Επίδομα ανεργίας: Νέοι κανόνες από το 2027 – Περισσότερα χρήματα στην αρχή και έως 24 μήνες στήριξης

Η συζή­τηση που προ­κά­λεσε τις τελευ­ταίες εβδο­μά­δες η προ­σω­πική τοπο­θέ­τηση του κυβερ­νη­τι­κού εκπρο­σώ­που Παύλου Μαρι­νάκη για μικρό­τερη διάρ­κεια του επι­δό­μα­τος ανερ­γίας έφερε εκ νέου το θέμα στο προ­σκή­νιο. Ωστόσο, ο σχε­δια­σμός που βρί­σκε­ται ήδη σε εξέλιξη στο υπουρ­γείο Εργα­σίας και τη ΔΥΠΑ κινεί­ται σε δια­φο­ρε­τική κατεύ­θυνση και είναι πολύ πιο σύν­θε­τος από ένα «κόψιμο» του επι­δό­μα­τος στο δίμηνο.

Η υπουρ­γός Εργα­σίας Νίκη Κερα­μέως έχει διευ­κρι­νί­σει ότι η συγκε­κρι­μένη τοπο­θέ­τηση δεν απο­τε­λεί κυβερ­νη­τική θέση, ενώ και ο ίδιος ο κ. Μαρι­νά­κης την έχει χαρα­κτη­ρί­σει προ­σω­πική πρόταση. Την ίδια ώρα, η ΔΥΠΑ βρί­σκε­ται ήδη στη δια­δι­κα­σία αξιο­λό­γη­σης του νέου μοντέ­λου επι­δό­τη­σης που εφαρ­μό­στηκε πιλο­τικά σε περίπου 15.000 ανέρ­γους και το οποίο απο­τε­λεί τη βάση για την ευρύ­τερη μεταρ­ρύθ­μιση που προ­ε­τοι­μά­ζε­ται για το 2027.

Η φιλο­σο­φία αλλάζει ουσια­στικά. Το σημε­ρινό σχετικά ενιαίο επίδομα δίνει τη θέση του σε μια παροχή περισ­σό­τερο συν­δε­δε­μένη με όσα έχει κατα­βά­λει ο ασφα­λι­σμέ­νος κατά τον εργα­σιακό του βίο. Οι πρώτοι μήνες της ανερ­γίας θα επι­δο­τού­νται περισ­σό­τερο, ενώ το ποσό θα μειώ­νε­ται στα­διακά όσο παρα­τεί­νε­ται η ανεργία. Παράλ­ληλα, μισθός και προ­ϋ­πη­ρε­σία θα μπορούν να αυξά­νουν σημα­ντικά την παροχή.

Από τα 565 ευρώ σε επίδομα «τριών ταχυ­τή­των»

Σήμερα το βασικό τακτικό επίδομα ανέρ­χε­ται έως τα 565 ευρώ τον μήνα για εργα­ζο­μέ­νους που πληρούν το ανώτερο μισθο­λο­γικό κρι­τή­ριο, με διάρ­κεια συνήθως από 5 έως 12 μήνες. Προ­βλέ­πε­ται επίσης προ­σαύ­ξηση 10% για κάθε προ­στα­τευό­μενο μέλος.

Το νέο σύστημα αλλάζει αυτή τη λογική.

Η παροχή θα συγκρο­τεί­ται από τρία δια­φο­ρε­τικά κομ­μά­τια: ένα σταθερό ποσό, ένα μετα­βλητό «μπόνους» που επι­βρα­βεύει μεγα­λύ­τερο ασφα­λι­στικό βίο και υψη­λό­τε­ρες προη­γού­με­νες απο­δο­χές και ένα πρό­σθετο μέρος για προ­στα­τευό­μενα μέλη, μονο­γο­νεϊ­κές οικο­γέ­νειες και τις ενι­σχύ­σεις Χρι­στου­γέν­νων και Πάσχα.

Το σταθερό μέρος είναι εμπρο­σθο­βα­ρές. Με τα σημε­ρινά δεδο­μένα του κατώ­τα­του μισθού, για εργα­ζό­μενο που αμει­βό­ταν του­λά­χι­στον με τον κατώ­τατο, το ποσό ξεκινά περίπου από 719 ευρώ τον μήνα για το πρώτο τρίμηνο, μειώ­νε­ται περίπου στα 616 ευρώ το δεύτερο τρίμηνο, στα 514 ευρώ το τρίτο και κοντά στα 411 ευρώ στο τελευ­ταίο τρίμηνο του πρώτου έτους.

Αν η επι­δό­τηση συνε­χι­στεί και δεύτερο χρόνο, το σταθερό μέρος μειώ­νε­ται περαι­τέρω, περίπου στα 308 ευρώ για το πρώτο εξάμηνο και στα 205,5 ευρώ για το δεύτερο. Τα ποσά αυτά, όμως, αφορούν μόνο τη βασική συνι­στώσα και όχι το συνο­λικό ποσό που μπορεί να πάρει ένας εργα­ζό­με­νος με μεγάλη προ­ϋ­πη­ρε­σία.

Ποιοι μπορούν να φτάσουν έως τα 1.438 ευρώ

Εδώ βρί­σκε­ται μία από τις σημα­ντι­κό­τε­ρες αλλαγές. Στο σταθερό επίδομα μπορεί να προ­στε­θεί ένα αντα­πο­δο­τικό «μπόνους» για ασφα­λι­σμέ­νους με μακρύ­τερο εργα­σιακό βίο και υψη­λό­τε­ρες προη­γού­με­νες απο­δο­χές.

