Απαλλακτική εισαγγελική εισήγηση για τους εκπροσώπους εταιρείας διαχείρισης αποβλήτων που βρέθηκαν υπόλογοι για… «εμπορία ανθρώπων»!

• Η εισαγ­γε­λική πρόταση κρίνει πως δεν στοι­χειο­θε­τού­νται ούτε η εμπορία ανθρώ­πων ούτε η υπε­ξα­γωγή και η παρα­κρά­τηση δια­βα­τη­ρίων, καθώς οι 8 αλλο­δα­ποί εργα­ζό­με­νοι αμεί­βο­νταν νόμιμα και δεν προ­έ­κυψε σκοπός εκμε­τάλ­λευ­σης ή βλάβης

Καθαρή τροπή φαί­νε­ται να παίρνει μια υπόθεση που είχε ξεκι­νή­σει με αστυ­νο­μική κινη­το­ποί­ηση και έλεγχο της Επι­θε­ώ­ρη­σης Εργα­σίας σε υπο­κα­τά­στημα εται­ρείας δια­χεί­ρι­σης απο­βλή­των στη Ρόδο και είχε φτάσει να συν­δε­θεί με το βαρύ κακούρ­γημα της εμπο­ρίας ανθρώ­πων.

Η αρμόδια εισαγ­γε­λική λει­τουρ­γός ειση­γεί­ται προς το Συμ­βού­λιο Πλημ­με­λειο­δι­κών Ρόδου να μη γίνει κατη­γο­ρία σε βάρος των δύο ημε­δα­πών κατη­γο­ρου­μέ­νων για το σύνολο των αδι­κη­μά­των που τους είχαν απο­δο­θεί.

Η πρόταση αφορά τρεις δια­κρι­τές κατη­γο­ρίες. Η πρώτη και βαρύ­τερη είναι αυτή της εμπο­ρίας ανθρώ­πων με εξα­να­γκα­στικά μέσα ή κατά­χρηση εξου­σίας, με σκοπό την εργα­σιακή εκμε­τάλ­λευση, κατά συρροή και κατ’ επάγ­γελμα. Ακο­λου­θούν η υπε­ξα­γωγή εγγρά­φων κατ’ εξα­κο­λού­θηση και η παρα­κρά­τηση γνήσιου δια­βα­τη­ρίου άλλου προ­σώ­που, επίσης κατ’ εξα­κο­λού­θηση. Οι πράξεις φέρο­νται τελε­σθεί­σες στη Ρόδο σε μη επα­κρι­βώς προσ­διο­ρι­σμένο διά­στημα, πάντως από τον Οκτώ­βριο του 2024 έως και τις 24 Σεπτεμ­βρίου 2025.

Πώς ξεκί­νη­σαν όλα

Η αφε­τη­ρία ήταν μια ανώνυμη καταγ­γε­λία που είχε φτάσει στην Επι­θε­ώ­ρηση Εργα­σίας Ρόδου και έκανε λόγο για παρα­κρά­τηση δια­βα­τη­ρίων και λοιπών νομι­μο­ποι­η­τι­κών εγγρά­φων αλλο­δα­πών εργα­ζο­μέ­νων, παρά τη θέλησή τους. Για να ελεγ­χθεί η βασι­μό­τητα της καταγ­γε­λίας, στις 24 Σεπτεμ­βρίου 2025 και περί ώρα 10:30, κλι­μά­κιο απο­τε­λού­μενο από δύο επι­θε­ω­ρη­τές εργα­σια­κών σχέσεων και αστυ­νο­μι­κούς της Υπο­διεύ­θυν­σης Δίωξης και Εξι­χνί­α­σης Εγκλη­μά­των Ρόδου εισήλθε αιφ­νι­δίως στα γραφεία της επι­χεί­ρη­σης.

