Εργατικά ατυχήματα: Ματωμένη καθημερινότητα

• Σοκά­ρουν τα στοι­χεία από το 2000 έως σήμερα • Πανα­γιώ­της Εγγλέ­ζος: «Η Τεχνική Επι­θε­ώ­ρηση στη Ρόδο θα σώσει ζωές – Ο φόβος του ελέγχου δεν θα έπρεπε να είναι αυτός που επι­βάλ­λει την τήρηση των μέτρων ασφα­λείας»

Τα αλλε­πάλ­ληλα εργα­τικά δυστυ­χή­ματα που σημειώ­νο­νται σε ολό­κληρη τη χώρα επα­να­φέ­ρουν με δρα­μα­τικό τρόπο στο προ­σκή­νιο το ζήτημα –όχι μόνον της υγείας, αλλά και της ασφά­λειας στην εργασία. Τα στοι­χεία δεί­χνουν ότι η Ελλάδα εξα­κο­λου­θεί να κατα­γρά­φει υψηλούς αριθ­μούς θανα­τη­φό­ρων και σοβαρών εργα­τι­κών ατυ­χη­μά­των, ενώ οι συν­δι­κα­λι­στι­κοί φορείς κάνουν λόγο για υπο­στε­λέ­χωση των ελεγ­κτι­κών μηχα­νι­σμών και για ένα παρα­γω­γικό μοντέλο που αντι­με­τω­πί­ζει την προ­στα­σία της ανθρώ­πι­νης ζωής ως κόστος. Μέσα σε αυτό το περι­βάλ­λον, ιδιαί­τερη σημασία αποκτά η λει­τουρ­γία του Τμή­μα­τος Τεχνι­κής Επι­θε­ώ­ρη­σης Εργα­σίας στη Ρόδο, ένα πάγιο αίτημα του Εργα­τι­κού Κέντρου Ρόδου.

Ένας Ιούλιος που ανέ­δειξε το μέγεθος του προ­βλή­μα­τος

Ο Ιούλιος του 2026 δεν απο­τέ­λεσε μια περίοδο ατυχών περι­στα­τι­κών, αλλά έναν μήνα που ανέ­δειξε με τον πιο σκληρό τρόπο τις δια­στά­σεις του προ­βλή­μα­τος. Μέσα σε λίγες εβδο­μά­δες, εργάτης υπέστη εγκαύ­ματα στο 90% του σώματός του στον Ασπρό­πυργο, οικο­δό­μος σκο­τώ­θηκε όταν καρ­φώ­θηκε σε σιδε­ρέ­νιες ανα­μο­νές στο Ελλη­νικό, ένας 20χρονος δια­νο­μέας έχασε τη ζωή του στην Αγία Παρα­σκευή, εργάτης κατα­πλα­κώ­θηκε στη Λέσβο και ακόμη ένας εργα­ζό­με­νος παρα­σύρ­θηκε από όχημα στην Αιτω­λο­α­καρ­να­νία.

Πέντε άνθρω­ποι έχασαν τη ζωή τους μέσα σε έναν μόνο μήνα, γεγονός που ανα­δει­κνύει ότι τα εργα­τικά δυστυ­χή­ματα δεν απο­τε­λούν μεμο­νω­μένα περι­στα­τικά, αλλά ένα δια­χρο­νικό κοι­νω­νικό και εργα­σιακό πρό­βλημα.

Τα στοι­χεία απο­τυ­πώ­νουν μια δια­χρο­νική πραγ­μα­τι­κό­τητα

Τα δια­θέ­σιμα στοι­χεία των τελευ­ταίων ετών κατα­γρά­φουν μια σταθερά ανη­συ­χη­τική εικόνα.

Την περίοδο 2000-2005 σημειώ­νο­νταν από 110 έως 130 θανα­τη­φόρα εργα­τικά ατυ­χή­ματα κάθε χρόνο και περίπου 3.000 έως 3.500 σοβαρά ατυ­χή­ματα, σε μια περίοδο έντονης οικο­δο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας και περιο­ρι­σμέ­νων ελέγχων.

