Εργατικά δυστυχήματα: Σχεδόν κάθε εργάσιμη μέρα και ένας θάνατος

«Στην Ελλάδα οι άνθρω­ποι σκο­τώ­νο­νται στη δουλειά» έγραφε η ανα­κοί­νωση της ΟΣΕΤΕΕ την περα­σμένη εβδο­μάδα, με αφορμή άλλα δύο εργα­τικά δυστυ­χή­ματα, την ίδια μέρα. Δυστυ­χώς δεν είναι σχήμα λόγου, αλλά κυριο­λε­ξία. Την περα­σμένη Τετάρτη 12 Μαρτίου, ένας 28χρονος χει­ρι­στής γερα­νο­φό­ρου στη Βούλα, και ένας 57χρονος δασερ­γά­της στη Μακρυ­κώμη Φθιώ­τι­δας φύγαν το πρωί από τη δουλειά τους και δεν γύρισαν ποτέ.

Προ­στέ­θη­καν στις μακά­βριες στα­τι­στι­κές των 40 μέχρι τότε (κατα­γε­γραμ­μέ­νων) νεκρών σε χώρους εργα­σίας από την αρχή του 2025. Αυτό συμ­βαί­νει ότι σχεδόν κάθε εργά­σιμη μέρα  αντι­στοι­χεί του­λά­χι­στον ένας νεκρός, και πολ­λα­πλά­σιοι τραυ­μα­τίες, εν των οποίων ως τώρα του­λά­χι­στον 51 είναι σε πολύ βαριά ως κρίσιμη κατά­σταση.

Μόνο που τα εργα­τικά δυστυ­χή­ματα στην Ελλάδα δεν κοιτάνε εργά­σι­μες και αργίες. Κάθε μέρα δου­λειάς μπορεί να είναι και ραντε­βού με τον θάνατο.

Νέο εργα­τικό δυστύ­χημα

Πριν στε­γνώ­σει το ψηφιακό μελάνι των καταγ­γε­λιών, ο κατά­λο­γος των νεκρών μεγά­λωσε, με άλλο ένα εργα­τικό δυστύ­χημα, αυτή τη φορά στη Φωκίδα το μεση­μέρι του Σαβ­βά­του 15 Μαρτίου.

Εργάτης ετών… 70, έπεσε από σκα­λω­σιά οικο­δο­μής, στο χωριό Πάνορ­μος, από ύψος έξι μέτρων, με απο­τέ­λε­σμα το θανά­σιμο τραυ­μα­τι­σμό του.

Όσοι προ­πα­γαν­δί­ζουν ως αρετή την «ενεργό γήρανση» και την «αξιο­ποί­ηση του εργα­τι­κού δυνα­μι­κού άνω των 65», προ­φα­νώς έτσι αντι­λαμ­βά­νο­νται τι σημαί­νει να δου­λεύ­εις μέχρι να σου βγει η ψυχή.

Το εργα­τικό κέντρο Φωκίδας,συλ­λυ­πή­θηκε τους συγ­γε­νείς του ηλι­κιω­μέ­νου οικο­δό­μου, που προ­φα­νώς δε δούλευε από χόμπι αλλά από ανάγκη, και δήλωσε ότι θα σταθεί στο πλάι τους. Ζήτησε το αυτο­νό­ητο, να δια­λευ­καν­θούν άμεσα οι συν­θή­κες του δυστυ­χή­μα­τος και να επιρ­ρι­φθούν ευθύνες, τονί­ζο­ντας ότι το νέο «θανα­τη­φόρο συμβάν επι­βε­βαιώ­νει πόσο κοντά μας είναι το “πάμε κι όπου βγει”, επι­βε­βαιώ­νει την ανάγκη για συνεχή αγώνα προ­κει­μέ­νου να προ­στα­τευ­τεί η ζωή και το εισό­δημα όλων των ανθρώ­πων του μόχθου».

Όπως και στο πολύ­νε­κρο δυστύ­χημα των Τεμπών, που τα εκα­τομ­μύ­ρια ανθρώ­πων που κατέ­βη­καν στους δρόμους το απο­κα­λούν «έγκλημα», έτσι και στα εργα­τικά δυστυ­χή­ματα το «πάμε κι όπου βγει» τείνει να γίνει κανόνας. Το ίδιο και η συγκά­λυψη, ηθε­λη­μένη ή μη, αφού δεν υπάρχει καν αξιό­πι­στη επίσημη κατα­γραφή από την πλευρά του κράτους, για το πόσα είναι τα εργα­τικά δυστυ­χή­ματα και ατυ­χή­ματα.

Η επι­θε­ώ­ρηση εργα­σίας έχει να βγάλει γενική έκθεση πεπραγ­μέ­νων από πρό­περσι, ενώ για το 2023 κατα­γρά­φει 47 θανα­τη­φόρα εργα­τικά δυστυ­χή­ματα, με τον αριθμό τους να παρα­μέ­νει στα­θε­ρός για τρίτη χρονιά.

