- Η δεύτερη Biennale of Contemporary Keramics ολοκληρώθηκε στη Ρόδο στις 31 Οκτωβρίου 2026, ύστερα από πέντε μήνες εκθέσεων και παράλληλων δράσεων.
- Η Κεντρική Έκθεση φιλοξενήθηκε σε πέντε ιστορικούς χώρους της Μεσαιωνικής Πόλης και προσέλκυσε 282.814 επισκέπτες, ενώ 60 παράλληλες δράσεις σε 18 χώρους συγκέντρωσαν 27.825 συμμετοχές.
- Στη διοργάνωση συμμετείχαν 42 καλλιτέχνες από 18 χώρες, με έργα και εκδηλώσεις που συνέδεσαν τη σύγχρονη κεραμική με την ιστορία της Ρόδου και το πολιτισμικό τοπίο της Μεσογείου.
- Με τίτλο «Where the Day Starts / Εκεί που Αρχίζει η Μέρα», η Biennale άντλησε έμπνευση από τον μύθο της Ρόδου και το φως, διερευνώντας τη μνήμη, τις πολιτισμικές ταυτότητες και τις ανταλλαγές στη Μεσόγειο.
Η δεύτερη Biennale of Contemporary Keramics (BCK 2026), με τίτλο Where the Day Starts / Εκεί που Αρχίζει η Μέρα, ολοκληρώθηκε με μεγάλη επιτυχία στις 31 Οκτωβρίου 2026 στη Ρόδο, έπειτα από πέντε μήνες εκθέσεων και παράλληλων δράσεων τόσο στη Μεσαιωνική Πόλη όσο και σε επιλεγμένους χώρους του νησιού.
Από τις 6 Ιουνίου έως τις 31 Οκτωβρίου, η Κεντρική Έκθεση φιλοξενήθηκε σε πέντε ιστορικούς χώρους της Μεσαιωνικής Πόλης (Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO) καταγράφοντας συνολικά 282.814 επισκέπτες, ενώ το Παράλληλο Πρόγραμμα της Biennale περιλάμβανε 60 δράσεις σε 18 χώρους, οι οποίες συγκέντρωσαν 27.825 συμμετοχές.
Με τη συμμετοχή 42 καλλιτεχνών από 18 χώρες και μέσα από ένα πολυδιάστατο πρόγραμμα εκθέσεων, εκπαιδευτικών δράσεων και εκδηλώσεων, η BCK 2026 ανέπτυξε έναν ουσιαστικό διάλογο ανάμεσα στη σύγχρονη κεραμική δημιουργία, την πλούσια ιστορία του νησιού και το ευρύτερο πολιτισμικό τοπίο της Μεσογείου. Αυτός ο διάλογος άλλωστε ήταν και ο αρχικός στόχος των τριών επιμελητριών, της Λουκίας Θωμοπούλου, της Σταματίας Δημητρακοπούλου και της Anissa Touati. «Ήταν για εμάς μεγάλη τιμή να φιλοξενηθεί η BCK 2026 σε μερικούς από τους πιο εμβληματικούς χώρους της Μεσαιωνικής Πόλης της Ρόδου. Θελήσαμε η σύγχρονη κεραμική να συνομιλήσει με την ιστορία τους, και για πέντε μήνες περισσότεροι από 280.000 επισκέπτες είδαν μνημεία που ίσως ήδη γνώριζαν με διαφορετικό βλέμμα, και αυτό είναι το πιο ουσιαστικό αποτύπωμα που αφήνει η BCK 2026», σημειώνει η Λουκία Θωμοπούλου, Ιδρύτρια και Καλλιτεχνική Διευθύντρια της Biennale.

Η Ρόδος ως τόπος συνάντησης
Η επιλογή της Ρόδου αποτέλεσε βασικό στοιχείο της φετινής διοργάνωσης. Με τη μακραίωνη ιστορία της και τη διαδοχή διαφορετικών πολιτισμικών επιρροών, η Μεσαιωνική Πόλη προσέφερε το ιδανικό πλαίσιο για μια έκθεση που διερεύνησε τη σχέση ανάμεσα στον τόπο, τη μνήμη και την πολιτιστική ανταλλαγή.