Από το 2006 έως το 2010 τα θανα­τη­φόρα ατυ­χή­ματα κυμάν­θη­καν μεταξύ 95 και 120 ετησίως, ενώ κατά την περίοδο της οικο­νο­μι­κής κρίσης (2011-2015) μειώ­θη­καν στα 70 έως 90 ετησίως, κυρίως λόγω της μείωσης της παρα­γω­γι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας και όχι εξαι­τίας ουσια­στι­κής βελ­τί­ω­σης των συν­θη­κών ασφά­λειας.

Η επα­νεκ­κί­νηση των μεγάλων έργων, η αύξηση των εργο­λα­βιών και η επέ­κταση των ευέ­λι­κτων μορφών απα­σχό­λη­σης επα­νέ­φε­ραν τους δείκτες σε υψηλά επίπεδα. Για την περίοδο 2021-2025 κατα­γρά­φο­νται 100 έως 120 θανα­τη­φόρα εργα­τικά ατυ­χή­ματα τον χρόνο και περίπου 3.000 σοβαροί τραυ­μα­τι­σμοί.

Μέχρι και τον Ιούλιο του 2026 είχαν ήδη κατα­γρα­φεί 91 θάνατοι εργα­ζο­μέ­νων, γεγονός που αντι­στοι­χεί σχεδόν σε έναν νεκρό κάθε δύο ημέρες. Εργα­τι­κοί φορείς επι­ση­μαί­νουν, ωστόσο, ότι η πραγ­μα­τική εικόνα πιθα­νό­τατα είναι ακόμη πιο επι­βα­ρυ­μένη, καθώς αρκετά περι­στα­τικά δεν δηλώ­νο­νται ή δεν κατα­γρά­φο­νται πλήρως.

Η υπο­στε­λέ­χωση των ελεγ­κτι­κών μηχα­νι­σμών

Ιδιαί­τερο προ­βλη­μα­τι­σμό προ­κα­λεί η κατά­σταση στην Επι­θε­ώ­ρηση Εργα­σίας. Σύμφωνα με τα δια­θέ­σιμα στοι­χεία, από τις περίπου 750 οργα­νι­κές θέσεις επι­θε­ω­ρη­τών υπη­ρε­τεί λιγό­τερο από το μισό προ­σω­πικό, ενώ σε αρκετές περι­φέ­ρειες της χώρας ελά­χι­στοι επι­θε­ω­ρη­τές καλού­νται να ελέγ­ξουν δεκάδες χιλιά­δες επι­χει­ρή­σεις.

Η περιο­ρι­σμένη δυνα­τό­τητα ελέγχων δημιουρ­γεί, σύμφωνα με εργα­τικά συν­δι­κάτα, σημα­ντικά κενά στην εφαρ­μογή της εργα­τι­κής νομο­θε­σίας και των κανόνων υγείας και ασφά­λειας, ενώ παράλ­ληλα δυσχε­ραί­νει και την πλήρη κατα­γραφή των εργα­τι­κών ατυ­χη­μά­των.

Ελπίδες από τη δημιουρ­γία της Τεχνι­κής Επι­θε­ώ­ρη­σης στη Ρόδο

Μιλώ­ντας προς την ‘δ’ ο πρό­ε­δρος του Εργα­τι­κού Κέντρου Ρόδου, κ. Πανα­γιώ­της Εγγλέ­ζος, εξέ­φρασε την αισιο­δο­ξία του ότι σύντομα θα ολο­κλη­ρω­θεί η στε­λέ­χωση του νέου Τμή­μα­τος Τεχνι­κής Επι­θε­ώ­ρη­σης Εργα­σίας στη Ρόδο, το οποίο χαρα­κτη­ρί­ζει ως καθο­ρι­στι­κής σημα­σίας για την προ­στα­σία των εργα­ζο­μέ­νων.