Η ίδια η Επι­θε­ώ­ρηση Εργα­σίας διευ­κρι­νί­ζει ότι δεν περι­λαμ­βά­νο­νται τα τροχαία δυστυ­χή­ματα – τα οποία κανο­νικά θεω­ρού­νται εργα­τικά εφόσον έχουν συμβεί κατά την μετά­βαση προ και από στη δουλειά ή κατά τη διάρ­κειά της. Ούτε περι­λαμ­βά­νο­νται  οι θάνατοι από παθο­λο­γικά αίτια, που επίσης σε πολλές περι­πτώ­σεις συν­δέ­ο­νται με τις συν­θή­κες δου­λειάς – π.χ. καρ­δια­κές προ­σβο­λές σε άτομα που αν και ανήκουν σε ευπα­θείς ομάδες εργά­ζο­νται υπό καύσωνα ή με εξα­ντλη­τι­κές υπε­ρω­ρίες. Εννο­εί­ται ότι δεν υπάρ­χουν επίσημα στοι­χεία από τις ελλη­νι­κές αρχές για τις επαγ­γελ­μα­τι­κές νόσους και πόσοι είναι οι θάνατοι που συν­δέ­ο­νται με αυτές. Την ίδια στιγμή, το ευρω­παϊκό βαρό­με­τρο Υγείας και Ασφά­λειας στην Εργασία, ο Παγκό­σμιος Οργα­νι­σμός Υγείας και η Διεθνής Οργά­νωση Εργα­σίας μεσο­σταθ­μί­ζουν σε περίπου 2500 τους ανθρώ­πους που χάνουν τη ζωή τους στη χώρα μας από νόσους που άπτο­νται του εργα­σια­κού τους περι­βάλ­λο­ντος.

Ποιοι θάνατοι δεν κατα­γρά­φο­νται

Επίσης, όπως επι­βε­βαιώ­νει ο πρό­ε­δρος της ΟΣΕΤΕΕ και γραμ­μα­τέας Υγείας και Ασφά­λι­σης της Εργα­σίας στη ΓΣΕΕ Ανδρέας Στοϊ­με­νί­δης, η Επι­θε­ώ­ρηση Εργα­σίας – που δίνει στοι­χεία για τα εργα­τικά δυστυ­χή­ματα στην ΕΛΣΤΑΤ, δεν περι­λαμ­βά­νει τα δυστυ­χή­ματα στα λατο­μεία, στις ένοπλες δυνά­μεις και στα σώματα ασφα­λείας. Δεν περι­λαμ­βά­νει τα εργα­τικά δυστυ­χή­ματα που αφορούν εργα­ζό­με­νους με μπλο­κάκι ή ανα­σφά­λι­στους. Κυρίως δεν περι­λαμ­βά­νει δυστυ­χή­ματα που συμ­βαί­νουν στον πρω­το­γενή τομέα – ιδίως στα χωράφια που συμ­βαί­νουν και οι περισ­σό­τε­ροι θάνατοι σε ώρα εργα­σίας.

Ποιος φταίει για την υπο­κα­τα­γραφή

«H υπο­κα­τα­γραφή των εργα­τι­κών δυστυ­χη­μά­των στη χώρα οφεί­λε­ται στο ότι η  κυβέρ­νηση επι­λέ­γει να ΄διαστασιολογήσει’ ένα πρό­βλημα όχι στο πραγ­μα­τικό του μέγεθος για να το επι­λύ­σει, αλλά σε μικρό­τερη διά­σταση για να το παρου­σιά­ζει πιο «ανώδυνα» επι­κοι­νω­νιακά», δηλώνει ο κ. Στοϊ­με­νί­δης στο in.  Σύμφωνα με τις εκτι­μή­σεις της ΟΣΕΤΕΕ, ότι οι επί­ση­μες κατα­γρα­φές της επι­θε­ώ­ρη­σης εργα­σίας και του υπ., Εργα­σίας αφορούν το ένα τέταρτο των θανάτων στην εργασία

Για παρά­δειγμα, ο ΟΣΕΤΕΕ με βάση στοι­χεία που συλ­λέ­γει τόσο από την επι­θε­ώ­ρηση εργα­σίας αλλά και εργα­τικά κέντρα και συν­δι­κάτα, ακομα και από τα ΜΜΕ και αυτό­νο­μες καταγ­γε­λίες – μαρ­τυ­ρίες, το 2023 κατέ­γραψε 179 εργα­τικά δυστυ­χή­ματα το 2023, από 104 το 2022 – δηλαδή άνοδο αντί για πτώση.

