• Ο πρωθυπουργός υπερασπίστηκε ευθέως το επιτελικό κράτος και τον Άκη Σκέρτσο, ενώ ο Παύλος Μαρινάκης κάλεσε σε αυτοσυγκράτηση, την ώρα που η επιστολή των πέντε βουλευτών, ανάμεσά τους και ο Γιάννης Παππάς από τα Δωδεκάνησα, έχει ανοίξει νέο μέτωπο στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας
Η εσωκομματική αναταραχή στη Νέα Δημοκρατία βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επιχειρεί να βάλει φρένο στην κριτική που εκτοξεύεται κατά του «επιτελικού κράτους» και προσωπικά κατά του υπουργού Επικρατείας Άκη Σκέρτσου. Από την πλευρά του, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης έσπευσε να καταθέσει τη δική του ερμηνεία, καλώντας την παράταξη σε αυτοσυγκράτηση και απορρίπτοντας τη «δαιμονοποίηση» του μοντέλου διακυβέρνησης.
Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται η ανοιχτή επιστολή των πέντε «γαλάζιων» βουλευτών, που υπογράφουν οι κ.κ. Αθανάσιος Ζεμπίλης, Ανδρέας Κατσανιώτης, Ξενοφών Μπαραλιάκος, Γιάννης Οικονόμου και Γιάννης Παππάς, η οποία δημοσιεύθηκε στα «Νέα» και πυροδότησε νέο γύρο εσωτερικής αντιπαράθεσης. Η συμμετοχή του βουλευτή Δωδεκανήσου κ. Παππά στην παρέμβαση των πέντε αποτέλεσε ένα από τα στοιχεία που προκάλεσαν τις περισσότερες συζητήσεις στους κόλπους της κυβερνητικής παράταξης, καθώς ο ίδιος εμφανίστηκε από τους πιο αιχμηρούς στις δημόσιες τοποθετήσεις του.
Η παρέμβαση Μητσοτάκη από το Ναύπλιο
Ο πρωθυπουργός επέλεξε να απαντήσει προσωπικά στους πέντε βουλευτές κατά τη διάρκεια του πέμπτου προσυνεδρίου της Νέας Δημοκρατίας στο Ναύπλιο, υπερασπιζόμενος ευθέως τον τρόπο λειτουργίας της κυβέρνησης. «Πήραμε 36 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης επ’ ωφελεία των Ελλήνων πολιτών», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Μητσοτάκης, προσθέτοντας ότι τα χρήματα αυτά δεν θα είχαν επενδυθεί χωρίς επιτελικό κράτος και σφιχτό συντονισμό. Η τοποθέτηση αυτή θεωρήθηκε ως ευθεία απάντηση προς τους επικριτές του υπουργού Επικρατείας και του μοντέλου που υλοποιεί.
Ο πρωθυπουργός προχώρησε σε μια ακόμη πιο εμφατική υπεράσπιση του μοντέλου διακυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι «επιτελικό κράτος σημαίνει τη σύνθετη άσκηση να κυβερνάς μια χώρα να την κάνουμε πιο απλή, δεν παρεμβαίνει κανείς για να καπελώσει κανέναν». Με τη φράση αυτή επιχείρησε να αποδομήσει την επιχειρηματολογία των αντιδρώντων βουλευτών, οι οποίοι ισχυρίζονται ότι το επιτελικό σχήμα παρακάμπτει τους εκλεγμένους.
Ιδιαίτερο βάρος είχε και η αποστροφή του λόγου του πρωθυπουργού όπου απάντησε στην προσωπική κριτική που δέχεται ο ίδιος και η κυβέρνησή του. Όπως σημείωσε, «πρέπει να κινηθούμε με ενότητα το επόμενο διάστημα και να καταλάβουμε ότι ο εχθρός δεν είναι μέσα. Ο αντίπαλός μας είναι έξω, είναι τα προβλήματα, και όλοι μαζί, όπως έχουμε αποδείξει, μπορούμε να δώσουμε συνεκτικές λύσεις στα ζητήματα που απασχολούν την ελληνική κοινωνία». Παράλληλα, στράφηκε και κατά της αντιπολίτευσης, υποστηρίζοντας ότι τα κόμματα ασκούν «μια φθηνή αντιπολίτευση, δυστυχώς χωρίς προγραμματική πρόταση».
