ΥΠΕΝ: Περισσότερα από 750 εκατ. ευρώ για δράσεις προστασίας των δασών

Δασο­τε­χνικά έργα πρό­λη­ψης, αντι­πυ­ρι­κές και δια­χει­ρι­στι­κές μελέτες, έργα ορεινής υδρο­νο­μίας, ανα­δά­σω­σης και αντι­πλημ­μυ­ρικά, συνο­λι­κής αξίας περί τα 757 εκατ. ευρώ, είτε έχουν ήδη υλο­ποι­η­θεί είτε βρί­σκο­νται σε εξέλιξη, περι­λαμ­βά­νο­νται στις πρω­το­βου­λίες που λαμ­βά­νο­νται για την προ­στα­σία των δασών, όπως ενη­μέ­ρωσε ο Υπουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, κ. Θόδωρος Σκυ­λα­κά­κης, τους παρα­βρι­σκό­με­νους σε ειδική εκδή­λωση, που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε, σήμερα, Τρίτη 26 Νοεμ­βρίου 2024, στο Ζάππειο.

Καταρ­χάς, στην εκδή­λωση έγινε ο απο­λο­γι­σμός του Σχεδίου Προ­στα­σίας Δασών (πρό­γραμμα Anti-Nero), που υλο­ποιεί­ται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας “Ελλάδα 2.0”, με τη χρη­μα­το­δό­τηση της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης – NextGenerationEU. Η Μονάδα Συμ­βά­σεων Στρα­τη­γι­κής Σημα­σίας (PPF) του ΤΑΙΠΕΔ είναι η Διε­νερ­γούσα Αρχή και ενεργεί κατ’ εντολή, για λογα­ρια­σμό και στο όνομα του Υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, συγκε­κρι­μένα της Γενικής Διεύ­θυν­σης Δασών και Δασικού Περι­βάλ­λο­ντος ως Ανα­θέ­τουσα Αρχή, εκτε­λώ­ντας όλες τις απαι­τού­με­νες και προ­βλε­πό­με­νες ενέρ­γειες για την υλο­ποί­ηση του έργου.

Τα νέα έργα

Επι­πρό­σθετα, ο κ. Σκυ­λα­κά­κης υπέ­γραψε με τον Εντε­ταλ­μένο Σύμ­βουλο του ΤΑΙΠΕΔ, κ. Πανα­γιώτη Στα­μπου­λίδη, δύο συμ­βά­σεις που αφορούν σε έργα ορεινής υδρο­νο­μίας, που θα υλο­ποι­η­θούν στο πλαίσιο του προ­γράμ­μα­τος AQUA MONTIS, ύψους 200 εκατ. ευρώ και σε δασο­πο­νι­κές μελέτες δια­χεί­ρι­σης δασικών οικο­συ­στη­μά­των, έργο ύψους 15 εκατ. ευρώ.

Η εκδή­λωση συν­διορ­γα­νώ­θηκε από το Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας και από τη Μονάδα Συμ­βά­σεων Στρα­τη­γι­κής Σημα­σίας, με τον κ. Σκυ­λα­κάκη και τον κ. Στα­μπου­λίδη να απευ­θύ­νουν τους εναρ­κτή­ριους χαι­ρε­τι­σμούς.

Ακόμη, χαι­ρε­τι­σμούς απηύ­θυ­ναν ο Υπουρ­γός Κλι­μα­τι­κής Kρίσης και Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας, κ. Βασίλης Κικί­λιας, ο Ανα­πλη­ρω­τής Υπουρ­γός Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών, κ. Νίκος Παπα­θα­νά­σης, ο Διοι­κη­τής της Ειδικής Υπη­ρε­σίας Συντο­νι­σμού του Ταμείου Ανά­καμ­ψης, κ. Ορέστης Καβα­λά­κης, ο Γενικός Γραμ­μα­τέας Δασών, κ. Στάθης Στα­θό­που­λος, ο Περι­φε­ρειάρ­χης Αττικής, κ. Νίκος Χαρ­δα­λιάς και ο Γενικός Διευ­θυ­ντής Δασών και Δασικού Περι­βάλ­λο­ντος του Υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, κ. Ευάγ­γε­λος Γκου­ντού­φας.

