Το Εφετείο σφράγισε τις ευθύνες για τον τραγικό θάνατο του Νικόλαου Τζανόπουλου στα δίχτυα των ιχθυοκλωβών

• Με την υπ’ αριθ­μόν 158/2026 από­φα­σή του το Μο­νο­με­λές Εφε­τείο Δω­δε­κα­νή­σου επι­κύ­ρω­σε πλή­ρως την πρω­τό­δι­κη κρίση, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας ότι ο θά­να­τος του 26χρο­νου ερ­γα­ζό­με­νου στις 13 Δε­κεμ­βρί­ου 2018 συ­νι­στά ερ­γα­τι­κό ατύ­χη­μα που οφεί­λε­ται σε συ­γκλί­νου­σα αμέ­λεια της διευ­θύ­νου­σας συμ­βού­λου της ερ­γο­δό­τριας εται­ρί­ας και του υπεύ­θυ­νου της μο­νά­δας, επι­δι­κά­ζο­ντας στην οι­κο­γέ­νεια του θύ­μα­τος χρη­μα­τι­κή ικα­νο­ποί­η­ση συ­νο­λι­κού ύψους 750.000 ευρώ

Ορι­στι­κές απα­ντή­σεις σε ένα από τα πλέον τρα­γι­κά ερ­γα­τι­κά δυ­στυ­χή­μα­τα των τε­λευ­ταί­ων ετών στα Δω­δε­κά­νη­σα έδωσε το Μο­νο­με­λές Εφε­τείο Δω­δε­κα­νή­σου, το οποίο, σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες της «δη­μο­κρα­τι­κής», απέρ­ρι­ψε στην ουσία τους και τις δύο εφέ­σεις που ασκή­θη­καν κατά της υπ’ αριθ­μόν 468/2025 από­φα­σης του Μο­νο­με­λούς Πρω­το­δι­κεί­ου Ρόδου, τόσο από την πλευ­ρά της ερ­γο­δό­τριας εται­ρί­ας και των στε­λε­χών της όσο και από την πλευ­ρά της οι­κο­γέ­νειας του θύ­μα­τος.

Όπως προ­κύ­πτει από την από­φα­ση, ο 26χρο­νος προ­σλή­φθη­κε στις 16 Οκτω­βρί­ου 2018 από την ερ­γο­δό­τρια εται­ρία, που λει­τουρ­γεί πλωτή μο­νά­δα ιχθυο­καλ­λιέρ­γειας σε βρα­χο­νη­σί­δα των Δω­δε­κα­νή­σων, με σύμ­βα­ση εξαρ­τη­μέ­νης ερ­γα­σί­ας ορι­σμέ­νου χρό­νου και με την ει­δι­κό­τη­τα του ανει­δί­κευ­του ερ­γά­τη. Στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, ωστό­σο, όπως δέ­χθη­κε το δι­κα­στή­ριο, προ­σλή­φθη­κε για να απα­σχο­λη­θεί ως ιχθυο­λό­γος, καθώς είχε ολο­κλη­ρώ­σει την υπο­χρε­ω­τι­κή φοί­τη­σή του στο Τμήμα Ωκε­α­νο­γρα­φί­ας και Θα­λάσ­σιων Βιο­ε­πι­στη­μών του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αι­γαί­ου, χωρίς όμως να έχει λάβει ακόμη το πτυ­χίο του, αφού εκ­κρε­μού­σε η πτυ­χια­κή του ερ­γα­σία. Κα­τεί­χε επί­σης από το 2015 δί­πλω­μα ερα­σι­τε­χνι­κής κα­τά­δυ­σης Rescue Diver, το οποίο του επέ­τρε­πε απο­κλει­στι­κά κα­τα­δύ­σεις ανα­ψυ­χής και σε καμία πε­ρί­πτω­ση επαγ­γελ­μα­τι­κές κα­τα­δυ­τι­κές ερ­γα­σί­ες.

