Μίνι ασφαλιστικό: Όλες οι αλλαγές για συνταξιούχους και Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης

Τι αλλάζει για τις συντά­ξεις ΑμεΑ και την απο­πλη­ρωμή οφειλών για τη λήψη σύντα­ξης

Με αλλαγές ως προς τις κλί­μα­κες φορο­λό­γη­σης που θα ισχύουν στο εξής για τις παροχές που κατα­βάλ­λουν τα Ταμεία Επαγ­γελ­μα­τι­κής Ασφά­λι­σης (ΤΕΑ) εισήχθη στη Βουλή το μίνι ασφα­λι­στικό νομο­σχέ­διο.

Ουσια­στικά προ­στέ­θηκε άλλη μία ασφα­λι­στική κατη­γο­ρία, με βάση τα έτη ασφά­λι­σης, ενώ παράλ­ληλα αυξή­θηκε από 15.000 ευρώ σε 20.000 ευρώ το ανώτατο όριο κατα­βο­λής εισφο­ρών ετησίως. Τρο­πο­ποι­ή­σεις, όμως, υπήρξαν και στο καθε­στώς που θα διέπει τους ανά­πη­ρους συντα­ξιού­χους, που θα επι­λέ­γουν να συνε­χί­σουν να εργά­ζο­νται, καθώς θα μπορούν να το πράτ­τουν, χωρίς να επι­βα­ρύ­νο­νται με τον πόρο 10%, όπως θα ισχύει για όλους τους υπό­λοι­πους που λαμ­βά­νουν σύνταξη.

Την ίδια στιγμή, προ­βλέ­πο­νται πρό­στιμα για συντα­ξιού­χους που εντο­πί­ζο­νται να εργά­ζο­νται ως αδή­λω­τοι. Ως κίνητρο, βέβαια, όσοι συντα­ξιού­χοι εξα­κο­λου­θούν να εργά­ζο­νται θα έχουν ανα­δρο­μική προ­σαύ­ξηση στη σύνταξή τους, με βάση τα επι­πλέον έτη ασφά­λι­σης.

Με άλλη διάταξη, επε­κτεί­νο­νται οι αυξή­σεις 3% που θα δοθούν στις κύριες συντά­ξεις και σε περίπου 5.500 δικαιού­χους που λαμ­βά­νουν προ­συ­ντα­ξιο­δο­τική παροχή, προ­ερ­χό­με­νοι κυρίως από τον κλάδο των τρα­πε­ζών.

Στο ίδιο νομο­σχέ­διο υπάρχει ξεχω­ρι­στό άρθρο για την κατα­βολή του επι­δό­μα­τος προ­σω­πι­κής δια­φο­ράς, που αφορά περίπου 750.000 συντα­ξιού­χους, οι οποίοι με βάση το μηνιαίο εισό­δημά τους από συντά­ξεις θα λάβουν ως βοήθημα ποσό από 100 έως 200 ευρώ.

Με άλλες ξεχω­ρι­στές δια­τά­ξεις, σε περί­πτωση πρόωρης συντα­ξιο­δό­τη­σης προ­βλέ­πε­ται μείωση και των επι­κου­ρι­κών συντά­ξεων, εκτός των κύριων, ενώ δια­τη­ρεί­ται η αλλαγή στο καθε­στώς λει­τουρ­γίας των Ταμείων Αλλη­λο­βο­ή­θειας (από υπο­χρε­ω­τι­κής σε προ­αι­ρε­τι­κής ασφά­λι­σης), που έχει προ­κα­λέ­σει αντι­δρά­σεις ως προς τη βιω­σι­μό­τητά τους.

Πιο ανα­λυ­τικά, οι αλλαγές που ενσω­μα­τώ­θη­καν στο ασφα­λι­στικό νομο­σχέ­διο, το οποίο από την ερχό­μενη Δευτέρα εντάσ­σε­ται στις αρμό­διες επι­τρο­πές της Βουλής προς έλεγχο, με σκοπό να ψηφι­στεί εντός δέκα ημερών, έχουν ως εξής:

ΤΕΑ: Η κλίμακα φορο­λό­γη­σης δια­τη­ρεί­ται, παρά τις αντι­δρά­σεις που υπήρξαν, αλλά βελ­τιώ­νε­ται σε σχέση με την αρχική. Ακρι­βέ­στερα, προ­βλέ­πε­ται φόρος 10% για όσους έχουν ασφά­λιση έως πέντε έτη και επι­θυ­μούν να λάβουν επι­κου­ρική σύνταξη από το ΤΕΑ και 20% για όσους επι­θυ­μούν να λάβουν εφάπαξ, με τα ίδια έτη ασφά­λι­σης. Για 5-10 έτη (ενώ αρχικά ήταν 6-15 έτη), ο φόρος υπο­χω­ρεί στο 15% για τα εφάπαξ και στο 7,5% για τη σύνταξη. Από 10-20 έτη ασφά­λι­σης (αντί για 16- 25 που ήταν αρχικά), ο φόρος θα είναι 10% για το εφάπαξ και 5% για τη σύνταξη. Τελευ­ταία κλίμακα φορο­λό­γη­σης από 20 έτη και άνω (αντί για 25 έτη και άνω, όπως ήταν στο κείμενο της αρχικής δια­βού­λευ­σης), όπου ο φόρος θα είναι 5% για εφάπαξ και 2,5% για επι­κου­ρική σύνταξη. Η φορο­λό­γηση θα είναι ομοιό­μορφη τόσο για τις παροχές των ΤΕΑ όσο και για τα ομαδικά ασφα­λι­στή­ρια. Επι­ση­μαί­νε­ται ότι οι εισφο­ρές προς τα ΤΕΑ και τα ασφά­λι­στρα για τα Ομαδικά Ασφα­λι­στή­ρια Συντα­ξιο­δο­τικά Συμ­βό­λαια (ΟΑΣ) παρα­μέ­νουν αφο­ρο­λό­γη­τες. Θεσπί­ζε­ται όμως ανώτατο πλαφόν, κάτι που σημαί­νει ότι οι εισφο­ρές δεν πρέπει να υπερ­βαί­νουν ετησίως και σωρευ­τικά για τους μισθω­τούς το 20% του ακα­θά­ρι­στου εισο­δή­μα­τος του εργα­ζό­με­νου από μισθωτή εργασία. Για τους μη μισθω­τούς, οι εισφο­ρές δεν πρέπει να υπερ­βαί­νουν τα 20.000 ευρώ, όριο που θα ανα­προ­σαρ­μό­ζε­ται, σε σχέση με τον Δείκτη Τιμών Κατα­να­λωτή, όπως αυτός δια­μορ­φώ­νε­ται την 31η Δεκεμ­βρίου κάθε χρονιάς. Ανα­φο­ρικά με το κανο­νι­στικό πλαίσιο που διέπει την επαγ­γελ­μα­τική ασφά­λιση, αλλά­ζουν εντελώς οι δια­δι­κα­σίες σύστα­σης των ΤΕΑ και καθιε­ρώ­νε­ται ένα πρότυπο κατα­στα­τικό για όλα τα Επαγ­γελ­μα­τικά Ταμεία. Διευ­κο­λύ­νε­ται η ίδρυση ΤΕΑ από περισ­σό­τε­ρους εργο­δό­τες (πολυ­ερ­γο­δο­τικά), χωρίς να είναι απα­ραί­τητη η όποια κλαδική η επαγ­γελ­μα­τική συνά­φεια μεταξύ τους. Έτσι, εκτι­μά­ται ότι θα δοθεί η δυνα­τό­τητα σε πιο μικρές επι­χει­ρή­σεις να μπορούν να εντά­ξουν εργα­ζό­με­νους στην επαγ­γελ­μα­τική ασφά­λιση. Ταυ­τό­χρονα, ανα­βαθ­μί­ζε­ται η επο­πτεία των ΤΕΑ και έτσι από 1ης.1.2025 αυτή θα ανα­τε­θεί στην Τράπεζα της Ελλάδος.