Ο τίτλος Where the Day Starts / Εκεί που Αρχίζει η Μέρα αντλεί την έμπνευσή του από την ελληνική μυθολογία, τον μύθο της γέννησης της Ρόδου και τη σύνδεσή της με τον θεό Ήλιο – η Ρόδος είναι το νησί που υποδέχεται πρώτο τις ακτίνες του πρωινού φωτός, είναι ο τόπος που συμβολικά αρχίζει η μέρα της Μεσογείου. Έτσι το φως αποτέλεσε ένα από τα κεντρικά σημεία αναφοράς της επιμελητικής προσέγγισης, ανοίγοντας έναν ευρύτερο διάλογο γύρω από τη Μεσόγειο ως σημείο συνάντησης, μετακινήσεων, κοινών ιστοριών αλλά και αντιθέσεων. Τι μας ενώνει και τι μας χωρίζει με τις υπόλοιπες χώρες της Μεσογειακής λεκάνης; Πώς συναντιούνται και συνυπάρχουν διαφορετικές πολιτισμικές ταυτότητες στον ίδιο τόπο; Η Ρόδος ήταν η αφετηρία για να εξερευνήσουν οι καλλιτέχνες αυτά τα ερωτήματα.

Η Κεντρική Έκθεση αναπτύχθηκε σε πέντε εμβληματικούς χώρους της Μεσαιωνικής Πόλης: το Αρχαιολογικό Μουσείο Ρόδου, την Παναγιά του Κάστρου, την Οπλοθήκη de Milly, την Κοσμητική Συλλογή Ρόδου και την Πλατεία Κλεόβουλου στο Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου. Παράλληλα, στο Κατάλυμα της Γαλλίας φιλοξενήθηκαν δορυφορικές εκθέσεις. Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ρόδου αποτέλεσε τον κεντρικό εκθεσιακό χώρο. Εκεί, κοντά στη μαρμάρινη Αφροδίτη που ανασύρθηκε από τη θάλασσα το 1929, σύγχρονα κεραμικά έργα συνάντησαν αντικείμενα και αφηγήσεις αιώνων. Η θεά που κάποτε αναδύθηκε από τον βυθό έγινε σημείο αναφοράς για μια έκθεση αφιερωμένη στη μεταμόρφωση της ύλης και στη διαρκή επιστροφή της μνήμης.
Κάθε ένας από τους πέντε χώρους απέκτησε τη δική του καλλιτεχνική αφήγηση. Τα έργα συνομιλούσαν με την αρχιτεκτονική, την ιστορία, τη χρήση και τη συμβολική τους σημασία. Η περιήγηση μετατράπηκε έτσι σε μια διαφορετική εμπειρία της πόλης, όπου ο επισκέπτης ανακάλυπτε τη σύγχρονη τέχνη περπατώντας μέσα στον ιστορικό ιστό, ανάμεσα σε μνημεία, πλατείες, αυλές και σοκάκια.

Η σύγχρονη κεραμική σε διεθνή διάλογο
Στο επίκεντρο αυτής της συνάντησης βρίσκεται η κεραμική. Για χιλιάδες χρόνια, υπήρξε αναπόσπαστο μέρος της ζωής στη Μεσόγειο. Τα αγγεία μετέφεραν αγαθά από λιμάνι σε λιμάνι και μαζί τους ταξίδευαν τεχνικές, διακοσμητικά μοτίβα, ιδέες και πολιτισμικές επιρροές. Η θάλασσα λειτουργούσε ως δρόμος επικοινωνίας, αλλά και ως τόπος συγκρούσεων, μετακινήσεων και διαρκών αλλαγών. Αυτή η διπλή ταυτότητα της Μεσογείου, ως τόπου συνάντησης αλλά και διαχωρισμού, διέτρεξε την έκθεση. Η κοινή πολιτιστική κληρονομιά παρουσιάστηκε ως αποτέλεσμα συνεχών ανταλλαγών και αντιθέσεων.

