Η εικονική πραγματικότητα στην «πράσινη Τήλο»

Όταν ξε­κι­νάς μια πρω­το­πο­ρια­κή πρω­το­βου­λία για το πε­ρι­βάλ­λον και την Ελ­λά­δα, είναι ιδιαί­τε­ρα ση­μα­ντι­κό να κά­νεις τα επό­με­να βή­μα­τα που θα υπο­στη­ρί­ξουν το δια­χρο­νι­κό απο­τύ­πω­μά της. Αυτό ακρι­βώς πράτ­τει και η Polygreen με το και­νο­τό­μο πρό­γραμ­μα “Just Go Zero Tilos” με το οποίο η Τήλος έγινε το πρώτο νησί μη­δε­νι­κών απο­βλή­των. Φέτος, συ­μπλη­ρώ­νο­ντας τέσ­σε­ρα χρό­νια από την «πρά­σι­νη από­βα­ση» στο νησί, συ­νε­χί­ζει τις προ­σπά­θειές της, με στόχο τη βελ­τί­ω­ση και την ενί­σχυ­ση των εντυ­πω­σια­κών απο­τε­λε­σμά­των ανα­κύ­κλω­σης που έχει επι­δεί­ξει η Τήλος.

Πώς; Συ­νε­χί­ζο­ντας να εκ­παι­δεύ­ει τους κα­τοί­κους της στην κα­τεύ­θυν­ση ενός απο­τε­λέ­σμα­τος, που κα­θι­στά την Τήλο εμ­βλη­μα­τι­κό πα­ρά­δειγ­μα σε θέ­μα­τα εκ­παι­δευ­τι­κής και­νο­το­μί­ας.

Η Polygreen, ο ελ­λη­νι­κός όμι­λος με τη διε­θνή «πρά­σι­νη» διά­στα­ση, έχει απο­δεί­ξει τη φι­λο­σο­φία της με έργο που δια­μορ­φώ­νει πα­γκό­σμια υπο­δείγ­μα­τα. Και ένα τέ­τοιο είναι και η πρω­το­βου­λία της στην Τήλο, η οποία ξε­κί­νη­σε το 2021. Κλει­δί για την επί­τευ­ξη των εντυ­πω­σια­κών απο­τε­λε­σμά­των που προ­έ­κυ­ψαν ήταν η συ­νερ­γα­σία των κα­τοί­κων του νη­σιού που εκ­παι­δεύ­τη­καν από έμπει­ρους τε­χνι­κούς και ει­δι­κούς, συμ­με­τέ­χο­ντας ενερ­γά στις δρά­σεις που υλο­ποιού­νται στο πλαί­σιο του προ­γράμ­μα­τος μη­δε­νι­κών απο­βλή­των. Αυτό που «έφτια­ξαν» είναι ένα μο­να­δι­κό μο­ντέ­λο που ανοί­γει τον δρόμο για την κυ­κλι­κή δια­χεί­ρι­ση απο­βλή­των και σε άλλες πε­ριο­χές της Ελ­λά­δας. Ή και του κό­σμου, αφού σε αυτό πλέον εμπλέ­κο­νται και Πα­νε­πι­στή­μια του εξω­τε­ρι­κού, διε­ρευ­νώ­ντας τα απο­τε­λέ­σμα­τά της και εξε­λίσ­σο­ντας σε συ­νερ­γα­σία με την Polygreen, τις εφαρ­μο­ζό­με­νες με­θό­δους εκ­παί­δευ­σης.

Πριν με­ρι­κά χρό­νια, η Τήλος πα­ρή­γα­γε ετη­σί­ως πε­ρί­που 600 τό­νους αστι­κών στε­ρε­ών απο­βλή­των. Εξ αυτών ανα­κυ­κλω­νό­ταν μόνο το 10%, τη στιγ­μή που ο «εθνι­κός στό­χος» για το 2025 το­πο­θε­τεί­ται στο 55%.Τον Ιού­νιο του 2021, οι ερ­γα­ζό­με­νοι της Polygreen, βά­ζο­ντας τα θε­μέ­λια του προ­γράμ­μα­τος, άρ­χι­σαν να ενη­με­ρώ­νουν τους κα­τοί­κους και τους επι­χει­ρη­μα­τί­ες, χτυ­πώ­ντας πόρτα-πόρτα και εξη­γώ­ντας τους στό­χους και τα οφέλη του. H προ­σέγ­γι­ση αυτή, συ­νε­τέ­λε­σε ση­μα­ντι­κά στην αλ­λα­γή στά­σης της το­πι­κής κοι­νό­τη­τας για τα από­βλη­τα, φέρ­νο­ντας εντυ­πω­σια­κή αντα­πό­κρι­ση στις νέες πρα­κτι­κές που έφερε το Just Go Zero Tilos. Ένα χρόνο μετά, η Τήλος έγινε το πρώτο νησί που πέ­τυ­χε 100% εκτρο­πή από την ταφή απο­βλή­των, με 87% πο­σο­στό ανα­κύ­κλω­σης.

