Μηνύσεις για εικόνα ΑΙ, ασυλία για τα λύματα στο Βόδι

Η ανα­λο­γι­κό­τητα πνίγηκε στο Βόδι • Ο Δήμος Ρόδου προ­α­νήγ­γειλε μήνυση στην εφη­με­ρίδα για μια φωτο­ρε­α­λι­στική εικόνα που δήθεν έβλαψε την του­ρι­στική εικόνα του νησιού. Η ΔΕΥΑΡ κίνησε δικα­στι­κές ενέρ­γειες κατά του περι­φε­ρειάρχη Νοτίου Αιγαίου και του Σάκη Στάγκα για δηλώ­σεις τους • Την ίδια ώρα, το Κεντρικό Λιμε­ναρ­χείο κατα­γρά­φει με χημικές ανα­λύ­σεις κοπρα­νώδη ρύπανση στη θάλασσα του Βιο­λο­γι­κού και ο πρό­ε­δρος της ΔΕΥΑΡ ομο­λο­γεί δημόσια ότι το πρό­βλημα «δεν αντι­με­τω­πί­ζε­ται» • Για τα κόπρανα, καμία μήνυση. Ούτε καν ένας ψίθυρος.

Υπάρ­χουν στιγμές που η πραγ­μα­τι­κό­τητα γράφει μόνη της τη σάτιρα και ο σχο­λιο­γρά­φος απλώς κρατάει σημειώ­σεις. Η συνέ­ντευξη Τύπου του προ­έ­δρου της ΔΕΥΑΡ κ. Σωτήρη Βαγια­νού ήταν μία από αυτές. Γιατί εκεί, ανάμεσα σε φωτο­γρα­φίες ανα­βαθ­μι­σμέ­νων εγκα­τα­στά­σεων μοι­ρα­σμέ­νες σε στικάκι και σε δια­βε­βαιώ­σεις περί «υψηλών στάνταρ», ακού­στηκε και η φράση που θα έπρεπε να διδά­σκε­ται σε σεμι­νά­ρια επι­κοι­νω­νίας ως παρά­δειγμα προς αποφυγή: «Κάποιες μέρες, που είναι συχνές δυστυ­χώς, έχουμε περισ­σό­τερα λύματα από αυτά που χωράμε. Δεν αντι­με­τω­πί­ζε­ται».

Κρα­τή­στε τη φράση. Θα τη χρεια­στούμε πολλές φορές παρα­κάτω.

Η εικόνα που «έβλαψε» το νησί και τα κόπρανα που το τιμούν

Πριν από 2 εβδο­μά­δες, ο Δήμος Ρόδου ανα­κά­λυψε τον μεγα­λύ­τερο κίνδυνο για την του­ρι­στική εικόνα του νησιού. Δεν ήταν τα σκου­πί­δια, δεν ήταν τα έργα που δεν τελειώ­νουν, δεν ήταν καν ο Βιο­λο­γι­κός. Ήταν μια φωτο­ρε­α­λι­στική εικόνα σε δημο­σί­ευμα εφη­με­ρί­δας. Γι’ αυτήν κινη­το­ποι­ή­θηκε ο μηχα­νι­σμός, γι’ αυτήν συντά­χθηκε ανα­κοί­νωση, γι’ αυτήν απει­λή­θη­καν δικα­στι­κές ενέρ­γειες. Μια εικόνα, φτιαγ­μένη από υπο­λο­γι­στή, που απει­κό­νιζε αυτό που ο καθένας μπορεί να φωτο­γρα­φί­σει με το κινητό του σε δεκά­λε­πτη βόλτα στην πόλη.

Και τώρα η πραγ­μα­τι­κό­τητα, με το γνωστό μαύρο χιούμορ της, παρέ­δωσε το εξής: επίσημο έγγραφο του Κεντρι­κού Λιμε­ναρ­χείου Ρόδου, με δειγ­μα­το­λη­ψίες και χημικές ανα­λύ­σεις που εκτεί­νο­νται σε διά­στημα περίπου 40 ημερών, κατα­γρά­φει κοπρα­νώδη ρύπανση στη θαλάσ­σια περιοχή όπου κατα­λή­γει ο αγωγός του Βιο­λο­γι­κού. Όχι εικόνα τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης. Όχι «κακό­βουλο δημο­σί­ευμα». Χημεία. Δείγ­ματα. Αρμόδια αρχή. Κόπρανα στη θάλασσα της ναυαρ­χί­δας του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού, όπως αρέ­σκε­ται να την απο­κα­λεί ο ίδιος ο κ. Βαγια­νός.

