Στο φως οι πολιτικές θέσεις του κόμματος του Σταύρου Θεοδωράκη

Τις βασικές πολι­τι­κές θέσεις του δημο­σί­ευσε μέσω δια­δι­κτύου το νέο κόμμα του δημο­σιο­γρά­φου Σταύρου Θεο­δω­ράκη, που, όπως ξεκα­θα­ρί­ζει, θα είναι υπο­ψή­φιο μόνο για τις ευρω­κλο­γές και όχι στις αυτο­διοι­κη­τι­κές εκλογές.

«Το Ποτάμι» παρου­σιά­ζει μέσω ερω­τα­πα­ντή­σεων τις βασικές θέσεις του, απο­φεύ­γο­ντας να τοπο­θε­τη­θεί στο κλασικό ιδε­ο­λο­γικό φάσμα Αριστερά-Δεξιά, κάνο­ντας πάντως απο­λύ­τως δια­κριτό τον φιλο­ευ­ρω­παϊκό χαρα­κτήρα του. Αξίζει να σημειω­θεί ότι στο κείμενο των βασικών αυτών θέσεων δεν περιλμ­βά­νε­ται η άποψη του νέου κόμ­μα­τος για το εθνικά θέματα(Σκο­πιανό, Κυπριακό, σχέσεις με Τουρκία κα), οι οποίες προ­φα­νώς θα δια­σα­φη­νι­στούν σε επόμενο χρόνο.

Κάποιες από τις θέσεις του κόμ­μα­τος συνο­ψί­ζο­νται ως ακο­λού­θως:

– Η χώρα θα μπο­ρέ­σει να επι­τύ­χει πολύ καλύ­τερο δια­κα­νο­νι­σμό του χρέους σε μερικά χρόνια, π.χ., το 2018, από αυτόν που θα μπο­ρούσε να επι­τύ­χει σήμερα. Το χρέος θα πρέπει να το δια­πραγ­μα­τευ­τούμε όταν θα είμαστε ποιο ισχυροί. Όταν θα είναι σε καλύ­τερη κατά­σταση ο ιδιω­τι­κός τομέας, όταν δεν θα κιν­δυ­νεύ­ουν με κατάρ­ρευση επι­χει­ρή­σεις, όταν οι τρά­πε­ζες μειώ­σουν τον δανει­σμό τους από τους μηχα­νι­σμούς παροχής ρευ­στό­τη­τας της ΕΚΤ. Τότε έχει νόημα να είμαστε πιο σκληροί για το ύψος του χρέους. Το κύριο ζήτημα που θα κρίνει την βιω­σι­μό­τητα ή μη του χρέους είναι η ανα­θέρ­μανση της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας και ο ανά­καμψη της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας.

-Οι φόροι πέρα από κάποιες διορ­θώ­σεις αδικιών δεν είναι εύκολο να μειω­θούν αισθητά, αλλά θα πρέπει να μειώ­σουμε τις ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές

-Επίδομα ανερ­γίας για 2 χρόνια μέχρι η ανεργία να πέσει κάτω του 10%.

– Σύστημα δια­κυ­βέρ­νη­σης με ολι­γο­με­λείς κυβερ­νή­σεις το πολύ 20 υπουρ­γών, με ταυ­τό­χρονη κατάρ­γηση θέσεων ανα­πλη­ρω­τών υπουρ­γών και υφυ­πουρ­γών.

– Η χώρα να χωρι­στεί σε πολλές μονο­ε­δρι­κές περι­φέ­ρειες και οι πολίτες να μπορούν να ψηφί­ζουν το κόμμα τους, αλλά και τον τοπικό υπο­ψή­φιο, ανε­ξαρ­τή­τως κόμ­μα­τος που θεωρούν ότι τους αντι­προ­σω­πεύει. Πρό­κει­ται, ουσια­στικά, για μια ελλη­νική παραλ­λαγή του γερ­μα­νι­κού συστή­μα­τος με τις διπλές κάλπες.

– Διεκ­δί­κηση κατο­χι­κού δανείου και απο­ζη­μιώ­σεων/αντι­σταθ­μι­στικά μέτρα για θύματα ή μαρ­τυ­ρι­κές κοι­νό­τη­τες.

– Μετα­νά­στευση: Η Ελλάδα δεν μπορεί να συνε­χί­σει να παίζει τον ρόλο της παγίδας εξα­θλιω­μέ­νων ανθρώ­πων. Χρειά­ζε­ται απο­τε­λε­σμα­τική συνο­ριακή φύλαξη αλλά και φρο­ντίδα για τους μετα­νά­στες που ζουν στη χώρα. Παράλ­ληλα, η Ελλάδα θα πρέπει να διεκ­δι­κή­σει την ανα­θε­ώ­ρηση του κανο­νι­σμού Δου­βλίνο ΙΙ.

-Μια κοι­νω­νία δεν μπορεί να φοβάται το δια­φο­ρε­τικό, αντι­θέ­τως, πρέπει να υπε­ρα­σπί­ζε­ται την ενότητα του δια­φο­ρε­τι­κού. Σεβό­μα­στε και υπε­ρα­σπι­ζό­μα­στε τη δια­φο­ρε­τι­κό­τητα σε όλα τα επίπεδα και όλες τις μορφές. Από τη σύνθεση του δια­φο­ρε­τι­κού προ­κύ­πτουν οι καλύ­τε­ρες ιδέες, οι υγιέ­στε­ρες κοι­νω­νίες.

-Διαχωρισμός Εκκλησίας-Κράτους

-Αναγνώριση για όλα τα ζευ­γά­ρια, ανε­ξαρ­τή­τως φύλου, σεξουα­λι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού και ταυ­τό­τη­τας φύλου των δύο συντρό­φων, του δικαιώ­μα­τος στον πολι­τικό γάμο και το σύμφωνο συμ­βί­ω­σης.

Οι ερω­τα­πα­ντή­σεις ανα­λυ­τικά:

Γιατί δεν μπήκατε σε κάποιο από τα υπάρ­χο­ντα κόμματα και απο­φα­σί­σατε να κάνετε το δικό σας κόμμα;

• Γιατί ένας τόπος δεν μπορεί να αλλάξει από αυτούς που εξέ­θρε­ψαν όλα τα κακά του. Βλέπετε ότι ακόμη και σήμερα, παράλ­ληλα με τα δήθεν δρα­κό­ντεια μέτρα, οι κατάλ­λη­λες δια­συν­δέ­σεις εξα­σφα­λί­ζουν ακόμα θέσεις στο ευρύ­τερο δημόσιο. Άλλωστε οι περισ­σό­τε­ρες μεταρ­ρυθ­μί­σεις έγιναν με μισή καρδιά και επι­πο­λαιό­τητα, όχι επειδή υπήρχε πίστη σ’ αυτές, αλλά επειδή απο­τε­λού­σαν όρους του Μνη­μο­νίου. Οι θεσμοί έχουν αλωθεί από τα κόμματα και η δια­φθορά είναι ακόμα παρούσα. Ενδει­κτικά η Ελλάδα βαθ­μο­λο­γεί­ται με 40 στα 100 στον Δείκτη Δια­φθο­ράς (του οργα­νι­σμού Transparency International). Και οι πολίτες δεν έχουν από κάπου να πια­στούν. Η συντρι­πτική πλειο­ψη­φία του κόσμου (μια έρευνα λέει το 80%, μια άλλη το 90%) έχει αρνη­τική γνώμη για τα κόμματα.

