Μηνύσεις για εικόνα ΑΙ, ασυλία για τα λύματα στο Βόδι

Η αναλογικότητα πνίγηκε στο Βόδι • Ο Δήμος Ρόδου προανήγγειλε μήνυση στην εφημερίδα για μια φωτορεαλιστική εικόνα που δήθεν έβλαψε την τουριστική εικόνα του νησιού. Η ΔΕΥΑΡ κίνησε δικαστικές ενέργειες κατά του περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου και του Σάκη Στάγκα για δηλώσεις τους • Την ίδια ώρα, το Κεντρικό Λιμεναρχείο καταγράφει με χημικές αναλύσεις κοπρανώδη ρύπανση στη θάλασσα του Βιολογικού και ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΡ ομολογεί δημόσια ότι το πρόβλημα «δεν αντιμετωπίζεται» • Για τα κόπρανα, καμία μήνυση. Ούτε καν ένας ψίθυρος.

Υπάρχουν στιγμές που η πραγματικότητα γράφει μόνη της τη σάτιρα και ο σχολιογράφος απλώς κρατάει σημειώσεις. Η συνέντευξη Τύπου του προέδρου της ΔΕΥΑΡ κ. Σωτήρη Βαγιανού ήταν μία από αυτές. Γιατί εκεί, ανάμεσα σε φωτογραφίες αναβαθμισμένων εγκαταστάσεων μοιρασμένες σε στικάκι και σε διαβεβαιώσεις περί «υψηλών στάνταρ», ακούστηκε και η φράση που θα έπρεπε να διδάσκεται σε σεμινάρια επικοινωνίας ως παράδειγμα προς αποφυγή: «Κάποιες μέρες, που είναι συχνές δυστυχώς, έχουμε περισσότερα λύματα από αυτά που χωράμε. Δεν αντιμετωπίζεται».
Κρατήστε τη φράση. Θα τη χρειαστούμε πολλές φορές παρακάτω.
Η εικόνα που «έβλαψε» το νησί και τα κόπρανα που το τιμούν
Πριν από 2 εβδομάδες, ο Δήμος Ρόδου ανακάλυψε τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την τουριστική εικόνα του νησιού. Δεν ήταν τα σκουπίδια, δεν ήταν τα έργα που δεν τελειώνουν, δεν ήταν καν ο Βιολογικός. Ήταν μια φωτορεαλιστική εικόνα σε δημοσίευμα εφημερίδας. Γι’ αυτήν κινητοποιήθηκε ο μηχανισμός, γι’ αυτήν συντάχθηκε ανακοίνωση, γι’ αυτήν απειλήθηκαν δικαστικές ενέργειες. Μια εικόνα, φτιαγμένη από υπολογιστή, που απεικόνιζε αυτό που ο καθένας μπορεί να φωτογραφίσει με το κινητό του σε δεκάλεπτη βόλτα στην πόλη.
Και τώρα η πραγματικότητα, με το γνωστό μαύρο χιούμορ της, παρέδωσε το εξής: επίσημο έγγραφο του Κεντρικού Λιμεναρχείου Ρόδου, με δειγματοληψίες και χημικές αναλύσεις που εκτείνονται σε διάστημα περίπου 40 ημερών, καταγράφει κοπρανώδη ρύπανση στη θαλάσσια περιοχή όπου καταλήγει ο αγωγός του Βιολογικού. Όχι εικόνα τεχνητής νοημοσύνης. Όχι «κακόβουλο δημοσίευμα». Χημεία. Δείγματα. Αρμόδια αρχή. Κόπρανα στη θάλασσα της ναυαρχίδας του ελληνικού τουρισμού, όπως αρέσκεται να την αποκαλεί ο ίδιος ο κ. Βαγιανός.
Και εδώ γεννιέται το ερώτημα που κανείς δεν φαίνεται να έχει σκεφτεί στον Δήμο Ρόδου. Αν μια ψηφιακή εικόνα συνιστά βλάβη της τουριστικής εικόνας του νησιού που δικαιολογεί μηνύσεις, τότε τι ακριβώς συνιστά η πραγματική, εργαστηριακά επιβεβαιωμένη κοπρανώδης ρύπανση στη θάλασσα; Θα δούμε τη δημοτική αρχή να στρέφεται κατά της ΔΕΥΑΡ και του προέδρου της για τη ζημιά που προκλήθηκε στο νησί από τα λύματα που η μονάδα ομολογημένα δεν προλαβαίνει να επεξεργαστεί; Πότε θα διαβάσουμε ανακοίνωση του Δήμου που θα εκφράζει την ίδια αγανάκτηση για την πραγματική ρύπανση με αυτήν που εξέφρασε για την ψηφιακή; Ή μήπως και για τα κόπρανα φταίνε οι δημοσιογράφοι, εν προκειμένω η Ρένα Παυλάκη και το Real Voice, που είχαν το θράσος να διαβάσουν ένα δημόσιο έγγραφο και να το δημοσιεύσουν; Μήπως φταίνε και για την ομολογία του κ. Βαγιανού; Μήπως του κράτησαν το χέρι και του υπαγόρευσαν το «δεν αντιμετωπίζεται»;

