- Ο Φώτης Μάγγος αξιοποιεί τη δωδεκαετή εμπειρία του στην αυτοδιοίκηση ως «γέφυρα» ανάμεσα στους δήμους και την κυβέρνηση, με έμφαση στην άμεση ανταπόκριση στις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
- Κορυφαία προτεραιότητα της Γενικής Γραμματείας είναι η αντιμετώπιση της λειψυδρίας, η οποία επιδεινώνεται λόγω της κλιματικής αλλαγής και πλήττει πλέον ακόμη και νησιά χωρίς προηγούμενο πρόβλημα.
- Για να αντιμετωπιστούν οι περιορισμένοι πόροι και τα πολλαπλά αιτήματα των νησιωτικών δήμων, προωθούνται τυποποιημένες διαδικασίες και κεντρικοί διαγωνισμοί αντί για κατακερματισμένες αναθέσεις.
- Η συνέντευξη εξετάζει επίσης τις απευθείας αναθέσεις στους μικρούς δήμους και το χρονοδιάγραμμα πληρωμών του Μεταφορικού Ισοδυνάμου σε πολίτες και επιχειρήσεις.
Με την εμπειρία δώδεκα ετών στην τοπική αυτοδιοίκηση στις αποσκευές του, ο γενικός γραμματέας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, Φώτης Μάγγος, μιλάει σήμερα για τα μεγάλα μέτωπα της νησιωτικότητας.
Οδεύοντας προς το τέλος του 2026, αναλύει το σχέδιο για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας μέσω κεντρικών διαγωνισμών, τοποθετείται για τις απευθείας αναθέσεις στους μικρούς δήμους και αποκαλύπτει το ακριβές χρονοδιάγραμμα πληρωμών για το Μεταφορικό Ισοδύναμο.
Η νησιωτική Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με σύνθετες και πιεστικές προκλήσεις: από την κλιματική κρίση και τη λειψυδρία που απειλεί ακόμη και νησιά χωρίς πρότερο ιστορικό, μέχρι την ανάγκη έγκαιρης καταβολής του Μεταφορικού Ισοδυνάμου σε πολίτες και επιχειρήσεις.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο κ. Μάγγος, εξηγεί πώς η πολυετής θητεία του στην αυτοδιοίκηση καθορίζει τη στρατηγική του στο υπουργείο, βάζοντας σε προτεραιότητα «το αίσθημα του επείγοντος» και την εξοικονόμηση πόρων.
Κύριε γενικέ, πρόσφατα συμμετείχατε ως ομιλητής στο ετήσιο τακτικό συνέδριο της ΚΕΔΕ. Πώς αξιοποιείτε την πρότερη θητεία σας στην τοπική αυτοδιοίκηση από τη σημερινή σας θέση ευθύνης;
Αυτό ακριβώς τόνισα και στο συνέδριο της ΚΕΔΕ: αισθάνομαι τον ρόλο μου ως μια «γέφυρα» ανάμεσα στην τοπική αυτοδιοίκηση και την κυβέρνηση. Δεν μεταπήδησα ξαφνικά από τη μία πλευρά στην άλλη, ξεχνώντας όσα έκανα επί δώδεκα χρόνια. Θεωρώ πολύτιμο το γεγονός ότι γνωρίζω από μέσα τόσο τα προβλήματα όσο και τις λύσεις, αλλά κυρίως την αγωνία των δημάρχων και των τοπικών κοινωνιών. Εκείνο που συχνά λείπει από το κέντρο είναι το αίσθημα του επείγοντος. Άλλο είναι να ζεις καθημερινά στον τόπο σου, να δέχεσαι την πίεση της κοινωνίας για άμεση λύση, κι εντελώς διαφορετικό να βρίσκεσαι σε ένα υπουργείο στην Αθήνα, μακριά από αυτή την άμεση ανατροφοδότηση.
Ποια είναι η κορυφαία προτεραιότητα της Γενικής Γραμματείας αυτή τη στιγμή για τον νησιωτικό χώρο ενώ οδεύουμε προς το τέλος του 2026;
Η νησιωτική πολιτική, με τη διασταλτική έννοια του όρου, τα περιλαμβάνει όλα. Φυσικά, δεν μπορούν να λυθούν όλα μέσα από μία Γενική Γραμματεία· γι’ αυτό «ενοχλούμε» συνεχώς και τα υπόλοιπα υπουργεία για να δίνουμε λύσεις. Ωστόσο, το δικό μας κύριο, πρακτικό αντικείμενο είναι η αντιμετώπιση της λειψυδρίας στα νησιά. Το πρόβλημα εντείνεται δραματικά λόγω της κλιματικής αλλαγής. Πέφτουν μεγάλες ποσότητες βροχής σε ελάχιστο χρόνο, με αποτέλεσμα το νερό να χάνεται και να προκαλούνται διαβρωτικά φαινόμενα. Ακόμη και νησιά που παραδοσιακά δεν είχαν πρόβλημα, όπως η Νάξος, αναγκάζονται σήμερα να βάζουν αφαλατώσεις και να ξεμπλοκάρουν έργα που ταλάνιζαν το νησί επί είκοσι χρόνια.