Τι είστε; Κρα­τι­στές; Φιλε­λεύ­θε­ροι; Τι κράτος θέλετε;

Μικρό αλλά όχι αδύναμο. Το κράτος στην Ελλάδα, δεν είναι συγκρι­τικά μεγα­λύ­τερο από τις υπό­λοι­πες χώρες της ΕΕ. Είναι όμως πιο ανα­πο­τε­λε­σμα­τικό, πιο σκλη­ρω­τικό και πιθανώς πιο διε­φθαρ­μένο. Στην Ελλάδα έχουμε γνω­ρί­σει το κράτος – πατε­ρούλη που βολεύει όσους έχουν τις κατάλ­λη­λες δια­συν­δέ­σεις και κάνει τα στραβά μάτια σε μια σειρά από αδι­κή­ματα. Τώρα μαθαί­νουμε και το κράτος τιμωρό. Αντι­με­τω­πί­ζει εχθρικά τους πολίτες, θέτει εμπόδια αντί να προ­σφέ­ρει λύσεις και αντιδρά σπα­σμω­δικά. Και χρεώνει το κόστος της ασυ­δο­σίας των προη­γού­με­νων ετών αδια­κρί­τως σε όλη την κοι­νω­νία. Περά­σαμε δηλαδή από το ένα άκρο στο άλλο.

Θέλετε λοιπόν να γκρε­μί­σετε το παλιό πολι­τικό σύστημα.

• Θέλουμε να το αλλά­ξουμε. Δεν είναι εύκολο αλλά υπάρ­χουν λύσεις. Θα πρέπει αμέσως να περιο­ρί­σουμε τις κομ­μα­τι­κές επι­χο­ρη­γή­σεις κατά 50%. Τα κόμματα χρω­στούν ήδη στις τρά­πε­ζες 260 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Γιατί τέτοια σπατάλη; Να περιο­ρί­σουμε τις απο­σπά­σεις δημό­σιων υπαλ­λή­λων στα κομ­μα­τικά γραφεία. Να μειώ­σουμε τους βου­λευ­τές σε 200. Να μειώ­σουμε τις δια­κο­πές της Βουλής και τα μπόνους για τη συμ­με­τοχή στα «θερινά τμήματα». Να κάνουμε ακόμη πιο αυστηρό το πλαίσιο για τις προ­ε­κλο­γι­κές εκστρα­τείες για να περιο­ρι­στεί η σχετική δαπάνη αλλά και η ρύπανση και η γενι­κό­τερη όχληση. Ανε­βά­ζεις πανό; Μετά θα τα κατε­βά­ζεις. Και βέβαια πρέπει να στα­μα­τή­σουμε τη ροή μαύρου πολι­τι­κού χρή­μα­τος.

Κυκλο­φο­ρεί ακόμη και σήμερα μαύρο πολι­τικό χρήμα;

• Μα είπαμε, τα ίδια κάνουν, με λιγό­τερα ίσως λεφτά. Η ημε­ρο­μη­νία των εκλογών είναι το μεγάλο στοί­χημα όλων όσοι τζο­γά­ρουν στο πολι­τικό παι­χνίδι. Κάποιοι «τα δίνουν όλα» για να κρα­τη­θεί όπως όπως η κυβέρ­νηση και κάποιοι «πιέζουν» για να πέσει. Εδώ δεν υπάρ­χουν αρχές παρά μόνο συμ­φέ­ρο­ντα. Σκε­φθείτε πόσες εφη­με­ρί­δες, κανάλια, ραδιό­φωνα ξεπη­δούν για να στη­ρί­ξουν ή για να ρίξουν μια κυβέρ­νηση. Η μόνη λύση, λοιπόν, είναι να απο­φα­σί­σουμε ότι πρόωρες εκλογές δεν υπάρ­χουν. Εκλογές γίνο­νται κάθε 4 χρόνια.

Εκλογές με απλή ανα­λο­γική;

Ναι, θέλουμε ένα ανα­λο­γι­κό­τερο, δικαιό­τερο αλλά και πιο πλου­ρα­λι­στικό εκλο­γικό σύστημα. Η χώρα να χωρι­στεί σε μικρές μονο­ε­δρι­κές περι­φέ­ρειες και οι πολίτες να μπορούν να ψηφί­ζουν τον τοπικό υπο­ψή­φιο (ανε­ξαρ­τή­τως κόμ­μα­τος) που θεωρούν ότι τους αντι­προ­σω­πεύει και παράλ­ληλα το κόμμα τους. Μια ελλη­νική παραλ­λαγή δηλαδή του γερ­μα­νι­κού συστή­μα­τος με τις διπλές κάλπες.

Και τι κυβέρ­νηση θα θέλατε να κάνετε;

• Μια κυβέρ­νηση είκοσι ανθρώ­πων. Να καταρ­γή­σουμε τις θέσεις ανα­πλη­ρω­τών υπουρ­γών ώστε να πάψουν να μετα­κυ­λί­ο­νται οι ευθύνες. Τα υπουρ­γεία να καλύ­πτουν συγκε­κρι­μέ­νους τομείς και όχι τις φιλο­δο­ξίες των κομ­μα­τι­κών αξιω­μα­τού­χων (π.χ. τομέας πανε­πι­στη­μια­κής εκπαί­δευ­σης και έρευνας – τομέας σχο­λείων και παι­δι­κής μέρι­μνας – τομέας υγείας – τομέας γεωρ­γίας & κτη­νο­τρο­φίας – τομέας άμυνας και αντι­με­τώ­πι­σης φυσικών καταστροφών- τομέας εσόδων – τομέας κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης & μέρι­μνας ηλι­κιω­μέ­νων – τομέας εξω­τε­ρι­κού εμπο­ρίου & διεθνών οικο­νο­μι­κών σχέσεων).

Τόσο λίγοι άνθρω­ποι αρκούν για να κυβερ­νή­σουν ένα αχανές ως προς την οργά­νωση κράτος;

• Αρκούν αν το πάρουμε απόφαση να εμπι­στευ­θούμε τα στελέχη της δημό­σιας διοί­κη­σης αφού βέβαια πρώτα τα αξιο­λο­γή­σουμε. Σήμερα οι διευ­θυ­ντές είναι κομ­μα­τι­κοί υπάλ­λη­λοι. Πολλές φορές τους μοι­ρά­ζουν μεταξύ τους ανα­λο­γικά τα κόμματα που κυβερ­νούν. «Τόσους εσύ- τόσους εγώ». Και επι­τέ­λους πρέπει στους βασι­κούς τομείς να βάλουμε επι­κε­φα­λής, ανθρώ­πους με κύρος και γνώση. Αυτή είναι η και­νο­τό­μος πρότασή μας ως προς τη δια­κυ­βέρ­νηση. Εκτός από τους 20 «πολι­τι­κούς υπουρ­γούς» θα πρέπει οι νευ­ραλ­γι­κοί τομείς να έχουν επι­κε­φα­λής έναν επα­ΐ­ο­ντα υφυ­πουργό. Η πρόταση για «μόνιμο υφυ­πουργό Παι­δείας» ή «μόνιμο υφυ­πουργό φορο­λο­γίας» έχει υπο­βλη­θεί ξανά, αλλά το κομ­μα­τικό σύστημα την πολε­μάει. Το κράτος όμως πρέπει να έχει συνέ­χεια και δεν μπο­ρούμε να φέρ­νουμε τα πάνω κάτω σε κάθε ανα­σχη­μα­τι­σμό.