Η Επι­κε­φα­λής Τομέα Έργων και Υπεύ­θυνη έργου του Anti-nero του ΤΑΙΠΕΔ, κυρία Γιούλη Βουρνά, παρου­σί­ασε, ανα­λυ­τικά, τις παρεμ­βά­σεις του προ­γράμ­μα­τος Anti-nero σε όλη την επι­κρά­τεια, ενώ το “παρών” στην εκδή­λωση έδωσαν στελέχη των περι­φε­ρεια­κών Δασικών Υπη­ρε­σιών, στελέχη του ΤΑΙΠΕΔ, μελε­τη­τές και εργο­λή­πτες δασο­τε­χνι­κών έργων.

Το Anti-nero

Ειδι­κό­τερα όσον αφορά στο πρό­γραμμα Anti-Nero, για πρώτη φορά στην Ιστορία της Ελλάδας, το Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, με το πρό­γραμμα Anti-nero, υλο­ποί­ησε και υλο­ποιεί, μέσω των περι­φε­ρεια­κών Δασικών Υπη­ρε­σιών του, εντα­τι­κές δράσεις πρό­λη­ψης δασικών πυρ­κα­γιών, με σκοπό τη θωρά­κιση έναντι της κλι­μα­τι­κής κρίσης που πλήττει τα μεσο­γειακά οικο­συ­στή­ματα.

Η επί σειρά ετών συσ­σώ­ρευση της καύ­σι­μης ύλης στα δάση απο­μα­κρύ­νε­ται με σχέδιο αντα­πό­δο­σης στις τοπικές κοι­νω­νίες. Παράλ­ληλα, είναι σε εξέλιξη η εκπό­νηση μελετών αντι­πυ­ρι­κής προ­στα­σίας και δια­χει­ρι­στι­κών μελετών σε όλη τη χώρα, με στόχο την ολο­κλη­ρω­μένη δια­χεί­ριση των δασών μας.

Έτσι, με τους καθα­ρι­σμούς των δασών και τη μείωση της υπερ­βά­λου­σας καύ­σι­μης ύλης μειώ­νε­ται η πιθα­νό­τητα μετα­τρο­πής τυχόν περι­στα­τι­κών σε μέγα πυρ­κα­γιές με ανε­ξέ­λεγ­κτες δια­στά­σεις και επι­πτώ­σεις.

Παράλ­ληλα, στόχος του προ­γράμ­μα­τος είναι η απο­τε­λε­σμα­τική προ­σβα­σι­μό­τητα των επί­γειων μέσων δασο­πυ­ρό­σβε­σης, μέσα από ένα καλά συντη­ρη­μένο δασικό οδικό δίκτυο και αντι­πυ­ρι­κές ζώνες.

Συνο­πτικά, μέχρι σήμερα, η πορεία υλο­ποί­η­σης του προ­γράμ­μα­τος, το οποίο ξεκί­νησε το 2022:

✓ Έχουν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί καθα­ρι­σμοί σε περίπου 190.000 στρέμ­ματα.

✓ Βελ­τιώ­νε­ται και συντη­ρεί­ται δασικό οδικό δίκτυο έκτασης 309.000 στρεμ­μά­των.

✓ Βελ­τιώ­νο­νται και συντη­ρού­νται αντι­πυ­ρι­κές ζώνες έκτασης άνω των 53.000 στρεμ­μά­των.

✓ Πραγ­μα­το­ποιεί­ται διά­νοιξη μικτών αντι­πυ­ρι­κών ζωνών έκτασης 67.600 στρεμ­μά­των.

