Κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ: Ο αντίκτυπος στην ελληνική αγορά καυσίμων και ρεύματος

Σε κατά­σταση αυξη­μέ­νης αβε­βαιό­τη­τας βρί­σκο­νται οι διε­θνείς ενερ­γεια­κές αγορές μετά τις εντει­νό­με­νες απειλές για απο­κλει­σμό των Στενών του Ορμούζ, ενός από τους πλέον στρα­τη­γι­κούς ναυ­τι­λια­κούς και ενερ­γεια­κούς διαύ­λους στον κόσμο.

Η οποια­δή­ποτε διακοπή ή περιο­ρι­σμός της ναυ­σι­πλο­ΐας στην περιοχή θα προ­κα­λέ­σει αλυ­σι­δω­τές ανα­τι­μή­σεις σε πετρέ­λαιο και LNG, με άμεσες επι­πτώ­σεις και στην ελλη­νική αγορά καυ­σί­μων και ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας.

Περίπου 20 εκα­τομ­μύ­ρια βαρέλια αργού πετρε­λαίου που δια­κι­νού­νται ημε­ρη­σίως διέρ­χο­νται καθη­με­ρινά από τα Στενά του Ορμούζ και το 20% του LNG. Εάν το Ιράν κατα­φέ­ρει να εμπο­δί­σει την πρό­σβαση των γιγα­ντιαίων δεξα­με­νό­πλοιων από την περιοχή  θα υπάρ­ξουν δρα­μα­τι­κές επι­πτώ­σεις στις τιμές των καυ­σί­μων που θα γίνουν αισθη­τές λόγω του διε­θνούς κόστους ενέρ­γειας.

Η τιμή του φυσικού αερίου στο TTF ενσω­μα­τώ­νει πλέον πριμ γεω­πο­λι­τι­κού ρίσκου και μέσα σε λίγες μέρες έχει αναρ­ρι­χη­θεί πάνω από τα 40 ευρώ MWh με ανα­λυ­τές να προει­δο­ποιούν για περαι­τέρω άνοδο εάν υπάρξει κλι­μά­κωση στη ναυ­σι­πλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Την ίδια στιγμή, η τιμή του Brent έκλεισε την Παρα­σκευή 20 Ιουνίου στα 77 δολάρια το βαρέλι οδεύ­ο­ντας ολο­τα­χώς προς τα 80 δολάρια ενώ σε ανοδική τροχιά βρί­σκε­ται η χον­δρε­μπο­ρική τιμή ρεύ­μα­τος η οποία για σήμερα 23 Ιουνίου στο χρη­μα­τι­στή­ριο ενέρ­γειας εκτι­νάσ­σε­ται για την Ελλάδα κατά 56,74% στα 91,62 ευρώ ανά μεγα­βα­τώρα από 81,94 ευρώ ανά μεγα­βα­τώρα που ήταν η μέση τιμή Μαίου, εντεί­νο­ντας τις πιέσεις προς τους προ­μη­θευ­τές ενέρ­γειας.

Σήμερα μάλιστα επα­νέρ­χε­ται στον ευρω­παϊκό χάρτη τιμών η ανι­σορ­ρο­πία μεταξύ των χωρών της Νοτιο­α­να­το­λι­κής και της Κεντρι­κής Ευρώπης. Ενδει­κτική είναι η εικόνα των τιμών στην αγορά της  Γαλλίας που δια­μορ­φώ­νε­ται στα 26,8 ευρώ/MWh, στην Γερ­μα­νία στα 38,74 ευρώ και στο Βέλγιο στα 38,36 ευρώ/MWh. Εν αντι­θέ­σει με τις αγορές της Ελλάδας στα 92,18 ευρώ, της Ρου­μα­νίας και της  Βουλ­γα­ρίας στα 97,18 ευρώ, της Ουγ­γα­ρίας στα 94,89 με τις τιμές να κλι­μα­κώ­νο­νται στον ευρω­παϊκό νότο με την Ιταλία στα 138,16 ευρώ/MWh, την Ισπανία και την Πορ­το­γα­λία με 110,56 ευρώ/MWh.

Ο υπουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας Σταύρος Παπα­σταύ­ρου, μίλησε την περα­σμένη εβδο­μάδα «για ενερ­γειακό παρα­πέ­τα­σμα που απειλεί τη συνοχή της ΕΕ και ενι­σχύει λαϊ­κι­στι­κές φωνές», σημειώ­νο­ντας ότι για πρώτη φορά το πρό­βλημα ανα­γνω­ρί­ζε­ται θεσμικά σε επίπεδο Συμ­βου­λίου Υπουρ­γών με την δημιουρ­γία task force που ανα­μέ­νε­ται να συνε­δριά­σει για πρώτη φορά μέχρι τα τέλη του μήνα.