Εσείς δηλαδή πιστεύ­ετε στη δημόσια διοί­κηση;

• Εμείς θέλουμε μία δημόσια διοί­κηση επι­τε­λική, με άρτια καταρ­τι­σμένο και ικανά αμει­βό­μενο προ­σω­πικό. Θέλουμε έναν κρατικό μηχα­νι­σμό με πλήρη μηχα­νο­γρά­φηση που όχι μόνο θα συμ­βά­λει στη μείωση των δαπανών αλλά κυρίως θα συντε­λέ­σει στη δια­φά­νεια και θα επι­τρέ­ψει την αξιο­λό­γηση τόσο των υπη­ρε­σιών, όσο και των δημο­σίων λει­τουρ­γών. Και αυτό δε θα γίνει από αυτούς που ακόμα και σήμερα εμπο­δί­ζουν τη μηχα­νο­γρά­φηση, αυτούς που προ­σπα­θούν να μπλο­κά­ρουν τα μέτρα ενί­σχυ­σης της δια­φά­νειας, αυτούς που συνε­χί­ζουν να τοπο­θε­τούν σε καίριες θέσεις του δημο­σίου εμφανώς ακα­τάλ­λη­λους φίλους και απο­τυ­χη­μέ­νους πολι­τευ­τές, προ­σβάλ­λο­ντας όλους μας.

Το Δημόσιο δεν πρέπει να περιο­ρι­στεί;

• Το ελλη­νικό Δημόσιο πρέπει να «εκλο­γι­κευ­θεί», να υπάρξει σωστή κατα­νομή. Να υπάρξει σωστή κατα­νομή, κίνητρα, μηχα­νο­γρά­φηση. Επι­πλέον σε κάποιους συγκε­κρι­μέ­νους τομείς το Δημόσιο χρειά­ζε­ται στελέχη. Ενδει­κτικά, στο Ελεγ­κτικό Συνέ­δριο για τον έλεγχο της δια­φθο­ράς, φύλακες στα σωφρο­νι­στικά κατα­στή­ματα, ειδι­κευ­μένο προ­σω­πικό με γνώσεις πλη­ρο­φο­ρι­κής για την κατα­πο­λέ­μηση της φορο­δια­φυ­γής και τον εντο­πι­σμό «μαύρου» χρή­μα­τος, νοση­λευ­τές, κλπ.

• Έχουμε ανάγκη από καλύ­τερα καταρ­τι­σμέ­νους υπαλ­λή­λους. Θα πρέπει να δημιουρ­γη­θούν σαφή οργα­νο­γράμ­ματα και «περι­γράμ­ματα θέσεων» (job descriptions) σε κάθε υπη­ρε­σία και να αξιο­ποι­η­θούν οι καταλ­λη­λό­τε­ροι υπάλ­λη­λοι. Όχι οι «ημέ­τε­ροι».

Μέχρι σήμερα έχουμε επι­τύ­χει να έχουμε κακή εξυ­πη­ρέ­τηση, κενά σε καίριες θέσεις και υπε­ρά­ριθ­μους εργα­ζο­μέ­νους. Κάτι δεν γίνεται σωστά. Ξεκα­θά­ρι­σμα λοιπόν, ανα­διορ­γά­νωση, αξιο­λό­γηση, αξιο­κρα­τία και δια­φά­νεια.

Κόντρα σε όλους;

• Οι αλλαγές στη δημόσια διοί­κηση και στο κοι­νω­νικό κράτος, η δια­φά­νεια, ο έλεγχος, η αξιο­λό­γηση, δεν αρέσουν σε διε­φθαρ­μέ­νους πολι­τι­κούς, σε ιδιο­τε­λείς δημό­σιους υπαλ­λή­λους και σε προ­νο­μιού­χες συντε­χνίες. Όλοι οι άλλοι είναι σύμ­φω­νοι. Οι άνθρω­ποι δηλαδή θέλουν να αξιο­λο­γού­νται και να αξιο­ποιού­νται βάσει των δεξιο­τή­των τους και όχι βάσει της πρό­σβα­σής τους στο πελα­τειακό σύστημα. Οι αργό­μι­σθοι, οι επί­ορ­κοι, οι ανί­κα­νοι, όσοι έχουν πλαστά πιστο­ποι­η­τικά είναι αυτοί που ανη­συ­χούν και είναι αυτοί που πρέπει να απο­μα­κρυν­θούν.

Και αν φύγουν οι αργό­μι­σθοι και οι ανί­κα­νοι αυτό σημαί­νει ότι θα έχουμε ένα νέο δημόσιο χωρίς γρα­φειο­κρά­τες;

• Δεν είναι εύκολο να γίνει από τη μια μέρα στην άλλη. Η ζημιά που έχουν κάνει οι «πολι­τι­κοί παρά­γο­ντες» στο δημόσιο είναι τερά­στια. Έχουν επι­βρα­βεύ­σει το παρά­λογο. Δεν είναι δουλειά όμως των πολιτών να μετα­φέ­ρουν χαρτιά και πιστο­ποι­η­τικά από τη μία δημόσια υπη­ρε­σία στην άλλη, ούτε είναι παρα­γω­γικό να περνάνε τις ώρες τους μπροστά σε ουρές. Για τα περισ­σό­τερα από αυτά τα ζητή­ματα η τεχνο­λο­γία προ­σφέ­ρει απλές και ασφα­λείς λύσεις. Από το 1986 υπάρχει νόμος που προ­βλέ­πει τη χρήση ενός μονα­δι­κού αριθμού ανά πολίτη και ενο­ποί­ηση των επι­μέ­ρους μητρώων: Σήμερα κάθε πολίτης έχει ΑΔΤ, ΑΦΜ, ΑΜΚΑ, αριθμό διπλώ­μα­τος οδή­γη­σης και ειδικό εκλο­γικό αριθμό, ενώ πρό­σφατα προ­στέ­θηκε ο κλει­δά­ριθ­μος του ΟΑΕΔ αυξά­νο­ντας τη γρα­φειο­κρα­τία και εμπο­δί­ζο­ντας τη δια­σταύ­ρωση στοι­χείων. Χάος το μεγα­λείο σου.

Το «πολι­τικό κόστος» το σκέ­φτε­σθε;

Όχι ακόμα. Είναι κίν­δυ­νος όμως. Όταν αποκτάς μια επαγ­γελ­μα­τική σχέση με την πολι­τική, αρχί­ζεις κάποια στιγμή να σκέ­φτε­σαι «τι με συμ­φέ­ρει να πω – τι με συμ­φέ­ρει να κάνω». Η δουλειά όμως του πολι­τι­κού δεν είναι να πηγαί­νει με τη δημο­φι­λέ­στερη άποψη. Πρέπει να είσαι απο­φα­σι­σμέ­νος να δια­φω­νή­σεις, ακόμα και με τους ψηφο­φό­ρους σου, να τους εξη­γή­σεις το σκε­πτικό σου και να τους πείσεις για τις απο­φά­σεις σου.

Εκτός από την γρα­φειο­κρα­τία πάντως η Ελλάδα είναι πρω­τα­θλή­τρια και στην καθυ­στέ­ρηση απο­νο­μής δικαιο­σύ­νης.

• Ναι γιατί έχουμε μεν αρκε­τούς δικα­στές αλλά χωρίς γραμ­μα­τειακή υπο­στή­ριξη. Η Ελλάδα έχει κατα­δι­κα­στεί 403 φορές από το Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο Δικαιω­μά­των του Ανθρώ­που για καθυ­στέ­ρηση στην απονομή δικαιο­σύ­νης. Την τελευ­ταία τετρα­ε­τία το Δημόσιο έχασε €7 δις, λόγω μη εκδί­κα­σης εκκρε­μών υπο­θέ­σεων για φόρους και πρό­στιμα. Μέσα σε 38 χρόνια έχουν υπάρξει 50 δια­φο­ρε­τι­κοί νόμοι για την επίλυση του ζητή­μα­τος αλλά χωρίς απο­τέ­λε­σμα.