✓ Συντη­ρού­νται δεκάδες υδα­το­δε­ξα­με­νές.

✓ Επι­σκευά­ζο­νται δεκάδες πυρο­φυ­λά­κια.

✓ Δια­τί­θε­ται, δωρεάν, ξυλεία σε χιλιά­δες κατοί­κους ανά περιοχή.

✓ Εκπο­νού­νται μελέτες αντι­πυ­ρι­κής προ­στα­σίας, με σύγ­χρο­νες τεχνι­κές προ­δια­γρα­φές.

✓ Εκπο­νού­νται δια­χει­ρι­στι­κές μελέτες, με επι­και­ρο­ποι­η­μέ­νες, σύγ­χρο­νες τεχνι­κές προ­δια­γρα­φές.

✓ Δημιουρ­γεί­ται ολο­κλη­ρω­μένο πρό­γραμμα δια­χεί­ρι­σης βιο­μά­ζας για την παρα­γωγή ξυλείας και ενέρ­γειας.

Η πορεία υλο­ποί­η­σης ανά έτος

Anti-nero 2022:

– Έχουν υπο­γρα­φεί 42 συμ­βά­σεις, συνο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 65,74 εκατ. ευρώ. Σε αυτές συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται 11 αντι­πυ­ρι­κές μελέτες, ύψους 9,15 εκατ. ευρώ.

– Το σύνολο των εργα­σιών, που αφορούν στις συμ­βά­σεις του Anti-nero I έχει ολο­κλη­ρω­θεί, με εξαί­ρεση 6 αντι­πυ­ρι­κές μελέτες, οι οποίες βρί­σκο­νται σε εξέλιξη. Σε αυτό το πλαίσιο, έχουν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί δασο­τε­χνι­κές εργα­σίες (π.χ. καθα­ρι­σμοί δασών και δασικών εκτά­σεων, συντή­ρηση οδικού δασικού δικτύου και συντή­ρηση αντι­πυ­ρι­κών ζωνών), συνο­λι­κής έκτασης άνω των 113.000 στρεμ­μά­των.

Anti-nero 2023:

– Έχουν υπο­γρα­φεί 47 συμ­βά­σεις, συνο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 85,01 εκατ. ευρώ.

– Το σύνολο των εργα­σιών που αφορούν στις συμ­βά­σεις του Anti-nero II έχει ολο­κλη­ρω­θεί. Πρό­κει­ται για δασο­τε­χνι­κές εργα­σίες (π.χ. καθα­ρι­σμοί δασών και δασικών εκτά­σεων, συντή­ρηση οδικού δασικού δικτύου και συντή­ρηση αντι­πυ­ρι­κών ζωνών) συνο­λι­κής έκτασης άνω των 218.000 στρεμ­μά­των.

Anti-nero 2024:

–  Έχουν υπο­γρα­φεί 74 συμ­βά­σεις, συνο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 241,10 εκατ. ευρώ. Σε αυτές συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται 8 δια­χει­ρι­στι­κές μελέτες, ύψους 2,16 εκατ. ευρώ.

– Οι δασο­τε­χνι­κές εργα­σίες (π.χ. καθα­ρι­σμοί δασών και δασικών εκτά­σεων, συντή­ρηση οδικού δασικού δικτύου και συντή­ρηση αντι­πυ­ρι­κών ζωνών και για πρώτη φορά δημιουρ­γία μεικτών αντι­πυ­ρι­κών ζωνών), συνο­λι­κής έκτασης άνω των 288.000 στρεμ­μά­των, βρί­σκο­νται σε εξέλιξη.

