Η ολοκληρωμένη πρόταση της Αυτοδιοίκησης για την διαχείριση των υδάτινων πόρων

Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ) , σύμφωνα με το απο­κλει­στικό ρεπορ­τάζ του in κατέ­θεσε ολο­κλη­ρω­μέ­νες και καλά τεκ­μη­ριω­μέ­νες προ­τά­σεις για τη μεταρ­ρύθ­μιση του τομέα ύδρευ­σης και απο­χέ­τευ­σης και παράλ­ληλα επι­ση­μαί­νει την ανάγκη για μια «ολι­στική» προ­σέγ­γιση του κρί­σι­μου αυτού Εθνικού ζητή­μα­τος.

Η πρόταση στο­χεύει στην ψηφιακή πολυ­ε­πί­πεδη δια­κυ­βέρ­νηση της δημό­σιας πολι­τι­κής δια­χεί­ρι­σης του υδά­τι­νου δυνα­μι­κού και τη δια­τή­ρηση των Δημο­τι­κών Επι­χει­ρή­σεων Ύδρευ­σης και Απο­χέ­τευ­σης (ΔΕΥΑ), χωρίς υπο­χρε­ω­τική συγ­χώ­νευση αλλά με δυνα­τό­τητα εθε­λο­ντι­κής συνέ­νω­σης.

Κρίσιμο στοι­χείο της πρό­τα­σης απο­τε­λεί η ενί­σχυση των μικρών ΔΕΥΑ και των δημο­τι­κών υπη­ρε­σιών μέσω δια­δη­μο­τι­κής συνερ­γα­σίας. Όπως ανα­φέ­ρει η πρόταση, η επι­τυ­χία της μεταρ­ρύθ­μι­σης εξαρ­τά­ται από ένα τριετές πρό­γραμμα εφαρ­μο­γής, που περι­λαμ­βά­νει φάσεις προ­ε­τοι­μα­σίας και εφαρ­μο­γής, με έμφαση στην αξιο­λό­γηση της τρέ­χου­σας κατά­στα­σης και στην κάλυψη αναγκών σε πόρους, προ­σω­πικό και τεχνο­λο­γία.

Η πρόταση υπο­γραμ­μί­ζει τη σημασία της χρη­μα­το­δό­τη­σης από πόρους των παρόχων και ευρω­παϊκά προ­γράμ­ματα, ενώ γίνεται ιδιαί­τερη μνεία στην ανάγκη ενί­σχυ­σης των νησιω­τι­κών και ορεινών δήμων, καθώς και της επί­λυ­σης του ενερ­γεια­κού κόστους. Τέλος, επι­ση­μαί­νε­ται η ανάγκη να εξε­τα­στεί παράλ­ληλα και η μεταρ­ρύθ­μιση του τομέα άρδευ­σης, καθώς κατα­να­λώ­νει το μεγα­λύ­τερο ποσοστό υδά­τι­νων πόρων.

Τι προ­τεί­νει η Αυτο­διοί­κηση

Τα βασικά σημεία της πρό­τα­σης της ΚΕΔΕ, είναι:

Η Μεταρ­ρύθ­μιση του συστή­μα­τος των φορέων της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης που παρέ­χουν υπη­ρε­σίες ύδρευ­σης και απο­χέ­τευ­σης πρέπει να έχει “ολι­στικό” χαρα­κτήρα, δηλαδή να αφορά συνο­λικά τη δημόσια πολι­τική ύδρευ­σης και απο­χέ­τευ­σης των πόλεων και των οικι­σμών της χώρας, να οδηγεί στην Ψηφιακή Πολυ­ε­πί­πεδη Δια­κυ­βέρ­νηση αυτής της δημό­σιας πολι­τι­κής και να την εντάσ­σει στην ευρύ­τερη δημόσια πολι­τική δια­χεί­ρι­σης του υδά­τι­νου δυνα­μι­κού.

Ο σχε­δια­σμός και η εφαρ­μογή της δημό­σιας πολι­τι­κής ύδρευ­σης και απο­χέ­τευ­σης ασκού­νται από το ενιαίο Εθνικό Σύστημα Ύδρευ­σης και Απο­χέ­τευ­σης της χώρας, του οποίου οι δομές και οι λει­τουρ­γίες διαρ­θρώ­νο­νται σε εθνικό, περι­φε­ρειακό, νομαρ­χιακό και τοπικό επίπεδο.

