Βουλή: «Πράσινο» για την ψυχιατρική μεταρρύθμιση – Κριτική και επιφυλάξεις από φορείς

Mε τις ψήφους της Νέας Δημο­κρα­τίας έγινε δεκτό, επί της αρχής στη Βουλή, το σχέδιο νόμου του υπουρ­γείου Υγείας «Ολο­κλή­ρωση της Ψυχια­τρι­κής Μεταρ­ρύθ­μι­σης». Κατά του νομο­σχε­δίου δήλωσαν ο ΣΥΡΙΖΑ, το ΠΑΣΟΚ, το ΚΚΕ, η Νέα Αρι­στερά, η Πλεύση Ελευ­θε­ρίας και οι «Σπαρ­τιά­τες». Επι­φύ­λαξη για την τελική της στάση στην ολο­μέ­λεια δήλωσε η Ελλη­νική Λύση. Η «Νίκη» θα τοπο­θε­τη­θεί στην αυριανή συνε­δρί­αση.

Στην Επι­τροπή Κοι­νω­νι­κών Υπο­θέ­σεων έλαβε χώρα μαρα­θώ­νια ακρόαση φορέων που είχαν κληθεί προ­κει­μέ­νου να δια­τυ­πώ­σουν τις θέσεις τους επί του νομο­σχε­δίου.

Η ομότιμη καθη­γή­τρια ψυχια­τρι­κής Μένη Μαλ­λιώρη, η οποία έχει δια­τε­λέ­σει δύο φορές πρό­ε­δρος του ΟΚΑΝΑ, ανα­φέρ­θηκε στις δια­τά­ξεις για την πρόληψη και την αντι­με­τώ­πιση των εξαρ­τή­σεων και χαρα­κτή­ρισε το νομο­σχέ­διο «παι­δο­κτο­νία». «Κατά τη διάρ­κεια της θητείας μου στον ΟΚΑΝΑ δώσαμε προ­τε­ραιό­τητα στη θερα­πεία, σεβα­στή­καμε απόλυτα τη δια­φο­ρε­τι­κό­τητα στη θερα­πευ­τική φιλο­σο­φία και των προ­σεγ­γί­σεων, μηδε­νί­σαμε τις λίστες ανα­μο­νής, ιδρύ­σαμε θερα­πευ­τι­κές μονάδες σε όλα τα νοσο­κο­μεία της χώρας», είπε η κ. Μαλ­λιώρη και πρό­σθεσε ότι με το νομο­σχέ­διο ο εκά­στοτε πρό­ε­δρος του Εθνικού Οργα­νι­σμού Πρό­λη­ψης και Αντι­με­τώ­πι­σης Εξαρ­τή­σεων (ΕΟΠΑΕ), θα έχει τη δυνα­τό­τητα να ιδρύει ή και να καταρ­γεί μονάδες, προ­γράμ­ματα, δομές χωρίς να δεσμεύ­ε­ται από εγκε­κρι­μένη εθνική στρα­τη­γική. Η κ. Μαλ­λιώρη πρό­τεινε σαφή δέσμευση για δημόσια και δωρεάν παροχή θερα­πευ­τι­κών υπη­ρε­σιών που θα δια­τη­ρούν τη δια­φο­ρε­τι­κό­τητα στις προ­σεγ­γί­σεις τους και θα καλύ­πτουν όλες τις επι­στη­μο­νικά τεκ­μη­ριω­μέ­νες θερα­πείες.

Ο Τζαννής Πολυ­καν­δριώ­της, γενικός γραμ­μα­τέας της Eνωσης Νοση­λευ­τών Ελλάδος, είπε ότι η ολο­κλή­ρωση της ψυχια­τρι­κής μεταρ­ρύθ­μι­σης έπρεπε να έχει γίνει εδώ και καιρό, ώστε το σύστημα να μπορεί να αντα­πο­κρι­θεί στις ανάγκες των ληπτών υπη­ρε­σιών ψυχικής υγείας που είναι τερά­στιες και έχουν πληγεί σημα­ντικά τα τελευ­ταία χρόνια. Ο κ. Πολυ­καν­δριώ­της κατέ­θεσε σειρά παρα­τη­ρή­σεων, λέγο­ντας πάντως ότι το σχέδιο νόμου είναι και­νο­τόμο και είναι λογική η ανη­συ­χία που έχει προ­κα­λέ­σει στους επαγ­γελ­μα­τίες της ψυχικής υγείας που εργά­ζο­νται στους χώρους των ψυχια­τρείων.

