Από το πρόστιμο των 27.216€ σε δίκη ο Δήμος Νισύρου στο επίκεντρο για λύματα και ΧΥΤΑ

Μετά την απόφαση της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου για ανε­ξέ­λεγ­κτη δια­χεί­ριση λυμάτων στο Μαν­δράκι και έλλειψη αδειο­δό­τη­σης, η παρα­πο­μπή του δημάρ­χου στο Β Μονο­με­λές Εφετείο Δωδε­κα­νή­σου φέρνει στο προ­σκή­νιο δεύτερο μέτωπο ευθύνης για δρα­στη­ριό­τη­τες χωρίς άδεια και περι­βαλ­λο­ντική υπο­βάθ­μιση

Ο δημό­σιος διά­λο­γος στη Νίσυρο για τη δια­χεί­ριση κρί­σι­μων υπο­δο­μών δεν πρόλαβε να κοπάσει από την επιβολή του προ­στί­μου των 27.216€ στον Δήμο Νισύρου και ήδη ανοίγει ένα νέο κεφά­λαιο που βαθαί­νει το απο­τύ­πωμα της υπό­θε­σης.

Η διοι­κη­τική κύρωση που επι­βλή­θηκε πρό­σφατα για ανε­ξέ­λεγ­κτη δια­χεί­ριση λυμάτων και έλλειψη περι­βαλ­λο­ντι­κής αδειο­δό­τη­σης είχε προ­κα­λέ­σει έντονη πολι­τική και θεσμική ένταση, με τον δήμαρχο κ. Χρι­στοφή Κορω­ναίο να αντιδρά δημόσια μέσω ανα­κοί­νω­σης, εκφρά­ζο­ντας δια­μαρ­τυ­ρία με όλους τους τόνους.

Όμως, πλέον, πέρα από το διοι­κη­τικό σκέλος, ανα­δει­κνύ­ε­ται και η ποινική διά­σταση, καθώς ο δήμαρ­χος έχει παρα­πεμ­φθεί σε δίκη ενώπιον του Β’ Μονο­με­λούς Εφε­τείου Δωδε­κα­νή­σου στη Ρόδο.

Το πρό­στιμο των 27.216€ ως προ­οί­μιο μιας ευρύ­τε­ρης εικόνας

Η διοι­κη­τική απόφαση της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου για τα αστικά λύματα στο Μαν­δράκι, με ημε­ρο­μη­νία έκδοσης 20/01/2026 δεν εμφα­νί­στηκε ως μεμο­νω­μένο επει­σό­διο. Στη­ρί­ζε­ται, όπως προ­κύ­πτει από τα υπη­ρε­σιακά έγγραφα και την περι­γραφή της διοι­κη­τι­κής δια­δρο­μής, σε καταγ­γε­λίες, αυτο­ψίες, ελεγ­κτι­κές εκθέ­σεις και αλλη­λο­γρα­φία που εκτεί­νε­ται χρονικά από το 2022 έως το 2025.

Στον πυρήνα της από­φα­σης απο­δί­δο­νται 2 παρα­βά­σεις που χαρα­κτη­ρί­ζο­νται σημα­ντι­κές. Η πρώτη αφορά λει­τουρ­γία έργου ή δρα­στη­ριό­τη­τας δια­χεί­ρι­σης αστικών λυμάτων χωρίς περι­βαλ­λο­ντική αδειο­δό­τηση. Η δεύτερη αφορά υπο­βάθ­μιση του περι­βάλ­λο­ντος κατά την έννοια του πλαι­σίου του Ν. 1650/1986, καθώς κατα­γρά­φε­ται ανε­ξέ­λεγ­κτη δια­χεί­ριση με αυθαί­ρε­τες εγκα­τα­στά­σεις και αυθαί­ρετη διάθεση λυμάτων, με επι­βά­ρυνση στη δημόσια υγεία και στο περι­βάλ­λον.

Η διοι­κη­τική πράξη, ωστόσο, έχει και μια ακόμη ιδιαι­τε­ρό­τητα που βαραί­νει πολι­τικά, καθώς ξεκα­θα­ρί­ζε­ται ότι η κύρωση είναι ανε­ξάρ­τητη από οποιο­δή­ποτε πλάνο διορ­θω­τι­κών ενερ­γειών. Με άλλα λόγια, ακόμη και αν ο Δήμος δηλώσει ή δρο­μο­λο­γή­σει παρεμ­βά­σεις συμ­μόρ­φω­σης, η παρά­βαση, σύμφωνα με τη διοί­κηση, έχει ήδη τεκ­μη­ριω­θεί ως γεγονός που παράγει διοι­κη­τική συνέ­πεια.