Δια­τη­ρού­νται οι Δημο­τι­κές Επι­χει­ρή­σεις Ύδρευ­σης και Απο­χέ­τευ­σης (ΔΕΥΑ) και οι δημο­τι­κές υπη­ρε­σίες ύδρευ­σης και απο­χέ­τευ­σης των Δήμων, διότι η άσκηση των αρμο­διο­τή­των αυτών απο­τε­λεί τοπική υπόθεση. Δεν επι­βάλ­λε­ται με νόμο η υπο­χρε­ω­τική συνέ­νωσή τους, αλλά δια­τη­ρεί­ται η δυνα­τό­τητα εθε­λο­ντι­κής συνέ­νω­σης ή/και διεύ­ρυν­σης της περιο­χής αρμο­διό­τη­τας των ΔΕΥΑ.

Προ­κει­μέ­νου να αντι­με­τω­πί­σουμε τις εγγε­νείς αδυ­να­μίες των μικρών ΔΕΥΑ και των Δήμων που έχουν δημο­τική υπη­ρε­σία ύδρευ­σης και απο­χέ­τευ­σης, δια­σφα­λί­ζουμε τη δια­δη­μο­τική συνερ­γα­σία σε νομαρ­χιακό επίπεδο με δια­δη­μο­τική Κοινή Υπη­ρε­σία και σε περι­φε­ρειακό επίπεδο με Δια­δη­μο­τική Επι­τροπή Ύδρευ­σης και Απο­χέ­τευ­σης (ΔιαδΕΥΑ).

Το κλειδί για την επι­τυ­χία της Μεταρ­ρύθ­μι­σης είναι ένα τριετές Πρό­γραμμα Εφαρ­μο­γής της Μεταρ­ρύθ­μι­σης που απο­τε­λεί­ται από δύο Φάσεις, την Φάση Προ­πα­ρα­σκευής και τη Φάση Εφαρ­μο­γής. Το εν λόγω Πρό­γραμμα θα απο­τε­λεί αυτο­τε­λές Κεφά­λαιο του Σχεδίου Νόμου της Μεταρ­ρύθ­μι­σης. Η Φάση Προ­πα­ρα­σκευής προη­γεί­ται της εφαρ­μο­γής των νομο­θε­τι­κών ρυθ­μί­σεων, ώστε οι ρυθ­μί­σεις αυτές να μην βασί­ζο­νται σε “υπο­θέ­σεις εργα­σίας”, αλλά να δια­σφα­λί­ζουν την αντι­με­τώ­πιση των πραγ­μα­τι­κών προ­βλη­μά­των και την επί­τευξη συγκε­κρι­μέ­νων στόχων.

Πρόταση για τη Δια­δη­μο­τική Επι­τροπή Ύδρευ­σης και Απο­χέ­τευ­σης (ΔιαδΕΥΑ)

Σύμφωνα με το απο­κλει­στικό ρεπορ­τάζ του in, προ­τεί­νε­ται από την ΚΕΔΕ η δημιουρ­γία της Δια­δη­μο­τι­κής Επι­τρο­πής Ύδρευ­σης και Απο­χέ­τευ­σης (ΔιαδΕΥΑ) σε περι­φε­ρειακό επίπεδο ή σε επίπεδο υδα­τι­κού δια­με­ρί­σμα­τος. Η ΔιαδΕΥΑ θα λει­τουρ­γεί ως συλ­λο­γικό όργανο των ΔΕΥΑ και των Δήμων της περι­φέ­ρειας, έχοντας τις εξής αρμο­διό­τη­τες:

Συμ­με­τέ­χει α) στη δια­μόρ­φωση του Σχεδίου Δια­χεί­ρι­σης Λεκάνης Απορ­ροής Ποταμών (ΣΔΛΑΠ), προ­σφέ­ρο­ντας χρήσιμα στοι­χεία και δια­τυ­πώ­νο­ντας απόψεις, β) στην παρα­κο­λού­θηση και αξιο­λό­γηση της εφαρ­μο­γής του ΣΔΛΑΠ και του Προ­γράμ­μα­τος Μέτρων και γ) στο Πρό­γραμμα Παρα­κο­λού­θη­σης της ποιό­τη­τας των υδάτων.