Απα­σχό­ληση συντα­ξιού­χων: Καταρ­γεί­ται η παρα­κρά­τηση 30% των συντά­ξεων για τους συντα­ξιού­χους που επι­λέ­γουν να συνε­χί­σουν να εργά­ζο­νται. Ως αντι­στάθ­μι­σμα, θεσπί­ζε­ται ένας μη αντα­πο­δο­τι­κός πόρος υπέρ ΕΦΚΑ, που θα ισούται με 10% επί των ετήσιων απο­δο­χών από τη μισθωτή εργασία γι’ αυτούς τους συντα­ξιού­χους. Στην περί­πτωση που πρό­κει­ται για αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νους, ο πόρος θα φτάνει στο 50% της ασφα­λι­στι­κής κλάσης που έχουν επι­λέ­ξει. Ειδικά όμως για συντα­ξιού­χους που είναι ΑμεΑ και επι­λέ­γουν να συνε­χί­σουν να εργά­ζο­νται παρέ­χε­ται η δυνα­τό­τητα να το πράξουν, χωρίς να υφί­στα­νται διακοπή της σύντα­ξης ανα­πη­ρίας που δικαιού­νται. Παράλ­ληλα ειδικά γι’ αυτή την κατη­γο­ρία συντα­ξιού­χων – εργα­ζό­με­νων δεν θα επι­βάλ­λε­ται ούτε ο πόρος 10% επί των εισο­δη­μά­των τους.

Επι­κου­ρι­κές συντά­ξεις: Εφεξής οι δημό­σιοι υπάλ­λη­λοι θα μπορούν να λάβουν επι­κου­ρική σύνταξη, με τη συμπλή­ρωση 15 ετών ασφά­λι­σης (και όχι 25 ετών όπως ίσχυε έως τώρα), κατά τα πρότυπα που εφαρ­μό­ζο­νται και για ασφα­λι­σμέ­νους οι οποίοι προ­έρ­χο­νται από τον ιδιω­τικό τομέα. Εκτι­μά­ται ότι με τον τρόπο αυτό, θα περιο­ρι­στεί σημα­ντικά το στοκ που υπάρχει από τις εκκρε­μό­τη­τες στην επι­κου­ρική σύνταξη (σήμερα είναι στις 40.000 και υπο­λο­γί­ζε­ται ότι πολύ σύντομα θα είναι κατά 13.000 λιγό­τε­ρες). Όμως στις περι­πτώ­σεις που χορη­γεί­ται μειω­μένη κύρια σύνταξη, θα εφαρ­μό­ζε­ται ανάλογη μείωση και στο τμήμα της επι­κου­ρι­κής που αφορά χρόνο ασφά­λι­σης έως την 31/12/2014.

Αύξηση στις συντά­ξεις: Ο μηχα­νι­σμός αύξησης των συντά­ξεων (3% για φέτος), που προ­κύ­πτει σε σχέση με τον πλη­θω­ρι­σμό και τον ρυθμό ανά­πτυ­ξης της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, επε­κτεί­νε­ται και στους δικαιού­χους προ­συ­ντα­ξιο­δο­τι­κών παροχών. Εκτι­μά­ται ότι η συγκε­κρι­μένη παρέμ­βαση ευνοεί περίπου 5.500 δικαιού­χους.

Επίδομα προ­σω­πι­κής δια­φο­ράς: Κατα­βάλ­λε­ται επίδομα από 100 έως 200 ευρώ για τους περίπου 750.000 συντα­ξιού­χους που έχουν προ­σω­πική διαφορά μεγα­λύ­τερη των 10 ευρώ και λαμ­βά­νουν σύνταξη έως 1.600 ευρώ. Ειδι­κό­τερα, θα χορη­γη­θούν 200 ευρώ ως επίδομα σε όσους κατα­βλή­θη­καν τον Οκτώ­βριο συντά­ξεις γήρατος, ανα­πη­ρίας ή θανάτου, που δεν ξεπέ­ρα­σαν αθροι­στικά τα 700 ευρώ. Το ποσό του επι­δό­μα­τος υπο­χω­ρεί στα 150 ευρώ, για όσους τον ίδιο μήνα έλαβαν τις ανά­λο­γες παροχές, από 700 έως 1.100 ευρώ. Τελευ­ταία κλίμακα είναι το επίδομα να υπο­χω­ρεί στα 100 ευρώ για όσους την ίδια χρονική περίοδο έλαβαν της αντί­στοι­χες παροχές από 1.100 έως 1.600 ευρώ μικτά.

Επίδομα μητρό­τη­τας: Εφεξής η ειδική παροχή μητρό­τη­τας επε­κτεί­νε­ται για τις γυναί­κες ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες και για τις αγρό­τισ­σες, οι οποίες θα λαμ­βά­νουν για εννέα μήνες τον κατώ­τατο μισθό (780 ευρώ μικτά σήμερα). Το επίδομα επε­κτεί­νε­ται και σε μητέρες που εργά­ζο­νται ως μισθω­τές και είναι ασφα­λι­σμέ­νες στα π. ΤΑΥΤΕΚΩ, ΕΤΑΠ – ΜΜΕ και ΕΔΟΕΑΠ.