«Γίνο­νται έλεγχοι, έρχο­νται κλι­μά­κια ανά τακτά χρονικά δια­στή­ματα, όπως είχε δεσμευ­τεί το Υπουρ­γείο και η Ανε­ξάρ­τητη Αρχή Επι­θε­ώ­ρη­σης Εργα­σίας. Οι έλεγχοι δεν ανα­κοι­νώ­νο­νται και καλά κάνουν που δεν ανα­κοι­νώ­νο­νται, ώστε να υπάρχει αυτός ο φόβος και να εφαρ­μό­ζο­νται τα απαι­τού­μενα μέτρα προ­στα­σίας, υγείας και ασφά­λειας των εργα­ζο­μέ­νων», ανέφερε.

Όπως επι­ση­μαί­νει, οι δια­δι­κα­σίες για τη δημιουρ­γία του τοπικού γρα­φείου προ­χω­ρούν: «Οι εξαγ­γε­λίες που έγιναν στο Εργα­τικό Κέντρο για τη δημιουρ­γία του Τμή­μα­τος Επι­θε­ώ­ρη­σης Εργα­σίας προ­χω­ρούν. Θεωρώ ότι το επόμενο διά­στημα θα είμαστε σε θέση να ανα­κοι­νώ­σουμε, τόσο εμείς όσο και το Υπουρ­γείο, τη στε­λέ­χωση του γρα­φείου της Τεχνι­κής Επι­θε­ώ­ρη­σης στη Ρόδο. Είναι ένας πρω­ταρ­χι­κός στόχος του Εργα­τι­κού Κέντρου».

«Το γραφείο αυτό θα σώσει ζωές»

Ο κ. Εγγλέ­ζος δεν διστά­ζει να υπο­στη­ρί­ξει ότι η λει­τουρ­γία της Τεχνι­κής Επι­θε­ώ­ρη­σης μπορεί να απο­τρέ­ψει νέα δυστυ­χή­ματα: «Θεω­ρούμε ότι αυτό το τμήμα θα σώσει ζωές και θα απο­τρέ­ψει αρκετά ατυ­χή­ματα, τα οποία τα τελευ­ταία χρόνια μάς έχουν κατα­στή­σει αρνη­τι­κούς πρω­τα­γω­νι­στές λόγω των πολλών εργα­τι­κών δυστυ­χη­μά­των στην περιοχή».

Σύμφωνα με τον ίδιο, η ύπαρξη συνεχών ελέγχων λει­τουρ­γεί απο­τρε­πτικά απέ­να­ντι σε εργο­δό­τες που επι­χει­ρούν να μειώ­σουν το κόστος παρα­λεί­πο­ντας τα απα­ραί­τητα μέσα προ­στα­σίας.

«Όταν εργο­λά­βοι θεωρούν ότι δεν πρέπει να αγο­ρά­σουν τα απα­ραί­τητα μέσα προ­στα­σίας για να μειώ­σουν το κόστος και να δώσουν χαμη­λό­τερη προ­σφορά για να πάρουν ένα έργο, τότε η ζωή του εργα­ζο­μέ­νου κοστο­λο­γεί­ται στα 2.000 ή 2.500 ευρώ. Κατα­λα­βαί­νετε πόσο σημα­ντικό είναι να λει­τουρ­γή­σει το γραφείο της Τεχνι­κής Επι­θε­ώ­ρη­σης στο νησί. Δεν υπερ­βάλ­λουμε όταν λέμε ότι θα σώσει ζωές. Είναι η πραγ­μα­τι­κό­τητα που ζούμε».

«Ο φόβος δεν θα έπρεπε να είναι ο λόγος συμ­μόρ­φω­σης»

Ο ίδιος, επι­ση­μαί­νει ότι η τήρηση των κανόνων ασφα­λείας δεν θα έπρεπε να βασί­ζε­ται στον φόβο του ελέγχου: «Ο φόβος, δυστυ­χώς, φυλάει τα έρμα. Έπρεπε να συμ­βαί­νει το αντί­θετο. Οι ίδιοι οι εργο­δό­τες θα έπρεπε να ζητούν και να εφαρ­μό­ζουν κάθε μέτρο προ­στα­σίας για να προ­στα­τεύ­ουν τους εργα­ζο­μέ­νους τους».