Υπάρ­χουν ακόμα απαρ­χαιω­μέ­νες πρα­κτι­κές που προ­κα­λούν καθυ­στε­ρή­σεις, όπως η ελλη­νική πατέντα της καθα­ρο­γρα­φής των απο­φά­σεων (με ένα καλό στυλό ενδε­χο­μέ­νως).

Το Δημόσιο επίσης έχει μία περί­εργη σχέση με τη δικαιο­σύνη: Από τη μία, όταν κατα­δι­κά­ζε­ται, σπανίως συμ­μορ­φώ­νε­ται με τις απο­φά­σεις, από την άλλη μηνύει τους πάντες αλό­γι­στα υπερ­φορ­τώ­νο­ντας το σύστημα.

Υπο­ψη­φί­ους θα έχετε στις τοπικές εκλογές;

• Ούτε έναν. Δεν είναι στους ρόλους των κομ­μά­των να απο­φα­σί­ζουν ποιος θα είναι δήμαρ­χος στα Χανιά ή τα Γιάν­νενα. Τα κόμματα θα πρέπει να δεχτούν ότι οι τοπικές κοι­νω­νίες πρέπει να «αυτο­νο­μη­θούν». Το παρα­δο­σιακό μοντέλο του πανί­σχυ­ρου κράτους έχει φτάσει στα όριά του και αλλάζει παντού. Οι εξου­σίες του ανα­δια­νέ­μο­νται προς υπε­ρε­θνι­κούς οργα­νι­σμούς όπως η Ευρω­παϊκή Ένωση, και προς τις τοπικές κοι­νω­νίες, εκεί όπου μπορούν να εφαρ­μο­στούν πιο εύκολα μορφές άμεσης δημο­κρα­τίας. Αυτό όμως προ­ϋ­πο­θέ­τει σημα­ντική μετα­φορά αρμο­διο­τή­των και πόρων, οικο­νο­μι­κών και ανθρώ­πι­νων, στις τοπικές κοι­νω­νίες. Ειδικά η επιβολή και είσπραξη των φόρων περιου­σίας πρέπει να περά­σουν στην αρμο­διό­τητα των δήμων. Στο τοπικό επίπεδο η φορο­δια­φυγή και η φορο­α­πο­φυγή είναι δυσκο­λό­τε­ρες. Όλοι γνω­ρί­ζο­νται καλύ­τερα. Οι δήμαρ­χοι βέβαια πρέπει να γίνουν περισ­σό­τερο υπεύ­θυ­νοι. Να ανα­δει­χθούν νέοι, έντιμοι και ικανοί άνθρω­ποι, απαλ­λαγ­μέ­νοι από τα κου­σού­ρια του παρελ­θό­ντος.

Τι πιστεύ­ετε για τον δια­χω­ρι­σμό Εκκλη­σίας και κράτους;

• Είμαστε υπέρ του πλήρους δια­χω­ρι­σμού Εκκλη­σίας και κράτους. Έτσι η Εκκλη­σία αποκτά την αυτο­νο­μία της και η Πολι­τεία απο­δε­σμεύ­ε­ται από περιο­ρι­σμούς που δεν έχουν θέση σε ένα σύγ­χρονο κράτος.

Ποιες πρέπει να είναι οι σχέσεις της Ελλάδας με την ΕΕ;

• Η οικο­νο­μική κρίση στην αρχή και μετά η δια­χεί­ρισή της με τα λάθη που έγιναν εκα­τέ­ρω­θεν έχουν δημιουρ­γή­σει ένα ρήγμα. Η Ελλάδα εμφα­νί­ζε­ται τόσο στα ευρω­παϊκά όργανα όσο και στους υπό­λοι­πους λαούς της Ευρώπης άλλοτε σαν κακο­μα­θη­μένο, απεί­θαρχο παιδί και άλλοτε σαν επαίτης, σπανίως όμως ως ισό­τι­μος συνο­μι­λη­τής. Παράλ­ληλα, ο ευρω­σκε­πτι­κι­σμός στην Ελλάδα έχει αυξηθεί, σήμερα η εμπι­στο­σύνη στην ΕΕ υπο­λο­γί­ζε­ται σε λιγό­τερο από 20%. Εμείς επι­μέ­νουμε ότι η απο­μό­νωση δεν βοήθησε ποτέ κανέναν αλλά και συνερ­γα­σία δεν σημαί­νει υπο­τέ­λεια. Η χώρα μας έχει πετύχει πολλά σε συνερ­γα­σία με τους εταί­ρους και τους συμ­μά­χους τους. Ταυ­τό­χρονα, η Ελλάδα έχει προ­σφέ­ρει σημα­ντικά στο παρελ­θόν στους συμ­μά­χους της.

Ποιον θέλετε για επόμενο Πρόεδρο της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής;

Πρό­σφατα ο σκη­νο­θέ­της Βιμ Βέντερς είπε: «Η Ευρώπη που σαν παιδί ονει­ρεύ­τηκα δεν έχει καμιά σχέση με τη σημε­ρινή Ευρώπη της γρα­φειο­κρα­τίας και της παγω­νιάς». Αυτή την Ευρώπη βλέ­πουμε στην ατζέντα των υπο­ψη­φίων. Συνεχώς ακού­γο­νται λόγια κου­ρα­σμένα και ασύν­δετα που δε δίνουν καμία ελπίδα στα εκα­τομ­μύ­ρια των πολιτών που οι ζωές τους έχουν γυρίσει ανάποδα από την κακο­δια­χεί­ριση της νομι­σμα­τι­κής ένωσης, τη μαζική ανεργία, την κατάρ­ρευση των τρα­πε­ζών, τη διά­βρωση του κράτους πρό­νοιας. Εμείς, λοιπόν, δεν έχουμε στόχο να κουρ­νιά­σουμε στην πρώτη βολική γωνιά που θα βρούμε μπαί­νο­ντας στο Ευρω­κοι­νο­βού­λιο. Θα μελε­τή­σουμε την ανθρω­πο­γε­ω­γρα­φία των ομάδων που θα σχη­μα­τι­στούν. Θα δούμε τι συγκε­κρι­μένα προ­τεί­νουν για τον περιο­ρι­σμό της ανερ­γίας των νέων, για τη νεανική επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα η οποία πρέπει να ενι­σχυ­θεί απευ­θείας από την ΕΕ. Θα συζη­τή­σουμε τις απόψεις τους για το διευ­ρυ­νό­μενο χάσμα Βορρά–Νότου. Εν ολίγοις το Ποτάμι θα συμ­μα­χή­σει με αυτούς που θέλουν μια δυνα­μι­κό­τερη και απο­φα­σι­στι­κό­τερη και δικαιό­τερη Ευρω­παϊκή Ένωση πιο κοντά στους πολίτες της.

Πώς πρέπει να αντι­με­τω­πί­σει η Ευρώπη την εμπο­ρική εισβολή της Κίνας;

• Η Ευρώπη κατα­κλύ­ζε­ται από προ­ϊ­ό­ντα τρίτων χωρών. Κάποια από αυτά είναι επι­κίν­δυνα, άλλα είναι ακα­τάλ­ληλα. Παρα­σκευά­ζο­νται σε περιο­χές του πλανήτη που δεν υπάρ­χουν εργα­σιακά δικαιώ­ματα, σε χώρες που δεν υπάρ­χουν ούτε στοι­χειώ­δεις κανόνες προ­στα­σίας του περι­βάλ­λο­ντος. Και η Ευρώπη κάτι πρέπει να κάνει γι’ αυτό. Δεν πρέπει να δει­λιά­σει. Η Κίνα το 2013 εκτό­πισε τις ΗΠΑ και έφτασε στην κορυφή του παγκό­σμιου εμπο­ρίου. Η Ινδία πλη­σιά­ζει και αυτή στην κορυφή. Πρέπει λοιπόν σύντομα να μπουν κανόνες, να προ­φυ­λά­ξουμε την υγεία των κατοί­κων της Ευρώπης και να υπε­ρα­σπι­στούμε τις οικου­με­νι­κές μας αρχές. Θέλουμε το ελεύ­θερο εμπόριο, θέλουμε όμως κι ένα άρτιο κανονιστικό-ρυθμιστικό πλαίσιο για τις αγορές. Και θέλουμε η Ελλάδα να έχει λόγο στις ευρω­παϊ­κές πολι­τι­κές, καθώς το ζήτημα αυτό αγγίζει όλη την Ευρώπη και μπορεί να λυθεί μόνο με διάλογο και δια­πραγ­μά­τευση μεταξύ της ΕΕ και των κύριων εμπο­ρι­κών εταίρων (Κίνα, Ινδία, Η.Π.Α., Ιαπωνία) στα fora του G7 και του Παγκό­σμιου Οργα­νι­σμού Εμπο­ρίου.