Οι μηνύσεις κατά Στάγκα και Χατζημάρκου: όταν το θύμα της ρύπανσης είναι ο ρυπαίνων
Και ερχόμαστε στο πιο εκλεκτό κεφάλαιο αυτής της ιστορίας. Το ενδεχόμενο, που ακούστηκε και καλλιεργήθηκε, να καταμηνυθεί από τη ΔΕΥΑΡ ο κ. Χατζημάρκος και η μήνυση που ήδη υποβλήθηκε κατά του κ. Σάκη Στάγκα πρώην δημάρχου και μέλους του Δ.Σ. της ΔΕΥΑΡ για δηλώσεις τους.
Ας το πάρουμε με τη σειρά, γιατί αξίζει.
Έχουμε έναν οργανισμό του οποίου ο πρόεδρος παραδέχεται δημόσια, με δικά του λόγια, μπροστά σε κάμερες και μαγνητόφωνα, ότι η μονάδα του δέχεται 34.000 κυβικά μέτρα λυμάτων την ημέρα ενώ χωράει 27.000. Ότι η υπέρβαση συμβαίνει «συχνά δυστυχώς». Ότι το πρόβλημα «δεν αντιμετωπίζεται». Έχουμε την αρμόδια λιμενική αρχή να πιστοποιεί κοπρανώδη ρύπανση στη θάλασσα με δειγματοληψίες 40 ημερών. Έχουμε τον ίδιο τον πρόεδρο να αποκαλύπτει ότι από τις 29 Ιανουαρίου ο εγκατεστημένος ανάδοχος είχε ενημερώσει εγγράφως για την υπερπλήρωση και ότι η ΔΕΥΑΡ γνώριζε πως το καλοκαίρι η μονάδα δεν θα επαρκούσε.
Φανταστείτε τώρα την ακροαματική διαδικασία. Η ΔΕΥΑΡ, ως μηνύτρια, θα υποστηρίζει ότι εθίγη από δηλώσεις που την εμφάνιζαν να μην τα καταφέρνει. Και η υπεράσπιση θα καταθέτει ως πειστήριο τη συνέντευξη Τύπου του ίδιου του προέδρου της, εκεί όπου δηλώνει ότι η μονάδα δεν επαρκεί, ότι το πρόβλημα είναι συχνό και ότι δεν αντιμετωπίζεται. Ως δεύτερο πειστήριο, το έγγραφο του Λιμεναρχείου με τις χημικές αναλύσεις.
Ως τρίτο, την έγγραφη ενημέρωση του αναδόχου από τον Ιανουάριο. Ο κατάλογος των μαρτύρων υπεράσπισης θα ανοίγει με τον ίδιο τον μηνυτή. Δικαστική πρωτοτυπία που δεν θα την ξεχνούσε κανείς: ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΡ ως ο κορυφαίος μάρτυρας υπεράσπισης όσων μήνυσε η ΔΕΥΑΡ.
Πόσο έξω από την αλήθεια έπεσαν, λοιπόν, οι δηλώσεις του κ. Χατζημάρκου ώστε να δικαιολογούν μήνυση; Το μόνο που θα πετύχαινε μια τέτοια μήνυση θα ήταν να μετατρέψει μια αίθουσα δικαστηρίου σε δεύτερη συνέντευξη Τύπου, με τη διαφορά ότι εκεί οι ερωτήσεις απαντώνται υποχρεωτικά και ενόρκως.
Υπάρχει και μια βαθύτερη διάσταση σε όλο αυτό, που ξεπερνάει την ειρωνεία. Διαμορφώνεται στο νησί ένα μοτίβο, μια μέθοδος. Η εφημερίδα δημοσιεύει εικόνα, απειλείται με μήνυση. Δημοσιογράφοι αναδεικνύουν τα ερωτήματα για τη διαδικασία της πρόσκλησης 4 εταιρειών αντί ανοιχτού διαγωνισμού, βαφτίζονται «ίσως κατευθυνόμενοι από συμφέροντα». Θεσμικά πρόσωπα κάνουν δηλώσεις για την κατάσταση, εξετάζεται η καταμήνυσή τους. Το κοινό χαρακτηριστικό είναι προφανές. Κανείς δεν απαντά στην ουσία. Όλοι απαντούν στον αγγελιοφόρο. Και όταν μια δημόσια αρχή αντιμετωπίζει συστηματικά την κριτική με δικογραφίες αντί για στοιχεία, δεν στέλνει μήνυμα ισχύος. Στέλνει μήνυμα ότι στοιχεία δεν έχει.

