Μεσαιωνική Πόλη Ρoδου: Περισσότεροι επισκέπτες, λιγότερα έσοδα

Παρά τις αυξημένες αφίξεις επισκεπτών στη Ρόδο, η εικόνα που μεταφέρουν οι επιχειρηματίες της Μεσαιωνικής Πόλης, απέχει σημαντικά από τους αισιόδοξους αριθμούς. Η κατανάλωση παραμένει υποτονική, τα εμπορικά καταστήματα βλέπουν τους τζίρους τους να πιέζονται και ο προβληματισμός για το μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης γίνεται ολοένα και πιο έντονος. Η υπεύθυνη Τύπου και Δημοσίων Σχέσεων του Σωματείου Επιχειρηματιών και Επαγγελματιών Μεσαιωνικής Πόλης Ρόδου (ΣΕΕΜΠ) κα Μαρία Αγγέλου, περιγράφει με γλαφυρό τρόπο την πραγματικότητα που βιώνουν καθημερινά οι επαγγελματίες, κάνοντας λόγο για μια ιδιαίτερα απαιτητική τουριστική περίοδο.
«Η φετινή σεζόν μοιάζει με καρδιογράφημα»
Με μία χαρακτηριστική φράση, η Μαρία Αγγέλου συνοψίζει την εικόνα της φετινής αγοράς: «Ζούμε μια σεζόν, εμπορικά τουλάχιστον, στην οποία την παρομοιάζουμε με καρδιογράφημα. Τα έσοδα δεν δοκιμάζουν καμία σταθερότητα. Παρόλο που οι προσελεύσεις του κόσμου είναι αυξανόμενες, βλέπουμε ότι έχουν πολύ περιορισμένο εισόδημα».
Η διαπίστωση αυτή αποτυπώνει τη μεγάλη αντίφαση της φετινής τουριστικής περιόδου. Οι δρόμοι της Μεσαιωνικής Πόλης είναι γεμάτοι κόσμο, ωστόσο αυτό δεν μεταφράζεται σε αντίστοιχη οικονομική δραστηριότητα για τις επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με την ίδια, οι επισκέπτες περιορίζουν πλέον σημαντικά τις αγορές τους: «Επιλέγουν να μην αγοράσουν σουβενίρ και να περιορίζονται στη διατροφή και τη διασκέδαση. Ακόμα και στη διατροφή βλέπουμε αλλαγές στις συνήθειές τους» όπως λέει.
Σε κάθε περίπτωση, η κατανάλωση εμφανίζει έντονες διακυμάνσεις, χωρίς καμία προβλεψιμότητα.
Η κρουαζιέρα στηρίζει την αγορά, αλλά δεν αρκεί
Η Μεσαιωνική Πόλη εξακολουθεί να επωφελείται από την κρουαζιέρα, η οποία διατηρεί σημαντικό αριθμό επισκεπτών στην αγορά.
Όπως επισημαίνει η κα Αγγέλου: «Οι περισσότεροι επισκέπτες είναι από τα κρουαζιερόπλοια. Πάντα η κρουαζιέρα βοηθά και ενισχύει τη Μεσαιωνική Πόλη. Υπάρχουν και επισκέπτες που διαμένουν στα ξενοδοχεία του νησιού μας και εμφανίζονται κυρίως τις απογευματινές και τις βραδινές ώρες».
Ωστόσο, ένα νέο φαινόμενο προβληματίζει ιδιαίτερα τους επαγγελματίες: ολοένα και λιγότεροι τουρίστες εγκαταλείπουν τα ξενοδοχεία τους για να γνωρίσουν την πόλη. «Οι επισκέπτες μας, δεν βγαίνουν πολύ από τα ξενοδοχεία όπως παλιότερα. Τους δυσκολεύει πάρα πολύ η μετακίνηση. Και θέλουν πάντα τον φτηνότερο τρόπο. Οπότε, αν θεωρούν ότι είναι ακριβό να κατέβουν στην πόλη, δεν θα έρθουν» -λέει η ίδια.
Η εικόνα αυτή αποτελεί, σύμφωνα με τους επιχειρηματίες, σημαντική διαφοροποίηση σε σχέση με προηγούμενα χρόνια, όταν η επίσκεψη στη Μεσαιωνική Πόλη θεωρούνταν σχεδόν αυτονόητη για τους περισσότερους επισκέπτες της Ρόδου.
Η πτώση αφορά όλους τους κλάδους
Ένα ακόμη στοιχείο που προκαλεί ανησυχία είναι ότι η κάμψη της αγοράς δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένες επιχειρήσεις.
«Αυτό το ‘σκαμπανέβασμα’ είναι σε κάθε είδος καταστήματος. Παλιά λέγαμε ότι έπεσε το ρούχο, ανέβηκε το σουβενίρ ή η εστίαση. Τώρα είναι όλοι παγωμένοι. Δεν έχω ακούσει κάποια κατηγορία εμπορικού καταστήματος να πει “εγώ είμαι καλύτερα”. Η πτώση είναι γενική» Εμείς προσπαθούμε να μην λέμε νούμερα πριν κλείσει η σεζόν. Αλλά πραγματικά είναι μία χρονιά που η αισιόδοξη εκδοχή είναι κάποιος να καταφέρει να βγάλει τις υποχρεώσεις του».
