Σκληραίνει την στάση της η Κομισιόν για Τουρκία και Βόρεια Μακεδονία – Τι αναφέρει η έκθεση της

Πιο αυστηρή από ποτέ εμφα­νί­ζε­ται η Ευρω­παϊκή Ένωση απέ­να­ντι στις υπό ένταξη χώρες της με αφορμή την Έκθεση για τη διεύ­ρυνση που δημο­σιο­ποι­ή­θηκε χθες, στον απόηχο του πολέμου στην Ουκρα­νία, των υβρι­δι­κών απειλών προς τα κράτη -μέλη της, αλλά και τις γεω­πο­λι­τι­κές ανα­κα­τα­τά­ξεις στην Μέση Ανατολή.

Το τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο

Ανάμεσα στις γραμμές της Έκθεσης, ζητού­μενο για τις Βρυ­ξέλ­λες απο­τε­λεί η πλήρης ευθυ­γράμ­μιση των υπο­ψή­φιων χωρών, αλλά και χωρών με ισχυρές σχέσεις με την ΕΕ με τα δημο­κρα­τικά ιδεώδη, το διεθνές δίκαιο, αλλά και την εξω­τε­ρική πολι­τική της, σε μια στιγμή που η Κομι­σιόν φέρεται σε πλήρη ταύτιση με τα ελλη­νικά ζητή­ματα, όπως δια­φά­νηκε και στην περί­πτωση της παρου­σίας του Έλληνα Υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών, Γιώργου Γερα­πε­τρίτη στον ΟΗΕ, με αφορμή τη δήλωσή του για το παρά­νομο τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο, παρου­σία του εκπρο­σώ­που της ΕΕ, Σταύρου Λαμπρι­νίδη.

Σημειω­τέον ότι η Κομι­σιόν υπο­στή­ριξε πλήρως, δια του κ. Λαμπρι­νίδη, την ελλη­νική θέση, άποψη που δια­τυ­πώ­νε­ται και στην Έκθεση Προόδου, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι το παρά­νομο μνη­μό­νιο παρα­βιά­ζει κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασ­σας και δεν μπορεί να παράγει έννομα απο­τε­λέ­σματα για τρίτες χώρες.

Ειδι­κό­τερα, στην Έκθεση υπο­γραμ­μί­ζε­ται ο βαθμός της προόδου των υπό ένταξη χωρών, με την Τουρκία να απο­τε­λεί περί­πτωση δημο­κρα­τι­κής οπι­σθο­δρό­μη­σης. Μάλιστα, η ευθυ­γράμ­μιση της εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής της Τουρ­κίας με τα ιδέωδη της ΕΕ χαρα­κτη­ρί­ζε­ται ως «πολύ χαμηλή», σύμφωνα με το Euronews, την ώρα που «η παρά­καμψη των κυρώ­σεων της ΕΕ κατά της Ρωσίας παρα­μέ­νει σημα­ντική. Η Τουρκία έχει σημειώ­σει κάποια πρόοδο, αλλά θα πρέπει να σημειώ­σει μεγα­λύ­τερη πρόοδο», όπως δήλωσε Ευρω­παίος αξιω­μα­τού­χος.

Τα αγκάθια

Στα βασικά αγκάθια της προ­ώ­θη­σης της σχέσης μεταξύ ΕΕ -Τουρκίας περι­λαμ­βά­νε­ται, βέβαια, η στάση της Άγκυρας απέ­να­ντι στην παρά­νομη κατοχή της Βόρειας Κύπρου και πρω­τί­στως οι υπερ­πτή­σεις πάνω από ελλη­νικά νησιά, οι παρα­βιά­σεις του εθνικού ενα­έ­ριου χώρου και των χωρικών υδάτων, οι τουρ­κι­κές αμφι­σβη­τή­σεις στο Αιγαίο και την Ανα­το­λική Μεσό­γειο, καθώς και το παρά­νομο τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο.

Επι­πλέον, η έκθεση επι­ση­μαί­νει ότι, ενώ από το 2023 κατα­γρά­φε­ται συνο­λική βελ­τί­ωση στις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις και δεν σημειώ­θη­καν μη εξου­σιο­δο­τη­μέ­νες τουρ­κι­κές γεω­τρή­σεις στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο, η εικόνα στο Αιγαίο παρα­μέ­νει σύνθετη, ενώ ιδιαί­τερη αναφορά γίνεται στο casus belli που έχει δια­κη­ρύ­ξει η τουρ­κική Εθνο­συ­νέ­λευση από το 1995, σε περί­πτωση επέ­κτα­σης των ελλη­νι­κών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο.

Η Επι­τροπή υπεν­θυ­μί­ζει ότι η δυνα­τό­τητα αυτή προ­βλέ­πε­ται από το άρθρο 3 της Σύμ­βα­σης των Ηνω­μέ­νων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασ­σας (UNCLOS), σημειώ­νο­ντας ότι το τουρ­κικό casus belli εξα­κο­λου­θεί να επι­βα­ρύ­νει τις διμε­ρείς σχέσεις.