Το χρονικό των ελέγχων που οδήγησε στην κύρωση

Η εικόνα που περι­γρά­φε­ται στην απόφαση παρα­πέ­μπει σε μια υπόθεση στα­δια­κής συσ­σώ­ρευ­σης ευρη­μά­των. Ανα­φέ­ρο­νται έγγραφα του Αστυ­νο­μι­κού Σταθμού Νισύρου για διε­ρεύ­νηση καταγ­γε­λιών πολιτών ήδη από 18/07/2022 και 25/07/2023, με αναφορά σε ρύπανση στην περιοχή του κτηρίου της ΔΕΗ. Κατα­γρά­φε­ται εντολή επι­θε­ώ­ρη­σης στις 13/09/2023 και αυτοψία στις 19/09/2023, ενώ ακο­λου­θεί προ­σω­ρινή έκθεση ελέγχου στις 13/10/2023 που δια­βι­βά­στηκε στον Δήμο στις 16/10/2023 με κλήση για υποβολή απόψεων.

Το 2024 μνη­μο­νεύ­ε­ται έγγραφο του Δήμου στις 25/01/2024 ως απά­ντηση σε καταγ­γε­λία για λει­τουρ­γία παρά­νο­μου βόθρου. Η πιο πρό­σφατη φάση ξεκινά με καταγ­γε­λία της 27/06/2025, εντολή επι­θε­ώ­ρη­σης στις 10/07/2025, επι­τό­πια αυτοψία στις 16/07/2025, συμπλη­ρω­μα­τική προ­σω­ρινή έκθεση στις 21/08/2025 και στη συνέ­χεια σημειώ­νε­ται άπρακτη παρέ­λευση προ­θε­σμίας υπο­βο­λής απόψεων. Το νήμα οδηγεί στην Πράξη Βεβαί­ω­σης Παρά­βα­σης με Πλάνο Διορ­θω­τι­κών Ενερ­γειών στις 11/12/2025, η οποία περι­λαμ­βά­νει εισή­γηση προ­στί­μου και δια­βι­βά­ζε­ται στον Δήμο στις 12/12/2025.

Η νέα υπόθεση που οδηγεί σε δίκη και αλλάζει το βάρος της συζή­τη­σης

Ενώ η δημόσια αντι­πα­ρά­θεση είχε εστια­στεί στο πρό­στιμο και στην πολι­τική δια­χεί­ριση της κύρωσης, η παρα­πο­μπή του δημάρ­χου σε δίκη έρχεται να μετα­φέ­ρει το κέντρο βάρους και στο ποινικό επίπεδο. Ο δήμαρ­χος κ. Χρι­στο­φής Κορω­ναίος, παρα­πέμ­φθηκε ενώπιον του Β’ Μονο­με­λούς Εφε­τείου Δωδε­κα­νή­σου, ιδιά­ζου­σας δωσι­δι­κίας, στη Ρόδο στις 11-03-2026.

Το κατη­γο­ρη­τή­ριο, όπως απο­τυ­πώ­νε­ται, αφορά άσκηση δρα­στη­ριό­τη­τας εντός του έτους 2023 χωρίς την απαι­τού­μενη άδεια, κατά παρά­βαση του Ν. 1650/1986 όπως έχει τρο­πο­ποι­η­θεί, με απο­τέ­λε­σμα την πρό­κληση υπο­βάθ­μι­σης του περι­βάλ­λο­ντος. Το κείμενο εξει­δι­κεύει ότι η υπο­βάθ­μιση αφορά στο σύνολο των φυσικών και ανθρω­πο­γε­νών παρα­γό­ντων που επη­ρε­ά­ζουν την οικο­λο­γική ισορ­ρο­πία, στην ποιό­τητα ζωής, στην υγεία των κατοί­κων, στην ιστο­ρική και πολι­τι­στική παρά­δοση και στις αισθη­τι­κές αξίες, ενώ επι­ση­μαί­νε­ται ότι ο δήμαρ­χος είχε ιδιαί­τερη νομική υπο­χρέ­ωση να απο­τρέ­ψει την εξέλιξη αυτή.