Η Ρόδος διαθέτει τη δική της σημαντική ιστορία κεραμικής παραγωγής. Το εργοστάσιο «Ίκαρος», που συνδέθηκε με την ανάπτυξη της ροδίτικης κεραμικής τον 20ό αιώνα, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας παράδοσης που σταδιακά υποχώρησε, αφήνοντας όμως ισχυρό πολιτιστικό αποτύπωμα. Η Μπιενάλε επανέφερε αυτή τη σχέση με τον πηλό στο προσκήνιο, αυτή τη φορά μέσα από τη γλώσσα της σύγχρονης τέχνης.
Με την επιμελητική προσέγγιση της Σταματίας Δημητρακοπούλου, της Λουκίας Θωμοπούλου και της Anissa Touati, οι 42 συμμετέχοντες καλλιτέχνες κλήθηκαν να αναπτύξουν τις δικές τους ερμηνείες γύρω από τη Ρόδο, τον Ήλιο και τη Μεσόγειο. Γλυπτικές εγκαταστάσεις, αφηγηματικά έργα και εικαστικές παρεμβάσεις εξερεύνησαν ζητήματα ταυτότητας, φύσης, θρησκείας, περιβάλλοντος και ανθρώπινης μετοίκησης.
Ένα Παράλληλο Πρόγραμμα ανοιχτό στην πόλη
Σημαντικό μέρος της BCK 2026 αποτέλεσε και το Παράλληλο Πρόγραμμα, με 60 δράσεις σε 18 χώρους. Ξεναγήσεις, ομιλίες, εργαστήρια, προβολές ντοκιμαντέρ, καθώς και εκπαιδευτικά προγράμματα διεύρυναν την εμπειρία της διοργάνωσης και, με ελεύθερη είσοδο, έδωσαν τη δυνατότητα σε κατοίκους και επισκέπτες του νησιού να προσεγγίσουν τη σύγχρονη κεραμική μέσα από διαφορετικές μορφές συμμετοχής και δημιουργικής εμπειρίας.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στα εκπαιδευτικά προγράμματα της διοργάνωσης, τα οποία υλοποιήθηκαν σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και απευθύνθηκαν σε μαθητές, φοιτητές και εκπαιδευτικούς. Ανάμεσα στις δράσεις ξεχώρισε η δημιουργία του τρίγλωσσου παραμυθιού «Το κεραμικό που ταξίδευε», που έγραψαν και εικονογράφησαν από κοινού 29 παιδιά από τη Ρόδο και την Άγκυρα, γιορτάζοντας τις κοινές παραδόσεις της κεραμικής στην Ελλάδα και την Τουρκία.
«Αυτό που μας συγκίνησε περισσότερο ήταν η ανταπόκριση της τοπικής κοινωνίας. Μαθητές, εκπαιδευτικοί, φοιτητές, καλλιτέχνες και κάτοικοι του νησιού έγιναν οι ίδιοι μέρος της Μπιενάλε, μέσα από τα εργαστήρια, τις ξεναγήσεις και τα εκπαιδευτικά προγράμματα. Όταν παιδιά από τη Ρόδο και την Άγκυρα γράφουν μαζί ένα βιβλίο για μια κεραμική κούπα που ταξιδεύει, καταλαβαίνεις ότι ο πολιτισμός μπορεί πραγματικά να ενώνει. Φεύγουμε από το νησί με σχέσεις που θα συνεχιστούν και με τη βεβαιότητα ότι η BCK έχει ακόμη πολλούς τόπους και πολλές ιστορίες να συναντήσει», επισημαίνει η Λουκία Θωμοπούλου.