Τι προ­τεί­νει το Ποτάμι για την αντι­με­τώ­πιση της φυγής κεφα­λαίων πολυ­ε­θνι­κών εται­ρειών από την Ευρώπη;

• Τα λεφτά που χάνο­νται στους «ωκε­α­νούς» είναι πράγ­ματι πολλά. Οι πολυ­ε­θνι­κοί κολοσ­σοί δε θέλουν να φορο­λο­γού­νται, και με το κόλπο των θυγα­τρι­κών εται­ριών και του transfer pricing παίρ­νουν τα λεφτά από την Ευρώπη και τα πάνε σε κάποιους αφο­ρο­λό­γη­τους παρα­δεί­σους. Η Ευρώπη πρέπει να βάλει έναν φραγμό σε αυτή την πρα­κτική. Μας χαρο­ποιεί ότι το ζήτημα αυτό είναι ψηλά στην ατζέντα του προ­έ­δρου Ομπάμα. Μέσω των θεσμών της ΕΕ η Ελλάδα θα πρέπει να έχει λόγο. Πρό­κει­ται για χρήματα των εργα­ζο­μέ­νων της Ευρώπης, των δια­νο­ού­με­νων, των νέων που χρη­σι­μο­ποιούν τις υπη­ρε­σίες ή κατα­να­λώ­νουν τα προ­ϊ­ό­ντα αυτών των εται­ρειών. Άλλωστε δεν είναι δυνατόν σε μια εποχή που η λιτό­τητα είναι η «συνεχής» συμ­βουλή για τους λαούς της Ευρώπης το 0,6% του πλη­θυ­σμού να κατέχει το 40% του παγκό­σμιου πλούτου. Τα κέρδη λοιπόν, είτε είναι χιλιά­ρικα είτε είναι δισε­κα­τομ­μύ­ρια πρέπει να φορο­λο­γού­νται στις χώρες που παρά­γο­νται. Και αυτό μόνο μια συνερ­γα­σία της Ευρώπης, των ΗΠΑ και της Ιαπω­νίας μπορεί να το επι­βά­λει.

Οι Γερ­μα­νοί μας χρω­στάνε λεφτά; Θα τα διεκ­δι­κή­σετε;

• Είναι σημα­ντικό οι προ­σπά­θειες της Ελλάδας να επι­κε­ντρω­θούν στη διεκ­δί­κηση συγκε­κρι­μέ­νων και απτών αξιώ­σεων:

– το Κατο­χικό Δάνειο, το οποίο ακόμα και το ναζι­στικό καθε­στώς είχε ανα­γνω­ρί­σει ως συμ­βα­τική υπο­χρέ­ωση της Γερ­μα­νίας

– απο­ζη­μιώ­σεις και αντι­σταθ­μι­στικά μέτρα για θύματα ή μαρ­τυ­ρι­κές κοι­νό­τη­τες, ιδίως εάν δεν καλύ­φθη­καν από τη γερ­μα­νο­ελ­λη­νική συμ­φω­νία του 1960

– εντο­πι­σμός και επα­να­πα­τρι­σμός συγκε­κρι­μέ­νων κλεμ­μέ­νων αρχαιο­τή­των που δεν έχουν επι­στρα­φεί ακόμα

Η Ελλάδα έχει ακα­δη­μαϊκό και ερευ­νη­τικό μέλλον ή είναι κατα­δι­κα­σμένη να εισάγει μόνο ιδέες και γνώση από το εξω­τε­ρικό;

• Η Ελλάδα μπορεί να έχει λαμπρό ακα­δη­μαϊκό μέλλον στην έρευνα και την και­νο­το­μία. Δεν υπάρχει καλύ­τερη από­δειξη από την πληθώρα Ελλήνων ακα­δη­μαϊ­κών και ερευ­νη­τών στα καλύ­τερα πανε­πι­στή­μια της Ευρώπης και των ΗΠΑ. Δου­λεύ­ο­ντας σε ένα εξόχως αντα­γω­νι­στικό περι­βάλ­λον, Έλληνες επι­στή­μο­νες προ­ά­γουν με και­νο­τόμο έρευνα την επι­στήμη, εκπαι­δεύ­ουν τη νέα γενιά ηγετών και «δια­φη­μί­ζουν» τη χώρα μας. Το καίριο πολι­τικό ζήτημα για τη χώρα είναι ότι το σύστημα τούς εμπο­δί­ζει ακόμα και να διδά­ξουν δωρεάν σε Ελλη­νικά πανε­πι­στή­μια.

Ποιες είναι η προ­τά­σεις σας για την αντι­με­τώ­πιση της ανερ­γίας;

• Η μόνη πραγ­μα­τική λύση για την ανεργία είναι να ξανα­πά­ρει μπροστά ο ιδιω­τι­κός τομέας, και όποιοι πολι­τι­κοί το κρύβουν αυτό, κοροϊ­δεύ­ουν. Αυτό θα γίνει με μέτρα όπως η ενί­σχυση της ρευ­στό­τη­τας. Επίσης, τα κον­δύ­λια του νέου ΕΣΠΑ για επι­δό­τηση της εργα­σίας πρέπει να δίνο­νται για απα­σχό­ληση σε επι­χει­ρή­σεις, ή για αυτο­α­πα­σχό­ληση, αντί για stages στο δημόσιο. Έτσι απο­κτούν οι νέοι χρή­σι­μες εμπει­ρίες και έχουν καλύ­τε­ρες πιθα­νό­τη­τες να συνε­χί­σουν να δου­λεύ­ουν παρα­γω­γικά. Για την αυτο­πα­σχό­ληση των νέων, μπορεί να καλύ­πτε­ται η εισφορά ΟΑΕΕ μέχρι μια ηλικία (π.χ. 30 ετών), για να μπορούν να δοκι­μά­σουν τις δυνά­μεις τους χωρίς να υπο­χρε­ω­θούν σε μαύρη εργασία.

• Επίδομα ανερ­γίας για 2 χρόνια μέχρι η ανεργία να πέσει κάτω του 10%.

• Θα πρέπει επίσης οι νέοι να εκπαι­δευ­τούν ταχύρ­ρυθμα σε ειδι­κό­τη­τες και δεξιό­τη­τες που σήμερα λείπουν. Παρά την ανεργία, μία στις τρεις επι­χει­ρή­σεις στην Ελλάδα δε βρίσκει κατάλ­λη­λους συνερ­γά­τες. Με το μέτρο αυτό μπορούν να απορ­ρο­φη­θούν έως και 100.000 άνεργοι.