Κατά τον έλεγχο εντο­πί­στη­καν να εργά­ζο­νται 8 υπήκοοι Νεπάλ και 7 ημε­δα­ποί. Όταν ζητή­θη­καν από τους αλλο­δα­πούς τα έγγραφα ταυ­το­ποί­η­σης και νομι­μο­ποί­η­σης της δια­μο­νής και της εργα­σίας τους, ένας εξ αυτών, ο μονα­δι­κός που μιλούσε αγγλικά, φέρεται να δήλωσε ότι δεν τα είχαν στην κατοχή τους ούτε είχαν πρό­σβαση σε αυτά, καθώς τα κρα­τούσε η εργο­δό­τρια εται­ρεία για να μην μπορούν να εργα­στούν αλλού. Στη συνέ­χεια, υπάλ­λη­λος της επι­χεί­ρη­σης επέ­δειξε φάκελο που τηρού­νταν εντός του γρα­φείου και, ερω­τη­θείσα για ποιον λόγο βρί­σκο­νταν εκεί τα έγγραφα, ανέφερε ότι κρα­τού­νταν για να μη χαθούν. Λίγο αργό­τερα παρου­σιά­στηκε ο 59χρονος ημε­δα­πός, υπεύ­θυ­νος του υπο­κα­τα­στή­μα­τος της εται­ρείας στη Ρόδο, ο οποίος και συνε­λή­φθη. Τα δια­βα­τή­ρια ελέγ­χθη­καν και απο­δό­θη­καν στους κατό­χους τους, αφού δια­πι­στώ­θηκε ότι όλοι οι αλλο­δα­ποί παρέ­με­ναν νόμιμα στη χώρα. Ο δεύ­τε­ρος κατη­γο­ρού­με­νος, που δεν ήταν μόνιμος κάτοι­κος Ρόδου, δεν συνε­λή­φθη εντός των χρο­νι­κών ορίων του αυτο­φώ­ρου.

Η εται­ρεία και η νόμιμη δια­δι­κα­σία μετά­κλη­σης

Η εικόνα που σχη­μα­τί­ζε­ται για τη δρα­στη­ριό­τητα της επι­χεί­ρη­σης βάρυνε καθο­ρι­στικά στην εκτί­μηση της υπό­θε­σης. Πρό­κει­ται για εται­ρεία που ιδρύ­θηκε το 2012 με αντι­κεί­μενο τη συνο­λική δια­χεί­ριση απο­βλή­των, με προ­σω­πικό που, όπως ανα­φέ­ρε­ται, αγγίζει τους 750 εργα­ζο­μέ­νους πανελ­λα­δικά. Στη Ρόδο εγκα­τα­στά­θηκε το 2017, ανα­λαμ­βά­νο­ντας υπη­ρε­σίες απο­κο­μι­δής, μετα­φο­ράς και δια­χεί­ρι­σης απορ­ριμ­μά­των και ανα­κυ­κλώ­σι­μων υλικών, καθώς και καθα­ρι­σμού κοι­νο­χρή­στων χώρων, βάσει σύμ­βα­σης με τον οικείο δήμο ύψους 11.871.942,27 ευρώ συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου ΦΠΑ, η οποία αρχικά κάλυπτε την περίοδο 2017 έως 2020 και εν συνε­χεία ανα­νε­ώ­θηκε με συμπλη­ρω­μα­τι­κές συμ­βά­σεις.

Για να καλύψει τις αυξη­μέ­νες επι­χει­ρη­σια­κές της ανάγκες, η εται­ρεία προ­χώ­ρησε σε ενί­σχυση του ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού της με προ­σω­πικό από το εξω­τε­ρικό, μέσω συνερ­γα­σίας με αδειο­δο­τη­μένη εται­ρεία παροχής εργα­τι­κού δυνα­μι­κού. Επι­λέ­χθη­καν υπήκοοι Νεπάλ, με την πρώτη ομάδα να φτάνει τον Αύγου­στο του 2024. Από το σύνολο του προ­σω­πι­κού που απα­σχο­λεί­ται σήμερα στη Ρόδο, οι 76 προ­έρ­χο­νται από το Νεπάλ.