Η αρχή της αναλογικότητας κολυμπάει ανάσκελα

Η αρχή της αναλογικότητας είναι θεμελιώδης έννοια του δικαίου. Στη Ρόδο του 2026, πάντως, φαίνεται να κολυμπάει ανάσκελα κάπου ανοιχτά της Καλλιθέας, προσπαθώντας να αποφύγει ό,τι επιπλέει γύρω της.
Ας βάλουμε λοιπόν τα πράγματα σε μια ζυγαριά. Στον έναν δίσκο, μια φωτορεαλιστική εικόνα και κάποιες δηλώσεις που ενόχλησαν. Στον άλλο δίσκο, 34.000 κυβικά μέτρα λυμάτων ημερησίως σε μονάδα που χωράει 27.000, με τη διαφορά των 7.000 κυβικών να αναζητά καθημερινά διέξοδο, μια ομολογία ότι η υπέρβαση συμβαίνει «συχνά δυστυχώς», μια παραδοχή ότι το πρόβλημα «δεν αντιμετωπίζεται» κι ένα έγγραφο του λιμεναρχείου που πιστοποιεί κοπρανώδη μόλυνση στη θάλασσα όπου κολυμπούν ντόπιοι και επισκέπτες. Ποιος δίσκος βαραίνει; Ποιο από τα δύο βλέπει ο τουρίστας όταν βουτάει; Την εικόνα της εφημερίδας ή το αποτέλεσμα της «υψηλών προδιαγραφών» λειτουργίας; Ποιο από τα δύο θα αναφέρει στην κριτική του στο booking, τη φωτογραφία που είδε σε ροδίτικο σάιτ ή αυτό που τον ακολούθησε ως τα σκαλοπάτια της ξαπλώστρας;
Η ζημιά στην τουριστική εικόνα του νησιού δεν προκαλείται από όσους την περιγράφουν. Προκαλείται από όσους την παράγουν. Και όσο η θεσμική οργή στρέφεται αποκλειστικά προς τους πρώτους, ενώ οι δεύτεροι μοιράζουν στικάκια με φωτογραφίες και μιλούν «με περηφάνια», η τσίπα παραμένει σε καθεστώς εξαφάνισης. Όποιος τη βρει, παρακαλείται να την παραδώσει στο πλησιέστερο αντλιοστάσιο. Ελπίζοντας ότι εκείνο, τουλάχιστον, θα είναι στεγανό.
Οι κύβοι του Ρούμπικ και η ιδέα που χαρίζουμε αφιλοκερδώς
Και επειδή έφτασαν στα αυτιά μας και κάποιες αιχμές για τους κύβους του Ρούμπικ που μοιράστηκαν ως δώρο σε παιδιά, στο πλαίσιο εκδήλωσης για την περιβαλλοντική ευαισθησία, ας πούμε δυο λόγια και γι’ αυτό (χαιρετίσματα στον Γιάννη, παρεμπιπτόντως).
