Προτάσεις – φωτιά από τις τράπεζες σε όσους δεν πληρώνουν τα δάνειά τους

Αισιο­δο­ξία επι­κρα­τεί στις διοι­κή­σεις των τρα­πε­ζών για την επιτυχή ανα­διάρ­θρωση μεγάλου μέρους των κόκ­κι­νων στε­γα­στι­κών δανείων, μετά το πρώτο τρίμηνο λει­τουρ­γίας των πλει­στη­ρια­σμών.

Κι αυτό διότι μετά από πολλά χρόνια βλέπουν μία σαφή βελ­τί­ωση της συναλ­λα­κτι­κής κουλ­τού­ρας των δανειο­λη­πτών, υπό το φόβο της απώ­λειας της ακί­νη­της περιου­σίας τους.

Μόνο τυχαία δεν είναι η εντυ­πω­σιακή αύξηση του αριθμού των ρυθ­μί­σεων κατά του­λά­χι­στον 20% μετά την έναρξη των ηλε­κτρο­νι­κών πλει­στη­ρια­σμών, με πρω­το­βου­λία μάλιστα στις περισ­σό­τε­ρες περι­πτώ­σεις των ίδιων των οφει­λε­τών, οι οποίοι αντι­με­τω­πί­ζουν ουσια­στικά για πρώτη φορά από το 2008, τον κίνδυνο να χάσουν το ακίνητό τους.

Το γεγονός ότι τα δάνεια στη στε­γα­στική πίστη καλύ­πτο­νται από τα ακίνητα που έχουν χρη­μα­το­δο­τη­θεί, αυξάνει σημα­ντικά τη δια­πραγ­μα­τευ­τική δύναμη των πιστω­τών.

Με την απειλή είτε του πλει­στη­ρια­σμού τους ή της πώλησης του χρέους σε τρίτους, οι αρμό­διες διευ­θύν­σεις των τρα­πε­ζών, θεωρούν ότι τα περι­θώ­ρια για ένα συμ­βι­βα­σμό με τον πελάτη είναι σημα­ντικά, εφόσον φυσικά τον ενδια­φέ­ρει η δια­τή­ρηση της ενε­χυ­ρια­σμέ­νης περιου­σίας του.

Τρα­πε­ζικά στελέχη εκτι­μούν ότι η τάση αυτή θα ενι­σχύ­ε­ται όσο περνούν οι μήνες και αυξά­νε­ται ο αριθμός των εκποι­ή­σεων μέσω της ηλε­κτρο­νι­κής πλατ­φόρ­μας των συμ­βο­λαιο­γρά­φων.

Σημειώ­νε­ται ότι ο σχε­δια­σμός των τρα­πε­ζών προ­βλέ­πει την πραγ­μα­το­ποί­ηση 8.500 πλει­στη­ρια­σμών έως και το τέλος του 2018, αριθμός που αυξά­νε­ται στις 25.000 την ερχό­μενη χρονιά.

Παράλ­ληλα, σχε­διά­ζε­ται η πώληση δανείων ονο­μα­στι­κής αξίας άνω των 10 δισ. ευρώ το ίδιο διά­στημα.

Μόνο με αυτούς τους ρυθμούς ενερ­γη­τι­κής δια­χεί­ρι­σης τα πιστω­τικά ιδρύ­ματα έχουν ελπίδες να πιάσουν τους φιλό­δο­ξους στόχους που έχουν συμ­φω­νή­σει με τις ευρω­παϊ­κές επο­πτι­κές αρχές και προ­βλέ­πουν την απο­κλι­μά­κωση του όγκου των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων κατά 31 δισ. ευρώ έως και το τέλος του 2019.

Οι προ­τά­σεις των τρα­πε­ζών

Σε κάθε περί­πτωση, οι τρά­πε­ζες δεν επι­διώ­κουν να γίνουν δια­χει­ρι­στές ακι­νή­των, αλλά στο­χεύ­ουν να «θερα­πεύ­σουν» όσο το δυνατόν περισ­σό­τερα από τα δάνεια που είναι σήμερα προ­βλη­μα­τικά.

Στο πλαίσιο αυτό, έχουν σχε­διά­σει ακόμη πιο επι­θε­τι­κές ρυθ­μί­σεις. Ανα­λυ­τι­κό­τερα, οι λύσεις που προ­σφέ­ρουν δια­κρί­νο­νται σε δύο γενικές κατη­γο­ρίες:

1) Ρύθμιση της οφειλής. Ανα­προ­σαρ­μό­ζο­νται οι αρχικοί όροι του δανείου με στόχο τη μείωση της μηνιαίας δόσης σε λογικά, για τα οικο­νο­μικά δεδο­μένα του πελάτη τους, επίπεδα. Αυτό επι­τυγ­χά­νε­ται με τους ακό­λου­θους τρόπους:

– Δια­χω­ρι­σμός δανείου. Η οφειλή δια­χω­ρί­ζε­ται σε δύο μέρη, σε αυτήν που αντι­στοι­χεί στην εμπο­ρική αξία του ακι­νή­του, η οποία εξυ­πη­ρε­τεί­ται κανο­νικά, και σε αυτήν που «παγώνει» για ένα διά­στημα, το οποίο μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 15 έτη.

Σε αυτές τις περι­πτώ­σεις, η τράπεζα μπορεί να προ­σφέ­ρει στον δανειο­λή­πτη κίνητρο συνέ­πειας, δίνο­ντάς του τη δυνα­τό­τητα να «σβήσει» στα­διακά την «παγω­μένη» οφειλή, εφόσον απο­πλη­ρώ­νει κανο­νικά τις δόσεις που αφορούν το «ζωντανό» κομμάτι του δανείου.