 Η κλι­μά­κωση τιμο­λο­γίων

Καθώς δια­νύ­ουμε την τελευ­ταία  εβδο­μάδα του Ιουνίου, οι πάροχοι ανα­προ­σαρ­μό­ζουν τις χρε­ώ­σεις ρεύ­μα­τος, για τις τιμές του ερχό­με­νου μήνα που εισέρ­χο­νται σε φάση ανα­τι­μή­σεων. Ο λόγος είναι ότι θα ενσω­μα­τώ­νουν την ενί­σχυση της χον­δρε­μπο­ρι­κής και την αβε­βαιό­τητα που πηγάζει από τον αστάθ­μητο διεθνή παρά­γο­ντα. Η επι­βά­ρυνση είναι μεγα­λύ­τερη για τα νοι­κο­κυ­ριά με κυμαι­νό­μενα τιμο­λό­για, τα οποία επη­ρε­ά­ζο­νται άμεσα από τις αυξο­μειώ­σεις του κόστους ενέρ­γειας ενώ δεν θα πρέπει να ανη­συ­χούν καθόλου οι κατα­να­λω­τές που έχουν επι­λέ­ξει σταθερά τιμο­λό­για ρεύ­μα­τος.

Οι διε­θνείς ανα­τι­μή­σεις έχουν ήδη αρχίσει να απο­τυ­πώ­νο­νται και στα πρα­τή­ρια καυ­σί­μων με την τιμή της αμό­λυ­βδης και του πετρε­λαίου κίνησης να έχουν ανα­τι­μη­θεί και τις προ­βλέ­ψεις να ανα­φέ­ρουν μεγα­λύ­τερη αύξηση τις επό­με­νες μέρες.

Μέχρι στιγμής οι αυξή­σεις που έχουν παρα­τη­ρη­θεί από την ημέρα της έναρξης των εχθρο­πρα­ξιών μέχρι και τα μέσα της περα­σμέ­νης εβδο­μά­δας αν και δεν είναι υπερ­βο­λικά μεγάλες δεν είναι αμε­λη­τέες καθώς στην βενζίνη ήταν 18 ευρώ το κυβικό  και 36 ευρώ το κυβικό στο ντίζελ. Οι εκτι­μή­σεις μιλούν για αύξηση των τιμών από σήμερα απο­τυ­πώ­νο­ντας τις καται­γι­στι­κές εξε­λί­ξεις των τελευ­ταίων ημερών με την βενζίνη να ανα­μέ­νε­ται να αυξηθεί κατά 1,4 λεπτά ανά λίτρο και περί τα 3 λεπτά το ντίζελ.

Στελέχη της πετρε­λαϊ­κής αγοράς τονί­ζουν ότι η απόφαση να κλεί­σουν τα Στενά του Ορμούζ θα εκτι­νά­ξει στα ύψη τις τιμές του πετρε­λαίου (ακόμη και στα 130 δολάρια το βαρέλι σύμφωνα με το χει­ρό­τερο σενάριο της JPMorgan), απο­τε­λώ­ντας μια κατα­στρο­φική εξέλιξη για το Ιράν, το οποίο εξάγει καθη­με­ρινά 4 εκα­τομ­μύ­ρια βαρέλια από τα οποία τα 3,5 εκα­τομ­μύ­ρια πηγαί­νουν στην Κίνα.

Παρά­γο­ντες της εγχώ­ριας αγοράς καυ­σί­μων μιλούν για μία αυτο­κα­τα­στρο­φική απόφαση από την πλευρά του Ιράν καθώς θα στα­μα­τή­σει τις εξα­γω­γές σε μια περίοδο που τις έχει ανάγκη για να στη­ρι­χθεί οικο­νο­μικά και να συντη­ρή­σει την πολε­μική μηχανή.

Το γεω­πο­λι­τικό ρίσκο επι­στρέ­φει

Η Ελλάδα εισέρ­χε­ται στην καρδιά του καλο­και­ριού με υψηλή εξάρ­τηση στο φυσικό αέριο στην ηλε­κτρο­πα­ρα­γωγή (για σήμερα αντι­στοι­χεί στο 41%), περιο­ρι­σμένα απο­θέ­ματα νερού για υδροη­λε­κτρική παρα­γωγή και έναν αυξη­μένο κίνδυνο ζήτησης λόγω καύσωνα. Σε αυτό το σκηνικό, η οποια­δή­ποτε δια­τα­ραχή στην παγκό­σμια εφο­δια­στική αλυσίδα θα έχει άμεσο απο­τύ­πωμα τόσο στη χον­δρε­μπο­ρική όσο και στις λια­νι­κές τιμές.

Μια κλι­μά­κωση της έντασης στην περιοχή του Κόλπου θα μπο­ρούσε να προ­κα­λέ­σει αλυ­σι­δω­τές αντι­δρά­σεις, όπως συνέβη με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρα­νία.

Ανα­λυ­τές βλέπουν πιθανή εκτί­ναξη του TTF πάνω από τα 50/MWh, ενώ στο ρεύμα, δεν απο­κλεί­ε­ται επι­στροφή σε επίπεδα 150–160/MWh, αν συν­δυα­στεί η διεθνής αστά­θεια με καύσωνα και αυξη­μένη ζήτηση.

Σε κάθε περί­πτωση, το καλο­καίρι προ­μη­νύ­ε­ται δύσκολο και ακριβό από πλευράς τιμών, με τις εξε­λί­ξεις στη Μέση Ανατολή να παρα­μέ­νουν καθο­ρι­στι­κός παρά­γο­ντας για το αν οι πιέσεις στις τιμές θα είναι συγκυ­ρια­κές ή η αρχή μιας νέας κρίσης.

Πηγή: newmoney.gr