Παράλ­ληλα, διευ­κρι­νί­ζει ότι τα εργα­τικά ατυ­χή­ματα δεν αφορούν απο­κλει­στικά στις οικο­δο­μές.

«Εργα­τικά ατυ­χή­ματα υπάρ­χουν όπου υπάρ­χουν εργα­ζό­με­νοι. Απλώς στις οικο­δο­μές κατα­γρά­φο­νται περισ­σό­τερα, επειδή οι άνθρω­ποι αυτοί εργά­ζο­νται σε ιδιαί­τερα δύσκο­λες συν­θή­κες, σε ύψη και με βαριές χει­ρω­να­κτι­κές εργα­σίες. Αν εφαρ­μο­στούν ακόμη και τα στοι­χειώδη μέτρα προ­στα­σίας, θεω­ρούμε ότι πολλά από αυτά τα ατυ­χή­ματα δεν θα υπάρ­χουν».

Δεκάδες περι­στα­τικά μένουν εκτός  στα­τι­στι­κών

Ιδιαί­τερη αναφορά κάνει ο κ. Εγγλέ­ζος και στην ελλιπή κατα­γραφή των εργα­τι­κών ατυ­χη­μά­των: «Την τελευ­ταία δεκα­ε­τία στη Ρόδο είχαμε φτάσει τους 17 θανά­τους συνα­δέλ­φων. Τα εργα­τικά ατυ­χή­ματα είναι εκα­το­ντά­δες. Άλλα κατα­γρά­φο­νται και άλλα δεν κατα­γρά­φο­νται, είτε είναι σοβαρά είτε όχι».

Όπως σημειώ­νει, πολλοί εργα­ζό­με­νοι τραυ­μα­τί­ζο­νται χωρίς τα περι­στα­τικά να εμφα­νί­ζο­νται στις επί­ση­μες στα­τι­στι­κές.

«Υπάρ­χουν εργα­τικά ατυ­χή­ματα που αφήνουν εργα­ζό­με­νους για αρκετό χρονικό διά­στημα, εκτός εργα­σίας και αυτά δεν κατα­γρά­φο­νται γιατί δεν είναι θανα­τη­φόρα. Αν δει κανείς τα περι­στα­τικά στα επεί­γο­ντα του νοσο­κο­μείου, ειδικά τους καλο­και­ρι­νούς μήνες, θα δια­πι­στώ­σει ότι πολλοί από όσους προ­σέρ­χο­νται είναι εργα­ζό­με­νοι που έχουν τραυ­μα­τι­στεί είτε από υπερ­βο­λική κούραση είτε από ατυ­χή­ματα στον χώρο εργα­σίας. Αυτά τα περι­στα­τικά τους στερούν τη δυνα­τό­τητα να εργα­στούν για το υπό­λοιπο της του­ρι­στι­κής περιό­δου».

Κατα­λή­γο­ντας, υπο­γραμ­μί­ζει ότι το Εργα­τικό Κέντρο βρί­σκε­ται σε συνεχή επι­κοι­νω­νία με το Υπουρ­γείο Εργα­σίας, προ­κει­μέ­νου να ολο­κλη­ρω­θεί το συντο­μό­τερο δυνατό η στε­λέ­χωση της Τεχνι­κής Επι­θε­ώ­ρη­σης στη Ρόδο.

Η ενί­σχυση των ελεγ­κτι­κών μηχα­νι­σμών, η ουσια­στική εφαρ­μογή των κανόνων υγείας και ασφά­λειας και η πλήρης κατα­γραφή των εργα­τι­κών ατυ­χη­μά­των απο­τε­λούν, σύμφωνα με τους εκπρο­σώ­πους των εργα­ζο­μέ­νων, απα­ραί­τη­τες προ­ϋ­πο­θέ­σεις ώστε η προ­στα­σία της ανθρώ­πι­νης ζωής να πάψει να αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως κόστος και να απο­τε­λέ­σει αυτο­νό­ητη υπο­χρέ­ωση κάθε εργα­σια­κού χώρου.