Ποια δικαιώ­ματα πρέπει να απο­λαμ­βά­νουν οι μειο­νό­τη­τες της χώρας;

• Οι μειο­νό­τη­τες πρέπει να έχουν ίσα δικαιώ­ματα με το υπό­λοιπο κοι­νω­νικό σώμα και να απο­λαμ­βά­νουν ισο­νο­μία. Από την πλευρά τους υπο­χρε­ού­νται, όπως είναι αυτο­νό­ητο, να σέβο­νται τους νόμους της χώρας αλλά και κάποιες παναν­θρώ­πι­νες αξίες (τα δικαιώ­ματα της γυναί­κας, το δικαί­ωμα των παιδιών στη μόρφωση κ.ο.κ). Οι κοι­νω­νίες μας ωφε­λού­νται από το να είναι πλου­ρα­λι­στι­κές και πρέπει να επι­ζη­τούμε την ένταξη των μειο­νο­τή­των στο κοι­νω­νικό σώμα.

Οι μετα­νά­στες απο­τε­λούν καλό ή κακό για τη χώρα;

• Η Ελλάδα δεν μπορεί να συνε­χί­σει να παίζει τον ρόλο της παγίδας εξα­θλιω­μέ­νων ανθρώ­πων. Χρειά­ζε­ται απο­τε­λε­σμα­τική συνο­ριακή φύλαξη αλλά και φρο­ντίδα για τους μετα­νά­στες που ζουν στη χώρα. Παράλ­ληλα, η Ελλάδα θα πρέπει να διεκ­δι­κή­σει την ανα­θε­ώ­ρηση του κανο­νι­σμού Δου­βλίνο ΙΙ. Πρέπει να διο­χε­τεύ­σουμε τους μετα­νά­στες που θέλουν να παρα­μεί­νουν και να εργα­στούν στην Ελλάδα όπου υπάρ­χουν ανάγκες, βάσει των δεξιο­τή­των τους και με σεβασμό στο δικαί­ωμά τους για αμοιβή και ασφά­λιση, και με αντί­στοιχη υπο­χρέ­ωσή τους για κατα­βολή φόρων και εισφο­ρών. Δε θα πρέπει να υπάρ­χουν εμπόδια για τα παιδιά μετα­να­στών που γεν­νιού­νται και μεγα­λώ­νουν στην Ελλάδα να γίνουν Έλληνες.

Οι μετα­νά­στες όμως δεν μπορούν να αλλοιώ­σουν τη σύνθεση της χώρας;

• Μια κοι­νω­νία δεν μπορεί να φοβάται το δια­φο­ρε­τικό, αντι­θέ­τως, πρέπει να υπε­ρα­σπί­ζε­ται την ενότητα του δια­φο­ρε­τι­κού. Δεν είναι ανάγκη να είμαστε ίδιοι για να είμαστε ίσοι, και δεν είναι ανάγκη να είμαστε ίδιοι για να είμαστε ενω­μέ­νοι. Από τη σύνθεση του δια­φο­ρε­τι­κού προ­κύ­πτουν οι καλύ­τε­ρες ιδέες, οι υγιέ­στε­ρες κοι­νω­νίες. Σεβό­μα­στε και υπε­ρα­σπι­ζό­μα­στε τη δια­φο­ρε­τι­κό­τητα σε όλα τα επίπεδα και όλες τις μορφές. Επι­θυ­μούμε μια ανοικτή κοι­νω­νία με υπεύ­θυ­νους πολίτες χωρίς προ­κα­τα­λή­ψεις, μια αγορά που προάγει την αρι­στεία και την και­νο­το­μία, μια πολι­τεία που δε φοβάται την ελευ­θε­ρία του λόγου.

Με το σύμφωνο συμ­βί­ω­σης ομο­φυ­λο­φί­λων συμ­φω­νείτε;

• Η αγάπη απο­τε­λεί μη απο­κλει­στικό αγαθό. Αυτό σημαί­νει ότι το να αγαπά ένας άνθρω­πος κάποιον άλλο, άνδρα ή γυναίκα, δε σου στερεί το δικαί­ωμα να αγαπάς εσύ αυτόν που θες. Ο ρόλος της πολι­τείας δεν είναι να ρυθ­μί­ζει τη σεξουα­λική ζωή των ανθρώ­πων (εκτός εάν πρό­κει­ται για περι­πτώ­σεις σεξουα­λι­κών εγκλη­μά­των, εκμε­τάλ­λευ­σης ανη­λί­κων κ.λπ. όπου θα πρέπει να υπάρχει ένα αυστηρό πλέγμα νόμων το οποίο και να εφαρ­μό­ζε­ται). Ο ρόλος της πολι­τείας είναι να αντι­με­τω­πί­ζει με ισο­νο­μία όλους τους πολίτες της.

Ανα­γνώ­ριση λοιπόν για όλα τα ζευ­γά­ρια, ανε­ξαρ­τή­τως φύλου, σεξουα­λι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού και ταυ­τό­τη­τας φύλου των δύο συντρό­φων, του δικαιώ­μα­τος στον πολι­τικό γάμο και το σύμφωνο συμ­βί­ω­σης. Τρο­πο­ποί­ηση του αντι­ρα­τσι­στι­κού νόμου με προ­σθήκη προ­βλέ­ψεων για τις δια­κρί­σεις λόγω βιο­λο­γι­κού ή κοι­νω­νι­κού φύλου, σεξουα­λι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού και ταυ­τό­τη­τας φύλου.

Ποια ήταν η πρότασή σας για το χρέος;

• Σήμερα αυτό που πρέπει να ζητή­σουμε είναι χαμη­λό­τε­ρες πλη­ρω­μές τόκων για τα επόμενα χρόνια. Αν και οι πλη­ρω­μές τοκο­χρε­ο­λυ­σίων δε είναι ιδιαι­τέ­ρως υψηλές μέχρι το 2021, πιστεύ­ουμε ότι είναι ρεα­λι­στικό να επι­τύ­χουμε περαι­τέρω μείωση των επι­το­κίων για τα διμερή δάνεια από τις χώρες τις ΕΕ, καθώς και μία περαι­τέρω μετα­κύ­λιση της απο­πλη­ρω­μής. Το χρέος θα πρέπει να το δια­πραγ­μα­τευ­τούμε όταν θα είμαστε πιο ισχυροί. Όταν θα είναι σε καλύ­τερη κατά­σταση ο ιδιω­τι­κός τομέας, όταν δε θα κιν­δυ­νεύ­ουν με κατάρ­ρευση επι­χει­ρή­σεις, όταν οι τρά­πε­ζες μειώ­σουν τον δανει­σμό τους από τους μηχα­νι­σμούς παροχής ρευ­στό­τη­τας της ΕΚΤ. Το κύριο ζήτημα πάντως που θα κρίνει τη βιω­σι­μό­τητα ή μη του χρέους είναι η ανα­θέρ­μανση της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας και η ανά­καμψη της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας. Αυτό είναι κάτι που συμ­φω­νούν όλοι οι διε­θνείς οργα­νι­σμοί και οι ειδικοί. Ακόμα και αν μειωθεί το χρέος, αν η οικο­νο­μία δεν ανα­κάμ­ψει και η ύφεση συνε­χι­στεί τότε το χρέος δε θα είναι βιώσιμο. Για να το πούμε συνο­πτικά, για εμάς το στοί­χημα για τη μείωση του χρέους (που συνήθως μετριέ­ται ως λόγος προς το ΑΕΠ) είναι η αύξηση της παρα­γω­γής, η μείωση της ανερ­γίας, η αύξηση δηλαδή του παρο­νο­μα­στή.