Και εδώ γεν­νιέ­ται το ερώτημα που κανείς δεν φαί­νε­ται να έχει σκεφτεί στον Δήμο Ρόδου. Αν μια ψηφιακή εικόνα συνιστά βλάβη της του­ρι­στι­κής εικόνας του νησιού που δικαιο­λο­γεί μηνύ­σεις, τότε τι ακριβώς συνιστά η πραγ­μα­τική, εργα­στη­ριακά επι­βε­βαιω­μένη κοπρα­νώ­δης ρύπανση στη θάλασσα; Θα δούμε τη δημο­τική αρχή να στρέ­φε­ται κατά της ΔΕΥΑΡ και του προ­έ­δρου της για τη ζημιά που προ­κλή­θηκε στο νησί από τα λύματα που η μονάδα ομο­λο­γη­μένα δεν προ­λα­βαί­νει να επε­ξερ­γα­στεί; Πότε θα δια­βά­σουμε ανα­κοί­νωση του Δήμου που θα εκφρά­ζει την ίδια αγα­νά­κτηση για την πραγ­μα­τική ρύπανση με αυτήν που εξέ­φρασε για την ψηφιακή; Ή μήπως και για τα κόπρανα φταίνε οι δημο­σιο­γρά­φοι, εν προ­κει­μένω η Ρένα Παυλάκη και το Real Voice, που είχαν το θράσος να δια­βά­σουν ένα δημόσιο έγγραφο και να το δημο­σιεύ­σουν; Μήπως φταίνε και για την ομο­λο­γία του κ. Βαγια­νού; Μήπως του κρά­τη­σαν το χέρι και του υπα­γό­ρευ­σαν το «δεν αντι­με­τω­πί­ζε­ται»;

Οι μηνύ­σεις κατά Στάγκα και Χατζη­μάρ­κου: όταν το θύμα της ρύπαν­σης είναι ο ρυπαί­νων

Και ερχό­μα­στε στο πιο εκλεκτό κεφά­λαιο αυτής της ιστο­ρίας. Το ενδε­χό­μενο, που ακού­στηκε και καλ­λιερ­γή­θηκε, να κατα­μη­νυ­θεί από τη ΔΕΥΑΡ ο κ. Χατζη­μάρ­κος και η μήνυση που ήδη υπο­βλή­θηκε κατά του κ. Σάκη Στάγκα πρώην δημάρ­χου και μέλους του Δ.Σ. της ΔΕΥΑΡ για δηλώ­σεις τους.

Ας το πάρουμε με τη σειρά, γιατί αξίζει.

Έχουμε έναν οργα­νι­σμό του οποίου ο πρό­ε­δρος παρα­δέ­χε­ται δημόσια, με δικά του λόγια, μπροστά σε κάμερες και μαγνη­τό­φωνα, ότι η μονάδα του δέχεται 34.000 κυβικά μέτρα λυμάτων την ημέρα ενώ χωράει 27.000. Ότι η υπέρ­βαση συμ­βαί­νει «συχνά δυστυ­χώς». Ότι το πρό­βλημα «δεν αντι­με­τω­πί­ζε­ται». Έχουμε την αρμόδια λιμε­νική αρχή να πιστο­ποιεί κοπρα­νώδη ρύπανση στη θάλασσα με δειγ­μα­το­λη­ψίες 40 ημερών. Έχουμε τον ίδιο τον πρόεδρο να απο­κα­λύ­πτει ότι από τις 29 Ιανουα­ρίου ο εγκα­τε­στη­μέ­νος ανά­δο­χος είχε ενη­με­ρώ­σει εγγρά­φως για την υπερ­πλή­ρωση και ότι η ΔΕΥΑΡ γνώριζε πως το καλο­καίρι η μονάδα δεν θα επαρ­κούσε.

Φαντα­στείτε τώρα την ακρο­α­μα­τική δια­δι­κα­σία. Η ΔΕΥΑΡ, ως μηνύ­τρια, θα υπο­στη­ρί­ζει ότι εθίγη από δηλώ­σεις που την εμφά­νι­ζαν να μην τα κατα­φέρ­νει. Και η υπε­ρά­σπιση θα κατα­θέ­τει ως πει­στή­ριο τη συνέ­ντευξη Τύπου του ίδιου του προ­έ­δρου της, εκεί όπου δηλώνει ότι η μονάδα δεν επαρκεί, ότι το πρό­βλημα είναι συχνό και ότι δεν αντι­με­τω­πί­ζε­ται. Ως δεύτερο πει­στή­ριο, το έγγραφο του Λιμε­ναρ­χείου με τις χημικές ανα­λύ­σεις.

Ως τρίτο, την έγγραφη ενη­μέ­ρωση του ανα­δό­χου από τον Ιανουά­ριο. Ο κατά­λο­γος των μαρ­τύ­ρων υπε­ρά­σπι­σης θα ανοίγει με τον ίδιο τον μηνυτή. Δικα­στική πρω­το­τυ­πία που δεν θα την ξεχνούσε κανείς: ο πρό­ε­δρος της ΔΕΥΑΡ ως ο κορυ­φαίος μάρ­τυ­ρας υπε­ρά­σπι­σης όσων μήνυσε η ΔΕΥΑΡ.