Σύνταξη σε ορφανά τέκνα: Οι κανόνες και οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις χορή­γη­σης σύντα­ξης θανάτου στα τέκνα ενο­ποιού­νται. Έτσι θα μπορούν και δικαιού­χοι προ του «νόμου Κατρού­γκα­λου» (ν.4387/16) να εισπράτ­τουν την παροχή έως τη συμπλή­ρωση του 24ου έτους της ηλικίας τους, όπως ισχύει και για τους υπό­λοι­πους.

Προ­πλη­ρω­μένη κάρτα: Εφεξής μέσω μιας τέτοιας κάρτας θα κατα­βάλ­λο­νται τα επι­δό­ματα που χορη­γούν η ΔΥΠΑ και ο ΟΠΕΚΑ, πλην μερικών εξαι­ρέ­σεων (π.χ., ανα­πη­ρικά, ανερ­γίας). Οι δικαιού­χοι θα μπορούν να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν το λιγό­τερο το 50% από τα ποσά που θα μπορούν να εισπρά­ξουν, μέσω της συγκε­κρι­μέ­νης κάρτας με ηλε­κτρο­νικό τρόπο. Το υπό­λοιπο 50% θα μπορούν να το λάβουν σε μετρητά. Ειδικά για τη ΔΥΠΑ, εισά­γε­ται σύστημα διο­ρι­σμού και προ­σλή­ψεων μόνιμων εκπαι­δευ­τι­κών, αλλά και εκπαι­δευ­τι­κών με σχέση εργα­σίας ιδιω­τι­κού δικαίου αορί­στου χρόνου. Δημιουρ­γεί­ται επίσης μητρώο, για να γίνεται καλύ­τερη η επιλογή προ­σω­ρι­νών ανα­πλη­ρω­τών και ωρο­μί­σθιων εκπαι­δευ­τι­κών που θα μπορούν να καλύ­πτουν τις ανάγκες της ΔΥΠΑ σε έκτακτο προ­σω­πικό.

Ταμεία Αλλη­λο­βο­ή­θειας: Παρα­μέ­νει η διάταξη που καθιστά ως υπο­χρε­ω­τική την ένταξη των Ταμείων Αλλη­λο­βο­ή­θειας (Αγρο­τι­κής, Εθνικής Τρά­πε­ζας και Φαρ­μά­κου) από την 1η.1.2025 στο καθε­στώς λει­τουρ­γίας των ΤΕΑ. Ουσια­στικά, μετα­τρέ­πε­ται η υπο­χρε­ω­τική ασφά­λιση σε αυτά τα Ταμεία σε προ­αι­ρε­τική.

Για οφει­λέ­τες

Όταν υπάρχει αδυ­να­μία απο­πλη­ρω­μής χρέους προς τον ΕΦΚΑ, το οποίο όμως δεν υπερ­βαί­νει τις 30.000 ευρώ για ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες και τις 10.000 ευρώ για αγρότες, δίνεται το δικαί­ωμα της στα­δια­κής απο­πλη­ρω­μής.

Προ­ω­θεί­ται σχέδιο απο­νο­μής συντά­ξεων, στους δικαιού­χους που είναι και οφει­λέ­τες. Προ­ϋ­πο­θέ­σεις είναι ο υπο­ψή­φιος να έχει συμπλη­ρώ­σει το 67ο έτος της ηλικίας του, να έχει κατα­βά­λει εισφο­ρές του­λά­χι­στον για 20 χρόνια ασφά­λι­σης και να μην έχει πάνω από 12.000 ως κατα­θέ­σεις ή πάνω από 6.000 για αγρότη. Το υπερ­βάλ­λον ποσό από τα 20.000 μέχρι τα 30.000 για τους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες και από τα 6.000 μέχρι τα 10.000 για τους αγρότες, συμ­ψη­φί­ζε­ται με το 60% του μηνιαίου ποσού των κατα­βαλ­λό­με­νων συντά­ξεων. Από το όριο των 20.000 για τους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες και των 6.000 για τους αγρότες και μέχρι την πλήρη εξό­φληση, εφαρ­μό­ζε­ται η απο­πλη­ρωμή σε 60 ισό­πο­σες μηνιαίες δόσεις.

Πηγή naftemporiki.gr