Για τη συγκε­κρι­μένη προ­σαύ­ξηση, στο πιλο­τικό μοντέλο απαι­τού­νται του­λά­χι­στον 900 ημέρες ασφά­λι­σης μέσα στους τελευ­ταί­ους 50 μήνες, ενώ λαμ­βά­νο­νται υπόψη τα χρόνια ασφά­λι­σης από το τέταρτο έως και το εικοστό έτος και ο μέσος μισθός του δικαιού­χου.

Έτσι, ένας εργα­ζό­με­νος που έχει πλη­ρώ­σει επί σειρά ετών υψη­λό­τε­ρες εισφο­ρές δεν θα λαμ­βά­νει κατ’ ανάγκη το ίδιο επίδομα με έναν εργα­ζό­μενο με μικρό εργα­σιακό ιστο­ρικό.

Στο σημε­ρινό πιλο­τικό μοντέλο, το ανώτατο ποσό μπορεί να φτάσει περίπου στα 1.438 ευρώ τον μήνα κατά το πρώτο τρίμηνο, όταν συνυ­πο­λο­γί­ζο­νται το σταθερό και το μετα­βλητό μέρος. Πρό­κει­ται για το ανώτατο πλαφόν και όχι για ένα νέο ορι­ζό­ντιο επίδομα που θα λαμ­βά­νουν όλοι οι άνεργοι.

Αυτό απο­τε­λεί και τη βασική αλλαγή φιλο­σο­φίας. Μεγα­λύ­τερη σχέση ανάμεσα στις εισφο­ρές που έχουν κατα­βλη­θεί κατά τον εργα­σιακό βίο και στο ύψος της ασφα­λι­στι­κής κάλυψης σε περί­πτωση ανερ­γίας.

Έως δύο χρόνια για όσους έχουν πολλά ένσημα

Αλλάζει, όμως, σημα­ντικά και η διάρ­κεια. Ενώ σήμερα η τακτική επι­δό­τηση φτάνει έως τους 12 μήνες, το νέο μοντέλο προ­βλέ­πει δυνα­τό­τητα επέ­κτα­σης έως και τους 24 μήνες, ανάλογα με το προη­γού­μενο ιστο­ρικό απα­σχό­λη­σης.

Για το πρώτο δωδε­κά­μηνο, στο πιλο­τικό σύστημα αντι­στοι­χεί ένας μήνας επι­δό­τη­σης για κάθε δύο πλήρεις μήνες απα­σχό­λη­σης. Για την περίοδο πέραν του πρώτου έτους, απαι­τού­νται τρεις μήνες εργα­σίας για κάθε επι­πλέον μήνα επι­δό­τη­σης.

Έτσι, εργα­ζό­με­νος με 600 έως 974 ημέρες εργα­σίας μπορεί να δικαιού­ται έως 12 μήνες, ενώ για να φτάσει κάποιος στο ανώτατο όριο των 24 μηνών απαι­τεί­ται πολύ μεγα­λύ­τε­ρος ασφα­λι­στι­κός βίος – έως 1.800 ημέρες ασφά­λι­σης στο σχετικό διά­στημα.

Η μεγα­λύ­τερη διάρ­κεια δεν σημαί­νει, πάντως, ότι το υψηλό ποσό του πρώτου τρι­μή­νου θα συνε­χί­ζε­ται επί δύο χρόνια. Αντί­θετα, το επίδομα υπο­χω­ρεί όσο περνά ο χρόνος.

Το σημείο που μπορεί να γίνει αυστη­ρό­τερο

Φυσικά, η νέα αρχι­τε­κτο­νική δεν έχει μόνο μεγα­λύ­τερα ποσά ή μεγα­λύ­τερη δυνη­τική διάρ­κεια. Υπάρχει και ένα αυστη­ρό­τερο κατώφλι εισόδου που εξε­τά­ζε­ται για την καθο­λική εφαρ­μογή.

Σήμερα, για την τακτική επι­δό­τηση απαι­τού­νται κατά κανόνα 125 ημέρες ασφά­λι­σης μέσα στο κρίσιμο 14μηνο – 100 για τους οικο­δό­μους. Στο πιλο­τικό πρό­γραμμα το όριο αυξή­θηκε στις 175 ημέρες, χωρίς να υπο­λο­γί­ζο­νται οι δύο τελευ­ταίοι μήνες πριν από τη λύση της εργα­σια­κής σχέσης.

Η ΔΥΠΑ αξιο­λο­γεί τώρα τα απο­τε­λέ­σματα του πιλο­τι­κού προ­γράμ­μα­τος και οι τελικοί όροι της καθο­λι­κής εφαρ­μο­γής δεν έχουν ακόμη κλει­δώ­σει. Σύμφωνα με τις τελευ­ταίες πλη­ρο­φο­ρίες, στόχος είναι το νέο σύστημα να ενερ­γο­ποι­η­θεί για τους νέους δικαιού­χους μέσα στο 2027, πιθα­νό­τατα από την αρχή του έτους, αφού προη­γη­θούν οι απα­ραί­τη­τες προ­σαρ­μο­γές.

Πηγή: flash.gr