– Επι­μή­κυνση διάρ­κειας δανείου. Ο χρόνος μέχρι την πλήρη απο­πλη­ρωμή του δανείου, ανάλογα με την ηλικία του δανειο­λή­πτη, επι­μη­κύ­νε­ται και μπορεί να φτάσει έως και τα 40 χρόνια. Με τον τρόπο αυτόν μειώ­νε­ται σημα­ντικά και μόνιμα η μηνιαία δόση.

– Μείωση επι­το­κίου. Το ετήσιο κόστος εξυ­πη­ρέ­τη­σης του δανείου μειώ­νε­ται με αυτόν τον τρόπο, ενώ ανα­προ­σαρ­μό­ζε­ται σε χαμη­λό­τερα επίπεδα και η μηνιαία δόση. Με βάση τα τελευ­ταία στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, το μέσο επι­τό­κιο στα στε­γα­στικά δάνεια έχει υπο­χω­ρή­σει στα επίπεδα του 2,30%, χαμη­λό­τερα κατά 50 μονάδες βάσης σε σχέση με πριν από δύο χρόνια, ως απο­τέ­λε­σμα των ρυθ­μί­σεων που προ­ω­θούν οι τρά­πε­ζες.

– Συν­δυα­σμός επι­μή­κυν­σης και μείωσης επι­το­κίου. Οι δύο παρα­πάνω λύσεις εφαρ­μό­ζο­νται και συν­δυα­στικά, εξα­σφα­λί­ζο­ντας τη μείωση της μηνιαίας δόσης, με περιο­ρι­σμό των τόκων που κατα­βάλ­λει ο δανειο­λή­πτης.

– Πληρωμή μέρους της δόσης. Για ένα διά­στημα από 2 έως και 15 χρόνια ο δανειο­λή­πτης κατα­βάλ­λει μέρος της δόσης, η οποία μπορεί να περι­λαμ­βά­νει τόκους ή και κεφά­λαιο. Πιο βρα­χυ­πρό­θε­σμοι δια­κα­νο­νι­σμοί γίνο­νται όταν εκτι­μά­ται πως η οικο­νο­μική κατά­σταση του πελάτη θα ανα­κάμ­ψει μετά την περίοδο χάριτος που του χορη­γεί­ται.

Για μεγα­λύ­τε­ρες διάρ­κειες, ένα μέρος του δανείου δεν απο­πλη­ρώ­νε­ται, χωρίς την επι­βά­ρυνση του οφει­λέτη με τόκους. Εάν υπάρξει συνέ­πεια στη ρύθμιση που θα συμ­φω­νη­θεί, η τράπεζα μπορεί να προ­χω­ρή­σει σε κούρεμα του δανείου.

2) Ορι­στική διευ­θέ­τηση δανείου. Με τις λύσεις ορι­στι­κής διευ­θέ­τη­σης που έχουν σχε­διά­σει οι τρά­πε­ζες, είναι δυνατή η απαλ­λαγή του δανειο­λή­πτη από το χρέος. Αυτό επι­τυγ­χά­νε­ται με τους ακό­λου­θους τρόπους:

– Εθε­λο­ντική παρά­δοση ακι­νή­του. Ο δανειο­λή­πτης παρα­δί­δει το ακίνητο και η τράπεζα του χαρίζει έως και το 100% του χρέους.

Η τελική λύση εξαρ­τά­ται από τη σχέση εμπο­ρι­κής αξίας του ακι­νή­του και του ανε­ξό­φλη­του υπο­λοί­που, την οικο­νο­μική κατά­σταση του οφει­λέτη, αλλά και τα ποσά που έχει κατα­βά­λει έως σήμερα. Αν το κούρεμα δεν φτάσει στο 100%, ο πελάτης πλη­ρώ­νει σε μηνιαίες δόσεις ένα μικρό μέρος της οφειλής.

– Μίσθωση ακι­νή­του. Προ­τεί­νε­ται στον πελάτη να ανταλ­λά­ξει το σπίτι του με το σύνολο του χρέους και να συνε­χί­σει να μένει σε αυτό πλη­ρώ­νο­ντας ενοίκιο στην τράπεζα. Με τον τρόπο αυτόν δεν ανα­τρέ­πε­ται η ζωή του, καθώς δεν είναι ανα­γκα­σμέ­νος να μετα­κο­μί­σει.

Από το 2017 οι τρά­πε­ζες έχουν αυξήσει σημα­ντικά τις προ­τά­σεις τους προς δανειο­λή­πτες για «κούρεμα» μέρους της οφειλής, ειδικά στις περι­πτώ­σεις όπου το χρέος υπερ­βαί­νει σημα­ντικά την εμπο­ρική αξία του ακι­νή­του. Αυτές μπορεί να περι­λαμ­βά­νουν τα εξής:

– Ανταλ­λαγή ακι­νή­του με μικρό­τερο. Ο δανειο­λή­πτης ανταλ­λάσ­σει το ακίνητο που χρη­μα­το­δό­τησε η τράπεζα με ένα μικρό­τε­ρης επι­φά­νειας και αξίας, ώστε να αντα­πο­κρί­νε­ται στη νέα του εισο­δη­μα­τική κατά­σταση.

Με τον τρόπο αυτόν η οφειλή του «κου­ρεύ­ε­ται» σημα­ντικά, κατά το ύψος της δια­φο­ράς μεταξύ της εμπο­ρι­κής αξίας του νέου ακι­νή­του και του αρχικού δανεια­κού υπο­λοί­που.