Τζόναθαν Κωνσταντίνου: «Οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ θα κρίνουν τους συσχετισμούς»

• Ο πρόεδρος του Ελληνικού Παραρτήματος των Ρεπουμπλικανών (Republicans Overseas – Hellenic Chapter) αναλύει το πολιτικό τοπίο στις ΗΠΑ, τις θεσμικές ιδιαιτερότητες των ενδιάμεσων εκλογών, την οικονομική πολιτική Τραμπ, αλλά και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή

Καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες εισέρχονται στην τελική ευθεία για τις ενδιάμεσες εκλογές, η πολιτική αντιπαράθεση ανάμεσα σε Ρεπουμπλικανούς και Δημοκρατικούς οξύνεται. Σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη, ο πρόεδρος του Ελληνικού Παραρτήματος των Ρεπουμπλικανών, Τζόναθαν Κωνσταντίνου, αποσαφηνίζει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το αμερικανικό κοινοβουλευτικό σύστημα, εξηγεί τη σημασία της διατήρησης της πλειοψηφίας στα νομοθετικά σώματα και παρουσιάζει την πρόταση για την απόδοση οικονομικού μερίσματος 5.000 δολαρίων στους Αμερικανούς πολίτες. Παράλληλα, αναλύει τη γεωπολιτική στρατηγική της Ουάσινγκτον στη Μέση Ανατολή και σχολιάζει την ιδεολογική κρίση που, όπως υποστηρίζει, μαστίζει το Δημοκρατικό Κόμμα.
• Κύριε Κωνσταντίνου, βρισκόμαστε στον αστερισμό των ενδιάμεσων εκλογών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Πώς διαμορφώνεται το θεσμικό πλαίσιο και ποιος είναι ο χρονικός ορίζοντας της εκλογικής διαδικασίας;
Στην Αμερική ουσιαστικά έχουμε εκλογικές αναμετρήσεις κάθε δύο χρόνια. Όλα τα μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων τίθενται εκ νέου στην κρίση του εκλογικού σώματος. Αντίθετα, οι 100 γερουσιαστές -δύο από κάθε πολιτεία- εκλέγονται για εξαετή θητεία, η οποία όμως ανανεώνεται τμηματικά. Αυτό σημαίνει ότι στις παρούσες εκλογές θα αναμετρηθεί το ένα τρίτο του συνολικού αριθμού των γερουσιαστών.
Ο Πρόεδρος εκλέγεται κάθε τετραετία. Σήμερα βρισκόμαστε στα μέσα της προεδρικής θητείας του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος φυσικά δεν είναι υποψήφιος σε αυτή τη φάση, καθώς οι προεδρικές εκλογές διεξάγονται σε δύο χρόνια. Μάλιστα, η Βουλή ολοκλήρωσε τις τελευταίες της ψηφοφορίες και έκλεισε τις εργασίες της, προκειμένου οι βουλευτές, όπως και το ένα τρίτο των γερουσιαστών, να μεταβούν στις περιφέρειές τους για την προεκλογική τους εκστρατεία.
• Ποια είναι η ουσιαστική πολιτική σημασία αυτών των ενδιάμεσων εκλογών για τη διακυβέρνηση της χώρας και την Αμερικανική Διοίκηση;
Οι ενδιάμεσες εκλογές έχουν τη δύναμη να ανατρέψουν το πολιτικό σκηνικό και να αναδιατάξουν τις ισορροπίες. Αυτή τη στιγμή, το Ρεπουμπλικανικό κόμμα, διατηρεί τυπικά την πλειοψηφία και στα δύο νομοθετικά σώματα. Λέω «τυπικά», διότι στην Αμερική οι βουλευτές και οι γερουσιαστές δεν είναι δέσμιοι του Πρόεδρου ή της κομματικής γραμμής. Ψηφίζουν πραγματικά κατά συνείδηση.
Συνεπώς, δεν μπορούμε να μιλάμε για μια απόλυτη πλειοψηφία, καθώς υπάρχουν ορισμένοι κατ’ όνομα Ρεπουμπλικανοί που συστηματικά καταψηφίζουν τις πρωτοβουλίες του Προέδρου Τραμπ για προσωπικούς ή ιδεολογικούς λόγους. Δεν συμφωνούσαν ποτέ μαζί του και ουσιαστικά δεν ενστερνίζονται τις αρχές της παράταξης.
• Πώς εξηγείται το φαινόμενο να υπάρχουν υποψήφιοι που αποκλίνουν τόσο πολύ από την επίσημη γραμμή του κόμματος;
Τα κόμματα στην Αμερική δεν λειτουργούν με τη δομή και τη γραφειοκρατία που γνωρίζουμε στην Ελλάδα. Το ίδιο ισχύει και για τις υποψηφιότητες, οι οποίες βασίζονται σε υπεύθυνη δήλωση του ίδιου του υποψηφίου.
Για παράδειγμα, στη Βόρεια Καρολίνα, σε μια αμιγώς δημοκρατική περιφέρεια όπου δεν υπήρχε κανένα ενδιαφέρον από Ρεπουμπλικανούς να διεκδικήσουν την έδρα, εμφανίστηκε ένας υποψήφιος ο οποίος δηλώνει τρανς και μουσουλμάνος. Επειδή είδε ότι η έδρα ήταν κενή από πλευράς Ρεπουμπλικανών, δήλωσε συμμετοχή, έτρεξε μόνος του στις προκριματικές εκλογές και πέρασε τη διαδικασία. Έτσι, εμφανίζεται σήμερα ως υποψήφιος των Ρεπουμπλικανών αποκλειστικά και μόνο βάσει της δικής του δήλωσης. Αυτό αποδεικνύει την ιδιαιτερότητα του αμερικανικού συστήματος.
• Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει θέσει ψηλά στην ατζέντα το μέτρο της καταβολής 5.000 δολαρίων στους πολίτες. Πρόκειται για προεκλογική εξαγγελία ή για εφαρμόσιμο οικονομικό σχέδιο;
Πρόκειται για επιστροφή μερίσματος. Η αμερικανική οικονομία καταγράφει αυτή τη στιγμή εντυπωσιακή ανάπτυξη, εν μέρει λόγω της πολιτικής των εισαγωγικών δασμών, με αποτέλεσμα τη δημιουργία σημαντικού δημοσιονομικού πλεονάσματος.
Ο Πρόεδρος Τραμπ δεσμεύτηκε ότι, εφόσον διατηρήσουμε την πλειοψηφία και στα δύο σώματα, το ποσό των 5.000 δολαρίων θα επιστραφεί ως μέρισμα σε κάθε ενήλικα Αμερικανό πολίτη. Αν και η ακριβής διαδικασία καταβολής δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, εκτιμώ ότι θα ακολουθηθεί ένα μοντέλο ανάλογο με εκείνο των οικονομικών ενισχύσεων της περιόδου της πανδημίας το 2020.
Τότε, ως Ελληνικό Παράρτημα των Ρεπουμπλικανών, διαχειριστήκαμε αυτή τη διαδικασία στην Ελλάδα, καθώς η Πρεσβεία δεν ενεπλάκη, και διαθέτουμε μεγάλη τεχνογνωσία στο να συνδράμουμε τους δικαιούχους. Οι τελικές λεπτομέρειες θα ανακοινωθούν μόλις συγκροτηθεί το νέο Κογκρέσο, καθώς για να ισχύσει το μέτρο απαιτείται έγκριση και από τα δύο σώματα, με αυξημένη πλειοψηφία 60% στη Γερουσία.
• Στο μέτωπο της εξωτερικής πολιτικής, ποια είναι η στρατηγική των ΗΠΑ όσον αφορά στην ένταση στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα στο Ιράν;
Κοιτάξτε, η Αμερική δεν επιθυμεί περαιτέρω εμπλοκή αυτή τη στιγμή και διατηρεί στάση παρατηρητή. Ο λόγος είναι ότι οι ίδιες οι χώρες της περιοχής οφείλουν να αναλάβουν τις ευθύνες που τους αναλογούν. Για παράδειγμα, η Σαουδική Αραβία ζήτησε από τις ΗΠΑ να επιλύσουν το πρόβλημα των ανταρτών Χούθι, το οποίο αποτελεί δικό της περιφερειακό ζήτημα.
Η Αμερική δεν έχει καμία διάθεση να εκτελεί χρέη «χωροφύλακα της υφηλίου». Τα τοπικά προβλήματα πρέπει να λύνονται από τους άμεσα ενδιαφερόμενους. Εμείς παρεμβαίνουμε μόνο σε θέματα παγκόσμιας εμβέλειας. Ο πρωταρχικός μας στόχος, που ήταν να εμποδίσουμε το Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, έχει επιτευχθεί.
Όσον αφορά στη ροή του πετρελαίου, η Αμερική είναι πλέον αυτάρκης και παράγει το 58% της παγκόσμιας παραγωγής, αποκομίζοντας σημαντικά οικονομικά οφέλη που επιστρέφουν στην τσέπη του Αμερικανού πολίτη.
• Πώς αποτυπώνεται αυτή η εικόνα στους συσχετισμούς δυνάμεων μεταξύ των δύο μεγάλων κομμάτων στις ΗΠΑ;
Τα ποσοστά μας εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών καταγράφουν σημαντική άνοδο, την ώρα που το Δημοκρατικό Κόμμα βρίσκεται σε κατάσταση κατακερματισμού. Παρατηρείται μια έντονη εσωτερική διαμάχη ανάμεσα στην ακραία πτέρυγα των Democratic Socialists of America (DSA), τις μουσουλμανικές ομάδες και τους παραδοσιακούς Δημοκρατικούς.
Ο μέσος κεντρώος ή κεντροαριστερός Δημοκρατικός ψηφοφόρος αισθάνεται εγκλωβισμένος όταν βλέπει στελέχη του κόμματός του να προωθούν ακραίες ατζέντες, να αμφισβητούν την ατομική ιδιοκτησία ή να ανέχονται φονταμενταλιστικές αντιλήψεις. Αυτή η κρίση ταυτότητας και ηγεσίας στους Δημοκρατικούς θα αποτυπωθεί ξεκάθαρα στην κάλπη.
• Πότε ολοκληρώνεται η εκλογική διαδικασία και τι πρέπει να γνωρίζουν οι Αμερικανοί πολίτες που διαμένουν στην Ελλάδα ή Ελληνοαμερικανοί που έχουν δικαίωμα ψήφου;
Η 5η Νοεμβρίου είναι η θεσμοθετημένη ημέρα των εκλογών, όμως η ψηφοφορία έχει ουσιαστικά ξεκινήσει μέσω της επιστολικής ψήφου. Τα ψηφοδέλτια θα αρχίσουν να αποστέλλονται μέσα στις επόμενες εβδομάδες.
Δράττομαι της ευκαιρίας να υπενθυμίσω σε όλους τους Αμερικανούς πολίτες που ζουν στην Ελλάδα και έχουν δικαίωμα ψήφου, ότι προλαβαίνουν ακόμα και αυτή την ύστατη στιγμή να υποβάλουν ηλεκτρονικά την αίτησή τους, ώστε να παραλάβουν το ψηφοδέλτιό τους στον τόπο κατοικίας τους.