Το 2024 οι κατα­γε­γραμ­μέ­νοι νεκροί σε χώρους εργα­σίας ανήλθαν σε 146, ενώ πολ­λα­πλά­σιοι είναι οι βαριά τραυ­μα­τίες.

«Η υγεία και ασφά­λεια στην εργασία είναι ανα­γνω­ρι­σμένη ως θεμε­λιώ­δες ανθρώ­πινο δικαί­ωμα. Δεν είναι προ­σέγ­γιση τεχνι­κού τύπου. Εδώ χάνο­νται άνθρω­ποι, πρέπει να γνω­ρί­ζουμε πόσοι και ποιοι είναι, υπό ποιες συν­θή­κες συμ­βαί­νουν τα εργα­τικά δυστυ­χή­ματα. Πρέπει να ανα­λαμ­βά­νο­νται δράσεις, στρα­τη­γι­κές και κρα­τι­κές πρω­το­βου­λίες ώστε να εκμη­δε­νί­σουμε τα εργα­τικά δυστυ­χή­ματα. Εδώ συμ­βαί­νει το αντί­θετο. Έχουμε κλι­μά­κωση», κατα­λή­γει ο γραμ­μα­τέας ΥΑΕ της ΓΣΕΕ.

Ο Γιάννης Τασιού­λας, πρό­ε­δρος της Ομο­σπον­δίας Οικο­δό­μων Ελλάδας, μας λέει ότι από την αρχή της χρονιάς, έχουν κατα­γρα­φεί μόνο στις οικο­δο­μές οκτώ θάνατοι. «Προ­φα­νώς υπάρ­χουν κι άλλοι που δεν βλέπουν το φως της δημο­σιό­τη­τας. Κι εδώ υπάρχει ένα τερά­στιο θέμα. Πώς κατα­γρά­φο­νται αυτά τα θανα­τη­φόρα ατυ­χή­ματα, εμείς τα λέμε «εγκλή­ματα» τα λέμε εμείς στους χώρους δου­λειάς; Ποιος ελέγχει αν τηρού­νται τα πρω­τό­κολλα ασφα­λείας;»

Μετά το δυστύ­χημα στη Βούλα, όπου άλλος ένας νέος άνθρω­πος χάθηκε σε ώρα δου­λειάς – αυτή τη φορά από ηλε­κτρο­πλη­ξία, η Ομο­σπον­δία Οικο­δό­μων κατήγ­γειλε ότι με άλλον έναν νέο άνθρωπο να χάνει στη ζωή του σε ώρα δου­λειάς, ο Ομο­σπον­δία ότι «αυτή τη στιγμή οι χώροι δου­λειάς είναι προ­θά­λα­μοι θανάτου».

Για τον κ. Τασιούλα, αυτή την κατά­σταση οι αρμό­διοι δεν μπορούν να τη φορ­τώ­σουν ούτε στους ίδιους τους σκο­τω­μέ­νους και τους σακα­τε­μέ­νους, ότι δήθεν πέθαναν με δική τους υπαι­τιό­τητά, ούτε στις γενικές «παθο­γέ­νειες του συστή­μα­τος» – κατά την έκφραση του πρω­θυ­πουρ­γού για το δυστύ­χημα στα Τέμπη.

«Τα εργα­τικά δυστυ­χή­ματα είναι απόρ­ροια μιας συγκε­κρι­μέ­νης πολι­τι­κής που εφαρ­μό­ζε­ται δια­χρο­νικά στους τόπους δου­λειάς και έχει αφήσει ελεύ­θερα τα χέρια της εργο­δο­σίας να υπο­λο­γί­ζει μόνο το κέρδος παρα­με­ρί­ζο­ντας την ασφά­λεια των εργα­ζο­μέ­νων».

»Αυτό το βλέπει κανείς σε όλα: Το  νόμο  του Γεωρ­γιάδη για 13 ώρες δουλειά και σε δεύτερο εργο­δότη, την αδήλωτη εργασία και την εντα­τι­κο­ποί­ηση, την απο­ψί­λωση των μηχα­νι­σμών ελέγχου. Θεω­ρεί­ται σχεδόν ανέκ­δοτο να ρωτή­σεις κάποιον οικο­δόμο πόσες φορές έχει δει να έρθει η επι­θε­ώ­ρηση εργα­σίας στους χώρους δου­λειάς για να κάνει προ­λη­πτικό έλεγχο και υπο­δεί­ξεις για να βελ­τιω­θούν τα Μέτρα ΥΑΕ.

Εμείς λέμε ότι δεν θέλουμε τις επι­θε­ω­ρή­σεις εργα­σίας γραφεία τελετών, αλλά θέλουμε να προ­λαμ­βά­νουν τα ατυ­χή­ματα και τα δυστυ­χή­ματα», κατα­λή­γει ο πρό­ε­δρος της Ομο­σπον­δίας Οικο­δό­μων.

Πηγή: in.gr