Ο Αθα­νά­σιος Θεο­χά­ρης, πρό­ε­δρος του Οργα­νι­σμού κατά των Ναρ­κω­τι­κών (ΟΚΑΝΑ), ανέφερε ότι στην παρούσα φάση δεν υπάρχει επαρκής δια­σύν­δεση μεταξύ των θερα­πευ­τι­κών προ­γραμ­μά­των αλλά κατα­κερ­μα­τι­σμός που μπορεί να οδηγεί και στη μη κάλυψη των αναγκών των ανθρώ­πων με εξαρ­τή­σεις. «Με το νομο­σχέ­διο θα δια­σφα­λι­στεί η άμεση πρό­σβαση, θα δημιουρ­γη­θούν νέες υπη­ρε­σίες, θα υπάρχει πλήρης γεω­γρα­φική διάταξη και δια­σύν­δεση. Θα λυθούν προ­βλή­ματα όπως η αστεγία και η κάλυψη βασικών βιο­τι­κών αναγκών των ανθρώ­πων, θα υπάρχει θερα­πευ­τική συνέ­χεια και απρό­σκο­πτη λύση των υπη­ρε­σιών θερα­πείας. Επίσης για πρώτη φορά υπάρχει πρό­βλεψη για τη δημιουρ­γία αυτο­τε­λούς τμή­μα­τος προ­στα­σίας δικαιω­μά­των ληπτών υπη­ρε­σιών», είπε ο κ. Θεο­χά­ρης.

Ο Χρήστος Λιάπης, πρό­ε­δρος του Κέντρου Θερα­πείας Εξαρ­τη­μέ­νων Ατόμων (ΚΕΘΕΑ), χαρα­κτή­ρισε ρηξι­κέ­λευθο το νομο­σχέ­διο. «Αντι­λαμ­βά­νο­μαι τις όποιες αντιρ­ρή­σεις και ανη­συ­χίες αλλά θα παρα­κα­λούσα να θυμη­θείτε ότι και το 2019 είχαμε κιν­δυ­νο­λο­γία ότι δήθεν κλείνει το ΚΕΘΕΑ, και τίποτα από αυτά δεν συνέβη», είπε ο κ. Λιάπης και πρό­σθεσε ότι πρέπει να θεσμο­θε­τη­θεί ένας Οργα­νι­σμός που θα δια­τη­ρή­σει τον πλου­ρα­λι­σμό των θερα­πευ­τι­κών μοντέ­λων και να προ­σφέ­ρει κοινή πύλη εισόδου για τον εξαρ­τη­μένο και, με βάση τα συμπε­ρά­σματα της επι­στη­μο­νι­κής έρευνας, να κατευ­θύ­νε­ται ο κάθε εξαρ­τη­μέ­νος άνθρω­πος στο καταλ­λη­λό­τερο μοντέλο θερα­πείας και να λαμ­βά­νε­ται υπόψη και η δική του θερα­πεία.

Ο πρό­ε­δρος Ομο­σπον­δίας Φορέων Ψυχικής Υγείας ΑΡΓΩ, Μενέ­λαος Θεο­δω­ρου­λά­κης, είπε ότι έχει καθυ­στε­ρή­σει πολύ η ολο­κλή­ρωση της ψυχια­τρι­κής μεταρ­ρύθ­μι­σης και συνεπώς, «το να μπαίνει ως αντι­κεί­μενο του νομο­σχε­δίου και η κατάρ­γηση των τριών ενα­πο­μει­νά­ντων ψυχια­τρείων είναι μια εμβλη­μα­τική πράξη, η οποία πρέπει όμως να συμπε­ρι­λά­βει τον εμπλου­τι­σμό των ψυχια­τρι­κών μονάδων στην κοι­νό­τητα, με δομές σύγ­χρο­νες και κοντά στον πολίτη και με όραμα τον μετα­σχη­μα­τι­σμό των ψυχια­τρείων σε πραγ­μα­τικά δίκτυα στην κοι­νό­τητα». Σημεί­ωσε όμως ότι επέρ­χε­ται ολική αλλαγή του τρόπου χρη­μα­το­δό­τη­σης των ΝΠΙΔ μέσω του ΕΟΠΥΥ, μέσω νέου μοντέ­λου νοση­λίων και άλλων απο­ζη­μιώ­σεων, χωρίς μελέτη και δια­βού­λευση.

Ο Νίκος Μπαλτάς, αντι­πρό­ε­δρος της Ομο­σπον­δίας Φορέων Ψυχο­κοι­νω­νι­κής Απο­κα­τά­στα­σης και Ψυχικής Υγείας ΑΡΓΩ, είπε ότι οι φορείς αυτοί είναι μη κερ­δο­σκο­πι­κοί οργα­νι­σμοί που δεν έχουν ούτε απο­θε­μα­τικό ούτε τρόπο να καλύ­ψουν καθυ­στε­ρή­σεις από τον ΕΟΠΥΥ. Ζήτησε επίσης για την υπαγωγή στο Μητρώο Μονάδων Ψυχικής Υγείας των ΝΠΙΔ να γίνεται ποιο­τική αξιο­λό­γησή τους.

