Παύση εκτέλεσης ποινής: Ο Αρειος Πάγος ανέτρεψε απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ρόδου

• Η υπ’ αριθμ. 424/2025 απόφαση του Ε’ Ποι­νι­κού Τμή­μα­τος κάνει δεκτές τις αντιρ­ρή­σεις του αναι­ρε­σεί­ο­ντος

Η απόφαση υπ’ αριθμ. 424/2025 του Αρείου Πάγου απο­τε­λεί σημείο ανα­φο­ράς στη νομο­λο­γία για την ανα­γνώ­ριση και εκτέ­λεση αλλο­δα­πών ποι­νι­κών απο­φά­σεων.

Το Ε’ Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου έκανε δεκτή την αίτηση αναί­ρε­σης που είχε κατα­θέ­σει ένας 53χρονος υπήκοος Αλβα­νίας, αναι­ρώ­ντας την υπ’ αριθμ. 224/2024 απόφαση του Τρι­με­λούς Πλημ­με­λειο­δι­κείου Ρόδου, η οποία είχε δια­τά­ξει την εκτέ­λεση ποινής φυλά­κι­σης τριών ετών και έξι μηνών στην Ελλάδα, βάσει κατα­δι­κα­στι­κής από­φα­σης που είχε εκδοθεί στην Αλβανία.

Η υπόθεση ξεκί­νησε όταν, με απόφαση του Πρω­το­δι­κείου της Δικα­στι­κής Περι­φέ­ρειας των Αγίων Σαράντα στις 19 Μαρτίου 2018 (απόφαση υπ’ αριθμ. 23-2018-424/49), επι­κυ­ρω­θείσα από το Εφετείο Αργυ­ρο­κά­στρου στις 8 Μαΐου 2018 (απόφαση υπ’ αριθμ. 20-2018-403/59), επι­βλή­θηκε στον κατα­δι­κα­σθέ­ντα ποινή φυλά­κι­σης τριών ετών και έξι μηνών. Το ελλη­νικό κράτος ανα­γνώ­ρισε την εκτέ­λεση αυτής της από­φα­σης μέσω της υπ’ αριθμ. 4/2023 διά­τα­ξης του Εισαγ­γε­λέα Πρω­το­δι­κών Θεσπρω­τίας, η οποία έκρινε ότι η κατα­δι­κα­στική απόφαση της Αλβα­νίας μπο­ρούσε να εκτε­λε­στεί στην Ελλάδα.

Ωστόσο, ο κατα­δι­κα­σθείς προ­σέ­φυγε κατά της εκτέ­λε­σης της ποινής, επι­κα­λού­με­νος ότι είχε ήδη παρα­γρα­φεί με βάση το αλβα­νικό δίκαιο, το οποίο προ­βλέ­πει ότι ποινές φυλά­κι­σης έως πέντε ετών δεν εκτε­λού­νται εάν έχουν παρέλ­θει πέντε χρόνια από την ημε­ρο­μη­νία κατά την οποία η απόφαση κατέστη αμε­τά­κλητη.

Ο κατα­δι­κα­σθείς υπέβαλε αίτηση ανά­κλη­σης της εκτέ­λε­σης της ποινής του στις 14 Ιουλίου 2023, η οποία απορ­ρί­φθηκε από την Αντει­σαγ­γε­λέα Πρω­το­δι­κών Ηγου­με­νί­τσας με το σκε­πτικό ότι ο χρόνος παρα­γρα­φής δεν είχε παρέλ­θει ακόμη. Στη συνέ­χεια, προ­σέ­φυγε εκ νέου στις 25 Ιανουα­ρίου 2024, κατα­θέ­το­ντας αντιρ­ρή­σεις κατά της εκτέ­λε­σης της ποινής, οι οποίες επίσης απορ­ρί­φθη­καν από την Εισαγ­γε­λία Θεσπρω­τίας.

Η δικα­στική του περι­πέ­τεια συνε­χί­στηκε στο Τρι­με­λές Πλημ­με­λειο­δι­κείο Ρόδου, το οποίο με την απόφαση 224/2024 επι­βε­βαί­ωσε την εκτέ­λεση της ποινής, απορ­ρί­πτο­ντας τον ισχυ­ρι­σμό της παρα­γρα­φής.