Η συγκεκριμένη αποστροφή αποτυπώνει ίσως καλύτερα από οποιονδήποτε αριθμό την αγωνία των ανθρώπων της αγοράς. Για πολλές επιχειρήσεις, ο στόχος δεν είναι πλέον η ανάπτυξη ή η αύξηση των κερδών, αλλά η κάλυψη των βασικών λειτουργικών εξόδων και η διατήρηση της βιωσιμότητάς τους μέσα σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό οικονομικό περιβάλλον.
Αλλάζει το προφίλ των επισκεπτών και η καθημερινότητα των επαγγελματιών
Πέρα από τους οικονομικούς δείκτες, η κα Αγγέλου εστιάζει και σε μια ακόμη σημαντική αλλαγή, αυτή του προφίλ των επισκεπτών που φτάνουν πλέον στη Ρόδο. Όπως αναφέρει, η μεταβολή αυτή επηρεάζει όχι μόνο την καταναλωτική συμπεριφορά, αλλά και την καθημερινή λειτουργία των επιχειρήσεων. Η ίδια διευκρινίζει ότι δεν αποτελεί πρόβλημα η διαπραγμάτευση μιας τιμής, αλλά ο τρόπος με τον οποίο αυτή γίνεται.
«Είναι άλλο πράγμα να σου ζητάει κανείς έκπτωση και άλλο πράγμα να τη διεκδικεί με επιθετικότητα ή να είναι προσβλητικός κι απαξιωτικός. Έχουμε πολλά τέτοια περιστατικά. Δείχνουν μία έλλειψη σεβασμού προς τον προορισμό».
Όπως επισημαίνει, τα φαινόμενα αυτά είναι εντονότερα κατά τους μήνες αιχμής, όταν ο μαζικός τουρισμός βρίσκεται στο αποκορύφωμά του, ενώ την άνοιξη και το φθινόπωρο η εικόνα είναι αισθητά διαφορετική.
Οι αλλαγές στις εθνικότητες των επισκεπτών
Η ίδια, παρατηρεί ότι τα τελευταία χρόνια έχει διαφοροποιηθεί αισθητά και η σύνθεση των αγορών που τροφοδοτούν τον τουρισμό της Ρόδου.
«Έχουν αλλάξει και οι εθνικότητες που μας προσεγγίζουν. Έχουν χαθεί οι Δανοί, έχουν χαθεί οι Βέλγοι. Δεν υπάρχουν αυτοί οι άνθρωποι. Πλέον έχουμε Ανατολικοευρωπαίους, πολλούς Ασιάτες, Ινδούς, ανθρώπους με πολύ διαφορετική κουλτούρα από εμάς. Πρέπει να μάθουμε αυτή την καινούργια κουλτούρα..».
Ωστόσο, υποστηρίζει ότι ο δημόσιος διάλογος επικεντρώνεται υπερβολικά στον αριθμό των επισκεπτών, παραβλέποντας τα πραγματικά οικονομικά οφέλη που αφήνει ο τουρισμός: «Δεν αρκεί η άνοδος του αριθμού των αφίξεων. Τελικά σημασία έχει η διανυκτέρευση και η μέση κατά κεφαλήν κατανάλωση. Αυτά είναι τα μεγέθη που πρέπει να μας ενδιαφέρουν».
Κατά την άποψή της, η συζήτηση για την τουριστική ανάπτυξη δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στις αφίξεις, αλλά οφείλει να εξετάζει τη βιωσιμότητα της τοπικής οικονομίας, των επιχειρήσεων και της καθημερινότητας των κατοίκων.
Το «παζάρι» και η μάχη της επιβίωσης

Ένα ακόμη ζήτημα που αναδεικνύει είναι η αντίληψη ότι στη Μεσαιωνική Πόλη οι τιμές είναι πάντα… διαπραγματεύσιμες.
«Δεν είμαστε τουρκικό παζάρι. Είμαστε νέοι άνθρωποι, στην πλειονότητά μας, που παλεύουμε να επιβιώσουμε και να απορροφήσουμε αυξήσεις που έρχονται κάθε μήνα στα προϊόντα μας» όπως λέει.
Την ίδια ώρα, οι επιχειρήσεις καλούνται να αντιμετωπίσουν συνεχώς αυξανόμενα λειτουργικά κόστη, μεταφορικά, ανατιμήσεις στις πρώτες ύλες και γενικότερες πιέσεις, χωρίς να μπορούν να μετακυλίουν κάθε επιβάρυνση στον καταναλωτή.
«Δεν μπορούμε πάντα να μετακυλούμε το κόστος στον καταναλωτή. Και ο καταναλωτής έρχεται με μια λογική του τύπου “θα πάρω το προϊόν και θα μου δώσεις και ένα δώρο”. Αυτά τα πράγματα δεν συμβαίνουν σε μια ευρωπαϊκή χώρα. Εγώ θα ήθελα να δω το νησί μας υπό άλλο πρίσμα. Να γίνουμε ένας φυσιολογικός ευρωπαϊκός προορισμός, με επισκέπτες που σέβονται τον τόπο και τον τοπικό πληθυσμό, ακόμη και όταν περπατούν στον δρόμο…» κατέληξε η κ. Αγγέλου.