Ερχονται επτά αλλαγές στο Ασφαλιστικό

Σε επτά νέες παρεμ­βά­σεις εντός του 2025 στο Ασφα­λι­στικό προ­χω­ρεί το υπουρ­γείο Εργα­σίας με κυριό­τε­ρες την επίλυση του «καυτού» θέματος με τις περι­κο­πές στις συντά­ξεις χηρείας καθώς και τη θέσπιση ενιαίων παροχών σε χρήμα σε όλα τα Ταμεία που εντά­χθη­καν στον ΕΦΚΑ. Παράλ­ληλα, θα προ­ω­θη­θούν ρυθ­μί­σεις για τη διόρ­θωση περίπου 50.000 συντά­ξεων στο ΕΤΑΑ (μηχα­νι­κοί, συμ­βο­λαιο­γρά­φοι κ.ά.), για τον νέο τρόπο υπο­λο­γι­σμού των συντά­ξεων από το 2026, καθώς και για την καθιέ­ρωση εξα­γο­ράς πλα­σμα­τι­κών ετών στις επι­κου­ρι­κές.

 Οι παρεμ­βά­σεις

Οι 7 παρεμ­βά­σεις που προ­ω­θού­νται από το υπουρ­γείο Εργα­σίας στο Ασφα­λι­στικό εντός του 2025 είναι οι παρα­κάτω:

Ενιαίος Κανο­νι­σμός Παροχών ΕΦΚΑ: Στόχος με το νέο Ασφα­λι­στικό είναι η καθιέ­ρωση ενιαίων κανο­νι­σμών στις παροχές σε χρήμα για όλα τα Ταμεία που εντά­χθη­καν στον ΕΦΚΑ, καθώς ως ενιαίος φορέας οφείλει να έχει ενιαί­ους κανόνες για όλους τους ασφα­λι­σμέ­νους του. Με την έκδοση του ενιαίου κανο­νι­σμού, οι γεν­ναιό­δω­ρες παροχές που εξα­κο­λου­θούν να κατα­βάλ­λο­νται, παρά την ενο­ποί­ηση των Ταμείων, θα περιο­ρι­στούν, με στόχο να φθάσουν πιο κοντά στις παροχές του ΙΚΑ. Αυτό θα έχει ως απο­τέ­λε­σμα χιλιά­δες συντα­ξιού­χοι και ασφα­λι­σμέ­νοι των πρώην Ταμείων να χάσουν μεγάλο μέρος των προ­νο­μίων που απο­λαμ­βά­νουν.

Αλλαγές στο εργό­σημο: Θέσπιση ανώ­τε­ρου πλαφόν και πλη­ρω­μές online μέσω πλατ­φόρ­μας και τρα­πε­ζών προ­κει­μέ­νου να αντι­με­τω­πι­στούν φαι­νό­μενα φορο­δια­φυ­γής και ξεπλύ­μα­τος μαύρου χρή­μα­τος. Πρό­σφατα δια­πι­στώ­θηκε εκτενές σκάν­δαλο με εισφο­ρές χιλιά­δων ευρώ.

Μείωση εργο­δο­τι­κών εισφο­ρών: Εχει κλει­δώ­σει περαι­τέρω μείωση των ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών κατά 0,50%, η οποία θα ισχύσει από το 2026, ενώ ανοιχτό είναι το ενδε­χό­μενο επι­πλέον μείωσης και για το 2027. Εντός του 2025 οι συνο­λι­κές εισφο­ρές θα δια­μορ­φω­θούν στο 35,66% του εκά­στοτε μισθού, από 36,16% που είναι σήμερα. Συγκε­κρι­μένα, οι εργο­δο­τι­κές εισφο­ρές από 22,29% που είναι σήμερα θα δια­μορ­φω­θούν σε 21,79% το 2025, ενώ εάν και η επόμενη μείωση αφορά μόνο τους εργο­δό­τες, το 2027 ή και νωρί­τερα θα φτάσουν το 21,19%.