Η εισαγ­γε­λική πρόταση περι­γρά­φει με λεπτο­μέ­ρεια τη δια­δι­κα­σία που τηρή­θηκε. Συντά­χθη­καν συμ­βά­σεις με γνήσιο υπο­γρα­φής, κατα­βλή­θη­καν παρά­βολα, υπο­βλή­θη­καν αιτή­σεις μετά­κλη­σης στα αρμόδια Τμήματα Αδειών Δια­μο­νής, και μετά την έγκριση οι σχε­τι­κές απο­φά­σεις δια­βι­βά­στη­καν στην πρε­σβεία για τη θεώρηση εισόδου. Οι εργα­ζό­με­νοι ελέγ­χθη­καν ιατρικά και ως προς το ποινικό τους παρελ­θόν και εισήλ­θαν στη χώρα με νόμιμη θεώρηση. Με την έλευσή τους εκδό­θηκε άδεια δια­μο­νής για λόγους εργα­σίας, ενώ έλαβαν ΑΦΜ, ΑΜΚΑ και τρα­πε­ζικό λογα­ρια­σμό μέσω εξου­σιο­δο­τη­μέ­νων εκπρο­σώ­πων της εργο­δό­τριας, και ακο­λού­θησε αναγ­γε­λία πρό­σλη­ψης με λήψη βιο­με­τρι­κών. Η μετά­κληση τμή­μα­τος των εργα­ζο­μέ­νων είχε εγκρι­θεί με απόφαση της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Αιγαίου της 24ης Οκτω­βρίου 2024 και των υπο­λοί­πων με όμοια απόφαση της 18 Μαρτίου 2025.

Γιατί κατα­πί­πτει η κατη­γο­ρία της εμπο­ρίας ανθρώ­πων

Στο σκέλος της εμπο­ρίας ανθρώ­πων, η εισαγ­γε­λική πρόταση στη­ρί­ζε­ται σε δύο άξονες, έναν νομικό και έναν πραγ­μα­τικό. Από νομική σκοπιά, υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι για τη στοι­χειο­θέ­τηση του αδι­κή­μα­τος απαι­τεί­ται άμεσος δόλος και υπερ­χει­λής υπο­κει­με­νική υπό­σταση, δηλαδή τέλεση της πράξης με συγκε­κρι­μένο σκοπό εκμε­τάλ­λευ­σης, η οποία νοείται ως πορι­σμός παρά­νο­μου περιου­σια­κού οφέλους. Τονί­ζε­ται, επίσης, ότι η λεγό­μενη ευάλωτη θέση του θύματος δεν τεκ­μαί­ρε­ται αυτο­μά­τως από την οικο­νο­μική δυσπρα­γία ή την αδυ­να­μία ανεύ­ρε­σης στα­θε­ρής εργα­σίας, ούτε, προ­κει­μέ­νου για αλλο­δα­πούς, από την ιδιό­τητά τους ως αλλο­δα­πών ή από την παρά­νομη είσοδο και παρα­μονή. Χρειά­ζε­ται να συντρέ­χουν και άλλοι παρά­γο­ντες, όπως η άγνοια της γλώσσας, η έλλειψη δεσμών με το κράτος δια­μο­νής ή ο φόβος της απέ­λα­σης, ώστε το πρόσωπο να έχει περιέλ­θει σε πλήρη αδυ­να­μία αυτο­προ­στα­σίας.