Πόσο έξω από την αλήθεια έπεσαν, λοιπόν, οι δηλώ­σεις του κ. Χατζη­μάρ­κου ώστε να δικαιο­λο­γούν μήνυση; Το μόνο που θα πετύ­χαινε μια τέτοια μήνυση θα ήταν να μετα­τρέ­ψει μια αίθουσα δικα­στη­ρίου σε δεύτερη συνέ­ντευξη Τύπου, με τη διαφορά ότι εκεί οι ερω­τή­σεις απα­ντώ­νται υπο­χρε­ω­τικά και ενόρκως.

Υπάρχει και μια βαθύ­τερη διά­σταση σε όλο αυτό, που ξεπερ­νάει την ειρω­νεία. Δια­μορ­φώ­νε­ται στο νησί ένα μοτίβο, μια μέθοδος. Η εφη­με­ρίδα δημο­σιεύει εικόνα, απει­λεί­ται με μήνυση. Δημο­σιο­γρά­φοι ανα­δει­κνύ­ουν τα ερω­τή­ματα για τη δια­δι­κα­σία της πρό­σκλη­σης 4 εται­ρειών αντί ανοι­χτού δια­γω­νι­σμού, βαφτί­ζο­νται «ίσως κατευ­θυ­νό­με­νοι από συμ­φέ­ρο­ντα». Θεσμικά πρόσωπα κάνουν δηλώ­σεις για την κατά­σταση, εξε­τά­ζε­ται η κατα­μή­νυσή τους. Το κοινό χαρα­κτη­ρι­στικό είναι προ­φα­νές. Κανείς δεν απαντά στην ουσία. Όλοι απα­ντούν στον αγγε­λιο­φόρο. Και όταν μια δημόσια αρχή αντι­με­τω­πί­ζει συστη­μα­τικά την κριτική με δικο­γρα­φίες αντί για στοι­χεία, δεν στέλνει μήνυμα ισχύος. Στέλνει μήνυμα ότι στοι­χεία δεν έχει.

Η αρχή της ανα­λο­γι­κό­τη­τας κολυ­μπάει ανά­σκελα

Η αρχή της ανα­λο­γι­κό­τη­τας είναι θεμε­λιώ­δης έννοια του δικαίου. Στη Ρόδο του 2026, πάντως, φαί­νε­ται να κολυ­μπάει ανά­σκελα κάπου ανοιχτά της Καλ­λι­θέας, προ­σπα­θώ­ντας να απο­φύ­γει ό,τι επι­πλέει γύρω της.

Ας βάλουμε λοιπόν τα πράγ­ματα σε μια ζυγαριά. Στον έναν δίσκο, μια φωτο­ρε­α­λι­στική εικόνα και κάποιες δηλώ­σεις που ενό­χλη­σαν. Στον άλλο δίσκο, 34.000 κυβικά μέτρα λυμάτων ημε­ρη­σίως σε μονάδα που χωράει 27.000, με τη διαφορά των 7.000 κυβικών να αναζητά καθη­με­ρινά διέξοδο, μια ομο­λο­γία ότι η υπέρ­βαση συμ­βαί­νει «συχνά δυστυ­χώς», μια παρα­δοχή ότι το πρό­βλημα «δεν αντι­με­τω­πί­ζε­ται» κι ένα έγγραφο του λιμε­ναρ­χείου που πιστο­ποιεί κοπρα­νώδη μόλυνση στη θάλασσα όπου κολυ­μπούν ντόπιοι και επι­σκέ­πτες. Ποιος δίσκος βαραί­νει; Ποιο από τα δύο βλέπει ο του­ρί­στας όταν βουτάει; Την εικόνα της εφη­με­ρί­δας ή το απο­τέ­λε­σμα της «υψηλών προ­δια­γρα­φών» λει­τουρ­γίας; Ποιο από τα δύο θα ανα­φέ­ρει στην κριτική του στο booking, τη φωτο­γρα­φία που είδε σε ροδί­τικο σάιτ ή αυτό που τον ακο­λού­θησε ως τα σκα­λο­πά­τια της ξαπλώ­στρας;

Η ζημιά στην του­ρι­στική εικόνα του νησιού δεν προ­κα­λεί­ται από όσους την περι­γρά­φουν. Προ­κα­λεί­ται από όσους την παρά­γουν. Και όσο η θεσμική οργή στρέ­φε­ται απο­κλει­στικά προς τους πρώτους, ενώ οι δεύ­τε­ροι μοι­ρά­ζουν στι­κά­κια με φωτο­γρα­φίες και μιλούν «με περη­φά­νια», η τσίπα παρα­μέ­νει σε καθε­στώς εξα­φά­νι­σης. Όποιος τη βρει, παρα­κα­λεί­ται να την παρα­δώ­σει στο πλη­σιέ­στερο αντλιο­στά­σιο. Ελπί­ζο­ντας ότι εκείνο, του­λά­χι­στον, θα είναι στεγανό.