Από την Έκθεση δεν απου­σιά­ζουν και οι τουρ­κι­κές αξιώ­σεις περί απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης ελλη­νι­κών νησιών, τις γενικές αγγε­λίες ναυ­σι­πλο­ΐας που εκδίδει η Άγκυρα και τις αμφι­σβη­τή­σεις που, όπως επι­ση­μαί­νε­ται, στρέ­φο­νται εμμέσως κατά της ελλη­νι­κής κυριαρ­χίας, των κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των και της δικαιο­δο­σίας. Η συμπε­ρί­ληψη της θεωρίας της «Γαλά­ζιας Πατρί­δας» στα τουρ­κικά σχολικά βιβλία χαρα­κτη­ρί­ζε­ται επίσης πηγή ανη­συ­χίας.

 Στην ατζέντα και το καλώδιο

Με δεδο­μένη την ευρω­παϊκή συμ­με­τοχή και χρη­μα­το­δό­τηση στην ηλε­κτρική δια­σύν­δεση Great Sea Interconnector (GSI), δηλαδή στο καλώδιο, οι Βρυ­ξέλ­λες κατα­γρά­φουν πως η Τουρκία συνέ­χισε να παρε­μπο­δί­ζει τις ερευ­νη­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες για την υλο­ποί­ηση του έργου, εντάσ­σο­ντας το ζήτημα στο ευρύ­τερο πλαίσιο των προ­βλη­μά­των που εξα­κο­λου­θούν να επη­ρε­ά­ζουν την ενερ­γειακή συνερ­γα­σία στην περιοχή.

Τέλος, η έκθεση ανα­φέ­ρε­ται ακόμη στην τουρ­κική αντί­δραση στη μετα­φορά συστοι­χίας Patriot σε ελλη­νικό νησί (σ.σ Κάρ­πα­θος), στο πλαίσιο της αντι­με­τώ­πι­σης της ιρα­νι­κής πυραυ­λι­κής απειλής, καθώς και στην ένταση που προ­κλή­θηκε από την ανά­πτυξη ελλη­νι­κών F-16 στην Κύπρο, μετά την επίθεση με drone στις βρε­τα­νι­κές βάσεις. Τα περι­στα­τικά αυτά ανα­δει­κνύ­ουν πόσο εύκολα οι περι­φε­ρεια­κές κρίσεις μπορούν να επι­βα­ρύ­νουν εκ νέου τις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις.

Καμπα­νάκι και για τη Βόρεια Μακε­δο­νία

Παράλ­ληλα, από τις παρα­τη­ρή­σεις των Βρυ­ξελ­λών δεν ξέφυγε ούτε η στάση που τηρεί η Βόρεια Μακε­δο­νία απέ­να­ντι στην Συμ­φω­νία των Πρεσπών, αφού στην Έκθεση Προόδου επι­ση­μαί­νε­ται πως «η συνερ­γα­σία με την Ελλάδα συνε­χί­ζε­ται, ιδίως σε θέματα οικο­νο­μίας, υπο­δο­μών και ενερ­γεια­κής δια­συν­δε­σι­μό­τη­τας, του­ρι­σμού και πολι­τι­σμού.

Η καλό­πι­στη εφαρ­μογή των διμερών συμ­φω­νιών, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της Συμ­φω­νίας των Πρεσπών, παρα­μέ­νει ουσιώ­δης. Μέλη της κυβέρ­νη­σης και ανώ­τε­ροι αξιω­μα­τού­χοι παρα­βλέ­πουν κατά καιρούς τη Συμ­φω­νία, μεταξύ άλλων μη χρη­σι­μο­ποιώ­ντας τη συνταγ­μα­τική ονο­μα­σία της χώρας, γεγονός που ενδέ­χε­ται να επη­ρε­ά­σει τις σχέσεις καλής γει­το­νίας».

Το… «ουσιώ­δες» της εφαρ­μο­γής της Συμ­φω­νίας προ­σκρούει στην στάση που τηρούν αξιω­μα­τού­χοι της γει­το­νι­κής χώρας, όπως ο πρω­θυ­πουρ­γός της Βόρειας Μακε­δο­νίας, Χρί­στιαν Μίτσκο­σκι, καθώς και κυβερ­νη­τικά στελέχη και βου­λευ­τές του δεξιού κυβερ­νώ­ντος κόμ­μα­τος VMRO-DPMNE, χρη­σι­μο­ποιούν συστη­μα­τικά στις δημό­σιες τοπο­θε­τή­σεις τους την ονο­μα­σία «Μακε­δο­νία», παρα­λεί­πο­ντας τον προσ­διο­ρι­σμό «Βόρεια».

Πηγή: protothema.gr