Πρό­σθε­τες πρω­το­βου­λίες

Πέραν των παρα­πάνω, υλο­ποιού­νται έργα ανα­δά­σω­σης (55,71 εκατ. ευρώ) και αντι­πλημ­μυ­ρικά – αντι­δια­βρω­τικά (63,92 εκατ. ευρώ). Επι­πρό­σθετα, με πρω­το­βου­λία του κ. Σκυ­λα­κάκη και μετά από σχετική απόφαση του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λίου του Πρά­σι­νου Ταμείου έχουν δια­τε­θεί πόροι, ύψους 30 εκατ. ευρώ, για τη δημιουρ­γία αντι­πυ­ρι­κών ζωνών, πλάτους 10 μέτρων, περι­με­τρικά οικι­σμών που βρί­σκο­νται εντός ή πλησίον δασών και δασικών εκτά­σεων υψηλής επι­κιν­δυ­νό­τη­τας για την εκδή­λωση πυρ­κα­γιών.

Δασική μεταρ­ρύθ­μιση

Παράλ­ληλα, μέσω της ολο­κλη­ρω­μέ­νης δια­χεί­ρι­σης των δασικών οικο­συ­στη­μά­των της χώρας θα μπουν στα δάση υβρι­δικά σχήματα (δασικοί συνε­ται­ρι­σμοί και ιδιώτες) για την αξιο­ποί­ηση της δασικής βιο­μά­ζας, καθώς σκοπός είναι να συντη­ρεί­ται και να προ­στα­τεύ­ε­ται το δάσος με πιο μόνιμο τρόπο. Η εκκί­νηση της μεταρ­ρύθ­μι­σης γίνεται από τα δάση της Αττικής (ολο­κλη­ρώ­νο­νται δια­χει­ρι­στι­κές μελέτες δασικών οικο­συ­στη­μά­των), αλλά η στρα­τη­γική του Υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας είναι το σύνολο των ελλη­νι­κών δασών κατά τα επόμενα χρόνια, να περάσει σε δια­χεί­ριση. Και η δια­χεί­ριση αυτή εξα­σφα­λί­ζει την ανα­ζω­ο­γό­νηση της δασικής οικο­νο­μίας, η οποία θα γίνεται με κρι­τή­ριο την προ­στα­σία του δάσους και όχι το οικο­νο­μικό αντι­κεί­μενο.

Ο Υπουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, κ. Θόδωρος Σκυ­λα­κά­κης, δήλωσε: “Η Ελλάδα, ως μεσο­γειακή χώρα, λόγω κλί­μα­τος και ξηρο­θερ­μι­κής αυτο­φυούς βλά­στη­σης, είναι επιρ­ρε­πής στις δασικές πυρ­κα­γιές. Και το πρό­βλημα επι­τεί­νε­ται ακόμη περισ­σό­τερο εξαι­τίας της κλι­μα­τι­κής κρίσης που δημιουρ­γεί ευνοϊ­κές συν­θή­κες για μέγα πυρ­κα­γιές (mega-fires). Το πρό­γραμμα Anti-nero, το οποίο βρί­σκε­ται σε εξέλιξη από το 2022, με πόρους που δια­σφα­λί­σαμε από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας, απο­τε­λεί μία σημα­ντική πρω­το­βου­λία που στον “πυρήνα” της έχει την υλο­ποί­ηση δράσεων πρό­λη­ψης που, δυστυ­χώς, δεν είχαν γίνει επί σειρά δεκα­ε­τιών στα ελλη­νικά δάση. Αφορά σε δασικές εργα­σίες πρό­λη­ψης, όπως είναι οι καθα­ρι­σμοί δασών και δασικών εκτά­σεων, η συντή­ρηση οδικού δασικού δικτύου και η συντή­ρηση αντι­πυ­ρι­κών ζωνών, αλλά και η δημιουρ­γία μεικτών αντι­πυ­ρι­κών ζωνών, με σκοπό την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη προ­στα­σία των δασών μας. Η πρόληψη, ωστόσο, σε ότι αφορά στα δάση δεν σχε­τί­ζε­ται μόνο με προ­γράμ­ματα όπως το Anti-nero, για την προ­στα­σία τους από τις πυρ­κα­γιές. Τα δάση μας παρέ­χουν μία πολύ­τιμη υπη­ρε­σία, αυτήν της προ­στα­σίας από τις πλημ­μύ­ρες. Γι’ αυτό και επεν­δύ­ουμε σημα­ντι­κούς πόρους σε έργα ορεινής υδρο­νο­μίας, σε μεγάλο βαθμό από τα δικαιώ­ματα ρύπων, τα οποία ξεκι­νούν σε πολύ σύντομο διά­στημα και θα προ­στα­τέ­ψουν ολό­κληρη τη Θεσ­σα­λία. Παράλ­ληλα, εξα­σφα­λί­ζουμε πόρους για να γίνουν και στην Αττική έργα ορεινής υδρο­νο­μίας, με σκοπό την προ­στα­σία από τις πλημ­μύ­ρες και τον εμπλου­τι­σμό του υδρο­φό­ρου ορί­ζο­ντα, μέσα από τη μείωση της ταχύ­τη­τας καθόδου του νερού”.