Στον νεαρό ερ­γα­ζό­με­νο ανα­τέ­θη­καν κα­θή­κο­ντα κα­θη­με­ρι­νής επί­βλε­ψης, με­τρή­σεις φυ­σι­κο­χη­μι­κών πα­ρα­μέ­τρων του νερού, έλεγ­χος της υγεί­ας του ιχθυο­πλη­θυ­σμού και κα­τα­γρα­φή τρο­φών, εξα­λιεύ­σε­ων και νε­κρών ψα­ριών. Πέραν αυτών όμως, όπως απο­δεί­χθη­κε, του είχε ανα­τε­θεί και η διε­νέρ­γεια κα­τα­δυ­τι­κών ερ­γα­σιών, τις οποί­ες άλ­λο­τε εκτε­λού­σε μόνος του και άλ­λο­τε με την πα­ρου­σία τρί­του προ­σώ­που, όπως η επι­θε­ώ­ρη­ση και επι­διόρ­θω­ση δι­χτυών, η αφαί­ρε­ση νε­κρών ψα­ριών από τον πυθ­μέ­να των κλω­βών και η το­πο­θέ­τη­ση αντιαρ­πα­κτι­κών δι­χτυών. Τον ανα­γκαίο κα­τα­δυ­τι­κό εξο­πλι­σμό πα­ρα­λάμ­βα­νε μά­λι­στα από το κα­τα­δυ­τι­κό κέ­ντρο ιδιο­κτη­σί­ας του υπεύ­θυ­νου της μο­νά­δας, ο οποί­ος του είχε πα­ρα­χω­ρή­σει και τα κλει­διά της επι­χεί­ρη­σης.

Η μοι­ραία κα­τά­δυ­ση της 13ης Δε­κεμ­βρί­ου 2018

Το πρωί της 13ης Δε­κεμ­βρί­ου 2018 και ενώ την προη­γού­με­νη ημέρα είχε προη­γη­θεί κα­κο­και­ρία, ο Νι­κό­λα­ος Τζα­νό­που­λος πα­ρέ­λα­βε τον κα­τα­δυ­τι­κό εξο­πλι­σμό και με­τα­φέρ­θη­κε στη μο­νά­δα, όπου, σύμ­φω­να με τα όσα δέ­χθη­κε το δι­κα­στή­ριο, κα­τό­πιν εντο­λής του υπεύ­θυ­νου της μο­νά­δας που δια­βι­βά­στη­κε μέσω του επι­στά­τη, επρό­κει­το να διε­νερ­γή­σει έλεγ­χο των ιχθυο­κλω­βών, όπως γι­νό­ταν κάθε φορά μετά από κα­κο­και­ρία. Περί ώρα 09.15 φό­ρε­σε τον εξο­πλι­σμό του και κα­τα­δύ­θη­κε ολο­μό­να­χος, χωρίς επό­πτη, χωρίς δεύ­τε­ρο δύτη και χωρίς δύτη ασφα­λεί­ας, τη στιγ­μή που ο επι­στά­της με τους 2 αλ­λο­δα­πούς ερ­γά­τες της μο­νά­δας είχαν απο­μα­κρυν­θεί με μι­κρό­τε­ρο σκά­φος για επι­φα­νεια­κή επι­θε­ώ­ρη­ση.

Όταν μετά από πε­ρί­που μια ώρα ο επι­στά­της επέ­στρε­ψε και δια­πί­στω­σε την απου­σία του, άρ­χι­σε να τον ανα­ζη­τά. Κα­τό­πιν τη­λε­φω­νι­κής υπό­δει­ξης του υπεύ­θυ­νου της μο­νά­δας, ο οποί­ος γνώ­ρι­ζε από μνή­μης όλο το υπο­θα­λάσ­σιο πε­ρι­βάλ­λον της εγκα­τά­στα­σης, τον εντό­πι­σε τε­λι­κά με τη χρήση γυα­λιού να κεί­τε­ται ανά­σκε­λα, εμ­φα­νώς χωρίς τις αι­σθή­σεις του, πα­γι­δευ­μέ­νος σε αντιαρ­πα­κτι­κό δίχτυ ανά­με­σα σε 2 τε­τρά­γω­νους κλω­βούς, στο μο­να­δι­κό ση­μείο της μο­νά­δας όπου, όπως πα­ρα­δέ­χθη­κε ο ίδιος ο υπεύ­θυ­νος απο­λο­γού­με­νος στο ποι­νι­κό δι­κα­στή­ριο, υπήρ­χε πι­θα­νό­τη­τα πα­γί­δευ­σης δύτη, λόγω της από­στα­σης μόλις ενός μέ­τρου με­τα­ξύ των κλω­βών.