Συνερ­γά­ζε­ται με τη Διεύ­θυνση Υδάτων της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης και τις Υπη­ρε­σίες Περι­βαλ­λο­ντι­κής Υγιει­νής των Περι­φε­ρεια­κών Ενο­τή­των, παρέ­χο­ντάς τους τις απα­ραί­τη­τες πλη­ρο­φο­ρίες.

Σε περί­πτωση ίδρυσης Οργα­νι­σμού Δια­χεί­ρι­σης Υδάτων Περι­φέ­ρειας (όπως ο ΟΔΥ Θεσ­σα­λίας), η ΔιαδΕΥΑ θα συμ­με­τέ­χει στην εκπό­νηση και παρα­κο­λού­θηση των Στρα­τη­γι­κών Σχεδίων, του ΣΔΛΑΠ, του Σχεδίου Δια­χεί­ρι­σης Κιν­δύ­νου Πλημ­μύ­ρας (ΣΔΚΠ) και στο Πρό­γραμμα Παρα­κο­λού­θη­σης της κατά­στα­σης των υδάτων.

Συνερ­γά­ζε­ται με την αντί­στοιχη Περι­φέ­ρεια για τον προ­γραμ­μα­τι­σμό και τη χρη­μα­το­δό­τηση έργων ύδρευ­σης και απο­χέ­τευ­σης, καθώς και για την ενη­μέ­ρωση σχετικά με την κατα­σκευή και συντή­ρηση των υδά­τι­νων υπο­δο­μών.

Συντάσ­σει το Περι­φε­ρειακό Σχέδιο που ενσω­μα­τώ­νει τα πεντα­ετή Γενικά Σχέδια Υπη­ρε­σιών Ύδατος (ΓΣΥΥ) των μελών της.

Συντο­νί­ζει τις κοινές προ­τά­σεις των μελών της προς τους αρμό­διους φορείς για ζητή­ματα οργά­νω­σης, λει­τουρ­γίας και ανά­πτυ­ξης και προωθεί θέματα κοινού ενδια­φέ­ρο­ντος, όπως η δημιουρ­γία Εργα­στη­ρίου χημικού και μικρο­βια­κού ελέγχου του πόσιμου νερού.

Όσον αφορά τη Χρη­μα­το­δό­τηση της Μεταρ­ρύθ­μι­σης, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες του in, προ­τεί­νε­ται:

οι ίδιοι πόροι των παρόχων υπη­ρε­σιών ύδρευ­σης και απο­χέ­τευ­σης για την κάλυψη των δαπανών του νέου προ­σω­πι­κού (δεδο­μέ­νου ότι αφορούν αντα­πο­δο­τι­κές υπη­ρε­σίες),

Ειδικό Πρό­γραμμα για τις Κοινές Υπη­ρε­σίες που θα χρη­μα­το­δο­τη­θεί απότο Πρό­γραμμα «Τεχνική Βοήθεια & Υπο­στή­ριξη Δικαιού­χων» 2021–2027 και από την Τεχνική Βοήθεια του Προ­γράμ­μα­τος «Περι­βάλ­λον και Κλι­μα­τική Αλλαγή» 2021–2027 ) και συμπλη­ρω­μα­τικά από εθνι­κούς πόρους,

Τα Περι­φε­ρειακά Προ­γράμ­ματα και το Πρό­γραμμα «Ψηφια­κός Μετα­σχη­μα­τι­σμός»,

Η χρη­μα­το­δό­τηση των ΔΕΥΑ (για την κάλυψη κυρίως του πρό­σθε­του ενερ­γεια­κού κόστους εξαι­τίας της ενερ­γεια­κής κρίσης), σύμφωνα με τη σχετική ανα­κοί­νωση του Υπουρ­γού Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας.