Ο ρόλος του βουλευτή Δωδεκανήσου στο μέτωπο των πέντε
Ανάμεσα στους πέντε υπογράφοντες, ο κ. Παππάς ξεχώρισε για τον ευθύ τρόπο με τον οποίο τοποθετήθηκε στη συνέχεια, ανεβάζοντας τους τόνους περισσότερο από τους συναδέλφους του. «Κάποια στιγμή πρέπει να καταλάβει ο κ. Σκέρτσος και ο κάθε κ. Σκέρτσος ότι δεν μπορεί να αποφασίζει για εμάς χωρίς να ακούει την δικιά μας την πρόταση ή άποψη», δήλωσε χαρακτηριστικά, διατυπώνοντας ίσως την πιο σκληρή επίκριση προς τον υπουργό Επικρατείας.
Ο βουλευτής Δωδεκανήσου της Νέας Δημοκρατίας προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, εστιάζοντας στο ζήτημα των ευθυνών για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ. «Δεν μπορεί για τον ΟΠΕΚΕΠΕ να έχουνε ευθύνη επτά υπουργοί, 15 υφυπουργοί, επτά πρόεδροι αλλά αυτός ο οποίος επόπτευε τον ΟΠΕΚΕΠΕ και είχε μια άμεση ευθύνη από πάνω, γιατί είναι στις αρμοδιότητες του κ. Σκέρτσου, να μην έχει καμία εμπλοκή, καμία ευθύνη», υποστήριξε. Η αναφορά αυτή έδωσε διαφορετική διάσταση στην παρέμβαση των πέντε, καθώς συνέδεσε ευθέως το επιτελικό κράτος με μια από τις πιο φλέγουσες υποθέσεις που απασχολούν την κυβέρνηση.
Η συμμετοχή του κ. Παππά από τα Δωδεκάνησα στο εγχείρημα των πέντε φέρεται να προκάλεσε ιδιαίτερη ενόχληση στο Μέγαρο Μαξίμου, καθώς ο εν λόγω βουλευτής προέρχεται από μια περιφέρεια όπου τα ζητήματα νησιωτικότητας και αποκέντρωσης βρίσκονται διαρκώς στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης. Η κριτική του αποτυπώνει, σύμφωνα με πληροφορίες, μια ευρύτερη δυσφορία βουλευτών της περιφέρειας απέναντι σε ένα μοντέλο διακυβέρνησης που θεωρούν αθηνοκεντρικό.
Η απάντηση Μαρινάκη και η προσπάθεια αποκλιμάκωσης
Σε αυτό το κλίμα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Μαρινάκης ανέλαβε να δώσει την επίσημη απάντηση της κυβέρνησης σε συνέντευξή του στο ONE Channel. Ο κ. Μαρινάκης χαρακτήρισε «ενδιαφέρουσα» την επιστολή των πέντε βουλευτών, υπογραμμίζοντας ότι αποτελεί στοιχείο της πολιτικής κουλτούρας της Νέας Δημοκρατίας η ελεύθερη έκφραση απόψεων και η διατύπωση προτάσεων. Όπως σημείωσε, η επιστολή περιλαμβάνει τόσο παραδοχές όσο και κριτική, προσθέτοντας ότι η Νέα Δημοκρατία μόνο να κερδίσει έχει από την κριτική.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος υπερασπίστηκε με σαφήνεια το μοντέλο του επιτελικού κράτους, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για έναν τρόπο καλύτερου συντονισμού της κυβέρνησης και όχι για κάτι που πρέπει να δαιμονοποιείται. Τόνισε μάλιστα ότι η κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε παρεμβάσεις που έσπασαν αποστήματα στη μάχη κατά της γραφειοκρατίας. Παράλληλα, κάλεσε σε αυτοσυγκράτηση εντός της παράταξης, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι δεν πρέπει να πυροβολούμε τα πόδια μας, ενώ σχολίασε σκωπτικά τις εκτιμήσεις για την παρέμβαση των πέντε βουλευτών αναφέροντας ότι έχει βαρεθεί να μετρά τις προβλέψεις για πτώση της κυβέρνησης.