Εκ­παί­δευ­ση με Ει­κο­νι­κή Πραγ­μα­τι­κό­τη­τα

Η προ­σπά­θεια, όμως δεν έμει­νε σε αυτό το απο­τέ­λε­σμα… Αντί­θε­τα, συ­νε­χί­στη­κε με ένα πρό­γραμ­μα εκ­παι­δευ­τι­κής και­νο­το­μί­ας που αφορά τους ίδιους τους κα­τοί­κους. Φέτος τον Ιού­νιο, ερευ­νη­τές από το Sustainable Business Initiative του INSEAD Business School και το Carlson School of Management του Πα­νε­πι­στη­μί­ου της Μι­νε­σό­τα, σε συ­νερ­γα­σία με επι­στη­μο­νι­κό προ­σω­πι­κό της Polygreen, έφτα­σαν στην Τήλο με συ­σκευ­ές Ει­κο­νι­κής Πραγ­μα­τι­κό­τη­τας (Virtual Reality Headsets), στις οποί­ες προ­βαλ­λό­ταν ένα ει­δι­κά σχε­δια­σμέ­νο εκ­παι­δευ­τι­κό VR Video, τα πε­ρισ­σό­τε­ρα γυ­ρί­σμα­τα του οποί­ου είχαν γίνει στην Τήλο τον πε­ρα­σμέ­νο Φε­βρουά­ριο. Χρη­σι­μο­ποιώ­ντας 9 συ­σκευ­ές, πα­ρου­σί­α­σαν ένα VR Video διάρ­κειας πε­ρί­που 8 λε­πτών, η προ­βο­λή του οποί­ου απο­σκο­πού­σε στην εκ­παί­δευ­ση και ευαι­σθη­το­ποί­η­ση των κα­τοί­κων για την ορθή εφαρ­μο­γή του προ­γράμ­μα­τος, με επί­κε­ντρο την δια­λο­γή στην πηγή.

Πε­ρισ­σό­τε­ροι από 350 κά­τοι­κοι του νη­σιού, αλλά και επι­σκέ­πτες της σαι­ζόν που ήταν ενή­με­ροι για το πρό­γραμ­μα, πα­ρα­κο­λού­θη­σαν το VR βί­ντεο. Τα απο­τε­λέ­σμα­τα ήταν εντυ­πω­σια­κά και όσοι είχαν την τύχη να βρε­θούν σε αυτή τη μο­να­δι­κή στιγ­μή, μι­λούν για αντι­δρά­σεις που ποι­κίλ­λουν από έκ­πλη­ξη, θυμό, χαρά. Έκ­πλη­ξη για την και­νο­το­μία που ήρθε, χαρά για την ανα­βάθ­μι­ση του τόπου και θυμό για το τι συ­νέ­βαι­νε μέχρι πρό­τι­νος. Αυτό που κυ­ριάρ­χη­σε, όμως, ήταν ο κό­σμος που μι­λού­σε για το πόσο εμπνεύ­σθη­κε από αυτό που είδε.

Στην ευ­ρύ­τε­ρη διά­δρα­ση συ­νέ­βα­λε και το γε­γο­νός ότι η ομάδα των ερευ­νη­τών συ­νά­ντη­σε τους κα­τοί­κους σε πλα­τεί­ες, πα­ρα­λί­ες και σε κε­ντρι­κά ση­μεία του νη­σιού, ενώ υπήρ­χαν και επι­σκέ­ψεις στα σπί­τια και τις αυλές τους. Αυτό που οι ερευ­νη­τές ήθε­λαν να μά­θουν ήταν το πόσο το πρό­γραμ­μα άλ­λα­ξε τη ζωή τους. Και η απά­ντη­ση που έλα­βαν, είναι ότι οι κά­τοι­κοι της Τήλου έχουν υιο­θε­τή­σει την αλ­λα­γή στον τρόπο ζωής τους και τη στη­ρί­ζουν όλο τον χρόνο, με τη συμ­με­το­χή τους το πρό­γραμ­μα της δια­λο­γής στην πηγή. Και πώς να είναι δια­φο­ρε­τι­κά, αφού η χω­μα­τε­ρή της Τήλου είναι πλέον ανε­νερ­γή…