Η Αικα­τε­ρίνη Νομίδου, πρό­ε­δρος της Πανελ­λή­νιας Ομο­σπον­δίας Συλ­λό­γων Οργα­νώ­σεων για την Ψυχική Υγεία, ανα­φέρ­θηκε στην ανάγκη δια­σύν­δε­σης των ιατρι­κών και των κοι­νω­νι­κών υπη­ρε­σιών που σήμερα είναι εντελώς δια­χω­ρι­σμέ­νες και εξέ­φρασε την ελπίδα να αλλάξει η κατά­σταση με τις μεγάλες ανα­μο­νές και να βελ­τιω­θούν οι παροχές. «Εκπρο­σω­πούμε τις οικο­γέ­νειες οι οποίες έχουν άτομα με προ­βλή­ματα ψυχικής υγείας τα οποία ζουν στα σπίτια τους, εκτός στε­γα­στι­κών δομών, με το 90% των οικο­γε­νειών να έχουν ανα­λά­βει όλο το φόρτο και όλο το βάρος της παροχής φρο­ντί­δας, ψυχο­λο­γι­κής υπο­στή­ρι­ξης και οικο­νο­μι­κής υπο­στή­ρι­ξης», είπε η κ. Νομίδου και πρό­σθεσε ότι τα τελευ­ταία δύο χρόνια έγιναν βήματα, με τη δημιουρ­γία των κοι­νο­τι­κών μονάδων αλλά πρέπει να ανα­πτυ­χθούν και άλλες υπη­ρε­σίες για την υπο­στή­ριξη των ανθρώ­πων με προ­βλή­ματα ψυχικής υγείας και τις οικο­γέ­νειές τους.

Η Βασι­λική Βακου­φτσή, πρό­ε­δρος της Eνωσης Ασθενών Ελλάδος, υπο­γράμ­μισε ότι οι υπη­ρε­σίες ψυχικής υγείας πρέπει να παρέ­χο­νται δωρεάν και ισότιμα στον πλη­θυ­σμό. Για την υλο­ποί­ηση αυτής της δέσμευ­σης, όπως τόνισε, απαι­τεί­ται η ανα­γκαία υλι­κο­τε­χνική και στε­λε­χιακή υπο­στή­ριξη. Χαι­ρέ­τισε την πρό­βλεψη της συμ­με­το­χής των ληπτών υπη­ρε­σιών υγείας στο Επι­στη­μο­νικό Συμ­βού­λιο Ψυχικής Υγείας και υπο­γράμ­μισε ότι πρέπει να δια­φυ­λα­χθεί η συνέ­χεια των δια­φο­ρε­τι­κών θερα­πευ­τι­κών προ­σεγ­γί­σεων των υφι­στά­με­νων προ­γραμ­μά­των.

Ο πρό­ε­δρος του Συλ­λό­γου Εργα­ζο­μέ­νων ΟΚΑΝΑ, Πανα­γιώ­της Παπα­δό­που­λος, είπε ότι ο νέος φορέας, ο ΕΠΟΑΕ, πρέπει να στη­ρι­χθεί με προ­σω­πικό με σχέσεις εργα­σίας αορί­στου χρόνου, αλλιώς θα είναι αδύνατη η λει­τουρ­γία του δεδο­μέ­νου του μεγέ­θους του και της γεω­γρα­φι­κής δια­σπο­ράς. Ο Σύλ­λο­γος Εργα­ζο­μέ­νων ΟΚΑΝΑ εδώ και χρόνια έχει δια­τυ­πώ­σει την πάγια θέση του για την ανάγκη δημιουρ­γίας ενιαίου οργα­νι­σμού που θα αφορά όλους τους φορείς που ασχο­λού­νται με τις εξαρ­τή­σεις, είπε ο κ. Παπα­δό­που­λος. Τόνισε όμως ότι αυτή η θέση του Συλ­λό­γου έθετε προ­α­παι­τού­μενα την παροχή δωρεάν ποιο­τι­κών υπη­ρε­σιών μέσα από ένα δημόσιο φορέα για όλες τις εξαρ­τή­σεις, με «πλου­ρα­λι­σμό» των θερα­πευ­τι­κών παρεμ­βά­σεων προς όφελος των εξυ­πη­ρε­τού­με­νων και της κοι­νω­νίας, με δια­σφά­λιση των εργα­σια­κών κεκτη­μέ­νων.