Στην ανά­συρ­ση έσπευ­σε επαγ­γελ­μα­τί­ας δύτης από όμορη μο­νά­δα, ο οποί­ος κα­τα­δύ­θη­κε σε βάθος 5 έως 7 μέ­τρων και αντί­κρι­σε μια ει­κό­να που απο­τυ­πώ­νει την αγω­νιώ­δη πάλη του 26χρο­νου για τη ζωή του. Η μάσκα του ήταν κα­τε­βα­σμέ­νη στο ύψος του λαι­μού, τα πτε­ρύ­για είχαν απο­σπα­στεί από τα πόδια του και βρί­σκο­νταν μπλεγ­μέ­να στο δίχτυ, τα πέλ­μα­τά του είχαν εγκλω­βι­στεί στα «μάτια» του δι­χτυού, ενώ το τζά­κετ ρύθ­μι­σης πλευ­στό­τη­τας με την προσ­δε­δε­μέ­νη φιάλη βρέ­θη­κε φου­σκω­μέ­νο και μπλεγ­μέ­νο στο δίχτυ πε­ρί­που 1 μέτρο μα­κριά του. Η ζώνη βαρών του ήταν μπλεγ­μέ­νη από το δίχτυ σε 2 μο­λύ­βια στο πίσω μέρος της μέσης του. Η φιάλη των 12 λί­τρων, που επαρ­κού­σε για πε­ρί­που 1 ώρα κα­τά­δυ­σης, βρέ­θη­κε εντε­λώς κενή. Το κρί­σι­μο εύ­ρη­μα αφο­ρού­σε στο ίδιο το αντιαρ­πα­κτι­κό δίχτυ, το οποίο δεν έφερε μο­λυ­βό­σχοι­νο στο κάτω μέρος του, δεν ήταν στε­ρε­ω­μέ­νο με βα­ρί­δια ούτε δε­μέ­νο στη βάση του κλω­βού, αλλά έπλεε ανε­ξέ­λεγ­κτα, πα­ρα­συ­ρό­με­νο από τα υπο­θα­λάσ­σια ρεύ­μα­τα, με απο­τέ­λε­σμα να μη­δε­νί­ζε­ται η ήδη ελά­χι­στη από­στα­ση με­τα­ξύ των 2 κλω­βών. Ο 26χρο­νος με­τα­φέρ­θη­κε χωρίς αι­σθή­σεις στη στε­ριά, ενώ από τη νε­κρο­ψία που ακο­λού­θη­σε δια­πι­στώ­θη­κε ότι ο θά­να­τός του επήλ­θε από πνιγ­μό λόγω εισ­ρό­φη­σης ύδα­τος.

Οι ευ­θύ­νες που κα­τα­λό­γι­σε το δι­κα­στή­ριο

Το Εφε­τείο έκρι­νε ότι ο θά­να­τος του ερ­γα­ζό­με­νου εμπί­πτει πλή­ρως στην έν­νοια του ερ­γα­τι­κού ατυ­χή­μα­τος, όπως άλ­λω­στε είχε χα­ρα­κτη­ρι­στεί και από τον ΕΦΚΑ, με δή­λω­ση ατυ­χή­μα­τος που υπέ­βα­λε εμπρό­θε­σμα η ίδια η ερ­γο­δό­τρια εται­ρία, και ότι οφεί­λε­ται σε συ­γκλί­νου­σα αμέ­λεια της διευ­θύ­νου­σας συμ­βού­λου και του υπεύ­θυ­νου της μο­νά­δας. Η πρώτη, όπως δέ­χθη­κε το δι­κα­στή­ριο, πα­ρα­βί­α­σε σειρά υπο­χρε­ώ­σε­ων που απορ­ρέ­ουν από τη νο­μο­θε­σία για την υγεία και ασφά­λεια των ερ­γα­ζο­μέ­νων και από τον Γε­νι­κό Κα­νο­νι­σμό Λι­μέ­να, καθώς επέ­τρε­πε εν γνώ­σει της στον στε­ρού­με­νο επαγ­γελ­μα­τι­κής άδειας ερ­γα­ζό­με­νο να κα­τα­δύ­ε­ται μόνος του στις εγκα­τα­στά­σεις, δεν δια­σφά­λι­σε ότι οι κα­τα­δυ­τι­κές ερ­γα­σί­ες θα εκτε­λού­νται από αδειο­δο­τη­μέ­νο κα­τα­δυ­τι­κό συ­νερ­γείο με δύτες ανά ζεύγη και δύτη ασφα­λεί­ας και ου­δέ­πο­τε απα­σχό­λη­σε τε­χνι­κό ασφα­λεί­ας. Ιδιαί­τε­ρη μνεία γί­νε­ται στην από­φα­ση στο γε­γο­νός ότι η εται­ρία είχε δη­λώ­σει πα­ρά­τυ­πα στο σύ­στη­μα ΕΡ­ΓΑ­ΝΗ ως τε­χνι­κό ασφα­λεί­ας πρό­σω­πο που ου­δέ­πο­τε συ­νερ­γά­στη­κε μαζί της, ενώ μόλις την επο­μέ­νη του δυ­στυ­χή­μα­τος προ­χώ­ρη­σε εσπευ­σμέ­να σε αναγ­γε­λία σύμ­βα­σης ανά­θε­σης κα­θη­κό­ντων τε­χνι­κού ασφα­λεί­ας σε άλλο πρό­σω­πο.