Το χρονικό της εσωτερικής έντασης
Η εσωκομματική κριτική δεν ξεκίνησε με την επιστολή των πέντε. Είχαν προηγηθεί τα καρφιά του κ. Γιώργου Βλάχου για τα «αρχοντόπουλα» του Μαξίμου και οι αιχμές του κ. Γιάννη Οικονόμου κατά του κ. Σκέρτσου με αφορμή ανάρτηση του υπουργού Επικρατείας περί πελατειακού κράτους τη Μεγάλη Τετάρτη, την ώρα που η Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας έβραζε για τον χειρισμό της δεύτερης δικογραφίας για τον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Στη συνέχεια ο κ. Μάκης Βορίδης ζήτησε οι εξωκοινοβουλευτικοί υπουργοί να μην ασκούν αφ’ υψηλού κριτική. Ακόμη και μέλος της κυβέρνησης, ο υφυπουργός Δικαιοσύνης κ. Ιωάννης Μπούγας, σχολίασε ότι όποιος δεν διεκδικεί σταυρό, δεν αντιλαμβάνεται πώς κερδίζονται οι ψήφοι. Ο πρώην κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Στέλιος Πέτσας, αφού δεν ψήφισε τις άρσεις ασυλίας των συναδέλφων του λόγω ΟΠΕΚΕΠΕ, στράφηκε κατά του κ. Σκέρτσου, λέγοντας ότι προτού κάποιος προχωρήσει σε αφορισμούς, θα πρέπει να σκέφτεται τι έχει πράξει ο ίδιος.
Από την πλευρά του ο κ. Κατσανιώτης δήλωσε ότι το επιτελικό κράτος απέτυχε, κατονομάζοντας ως υπεύθυνο τον κ. Σκέρτσο. Υποστήριξε μάλιστα ότι θα έπρεπε υπουργοί να ορίζονται μόνο εκλεγμένοι βουλευτές, θέση που είχε εκφράσει και ο κ. Νότης Μηταράκης, απορρίπτοντας την πρωθυπουργική πρόταση για ασυμβίβαστο υπουργού και βουλευτή. Στο ίδιο κλίμα, ο κ. Μίλτος Χρυσομάλλης ζήτησε να καταργηθεί ο νόμος για τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών, υποστηρίζοντας ότι η παράταξη άνοιξε μόνη της την κερκόπορτα του άκρατου και άκριτου δικαιωματισμού.
Αιχμές για τη συμμετοχή και τον βαρύνοντα ρόλο εξωκοινοβουλευτικών στελεχών στην κυβέρνηση άφησε και ο κ. Περικλής Μαντάς, σχολιάζοντας ότι πρόκειται για στρατηγική του πρωθυπουργού, ο οποίος αναλαμβάνει και την ευθύνη και το ρίσκο. Ακόμη και ο νεοφερμένος κ. Ανδρέας Λοβέρδος, σε μια προσπάθεια να γίνει αποδεκτός από τη βάση της Νέας Δημοκρατίας, κάλεσε τους τεχνοκράτες να δείχνουν ευαισθησία σε όσα περνούν οι βουλευτές.
Η αντίδραση των πέντε και το ραντεβού της 7ης Μαΐου
Οι διαφωνούντες βουλευτές αρνούνται τον χαρακτηρισμό «αντάρτες», τον οποίο για προφανείς λόγους αποφεύγει να τους αποδώσει και το Μαξίμου. Ο κ. Κατσανιώτης, μιλώντας στον ΣΚΑΙ, ξεκαθάρισε ότι κανένας από τους υπογράφοντες δεν ζήτησε «να πάμε σε καινούργια φέουδα στη διακυβέρνηση της χώρας», ενώ φρόντισε να διαχωρίσει την κριτική προς τον κ. Σκέρτσο και το επιτελικό κράτος από οποιαδήποτε υπόνοια επίθεσης κατά του ίδιου του πρωθυπουργού. «Σωστά ο πρωθυπουργός είπε ότι είμαστε ένα πράγμα και έχουμε αγωνία για την διακυβέρνηση, δεν στρεφόμαστε κατά του πρωθυπουργού», δήλωσε ο βουλευτής Αχαΐας της Νέας Δημοκρατίας, χαρακτηρίζοντας την επιστολή των πέντε ως ένα πολύ μικρό κουδουνάκι πριν χτυπήσει καμπάνα από τους πολίτες.