Στο πραγ­μα­τικό σκέλος, η αξιο­λό­γηση κατα­λή­γει ότι δεν προ­έ­κυψε ο απαι­τού­με­νος σκοπός εκμε­τάλ­λευ­σης. Όπως ανα­φέ­ρε­ται, οι αλλο­δα­ποί εργά­ζο­νταν με νόμιμη σύμβαση εξαρ­τη­μέ­νης εργα­σίας, η οποία είχε αναγ­γελ­θεί στη ΔΥΠΑ, είχαν δηλωθεί στον ΕΦΚΑ και ελάμ­βα­ναν τις νόμιμες απο­δο­χές τους. Το στοι­χείο αυτό προ­κύ­πτει, σύμφωνα με την πρόταση, από έγγραφο της Επι­θε­ώ­ρη­σης Εργα­σίας της 2ας Φεβρουα­ρίου 2026. Με δεδο­μένο ότι κατα­βαλ­λό­ταν η προ­βλε­πό­μενη αμοιβή, απο­κλεί­ε­ται, κατά την εισαγ­γε­λική κρίση, ο πορι­σμός παρά­νο­μου οφέλους που συνιστά τον πυρήνα της έννοιας της εκμε­τάλ­λευ­σης.

Στην πρόταση διευ­κρι­νί­ζε­ται, ακόμη, ότι το αδίκημα της εμπο­ρίας ανθρώ­πων ορθώς δεν απο­δό­θηκε στον δεύτερο κατη­γο­ρού­μενο, ενώ για τον πρώτο απο­δό­θηκε επειδή, μετά την αυτό­φωρη σύλληψη και προ­σα­γωγή, δεν υπήρξε η δυνα­τό­τητα να συγκε­ντρω­θούν τα ανα­γκαία απο­δει­κτικά στοι­χεία, χωρίς ωστόσο να στοι­χειο­θε­τεί­ται ούτε και ως προς αυτόν.

Πιο σύνθετη ήταν η αντι­με­τώ­πιση του ζητή­μα­τος των δια­βα­τη­ρίων, αφού η παρα­κρά­τησή τους δεν αμφι­σβη­τή­θηκε. Η πρόταση δέχεται ότι 8 δια­βα­τή­ρια βρί­σκο­νταν φυλαγ­μένα σε ερμάριο της εργο­δό­τριας εται­ρείας. Το κρίσιμο, όμως, σημείο για τα συγκε­κρι­μένα αδι­κή­ματα είναι η ύπαρξη σκοπού βλάβης των κατόχων, και αυτός, κατά την εισαγ­γε­λική κρίση, δεν τεκ­μη­ριώ­νε­ται. Όπως σημειώ­νε­ται, οι εργα­ζό­με­νοι είχαν ανά πάσα στιγμή τη δυνα­τό­τητα να παρα­λά­βουν το δια­βα­τή­ριό τους όποτε το χρειά­ζο­νταν.

Η θέση της υπε­ρά­σπι­σης

Οι κατη­γο­ρού­με­νοι αρνού­νται τις κατη­γο­ρίες και υπο­στη­ρί­ζουν ότι οι συμ­βά­σεις με τους υπη­κό­ους Νεπάλ συνή­φθη­σαν με κάθε νομι­μό­τητα, τηρώ­ντας όλες τις προ­βλε­πό­με­νες παρα­μέ­τρους για τους μετα­κλη­τούς εργα­ζο­μέ­νους. Στην πρόταση κατα­γρά­φε­ται ότι οι υπε­ρα­σπι­στι­κοί ισχυ­ρι­σμοί κρί­θη­καν βάσιμοι και πει­στι­κοί, καθώς υπο­στη­ρί­ζο­νται από πλήθος εγγρά­φων που επι­βε­βαιώ­νουν τις εξη­γή­σεις που δόθηκαν. Την υπε­ρά­σπιση έχουν ανα­λά­βει οι δικη­γό­ροι κ.κ. Μιχάλης Καντι­δε­νός και Στέλιος Κιουρ­τζής, οι οποίοι προ­έ­βα­λαν εξαρχής ότι οι εργα­ζό­με­νοι είχαν προ­σέλ­θει μέσω νόμιμων δια­δι­κα­σιών και ότι η υπόθεση οφει­λό­ταν σε παρερ­μη­νεία των συν­θη­κών φύλαξης των εγγρά­φων και της καθη­με­ρι­νής διοι­κη­τι­κής δια­χεί­ρι­σης.