Ως προς τον υπεύ­θυ­νο της μο­νά­δας, το δι­κα­στή­ριο δέ­χθη­κε ότι, αν και διέ­θε­τε ο ίδιος επαγ­γελ­μα­τι­κή άδεια δύτη και άδεια κα­τα­δυ­τι­κού συ­νερ­γεί­ου και γνώ­ρι­ζε επο­μέ­νως άρι­στα τις νό­μι­μες υπο­χρε­ώ­σεις, ανέ­θε­τε κα­τα­δυ­τι­κές ερ­γα­σί­ες σε προ­σω­πι­κό χωρίς επαγ­γελ­μα­τι­κές κα­τα­δυ­τι­κές γνώ­σεις, χωρίς να πα­ρί­στα­ται ως επό­πτης ή δύτης ασφα­λεί­ας. Γνώ­ρι­ζε θε­τι­κά τόσο ότι το επί­μα­χο αντιαρ­πα­κτι­κό δίχτυ δεν ήταν στε­ρε­ω­μέ­νο και έπλεε ελεύ­θε­ρα, σε αντί­θε­ση με το αντί­στοι­χο δίχτυ του δι­πλα­νού κλω­βού που είχε πρό­σφα­τα αντι­κα­τα­στα­θεί, όσο και τη μικρή από­στα­ση με­τα­ξύ των 2 κλω­βών, συν­θή­κες που ενεί­χαν προ­φα­νή κίν­δυ­νο πα­γί­δευ­σης. Παρά ταύτα, έδωσε εντο­λή στον 26χρονο να κα­τα­δυ­θεί μόνος του, χωρίς επι­τή­ρη­ση, χωρίς να έχει με­ρι­μνή­σει για την αντι­κα­τά­στα­ση ή στε­ρέ­ω­ση του δι­χτυού και χωρίς να τον έχει ενη­με­ρώ­σει για την επι­κιν­δυ­νό­τη­τα του συ­γκε­κρι­μέ­νου ση­μεί­ου. Απορ­ρί­φθη­κε πα­ράλ­λη­λα ο ισχυ­ρι­σμός της ερ­γο­δο­τι­κής πλευ­ράς ότι οι κα­τα­δύ­σεις απλού ελέγ­χου των ιχθυο­κλω­βών δεν συ­νι­στούν κα­τα­δυ­τι­κές ερ­γα­σί­ες, με το δι­κα­στή­ριο να υπο­γραμ­μί­ζει ότι ο Γε­νι­κός Κα­νο­νι­σμός Λι­μέ­να ως κα­νο­νι­στι­κή πράξη υπε­ρι­σχύ­ει αντί­θε­των διοι­κη­τι­κών εγ­γρά­φων.