Διορ­θώ­σεις στις συντά­ξεις του ΕΤΑΑ: Μία από τις εκκρε­μό­τη­τες που σχε­διά­ζει να ρυθ­μί­σει το υπουρ­γείο Εργα­σίας είναι οι διορ­θώ­σεις στις συντά­ξεις περίπου 50.000 συντα­ξιού­χων του ταμείου επι­στη­μό­νων (ΕΤΑΑ), κυρίως μηχα­νι­κών και συμ­βο­λαιο­γρά­φων. Οι διορ­θώ­σεις θα γίνουν με υπουρ­γική απόφαση ή εγκύ­κλιο, η οποία θα προ­βλέ­πει επα­νυ­πο­λο­γι­σμό μετά τις δύο δικα­στι­κές απο­φά­σεις που ακυ­ρώ­νουν τους αρχι­κούς υπο­λο­γι­σμούς των συντά­ξεων. Ειδικά η απόφαση του ΣτΕ, που βγήκε το 2024 με πιλο­τική δίκη, ακύρωσε τον υπο­λο­γι­σμό στις συντά­ξεις συμ­βο­λαιο­γρά­φων γιατί έγινε με τεκ­μαρτό μισθό 1.232,09 ευρώ, ενώ οι απο­δο­χές των συντα­ξιού­χων συμ­βο­λαιο­γρά­φων ήταν υψη­λό­τε­ρες. Ως εκ τούτου, οι συντά­ξεις τους θα πρέπει να επα­νυ­πο­λο­γι­στούν και να δοθούν οι ανά­λο­γες αυξή­σεις. Η δεύτερη απόφαση είναι από το Διοι­κη­τικό Πρω­το­δι­κείο Αθήνας και αφορά συντά­ξεις αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νων συντα­ξιού­χων του ΤΣΜΕΣΕ. Στην περί­πτωση αυτή, κρίθηκε ότι ελή­φθη­σαν υπόψη μικρό­τε­ρες συντά­ξι­μες απο­δο­χές για τον υπο­λο­γι­σμό της σύντα­ξης από τον κλάδο της Ειδικής Προ­σαύ­ξη­σης. Αυτό είχε ως απο­τέ­λε­σμα οι αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νοι και παράλ­ληλα ασφα­λι­σμέ­νοι μηχα­νι­κοί να χάσουν από 200-1.200 ευρώ από τη σύνταξή τους έναντι των μισθω­τών μηχα­νι­κών.

Συντά­ξεις χηρείας: Το μεγα­λύ­τερο «αγκάθι» του Ασφα­λι­στι­κού είναι η περι­κοπή των συντά­ξεων χηρείας στον ιδιω­τικό τομέα, που εξα­κο­λου­θεί να βρί­σκε­ται στο τραπέζι χωρίς να έχει ακόμα το «πράσινο φως» από το Μαξίμου να πάρει τον δρόμο της Βουλής, καθώς η όποια περι­κοπή θίγει περίπου 60.000 χήρες και χήρους, ένα ευαί­σθητο κομμάτι της κοι­νω­νίας, και συνε­πά­γε­ται πολι­τικό κόστος. Υπεν­θυ­μί­ζουμε ότι η περι­κοπή στις συντά­ξεις χηρείας εφαρ­μό­ζε­ται ήδη στους συντα­ξιού­χους του Δημο­σίου και του ΟΓΑ από το 2020, αλλά δεν έχει επε­κτα­θεί στους συντα­ξιού­χους του ιδιω­τι­κού τομέα. Σύμφωνα με τον νόμο, μετά την τριετία οι δικαιού­χοι χηρείας, σε περί­πτωση που ανα­λά­βουν εργασία ή λαμ­βά­νουν δική τους σύνταξη, θα πρέπει να υπο­στούν μείωση της σύντα­ξης χηρείας από το 70% στο 35%. Πάντως, νομικοί κύκλοι προει­δο­ποιούν ότι δεν απο­κλεί­ε­ται οι συντα­ξιού­χοι του Δημο­σίου και του ΟΓΑ να προ­σφύ­γουν στα δικα­στή­ρια ζητώ­ντας ανα­δρο­μι­κές επι­στρο­φές των μειω­μέ­νων ποσών.

Για να περιο­ρι­στούν οι απώ­λειες, το υπουρ­γείο Εργα­σίας εξε­τά­ζει τρία σενάρια:

– Να περι­κο­πεί κατά 35% μόνο το τμήμα της εθνικής σύντα­ξης και όχι το σύνολο της σύντα­ξης χηρείας.

– Η επι­στροφή των αχρε­ω­στή­τως κατα­βλη­θέ­ντων ποσών για την περίοδο που δεν εφαρ­μό­στηκε ο νόμος να γίνει σε πολλές δόσεις.

– Στην περί­πτωση που, μετά την τριετία, ο συντα­ξιού­χος λόγω θανάτου παίρνει και δική του σύνταξη, να μπορεί να επι­λέ­ξει τη μικρό­τερη από τις δύο συντά­ξεις, η οποία θα μειωθεί κατά 50%.