Ο Θωμάς Δημου­λάς, πρό­ε­δρος του Ενιαίου Συλ­λό­γου Εργα­ζο­μέ­νων του Ψυχια­τρι­κού Νοσο­κο­μείου Αττικής-Δαφνί, είπε ότι η ψήφιση του νόμου θα φέρει εκρη­κτι­κές ελλεί­ψεις και δρα­μα­τική υπο­βάθ­μιση των παροχών στους λήπτες υπη­ρε­σιών ψυχικής υγείας, εγκα­τά­λειψη στο ανή­μπορο οικο­γε­νειακό περι­βάλ­λον. «Η κυβέρ­νηση αντί να στε­λε­χώ­σει με το ανα­γκαίο προ­σω­πικό τις υπο­στε­λε­χω­μέ­νες δημό­σιες μονάδες και υπη­ρε­σίες στον χώρο, αντί να προ­χω­ρή­σει στη δημιουρ­γία νέων δομών, στην ενί­σχυση των δημό­σιων υπη­ρε­σιών στα στεγνά προ­γράμ­ματα, παρα­χω­ρεί ό,τι έχει απο­μεί­νει σε ιδιώτες και επι­χει­ρη­μα­τι­κούς ομίλους», είπε ο κ. Δημου­λάς και προει­δο­ποί­ησε ότι οι εξαρ­τη­μέ­νοι εγκα­τα­λεί­πο­νται στο ανή­μπορο οικο­γε­νειακό περι­βάλ­λον.

Ο Στέ­φα­νος Τζι­μο­γιάν­νης, πρό­ε­δρος του Πανελ­λα­δι­κού Δικτύου των Κέντρων Πρό­λη­ψης, ζήτησε να μην αφεθούν στην τύχη τους τα κέντρα αυτά, να παρα­μεί­νουν σε λει­τουρ­γία και κανένας εργα­ζό­με­νος να μη χάσει τη δουλειά του. «Τα 75 Κέντρα πρό­λη­ψης των Εξαρ­τή­σεων και Προ­α­γω­γής Ψυχο­κοι­νω­νι­κής Υγείας λει­τουρ­γούν στη χώρα πάνω από 30 χρόνια και είναι από τις πλέον απο­τε­λε­σμα­τι­κές δομές στον τομέα της πρω­το­γε­νούς πρό­λη­ψης κατά των ουσιών και των εξαρ­τή­σεων εν γένει», είπε ο κ. Τζι­μο­γιάν­νης.

Ο Βασί­λειος Γρε­τσί­τσας, πρό­ε­δρος του Συλ­λό­γου Εργα­ζο­μέ­νων ΚΕΘΕΑ, είπε ότι το σχέδιο νόμου κατα­λύει την ψυχο­κοι­νω­νική παρέμ­βαση, αντι­κα­θι­στά έναν δια­κομ­μα­τι­κής συναί­νε­σης νόμο που ψηφί­στηκε το 2013, κατα­τάσ­σο­ντας την Ελλάδα σε μια από τις καλύ­τε­ρες ευρω­παϊ­κές χώρες στην αντι­με­τώ­πιση των εξαρ­τή­σεων, με ένα νομο­θέ­τημα που συναντά την καθο­λική αντί­δραση της κοι­νω­νίας, της επι­στη­μο­νι­κής κοι­νό­τη­τας, των κομ­μά­των. Ο εκπρό­σω­πος των εργα­ζο­μέ­νων ΚΕΘΕΑ είπε ότι η οργα­νω­τική δομή του νέου οργα­νι­σμού, του ΕΟΠΑΕ, βασί­ζε­ται σε μοντέλο που απέχει πολύ από τη διεθνή πρα­κτική οργά­νω­σης των μονάδων υγείας, και προ­τάσ­σει ένα σχήμα που δίνει προ­τε­ραιό­τητα στην αυστηρά διοι­κη­τική ιεραρ­χία και όχι στην επι­στη­μο­νική λει­τουρ­γία του Οργα­νι­σμού.

Η Στέλλα Χρη­στίδη, εκπρό­σω­πος της Μονάδας Απε­ξάρ­τη­σης 18 Aνω, ανα­φέρ­θηκε στην ανάγκη να δια­τη­ρη­θεί η αυτο­τέ­λεια και φιλο­σο­φία των προ­γραμ­μά­των απε­ξάρ­τη­σης. «Οι θερα­πευό­με­νοί μας γνω­ρί­ζουν πάρα πολύ καλά τα προ­γράμ­ματα, ξεχω­ρί­ζουν το καθένα γι’ αυτό που είναι. Οπότε μια ομο­γε­νο­ποί­ηση των στεγνών προ­γραμ­μά­των θα φέρει σε πολύ δύσκολη θέση αυτά τα παιδιά. Πρέπει και όταν ψηφι­στεί ο ΕΟΠΑΕ να μπορούν να επι­λέ­γουν και να ξέρουν σε ποιο πρό­γραμμα θα πάνε», είπε η κ. Χρη­στίδη.

Unmute

Remaining Time -0:00

Fullscreen

Advertisement

Πηγή ΑΠΕ-ΜΠΕ