Ο κύβος του Ρούμπικ είναι εξαιρετικό παιχνίδι. Μαθαίνει στα παιδιά ότι με μέθοδο, υπομονή και σωστές κινήσεις, ακόμη και το πιο μπερδεμένο πρόβλημα λύνεται. Από αυτή την άποψη, ομολογουμένως, ως δώρο από φορείς της Ρόδου κουβαλάει μια τραγική ειρωνεία, αφού διδάσκει στα παιδιά ακριβώς αυτό που οι μεγάλοι, εδώ και χρόνια, αδυνατούν να εφαρμόσουν. Τα παιδιά θα λύσουν τον κύβο. Ο Βιολογικός θα περιμένει.
Επιτρέψτε μας, λοιπόν, μια πρόταση για την επόμενη δράση περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης, εντελώς δωρεάν και με εγγυημένο παιδαγωγικό αποτέλεσμα. Αντί για κύβους, εκδρομή των παιδιών με glass bottom boat πάνω από το Βόδι. Αν η θάλασσα έχει πράγματι καθαρίσει, όπως θα όφειλε με έναν «σύγχρονο, πλήρως λειτουργικό, υψηλών προδιαγραφών» Βιολογικό, η δράση θα έχει αυθεντικά εκπαιδευτικό χαρακτήρα, τα παιδιά θα δουν βυθό, ψάρια και ποσειδωνίες και όλοι θα χειροκροτήσουμε πρώτοι εμείς. Αν πάλι δεν έχει καθαρίσει, τα παιδιά θα πάρουν το πιο ειλικρινές μάθημα περιβαλλοντικής αγωγής που δόθηκε ποτέ στο νησί, με θέα από πρώτο χέρι στο τι ακριβώς σημαίνει «δεν αντιμετωπίζεται».
Άσε που θα κοστίσει και φθηνότερα από τους κύβους. Κερδίζουμε σε όλα τα σενάρια. Εκτός από ένα, αλλά αυτό το ξέρει καλύτερα η ΔΕΥΑΡ.

(πηγή Video: TV Kosmos – Καλπακίδης)

Το δίδαγμα
Στη Ρόδο του Ιουλίου 2026, μια ψηφιακή εικόνα θεωρείται απειλή για τον τουρισμό και επισύρει απειλές μηνύσεων. Οι δημοσιογράφοι που δημοσιεύουν έγγραφα αρμόδιων αρχών βαφτίζονται «ίσως κατευθυνόμενοι από συμφέροντα». Η καταγεγραμμένη κοπρανώδης ρύπανση στη θάλασσα θεωρείται, προφανώς, λεπτομέρεια της «υψηλών προδιαγραφών» λειτουργίας που δεν αγγίζει την τουριστική εικόνα κανενός.
Σε αυτό το νησί, η ευθύνη έχει γίνει το μόνο υγρό στοιχείο που δεν φτάνει ποτέ στη θάλασσα. Όλα τα υπόλοιπα, δυστυχώς, φτάνουν. Και αν κάποιος αναρωτιέται ακόμη ποιος έχασε την τσίπα του, η απάντηση δεν χρειάζεται λεξικό ούτε δικαστήριο.