Για τη Δια­κυ­βέρ­νηση της Μεταρ­ρύθ­μι­σης, δηλαδή τον σχε­δια­σμό και τη διοί­κηση της εφαρ­μο­γής της, περι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των ongoing βελ­τιώ­σεών της και της εκπό­νη­σης και εφαρ­μο­γής του τριε­τούς Προ­γράμ­μα­τος Εφαρ­μο­γής της Μεταρ­ρύθ­μι­σης, προ­τεί­νε­ται να υπο­γρα­φεί Προ­γραμ­μα­τική Σύμβαση μεταξύ της Προ­ε­δρίας της Κυβέρ­νη­σης, του ΥΠΕΝ, του ΥΠΕΣ, του ΥΠΕΘΟ και του ΥΠΥΓ, της ΡΑΑΕΥ, της ΚΕΔΕ και της ΕΔΕΥΑ. Η Επι­τροπή Παρα­κο­λού­θη­σης της Προ­γραμ­μα­τι­κής Σύμ­βα­σης λει­τουρ­γεί ως Επι­τροπή Καθο­δή­γη­σης (SteeringCommittee) της Μεταρ­ρύθ­μι­σης και όσον αφορά τα θέματα κυβερ­νη­τι­κής πολι­τι­κής, τα πέντε μέλη της που είναι μέλη του Υπουρ­γι­κού Συμ­βου­λίου, λει­τουρ­γούν ως Κυβερ­νη­τική Επι­τροπή του άρθρου 8 του Ν.4622/2019.

Δημο­τι­κές Επι­χει­ρή­σεις Ύδρευ­σης και Απο­χέ­τευ­σης (ΔΕΥΑ)

Οι Δημο­τι­κές Επι­χει­ρή­σεις Ύδρευ­σης και Απο­χέ­τευ­σης (ΔΕΥΑ), όπως ανα­φέ­ρε­ται σύμφωνα με τις πηγές του in στην εμπε­ρι­στα­τω­μένη πρόταση της ΚΕΔΕ, λει­τουρ­γούν σύμφωνα με το Ν.1069/1980 (Α΄191), όπως ισχύει. Προ­τεί­νε­ται η συγκρό­τηση στο επίπεδο της Περι­φε­ρεια­κής Ενό­τη­τας (Νομού) δια­δη­μο­τι­κής Κοινής Υπη­ρε­σίας, στη μεγα­λύ­τερη ΔΕΥΑ της Περι­φε­ρεια­κής Ενό­τη­τας (ΠΕ) με σκοπό στην υπο­στή­ριξη των μικρών ΔΕΥΑ και των Δήμων που έχουν υπη­ρε­σία ύδρευ­σης και απο­χέ­τευ­σης. Σε μεγάλες σε έκταση Περι­φε­ρεια­κές Ενό­τη­τες μπορεί να συγκρο­τη­θεί Κοινή Υπη­ρε­σία και στη δεύτερη μεγα­λύ­τερη ΔΕΥΑ της Περι­φε­ρεια­κής Ενό­τη­τας.

Οι λοιπές ΔΕΥΑ και οι Δήμοι της ΠΕ υπο­γρά­φουν με την Κοινή Υπη­ρε­σία Σύμβαση Δια­δη­μο­τι­κής Συνερ­γα­σίας. Στην περί­πτωση που σε μια Περι­φε­ρειακή Ενότητα δεν υπάρχει 12 ΔΕΥΑ, η Κοινή Υπη­ρε­σία συγκρο­τεί­ται στον Δήμο της πρω­τεύ­ου­σας της Περι­φε­ρεια­κής Ενό­τη­τας. Η χωρο­θέ­τηση των Κοινών Υπη­ρε­σιών και η στε­λε­χιακή δυνα­μι­κό­τητά τους θα προσ­διο­ρι­στεί στην Φάση Α΄– Προ­πα­ρα­σκευής του νομο­θε­τού­με­νου τριε­τούς Προ­γράμ­μα­τος Εφαρ­μο­γής.

Για να πετύχει οποια­δή­ποτε μεταρ­ρυθ­μι­στική προ­σπά­θεια, η ΚΕΔΕ θεωρεί ότι απο­τε­λεί κυρί­αρ­χης σημα­σίας η άμεση στε­λέ­χωση των δημο­τι­κών επι­χει­ρή­σεων ύδρευ­σης και απο­χέ­τευ­σης, η μέριμνα για την αντι­με­τώ­πιση του ενερ­γεια­κού κόστους, η ψηφιακή απο­τύ­πωση των υπο­δο­μών, η βελ­τί­ωση της εισπρα­ξι­μό­τη­τας και οι μείωση του ΦΠΑ σε όλες τις υπη­ρε­σίες ύδρευ­σης και απο­χέ­τευ­σης μεταξύ άλλων..

Πηγή: in.gr