Και το μνη­μό­νιο ως πότε θα το ακο­λου­θούμε;

• Κατ αρχήν δεν υπάρχει μονο­με­ρώς ένα μνη­μό­νιο. Υπάρχει μία δανειακή σύμβαση στην οποία επι­συ­νά­πτε­ται ένα πρό­γραμμα οικο­νο­μι­κών αλλαγών, δυστυ­χώς καταρ­τι­σμένο σχετικά βια­στικά και χωρίς να ληφθούν υπ’ όψιν κάποιες ιδιαι­τε­ρό­τη­τες. Για να ξεφύ­γουμε από τα Μνη­μό­νια ένα τρόπος υπάρχει. Να εκπο­νή­σουμε ένα Εθνικό σχέδιο που θα εξα­σφα­λί­ζει πρώτα απ’ όλα ότι η ελλη­νική οικο­νο­μία θα γίνει παρα­γω­γική και θα συγκλί­νει με την Ευρω­ζώνη. Μόνο τότε η κοι­νω­νία της Ευρώπης θα ακούσει το αίτημα μας για ελά­φρυνση του ελλη­νι­κού χρέους.

Πάντως αν χρεια­στεί περαι­τέρω χρη­μα­το­δό­τηση αυτή να γίνει απευ­θείας από τους ευρω­παϊ­κούς μηχα­νι­σμούς που πλέον υπάρ­χουν ώστε να μην επι­βα­ρυν­θούν οι επό­με­νες γενιές και να μην αυξηθεί περαι­τέρω το χρέος.

Πότε πιστεύ­ετε ότι θα αλλά­ξουν τα πράγ­ματα στην οικο­νο­μία;

• Το πιο σημα­ντικό ερώτημα για την οικο­νο­μία όχι μόνο σήμερα αλλά τα τελευ­ταία 30 χρόνια είναι γιατί καμιά κυβέρ­νηση δεν ασχο­λή­θηκε με το εμπο­ρικό ισο­ζύ­γιο, και γιατί όποτε κάποιοι ελά­χι­στοι το έθεταν στον δημόσιο διάλογο, δεν τους άκουγε κανένας. Η διαφορά ανάμεσα σε εξα­γω­γές και εισα­γω­γές είναι αρνη­τική από το 1962. Καμιά κυβέρ­νηση, ούτε της ΝΔ ούτε του ΠΑΣΟΚ, είτε λαϊ­κί­στικη είτε εκσυγ­χρο­νι­στική δεν πήρε σοβαρά μέτρα για το ισο­ζύ­γιο. Το βάθος της κρίσης στην Ελλάδα οφεί­λε­ται σε αυτή τη μακρο­χρό­νια και θεμε­λιακή αδυ­να­μία – στο ότι δηλαδή η παρα­γω­γική βάση της χώρας δεν μπο­ρούσε να υπο­στη­ρί­ξει τις δαπάνες που έκαναν τα νοι­κο­κυ­ριά και το κράτος. Γιατί λοιπόν αυτή η εγκλη­μα­τική αμέλεια; Γιατί κανένας πρω­θυ­πουρ­γός και κανένας υπουρ­γός οικο­νο­μίας, παρόλο που ορι­σμέ­νοι ήταν σοβαροί άνθρω­ποι, δεν μπόρεσε να αντι­στρέ­ψει την τάση.

Πώς θα μπο­ρούσε να ενι­σχυ­θεί η επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα;

• Σήμερα οι επι­χει­ρή­σεις πνί­γο­νται και η ανεργία καλ­πά­ζει επειδή οι τρά­πε­ζες δεν μπορούν, και σε κάποιο βαθμό δε θέλουν, να δώσουν περισ­σό­τερα δάνεια. Η ΕΕ μπορεί να βοη­θή­σει σε αυτό, είτε με τη δημιουρ­γία ενός ειδικού μηχα­νι­σμού χρη­μα­το­δό­τη­σης απευ­θείας σε επι­χει­ρή­σεις, είτε παρέ­χο­ντας ρευ­στό­τητα στις ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες με ειδικές ρήτρες για να κατευ­θυν­θούν τα λεφτά στην πραγ­μα­τική οικο­νο­μία και όχι σε ημέ­τε­ρους.

• Θα πρέπει να εξε­ρευ­νή­σουμε και άλλες μορφές χρη­μα­το­δό­τη­σης, ειδικά για τις μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις αλλά και ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες, συνε­ται­ρι­σμούς κ.λπ., όπως, π.χ. τα μικρο­δά­νεια, όχι μόνο μέσω του προ­γράμ­μα­τος Jeremie αλλά και από άλλες πηγές. Αλλά και εδώ δεν υπάρχει ρυθ­μι­στικό πλαίσιο.

Τους φόρους θα τους μειώ­νατε;

• Οι φόροι πέρα από κάποιες διορ­θώ­σεις αδικιών δεν είναι εύκολο να μειω­θούν αισθητά. Αλλά θα πρέπει να μειώ­σουμε τις ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές. Αυτές κάνουν ακριβό το κόστος εργα­σίας στις επι­χει­ρή­σεις και χαμηλό τον καθαρό μισθό. Γι’ αυτούς που θέλουν να αυτο­α­πα­σχο­λη­θούν, η εισφορά του ΟΑΕΕ είναι απα­γο­ρευ­τική. Έτσι μεγα­λώ­νει η ανεργία αλλά και η μαύρη και ευκαι­ριακή εργασία. Προ­τεί­νουμε, λοιπόν, να καταρ­γη­θούν οι εισφο­ρές του κλάδου υγείας σε όλα τα ταμεία, και να καλύ­πτο­νται από το ΕΣΥ όλοι οι κάτοι­κοι, ασφα­λι­σμέ­νοι και μη, όπως σε πολλές άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες. Για να γίνει αυτό πρέπει να βρεθούν συνο­λικά περίπου 2-3 δις ευρώ (ενώ οι εισφο­ρές θα μειω­θούν κατά 4 δις ευρώ) ή εναλ­λα­κτικά, να μειω­θούν κάποιες ολο­φά­νερα άδικες δαπάνες, όπως είναι οι συντά­ξεις γήρατος που δίνο­νται σε ηλικίες κάτω από τα 60.

Ποιες θα ήταν οι αρχές ενός δίκαιου φορο­λο­γι­κού συστή­μα­τος;

• Οι ισχυ­ρό­τε­ροι οικο­νο­μικά στους οποίους η χώρα δίνει την ευκαι­ρία να συσ­σω­ρεύ­σουν πλούτο, οφεί­λουν να δίνουν ανα­λο­γικά περισ­σό­τερα στην κοι­νω­νία. Θα πρέπει να καταρ­γη­θούν όλες οι φορο­α­παλ­λα­γές και τα ειδικά φορο­λο­γικά προ­νό­μια. Όλα τα εισο­δή­ματα σε μια φορο­λο­γική κλίμακα. Χαμηλή φορο­λό­γηση των αδια­νέ­μη­των κερδών (π.χ. 15%) ως αντί­τιμο για τις υπη­ρε­σίες που απο­λαμ­βά­νουν τα νομικά πρόσωπα από το κράτος (π.χ. υπη­ρε­σίες δικαιο­σύ­νης, ασφα­λείας κ.λπ.)

Τι πιστεύ­ετε για τις ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις;

• Το κράτος δεν μπορεί να έχει το μονο­πώ­λιο σε επι­χει­ρη­μα­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες στις οποίες μπορεί να υπάρξει αντα­γω­νι­σμός άρα και μεγα­λύ­τερο κέρδος για την κοι­νω­νία (τηλε­πι­κοι­νω­νια­κές υπη­ρε­σίες, παρα­γωγή ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος, συγκοι­νω­νίες κ.ά.) παράλ­ληλα όμως πρέπει να δια­τη­ρη­θεί το κρατικό μονο­πώ­λιο ή η αυξη­μένη κρατική επο­πτεία εκεί που υπάρ­χουν φυσικά μονο­πώ­λια (π.χ. ύδρευση και απο­χέ­τευση, συχνό­τη­τες, δίκτυα ρεύ­μα­τος, τηλε­πι­κοι­νω­νιών, σιδη­ρο­δρό­μων κ.ά.)