Οι κύβοι του Ρούμπικ και η ιδέα που χαρί­ζουμε αφι­λο­κερ­δώς

Και επειδή έφτασαν στα αυτιά μας και κάποιες αιχμές για τους κύβους του Ρούμπικ που μοι­ρά­στη­καν ως δώρο σε παιδιά, στο πλαίσιο εκδή­λω­σης για την περι­βαλ­λο­ντική ευαι­σθη­σία, ας πούμε δυο λόγια και γι’ αυτό (χαι­ρε­τί­σματα στον Γιάννη, παρε­μπι­πτό­ντως).

Ο κύβος του Ρούμπικ είναι εξαι­ρε­τικό παι­χνίδι. Μαθαί­νει στα παιδιά ότι με μέθοδο, υπομονή και σωστές κινή­σεις, ακόμη και το πιο μπερ­δε­μένο πρό­βλημα λύνεται. Από αυτή την άποψη, ομο­λο­γου­μέ­νως, ως δώρο από φορείς της Ρόδου κου­βα­λάει μια τραγική ειρω­νεία, αφού διδά­σκει στα παιδιά ακριβώς αυτό που οι μεγάλοι, εδώ και χρόνια, αδυ­να­τούν να εφαρ­μό­σουν. Τα παιδιά θα λύσουν τον κύβο. Ο Βιο­λο­γι­κός θα περι­μέ­νει.

Επι­τρέψτε μας, λοιπόν, μια πρόταση για την επόμενη δράση περι­βαλ­λο­ντι­κής ευαι­σθη­το­ποί­η­σης, εντελώς δωρεάν και με εγγυ­η­μένο παι­δα­γω­γικό απο­τέ­λε­σμα. Αντί για κύβους, εκδρομή των παιδιών με glass bottom boat πάνω από το Βόδι. Αν η θάλασσα έχει πράγ­ματι καθα­ρί­σει, όπως θα όφειλε με έναν «σύγ­χρονο, πλήρως λει­τουρ­γικό, υψηλών προ­δια­γρα­φών» Βιο­λο­γικό, η δράση θα έχει αυθε­ντικά εκπαι­δευ­τικό χαρα­κτήρα, τα παιδιά θα δουν βυθό, ψάρια και ποσει­δω­νίες και όλοι θα χει­ρο­κρο­τή­σουμε πρώτοι εμείς. Αν πάλι δεν έχει καθα­ρί­σει, τα παιδιά θα πάρουν το πιο ειλι­κρι­νές μάθημα περι­βαλ­λο­ντι­κής αγωγής που δόθηκε ποτέ στο νησί, με θέα από πρώτο χέρι στο τι ακριβώς σημαί­νει «δεν αντι­με­τω­πί­ζε­ται».

Άσε που θα κοστί­σει και φθη­νό­τερα από τους κύβους. Κερ­δί­ζουμε σε όλα τα σενάρια. Εκτός από ένα, αλλά αυτό το ξέρει καλύ­τερα η ΔΕΥΑΡ.

(πηγή Video: TV Kosmos – Καλ­πα­κί­δης)

Το δίδαγμα

Στη Ρόδο του Ιουλίου 2026, μια ψηφιακή εικόνα θεω­ρεί­ται απειλή για τον του­ρι­σμό και επι­σύ­ρει απειλές μηνύ­σεων. Οι δημο­σιο­γρά­φοι που δημο­σιεύ­ουν έγγραφα αρμό­διων αρχών βαφτί­ζο­νται «ίσως κατευ­θυ­νό­με­νοι από συμ­φέ­ρο­ντα». Η κατα­γε­γραμ­μένη κοπρα­νώ­δης ρύπανση στη θάλασσα θεω­ρεί­ται, προ­φα­νώς, λεπτο­μέ­ρεια της «υψηλών προ­δια­γρα­φών» λει­τουρ­γίας που δεν αγγίζει την του­ρι­στική εικόνα κανενός.

Σε αυτό το νησί, η ευθύνη έχει γίνει το μόνο υγρό στοι­χείο που δεν φτάνει ποτέ στη θάλασσα. Όλα τα υπό­λοιπα, δυστυ­χώς, φτάνουν. Και αν κάποιος ανα­ρω­τιέ­ται ακόμη ποιος έχασε την τσίπα του, η απά­ντηση δεν χρειά­ζε­ται λεξικό ούτε δικα­στή­ριο.