Η BCK 2026 σε αριθμούς
• 282.814 επισκέπτες στους 5 χώρους της Κεντρικής Έκθεσης, σύμφωνα με τα στοιχεία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου
• 42 καλλιτέχνες από 18 χώρες
• 70 έργα και δίγλωσσος κατάλογος 260 σελίδων
• 60 δράσεις Παράλληλου Προγράμματος σε 18 χώρους
• 27.825 συμμετοχές στις δράσεις του Παράλληλου Προγράμματος
• 343 μαθητές συμμετείχαν σε εκπαιδευτικά προγράμματα και εκδόθηκαν 167 βεβαιώσεις συμμετοχής
• 4,92 στα 5 συνολική βαθμολογία ικανοποίησης των συμμετεχόντων
• 84 υποστηρικτές και συνεργαζόμενοι φορείς
• 280+ δημοσιεύσεις σε ελληνικά και διεθνή ΜΜΕ και 2,27 εκατ. προβολές στα social media

Η συνέχεια μιας νομαδικής διοργάνωσης
Η Biennale of Contemporary Keramics ξεκίνησε το ταξίδι της το 2024 από τη Σαντορίνη, με την έκθεση Clay Echoes: Unearthing Hidden Narratives στο Μουσείο Προϊστορικής Θήρας. Με νομαδικό χαρακτήρα και διετή κύκλο διοργάνωσης, μεταφέρεται σε ένα διαφορετικό ελληνικό νησί, αναζητώντας κάθε φορά ένα νέο καλλιτεχνικό αφήγημα που γεννιέται από την ιστορία, την ταυτότητα και την πολιτιστική κληρονομιά κάθε τόπου. Η επιλογή αυτή βρίσκεται στον πυρήνα της φιλοσοφίας της, με στόχο να αναδείξει τη σύγχρονη κεραμική, να συνδέσει την ελληνική με τη διεθνή εικαστική σκηνή και να δημιουργήσει νέους τρόπους προσέγγισης της πολιτιστικής κληρονομιάς.
«Στη Ρόδο, η σύγχρονη κεραμική έγινε αφορμή να κοιτάξουμε ξανά έναν τόπο που νομίζαμε ότι γνωρίζαμε. Να ανακαλύψουμε ιστορίες κρυμμένες πίσω από την πέτρα, το φως και τη θάλασσα, να δούμε το παρελθόν και να φανταστούμε το μέλλον. Η BCK 2026 αφήνει πίσω της έργα, εικόνες, εμπειρίες και, πάνω απ’ όλα, ανθρώπινες σχέσεις. Αυτές οι συναντήσεις είναι που δίνουν νόημα στην προσπάθειά μας και τη δύναμη να συνεχίσουμε», δηλώνει η Λουκία Θωμοπούλου σχεδιάζοντας ήδη το μέλλον, «Μετά τη Σαντορίνη και τη Ρόδο, η BCK συνεχίζει το ταξίδι της. Η προετοιμασία της επόμενης διοργάνωσης, το 2028, έχει ήδη ξεκινήσει, με το βλέμμα στραμμένο σε έναν νέο τόπο και σε νέες συναντήσεις της σύγχρονης κεραμικής με την ιστορία και τους ανθρώπους του».
Η BCK 2026 διοργανώθηκε από την Big Blue Dot Μπιενάλε Σύγχρονης Κεραμικής ΑΜΚΕ, σε συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και τον Δήμο Ρόδου, καθώς και με την υποστήριξη και τη φιλοξενία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου. Υλοποιήθηκε με την οικονομική υποστήριξη και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού, της Γαλλικής Πρεσβείας στην Ελλάδα, της Ιταλικής Πρεσβείας στην Ελλάδα και του Πανεπιστημίου Αιγαίου.
Η διοργάνωση ευχαριστεί θερμά τους 84 φορείς που τη στήριξαν, τους καλλιτέχνες, τους συνεργάτες και όλους όσοι συμμετείχαν στις δράσεις της.
































Σχολιασμός άρθρου
Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού
Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.
Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.