Εξαγορά πλα­σμα­τι­κών ετών στις επι­κου­ρι­κές συντά­ξεις: Με πρό­σφατη διάταξη ισχύουν ενιαίοι όροι και προ­ϋ­πο­θέ­σεις θεμε­λί­ω­σης επι­κου­ρι­κής σύντα­ξης, τόσο στον ιδιω­τικό όσο και στον δημόσιο τομέα, με τη συμπλή­ρωση 15 ετών επι­κου­ρι­κής ασφά­λι­σης (4.500 ένσημα), είτε σε έναν φορέα είτε και δια­δο­χικά. Δηλαδή, δεν ελέγ­χε­ται πλέον αν ο ασφα­λι­σμέ­νος έχει το σύνολο ή μέρος του χρόνου επι­κου­ρι­κής ασφά­λι­σης στο πρώην ΕΤΕΑΜ ή σε φορείς που είχαν εντα­χθεί σε αυτό, αλλά η αίτηση θα προχωρά ανε­ξαρ­τή­τως σε ποιον φορέα συμπλη­ρώ­νε­ται η 15ετία. Σε δεύτερο χρόνο, θα εξε­τά­ζε­ται εάν υπάρχει επι­πλέον χρόνος και, εφόσον πλη­ρού­νται οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις, θα δίνεται το επι­πλέον ποσό. Μετά την ενερ­γο­ποί­ηση της fast track δια­δι­κα­σίας για την έκδοση επι­κου­ρι­κών συντά­ξεων με 15ετία, στο μίνι Ασφα­λι­στικό προ­ω­θεί­ται και η εναρ­μό­νιση των κανόνων ανα­γνώ­ρι­σης και εξα­γο­ράς πλα­σμα­τι­κών ετών για θεμε­λί­ωση δικαιώ­μα­τος σε επι­κου­ρική σύνταξη, καθώς και προ­σαύ­ξηση αυτής κατά περί­πτωση. Ειδι­κό­τερα, με το ισχύον καθε­στώς δεν έχουν όλοι οι ασφα­λι­σμέ­νοι εντός e-ΕΦΚΑ τη δυνα­τό­τητα να εξα­γο­ρά­ζουν τα ίδια πλα­σμα­τικά έτη. Εφόσον, όμως, με τον Ν. 5078/2023 ενο­ποι­ή­θη­καν οι κανόνες θεμε­λί­ω­σης επι­κου­ρι­κής σύντα­ξης και πλέον συντα­ξιού­χος που έχει λάβει κύρια σύνταξη με 15 έτη ασφά­λι­σης θεμε­λιώ­νει δικαί­ωμα σε επι­κου­ρική σύνταξη, χωρίς να ανα­ζη­τεί­ται δια­φο­ρε­τικό όριο ηλικίας, θα πρέπει να ενο­ποι­η­θούν και τα πλα­σμα­τικά έτη που μπορούν να ανα­γνω­ρι­στούν από όλα τα πρώην Ταμεία.

Συνεπώς, με την προ­τει­νό­μενη διάταξη θα εφαρ­μο­στούν ευνοϊ­κό­τε­ρες ρυθ­μί­σεις σε όλα τα Ταμεία εντός ΕΦΚΑ για την εξαγορά πλα­σμα­τι­κών ετών.

Νέος τρόπος υπο­λο­γι­σμού συντά­ξεων: Από το 2026 ο υπο­λο­γι­σμός των συντά­ξι­μων απο­δο­χών θα γίνεται με τον δείκτη μετα­βο­λής μισθών και όχι με τον δείκτη τιμών κατα­να­λωτή, όπως ισχύει μέχρι σήμερα, όπου οι συντά­ξι­μες απο­δο­χές ανα­προ­σαρ­μό­ζο­νται από το 2002 και μετά προ­σαυ­ξη­μέ­νες κατ’ έτος με τη μετα­βολή του δείκτη τιμών κατα­να­λωτή. Αυτό σημαί­νει ότι την επόμενη χρονιά οι συντά­ξι­μες απο­δο­χές των ασφα­λι­σμέ­νων, που απο­τε­λούν τη βάση υπο­λο­γι­σμού της αντα­πο­δο­τι­κής σύντα­ξης, παύουν να αυξά­νο­νται με τον πλη­θω­ρι­σμό και θα αυξά­νο­νται με το ποσοστό αύξησης του δείκτη μισθών όλων των εργα­ζο­μέ­νων. Αν το 2025 ο δείκτης μισθών κατα­γρά­ψει αύξηση 3,5%-4%, αυτό το ποσοστό θα αυξήσει και τον μισθό που θα ληφθεί υπόψη για την αντα­πο­δο­τική σύνταξη όσων απο­χω­ρή­σουν το 2026.

Πηγή: in.gr