναι θανατηφόρα. Αν δει κανείς τα περιστατικά στα επείγοντα του νοσοκομείου, ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες, θα διαπιστώσει ότι πολλοί από όσους προσέρχονται είναι εργαζόμενοι που έχουν τραυματιστεί είτε από υπερβολική κούραση είτε από ατυχήματα στον χώρο εργασίας. Αυτά τα περιστατικά τους στερούν τη δυνατότητα να εργαστούν για το υπόλοιπο της τουριστικής περιόδου».
Καταλήγοντας, υπογραμμίζει ότι το Εργατικό Κέντρο βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με το Υπουργείο Εργασίας, προκειμένου να ολοκληρωθεί το συντομότερο δυνατό η στελέχωση της Τεχνικής Επιθεώρησης στη Ρόδο.
Η ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών, η ουσιαστική εφαρμογή των κανόνων υγείας και ασφάλειας και η πλήρης καταγραφή των εργατικών ατυχημάτων αποτελούν, σύμφωνα με τους εκπροσώπους των εργαζομένων, απαραίτητες προϋποθέσεις ώστε η προστασία της ανθρώπινης ζωής να πάψει να αντιμετωπίζεται ως κόστος και να αποτελέσει αυτονόητη υποχρέωση κάθε εργασιακού χώρου.