Τι θα ακο­λου­θή­σει; Τα δε­δο­μέ­να από τις με­τρή­σεις που γί­νο­νται σε κα­θη­με­ρι­νή βάση στο πλαί­σιο του Just Go Zero Tilos, θα ανα­λυ­θούν ώστε να διε­ρευ­νη­θούν οι αλ­λα­γές που μπο­ρεί να επι­φέ­ρει ένα τέ­τοιου εί­δους εκ­παι­δευ­τι­κό πρό­γραμ­μα, στα ήδη εντυ­πω­σια­κά απο­τε­λέ­σμα­τα του νη­σιού. Το πα­νε­πι­στή­μιο INSEAD θα ανα­λά­βει με­τα­ξύ άλλων τη σχε­τι­κή πα­ρα­κο­λού­θη­ση και επε­ξερ­γα­σία των δε­δο­μέ­νων, για την εξα­γω­γή των απο­τε­λε­σμά­των που θα προ­κύ­ψουν από το VR εκ­παι­δευ­τι­κό πρό­γραμ­μα, καθώς επί­σης και την έκ­δο­ση επι­στη­μο­νι­κών δη­μο­σιεύ­σε­ων. Και όπως αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε, το Just Go Zero Tilos ανε­βαί­νει σε διε­θνές επί­πε­δο αξιο­λό­γη­σης.

Με «κλει­δί» τον δια­χω­ρι­σμό στην πηγή

Βα­σι­κός πυ­λώ­νας του προ­γράμ­μα­τος Just Go Zero Tilos είναι η με­θο­δο­λο­γία του, που προ­βλέ­πει τον δια­χω­ρι­σμό στην πηγή. Στο νησί, με την πρω­το­βου­λία της Polygreen, μοι­ρά­στη­κε ει­δι­κός εξο­πλι­σμός σε νοι­κο­κυ­ριά και επι­χει­ρή­σεις για τη διευ­κό­λυν­ση του δια­χω­ρι­σμού των υλι­κών σε τρεις κα­τη­γο­ρί­ες: ορ­γα­νι­κά, ανα­κυ­κλώ­σι­μα, μη-ανα­κυ­κλώ­σι­μα.

Τα ορ­γα­νι­κά από­βλη­τα συλ­λέ­γο­νται σε ξε­χω­ρι­στή βιο­δια­σπώ­με­νη σα­κού­λα, τα ανα­κυ­κλώ­σι­μα υλικά το­πο­θε­τού­νται σε ει­δι­κή τσά­ντα πολ­λα­πλών χρή­σε­ων, ενώ πρό­βλε­ψη υπάρ­χει και για τα απο­τσί­γα­ρα, τα οποία συ­γκε­ντρώ­νο­νται σε ει­δι­κά με­ταλ­λι­κά δο­χεία. Η συλ­λο­γή των υλι­κών πραγ­μα­το­ποιεί­ται με ηλε­κτρο­κί­νη­τα οχή­μα­τα τα οποία περ­νούν από το κάθε σπίτι τρεις φορές την εβδο­μά­δα (το κα­λο­καί­ρι τέσ­σε­ρις) και από τις επι­χει­ρή­σεις κα­θη­με­ρι­νά, για να πα­ρα­λά­βουν τα υλικά τα οποία οδη­γού­νται στο Κέ­ντρο Κυ­κλι­κής Και­νο­το­μί­ας, το σύγ­χρο­νο και πρό­τυ­πο κέ­ντρο επε­ξερ­γα­σί­ας και δια­χεί­ρι­σης που έχει αντι­κα­τα­στή­σει και κα­ταρ­γή­σει τον πα­λαιό ΧΥΤΑ.

Εκεί γί­νε­ται η πε­ραι­τέ­ρω δια­λο­γή των ανα­κυ­κλώ­σι­μων σε 25 ρεύ­μα­τα, η με­τα­τρο­πή των ορ­γα­νι­κών σε εδα­φο­βελ­τιω­τι­κό, δη­λα­δή λί­πα­σμα, το οποίο πα­ρα­μέ­νει για τον εμπλου­τι­σμό του εδά­φους στο νησί και η πρώτη επε­ξερ­γα­σία των μη ανα­κυ­κλώ­σι­μων προ­κει­μέ­νου να προ­ω­θη­θούν για την πα­ρα­γω­γή δευ­τε­ρο­γε­νούς εναλ­λα­κτι­κού καυ­σί­μου για χρήση στην τσι­με­ντο­βιο­μη­χα­νία.

Στην Τήλο, η Polygreen, με το Just Go Zero Tilos, έχει φέρει μια πρά­σι­νη επα­νά­στα­ση, πα­ρά­γο­ντας εντυ­πω­σια­κά απο­τε­λέ­σμα­τα στη δια­χεί­ρι­ση απο­βλή­των, αλλά και εκ­παι­δεύ­ο­ντας υπεύ­θυ­νους πο­λί­τες που πλέον μπο­ρούν να την υπο­στη­ρί­ξουν με συ­νέ­πεια και συ­νέ­χεια. Και αυτό δια­μορ­φώ­νει ένα πρω­το­πο­ρια­κό μο­ντέ­λο που πλέον αξιο­λο­γεί­ται σε διε­θνές επί­πε­δο.

Πηγή: flash.gr