Στο ίδιο μήκος κύματος και ο κ. Μπαραλιάκος, ο οποίος μίλησε για προβληματισμούς και όχι για διαφωνία ή αντάρτικο. Ο βουλευτής Πιερίας της Νέας Δημοκρατίας υποστήριξε ότι πρέπει να αλλάξει ο ρόλος του βουλευτή και να σπάσει το αθηνοκεντρικό κράτος, ενώ προανήγγειλε ότι όλα αυτά θα ειπωθούν και στην Κοινοβουλευτική Ομάδα.
Πέρα από τους πέντε, και άλλοι βουλευτές βγαίνουν στο προσκήνιο. Ο κ. Βασίλης Γιόγιακας τα έβαλε με τον υφυπουργό Υποδομών κ. Νίκο Ταχιάο, διαμαρτυρόμενος για την έλλειψη περιφερειακού οδικού άξονα στην Ηγουμενίτσα και καταγγέλλοντας ότι η πλειοψηφία των χρηματοδοτούμενων έργων αφορά την πρωτεύουσα. Η απάντηση του κ. Ταχιάου ότι δεν έχουν βρεθεί τα 300 εκατ. ευρώ που απαιτούνται και ότι τα χρηματοδοτικά εργαλεία δεν ακολουθούν τον εκλογικό κύκλο, προκάλεσε την έντονη αντίδραση του βουλευτή Θεσπρωτίας, ο οποίος αναρωτήθηκε δημόσια εάν ο υφυπουργός έχει επισκεφθεί ποτέ την περιοχή.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας θα συνεδριάσει τελικά στις 7 Μαΐου. Στη λογική «τα εν οίκω μη εν δήμω», ο κ. Μητσοτάκης κάλεσε ουσιαστικά τους διαφωνούντες να εκφράσουν τις όποιες αντιρρήσεις τους εκεί, σε μια προσπάθεια να ρίξει τους τόνους και να περιορίσει τις δημόσιες εκδηλώσεις δυσαρέσκειας. Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι κατά πόσο μέχρι τότε η κυβέρνηση θα έχει καταφέρει να αποκλιμακώσει την ένταση ή εάν η συνεδρίαση θα εξελιχθεί σε νέο πεδίο εσωκομματικής αντιπαράθεσης.
Τα ανοιχτά μέτωπα και η δύσκολη ισορροπία
Παράλληλα με την εσωτερική κριτική, η κυβέρνηση καλείται να διαχειριστεί και τα τρέχοντα θέματα της επικαιρότητας. Η απόφαση του Αρείου Πάγου να μην ανασύρει από το αρχείο την έρευνα για την υπόθεση των υποκλοπών έχει προκαλέσει νέο γύρο αντιπαράθεσης με τα κόμματα της αντιπολίτευσης, δημιουργώντας πρόσθετη πίεση μετά τις εξελίξεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Η κυβέρνηση επιχειρεί να μετατοπίσει τη συζήτηση προς τα οικονομικά αποτελέσματα, με τον πρωθυπουργό να αναφέρεται στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, στα πλεονάσματα και στη μείωση του δημοσίου χρέους, υποστηρίζοντας ότι στο τέλος του τρέχοντος έτους η Ελλάδα δεν θα έχει το υψηλότερο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η εικόνα που σχηματίζεται είναι αυτή μιας κυβέρνησης που προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο μέτωπα. Από τη μία πλευρά, η εσωκομματική αμφισβήτηση που έχει αρχίσει να αποκτά διαστάσεις κινήματος, με την επιστολή των πέντε να λειτουργεί ως καταλύτης. Από την άλλη, η εξωτερική πολιτική πίεση από την αντιπολίτευση, η οποία επικεντρώνεται σε θέματα θεσμικής φύσεως που θεωρεί ως το ευάλωτο σημείο της κυβέρνησης. Η συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας στις 7 Μαΐου αναμένεται να αποτελέσει σημείο καμπής, καθώς εκεί θα φανεί εάν η προσπάθεια του πρωθυπουργού να βάλει φρένο στην κριτική θα τελεσφορήσει ή εάν οι εσωτερικές διαφωνίες θα συνεχίσουν να βρίσκουν δημόσια έκφραση.