Στο πρώτο σκέλος της υπό­θε­σης περι­γρά­φε­ται η δια­χεί­ριση των αστικών λυμάτων του Μαν­δρα­κίου. Ανα­φέ­ρε­ται ότι τα λύματα συγκε­ντρώ­νο­νταν σε βυτίο που είχε τοπο­θε­τη­θεί από τον Δήμο στον χώρο του κτηρίου της ΔΕΗ, σε από­σταση περίπου 1 χλμ. από τον οικισμό Μαν­δράκι, και στη συνέ­χεια απο­μα­κρύ­νο­νταν με βυτιο­φόρο όχημα ή επι­χω­μα­τώ­νο­νταν εντός γηπέδου όπου βρι­σκό­ταν ο ΧΥΤΑ Νισύρου στη θέση Λινούρα. Η αιχμή εδώ, όπως τίθεται, είναι ότι όφειλε να έχει ληφθεί περι­βαλ­λο­ντική αδειο­δό­τηση για το έργο ή δρα­στη­ριό­τητα και ότι αυτό δεν έγινε.

Στο δεύτερο σκέλος περι­γρά­φε­ται η λει­τουρ­γία ΧΥΤΑ, για την οποία ανα­φέ­ρε­ται ότι όφειλε να ληφθεί περι­βαλ­λο­ντική αδειο­δό­τηση για υποδομή. Στο κείμενο γίνεται λόγος για λει­τουρ­γία που απο­δί­δε­ται ως χώρος ανε­ξέ­λεγ­κτης διά­θε­σης απορ­ριμ­μά­των, με επι­πτώ­σεις σε δημόσια υγεία και περι­βάλ­λον. Εντάσ­σε­ται επίσης ως κρίσιμο στοι­χείο το ό,τι, όπως ανα­φέ­ρε­ται, είχε οχληθεί επα­νει­λημ­μένα προς τούτο από κατοί­κους της περιο­χής.

Με αυτόν τον τρόπο η ποινική υπόθεση δεν περιο­ρί­ζε­ται σε τυπική παρά­λειψη αδειο­δό­τη­σης, αλλά περι­γρά­φε­ται ως αλλη­λου­χία ενερ­γειών και παρα­λεί­ψεων που παρή­γα­γαν, κατά την εισαγ­γε­λική απο­τύ­πωση, ουσια­στικό απο­τέ­λε­σμα υπο­βάθ­μι­σης του αστικού περι­βάλ­λο­ντος, με επί­δραση στην ποιό­τητα ζωής και στην υγεία των κατοί­κων.

Το κρίσιμο σημείο για την τοπική κοι­νω­νία και για τον θεσμό της αυτο­διοί­κη­σης είναι ότι πλέον συνυ­πάρ­χουν 2 παράλ­λη­λες γραμμές πίεσης. Από τη μία υπάρχει η διοι­κη­τική κύρωση των 27.216€ που πατά πάνω σε ακο­λου­θία ελέγχων και χαρα­κτη­ρί­ζει τις παρα­βά­σεις σημα­ντι­κές. Από την άλλη υπάρχει η ποινική δια­δι­κα­σία που απο­δί­δει ευθύνη σε πρόσωπο και μετα­φέ­ρει το πεδίο από την υπη­ρε­σιακή τεκ­μη­ρί­ωση στο ακρο­α­τή­ριο, με συγκε­κρι­μένη δικά­σιμο στις 11-03-2026 στη Ρόδο.

Η σύμ­πτωση των 2 αυτών εξε­λί­ξεων συμπυ­κνώ­νει μια ευρύ­τερη εικόνα: στη Νίσυρο τα ζητή­ματα περι­βαλ­λο­ντι­κής προ­στα­σίας δεν εμφα­νί­ζο­νται ως τεχνι­κές λεπτο­μέ­ρειες, αλλά ως πεδία όπου δια­σταυ­ρώ­νο­νται η δημόσια υγεία, η διοι­κη­τική συμ­μόρ­φωση, οι καταγ­γε­λίες πολιτών, οι αυτο­ψίες και τελικά η ποινική αξιο­λό­γηση των πράξεων και παρα­λεί­ψεων. Σε ένα μικρό νησί, όπου οι υπο­δο­μές δια­χεί­ρι­σης λυμάτων και απορ­ριμ­μά­των είναι καθο­ρι­στι­κές για την ποιό­τητα ζωής και για το του­ρι­στικό και κοι­νω­νικό απο­τύ­πωμα, η υπόθεση παίρνει ανα­πό­φευ­κτα χαρα­κτήρα δοκι­μα­σίας θεσμι­κής αξιο­πι­στίας.