Ο Εντε­ταλ­μέ­νος Σύμ­βου­λος του ΤΑΙΠΕΔ, κ. Πανα­γιώ­της Στα­μπου­λί­δης, υπο­γράμ­μισε: “To Anti-nero απο­τε­λεί ένα πρό­γραμμα τομή και μια ισχυρή παρα­κα­τα­θήκη για το ελλη­νικό κράτος, καθώς είναι η μεγα­λύ­τερη παρέμ­βαση που έχει πραγ­μα­το­ποι­η­θεί ποτέ στη χώρα μας για τη θωρά­κιση των δασικών μας οικο­συ­στη­μά­των και την προ­σαρ­μογή τους στις σφοδρές επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής κρίσης. Η Μονάδα Συμ­βά­σεων Στρα­τη­γι­κής Σημα­σίας του ΤΑΙΠΕΔ, με ευθύνη απέ­να­ντι στον κρίσιμο ρόλο που της ανέθεσε η Πολι­τεία, ολο­κλή­ρωσε σε χρόνο ρεκόρ την υπο­γραφή περισ­σό­τε­ρων από 180 συμ­βά­σεων για εργα­σίες πρό­λη­ψης σε 90 δασικά οικο­συ­στή­ματα της χώρας, έχοντας εισφέ­ρει περισ­σό­τερα από 390 εκατ. ευρώ στο πεδίο της δασικής πρό­λη­ψης. Για το 2025 και τη νέα αντι­πυ­ρική περίοδο, οι παρεμ­βά­σεις για τους καθα­ρι­σμούς δασών και τις αντι­πυ­ρι­κές ζώνες ανα­μέ­νε­ται να ξεπε­ρά­σουν τα 120 εκατ. ευρώ, ανε­βά­ζο­ντας τον συνο­λικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό στο μισό δισ. ευρώ για την περίοδο 2022 – 2025. Θέλω να ευχα­ρι­στήσω το Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, τη Γενική Γραμ­μα­τεία Δασών και τις δασικές υπη­ρε­σίες για την άριστη συνερ­γα­σία, όπως επίσης και το έμπειρο και καταρ­τι­σμένο προ­σω­πικό της Μονάδας που εργά­στηκε μεθο­δικά ώστε να έχουμε σήμερα ολο­κλη­ρω­μένα έργα δασικής προ­στα­σίας σε όλη την επι­κρά­τεια. Το ΤΑΙΠΕΔ θα συνε­χί­σει να συμ­βάλ­λει στην εθνική στρα­τη­γική της Πολι­τείας για την ενί­σχυση της ανθε­κτι­κό­τη­τας των δασών απέ­να­ντι στις επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής κρίσης και την ανα­γέν­νηση υπο­βαθ­μι­σμέ­νων πυρό­πλη­κτων εκτά­σεων”.

Πηγή: capital.gr