Συ­νυ­παι­τιό­τη­τα 10% στον άτυχο δύτη

Το δι­κα­στή­ριο δέ­χθη­κε ωστό­σο και συ­νυ­παι­τιό­τη­τα του θα­νό­ντος σε πο­σο­στό 10%, κρί­νο­ντας ότι κατά τον εγκλω­βι­σμό του διέ­θε­τε ακόμη ελά­χι­στο υπό­λοι­πο αέρα που επαρ­κού­σε για ανά­δυ­ση από το μικρό βάθος όπου βρι­σκό­ταν. Παρά την εκ­παί­δευ­σή του σε τε­χνι­κές αυ­το­διά­σω­σης για τη λήψη του δι­πλώ­μα­τος που κα­τεί­χε, δεν κα­τόρ­θω­σε να δια­τη­ρή­σει την ψυ­χραι­μία του ώστε να εντο­πί­σει με ψη­λά­φι­ση το ση­μείο εμπλο­κής στη ζώνη βαρών του και να απε­λευ­θε­ρω­θεί με το κα­τα­δυ­τι­κό του μα­χαί­ρι. Αντί­θε­τα, πε­ρι­ήλ­θε σε πα­νι­κό και οι αγω­νιώ­δεις προ­σπά­θειες απε­γκλω­βι­σμού επι­δεί­νω­σαν τη θέση του, με απο­κο­ρύ­φω­μα την αφαί­ρε­ση του τζά­κετ πλευ­στό­τη­τας με την προσ­δε­δε­μέ­νη φιάλη, το οποίο του ξέ­φυ­γε και απο­μα­κρύν­θη­κε. Το δι­κα­στή­ριο συ­νε­κτί­μη­σε πά­ντως ότι οι συν­θή­κες εμπλο­κής ήταν ιδιαί­τε­ρες και ότι ο νε­α­ρός στε­ρού­νταν της εμπει­ρί­ας επαγ­γελ­μα­τία δύτη μο­νά­δων ιχθυο­καλ­λιέρ­γειας, ο οποί­ος εκ­παι­δεύ­ε­ται ει­δι­κά στην αντι­με­τώ­πι­ση εμπλο­κής σε δί­χτυα.

Τα ποσά που επι­δι­κά­στη­καν στην οι­κο­γέ­νεια

Με βάση τα ανω­τέ­ρω, επι­κυ­ρώ­θη­κε η επι­δί­κα­ση χρη­μα­τι­κής ικα­νο­ποί­η­σης λόγω ψυ­χι­κής οδύ­νης ύψους 250.000 ευρώ για τη μη­τέ­ρα του θύ­μα­τος, 250.000 ευρώ για τον πα­τέ­ρα του, 200.000 ευρώ για την αδελ­φή του και 50.000 ευρώ για τον παπ­πού του, ποσά που το δι­κα­στή­ριο έκρι­νε δί­καια και εύ­λο­γα με βάση την αρχή της ανα­λο­γι­κό­τη­τας, συ­νε­κτι­μώ­ντας τον στενό ψυ­χι­κό δεσμό της οι­κο­γέ­νειας με τον 26χρονο, τις τρα­γι­κές συν­θή­κες του θα­νά­του του και την οι­κο­νο­μι­κή κα­τά­στα­ση των δια­δί­κων. Ση­μειώ­νε­ται ότι ο παπ­πούς του θύ­μα­τος δεν πρό­λα­βε να δει την έκ­βα­ση της υπό­θε­σης, καθώς απε­βί­ω­σε στις 26 Δε­κεμ­βρί­ου 2025, μετά την άσκη­ση των εφέ­σε­ων, με τη δίκη να συ­νε­χί­ζε­ται από τους κλη­ρο­νό­μους του.

Στη δίκη ενώ­πιον του Εφε­τεί­ου η οι­κο­γέ­νεια του θύ­μα­τος εκ­προ­σω­πή­θη­κε από τη δι­κη­γό­ρο Θεσ­σα­λο­νί­κης κ. Θε­ο­δώ­ρα Τζήκα, η ερ­γο­δό­τρια εται­ρία, η διευ­θύ­νου­σα σύμ­βου­λος και ο υπεύ­θυ­νος της μο­νά­δας από τον δι­κη­γό­ρο Αθη­νών κ. Δη­μή­τριο Μαρ­κά­το και ο επι­στά­της της μο­νά­δας από τη δι­κη­γό­ρο Ρόδου κ. Μαρ­γα­ρί­τα Καρ­πα­θά­κη.