Μήπως μας σώσουν τα πετρέ­λαια;

• Αυτό είναι ένα ερώτημα που θα απα­ντη­θεί σε δέκα με δεκα­πέ­ντε χρόνια. Η αντί­ληψη πάντως ότι το πρό­βλημα της Ελλάδας θα λυθεί με τα πετρέ­λαια δεν είναι εποι­κο­δο­μη­τική. Αντί να δούμε τι θα κάνουμε για να βγούμε από αυτή την πρω­το­φανή κρίση, επα­να­παυό­μα­στε περι­μέ­νο­ντας πετρο­δολ­λά­ρια. Υπάρ­χουν πολι­τι­κοί που λένε ότι καθό­μα­στε πάνω στα πετρέ­λαια και κάποια στιγμή θα τα εξο­ρύ­ξουμε κι όλοι θα γίνουμε πλού­σιοι και ευτυ­χι­σμέ­νοι.

Ακόμα και στην περί­πτωση που έχουμε βεβαιω­μένα κοι­τά­σματα θα πρέπει να πούμε ότι τα κοι­τά­σματα αυτά δεν ανήκουν μόνο σε εμάς, ανήκουν στα παιδιά μας. Τους παίρ­νουμε κάτι που δε μπορεί να ανα­νε­ω­θεί. Και για να είμαστε δίκαιοι με τις επό­με­νες γενιές, πρέπει να τους αφή­σουμε ένα αντι­στάθ­μι­σμα, ισο­δύ­να­μου οφέλους με αυτό που παίρ­νουμε και όχι να σκε­φτό­μα­στε πώς θα τις ληστέ­ψουμε.

Έχετε προ­τά­σεις για την άμεση ανα­κού­φιση αυτών που έπληξε περισ­σό­τερο η κρίση;

1. Σχολικά γεύματα σε όλα τα δημο­τικά σχολεία για όλους τους μαθητές. Από εντελώς δωρεάν έως 50 ευρώ το μήνα, ανάλογα με το εισό­δημα της οικο­γέ­νειας. Εφαρ­μό­ζε­ται σε πολλές ευρω­παϊ­κές χώρες. Η γενί­κευση των σχο­λι­κών γευ­μά­των σε ολό­κληρη τη χώρα είναι επέν­δυση στο ανθρώ­πινο κεφά­λαιο. Θα εμπο­δί­σει την κρίση να αφήσει μόνιμες πληγές στα σημε­ρινά παιδιά.

2. Κουπόνι σε όλες τις οικο­γέ­νειες με παιδιά ηλικίας 2-5 ετών, εξαρ­γυ­ρώ­σιμο σε πιστο­ποι­η­μέ­νους βρε­φο­νη­πια­κούς σταθ­μούς (δημο­τι­κούς ή ιδιω­τι­κούς). Έτσι δημιουρ­γού­νται θέσεις απα­σχό­λη­σης και επι­τρέ­πει σε γυναί­κες και άντρες γονείς να ψάξουν για δουλειά.

3. Στήριξη όλων των ηλι­κιω­μέ­νων που ζουν μόνοι με υπη­ρε­σίες υγείας και καθη­με­ρι­νής φρο­ντί­δας, τύπου «Βοήθεια στο Σπίτι».

4. Δωρεάν πρό­σβαση όλων σε ένα βασικό πακέτο υπη­ρε­σιών υγείας.

5. Πιλο­τική εφαρ­μογή του ελά­χι­στου εγγυ­η­μέ­νου εισο­δή­μα­τος. Από το 2010 προ­βλέ­πε­ται στο Μνη­μό­νιο, από το 2012 είναι νόμος του κράτους για πιλο­τική εφαρ­μογή από την 1 Ιανουα­ρίου του 2014, με δέσμευση της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής για συγ­χρη­μα­το­δό­τηση 95% – αλλά δεν ασχο­λεί­ται κανείς.

Την Ελλάδα θα σώσει το χώμα, ο ήλιος κι η θάλασσα είπατε ξεκι­νώ­ντας και κάποιοι μει­δί­α­σαν.

• Ναι, γιατί κάποιοι δεν αντι­λαμ­βά­νο­νται ότι η θάλασσα είναι το μείζον συγκρι­τικό πλε­ο­νέ­κτημα της χώρας και μια εν υπνώσει πλου­το­πα­ρα­γω­γική πηγή που οφεί­λουμε να δια­φυ­λά­ξουμε, να αξιο­ποι­ή­σουμε και να ανα­πτύ­ξουμε με βιώσιμο τρόπο. 15.000 χιλιό­με­τρα ακτο­γραμμή – 6.000 νησιά. Οι προ­τε­ραιό­τη­τές μας είναι η χαρ­το­γρά­φηση του θαλάσ­σιου βυθού με άμεση προ­τε­ραιό­τητα τις ποσει­δω­νίες. Η τήρηση των νόμων για την υπε­ρα­λί­ευση, ο εκσυγ­χρο­νι­σμός των ιχθυο­καλ­λιερ­γειών που θα πρέπει να λει­τουρ­γούν σε πολύ πιο αυστηρό πλαίσιο. Επι­πλέον υπάρ­χουν ανα­ξιο­ποί­ητα ευρω­παϊκά κον­δύ­λια για θαλάσ­σιο και υπο­θα­λάσ­σιο του­ρι­σμό, αλιευ­τικά κατα­φύ­για, περι­βαλ­λο­ντική θαλάσ­σια εκπαί­δευση.

• Δεν υπάρχει στην Ελλάδα σχολείο, Τεχνικό Λύκειο, ΤΕΕ, ΤΕΙ, ή Ανωτάτη Σχολή που να διδά­σκε­ται έστω ένα μάθημα για το ελαιό­λαδο. Στη Γαλλία με συνο­λική παρα­γωγή 5.000 τόνων (όσο παράγει μόνη της η Κόριν­θος), η Σχολή Χημικών στο Μον­πε­λιέ παρέχει μετα­πτυ­χια­κές σπουδές στην Ελαιο­λο­γία. Στην Ελλάδα υπάρχει κενό με πολ­λα­πλές συνέ­πειες για την ελαιουρ­γική παρα­γωγή, την οικο­νο­μία και την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα.

Απ’ την πρώτη στιγμή κάποιοι πολι­τι­κοί σχο­λί­α­σαν ότι το Ποτάμι δεν έχει πρό­γραμμα.

• Ναι, το ακού­σαμε. Μπορούν να μας πουν όμως με βάση ποιο πρό­γραμμα μπαι­νό­βγαι­ναν κάποια κόμματα στην κυβέρ­νηση; Ή θυμάται κανείς τίποτα από τα γαλάζια Ζάππεια και τα πράσινα «λεφτά υπάρ­χουν»; Όλα αυτά ήταν προ­γράμ­ματα; Ή είναι πρό­γραμμα το κορώνα-γράμματα που παίζουν κάποιοι με το ευρώ ή τη δραχμή. Η χώρα αυτή τη στιγμή δεν έχει ανάγκη από προ­γράμ­ματα φτιαγ­μένα σε κομ­μα­τικά θερ­μο­κή­πια ή δια­φη­μι­στικά γραφεία. Έχει ανάγκη από επε­ξερ­γα­σμέ­νες λύσεις τις οποίες θα βρούμε μαζί με τους πολίτες που θα πιστέ­ψουν στη δύναμή τους.