Ωστόσο, ο αναι­ρε­σείων δεν στα­μά­τησε τη νομική του μάχη και προ­σέ­φυγε στον Άρειο Πάγο, ο οποίος τελικά δικαί­ωσε τους ισχυ­ρι­σμούς του, αναι­ρώ­ντας την απόφαση του Πλημ­με­λειο­δι­κείου Ρόδου.

Το Ε’ Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου, εξε­τά­ζο­ντας την υπόθεση, έκρινε ότι η ποινή είχε ήδη παρα­γρα­φεί κατά τον χρόνο σύλ­λη­ψης του αναι­ρε­σεί­ο­ντος στην Ελλάδα. Συγκε­κρι­μένα, η απόφαση κατέστη αμε­τά­κλητη στις 5 Αυγού­στου 2018, πράγμα που σημαί­νει ότι η πεντα­ε­τής περί­ο­δος παρα­γρα­φής είχε λήξει στις 5 Αυγού­στου 2023. Επο­μέ­νως, η εκτέ­λεση της ποινής που δια­τά­χθηκε μετα­γε­νέ­στερα ήταν νομικά αβάσιμη.

Ο Άρειος Πάγος έκρινε ότι η απόφαση του Τρι­με­λούς Πλημ­με­λειο­δι­κείου Ρόδου εσφαλ­μένα υπέθεσε ότι η εκτέ­λεση της ποινής είχε ξεκι­νή­σει με την έκδοση της εισαγ­γε­λι­κής διά­τα­ξης και όχι από τη στιγμή της πραγ­μα­τι­κής σύλ­λη­ψης του κατα­δι­κα­σθέ­ντος. Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα, η σύλληψη πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στις 21 Ιανουα­ρίου 2024, αρκε­τούς μήνες μετά την παρα­γραφή της ποινής.

Η απόφαση του Αρείου Πάγου στη­ρί­χθηκε στις ακό­λου­θες νομικές βάσεις:

Παρα­γραφή ποινής κατά το αλβα­νικό δίκαιο: Σύμφωνα με το άρθρο 68 του Αλβα­νι­κού Ποι­νι­κού Κώδικα, η εκτέ­λεση ποινής φυλά­κι­σης έως πέντε ετών παρα­γρά­φε­ται μετά από πέντε χρόνια από το αμε­τά­κλητο της από­φα­σης.

Διεθνής σύμβαση Ελλάδας-Αλβανίας: Ο Ν. 2313/1995, που αφορά στην αμοι­βαία εκτέ­λεση δικα­στι­κών απο­φά­σεων, ορίζει ότι η μετα­φορά εκτέ­λε­σης δεν λαμ­βά­νει χώρα αν η ποινή έχει παρα­γρα­φεί σε μία από τις δύο χώρες.

Λάθος υπαγωγή των πραγ­μα­τι­κών περι­στα­τι­κών: Το Πλημ­με­λειο­δι­κείο Ρόδου εσφαλ­μένα θεώρησε ότι η παρα­γραφή δεν είχε συντε­λε­στεί επειδή δεν υπο­λό­γισε σωστά την ημε­ρο­μη­νία έναρξης της εκτέ­λε­σης της ποινής.

Η απόφαση του Αρείου Πάγου απο­τε­λεί σημα­ντικό προη­γού­μενο για παρό­μοιες υπο­θέ­σεις που αφορούν την ανα­γνώ­ριση και εκτέ­λεση αλλο­δα­πών ποι­νι­κών απο­φά­σεων στην Ελλάδα.

Το κύριο ζήτημα που ανα­δεί­χθηκε είναι ότι η παρα­γραφή μιας ποινής απο­τε­λεί ουσια­στικό στοι­χείο του ποι­νι­κού δικαίου και πρέπει να εξε­τά­ζε­ται αυτε­παγ­γέλ­τως από τα ελλη­νικά δικα­στή­ρια πριν την εκτέ­λεση αλλο­δα­πών απο­φά­σεων.

Tην υπόθεση χει­ρί­στηκε ο δικη­γό­ρος κ. Δημή­τρης Βερ­βέ­ρης.