Δεδομένου ότι οι οικονομικές δυνατότητες είναι πεπερασμένες, πώς διαχειρίζεστε τον μεγάλο όγκο των αιτημάτων από τους νησιωτικούς δήμους;
Τα αιτήματα που δεχόμαστε από όλη την Ελλάδα είναι δεκαπλάσια των οικονομικών μας δυνατοτήτων. Για τον λόγο αυτό προχωρούμε σε εξορθολογισμό και τυποποίηση των διαδικασιών, αναλαμβάνοντας οι ίδιοι κεντρικά τους διαγωνισμούς, αντί να υπάρχει κατακερματισμός. Θα σας δώσω ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: έχουμε περίπου 30 σκόρπια αιτήματα από δήμους για «δημόσιες βρύσες» (μικρές μονάδες αφαλάτωσης που τοποθετούνται μέσα στους οικισμούς και παρέχουν πόσιμο νερό, απαραίτητες ειδικά όπου τα δίκτυα είναι πεπαλαιωμένα). Αν κάθε δήμος προχωρούσε μόνος του, όλα αυτά θα πήγαιναν στο όριο της απευθείας ανάθεσης. Συγκεντρώνοντάς τα σε έναν ενιαίο, κεντρικό διαγωνισμό, θα πετύχουμε τεράστια εξοικονόμηση χρημάτων.
Άρα, θεωρείτε ότι το εργαλείο των απευθείας αναθέσεων στους νησιωτικούς δήμους, δημιουργεί στρεβλώσεις και προβλήματα ή αποτελεί αναγκαιότητα;
Πρέπει να βλέπουμε την πραγματικότητα, ειδικά στους μικρούς δήμους που στερούνται μηχανικών. Ο νόμος 4412/2016 απαιτεί τρεις τεχνικούς υπαλλήλους για τη συγκρότηση επιτροπής διαγωνισμού. Τέτοια στελέχωση δεν διαθέτουν ούτε οι Λειψοί, ούτε το Αγαθονήσι, ενώ ακόμη και η Πάτμος έχει μόλις έναν μηχανικό. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η απευθείας ανάθεση λύνει τα χέρια της διοίκησης και περιορίζει τον χρόνο. Προφανώς πρέπει να γίνεται με απόλυτη διαφάνεια και με γνώμονα τις πραγματικές ανάγκες του δήμου. Από εκεί και πέρα, εμείς από μακριά δεν μπορούμε να κρίνουμε κάθε δημοτική αρχή· υπάρχει η τοπική κοινωνία που αξιολογεί τόσο τη νομιμότητα όσο και τη σκοπιμότητα των επιλογών των αιρετών της.
Να περάσουμε στο Μεταφορικό Ισοδύναμο, ένα ζήτημα που καίει πολίτες και επιχειρηματίες. Σε ποιο στάδιο βρίσκονται οι πληρωμές και γιατί παρατηρήθηκαν καθυστερήσεις στις επιχειρήσεις;
Το μέτρο χωρίζεται σε τρεις πυλώνες: τα εισιτήρια επιβατών, τα καύσιμα και τις επιχειρήσεις. Στα εισιτήρια βρισκόμαστε σε πολύ καλό επίπεδο, καθώς έχουμε εξοφλήσει ολόκληρο το 2025. Στα καύσιμα έχουμε πληρώσει έως και το 2024. Εκεί που μείναμε λίγο πίσω είναι στις επιχειρήσεις. Αρχικά, το υπουργείο προσπάθησε να απλοποιήσει τη διαδικασία, πληρώνοντας μόνο με βάση τις αιτήσεις. Δυστυχώς, ελάχιστες επιχειρήσεις -και μάλιστα οργανωμένα μέσω συγκεκριμένων λογιστικών γραφείων- υπέβαλαν ψευδείς δηλώσεις, διεκδικώντας ποσά χωρίς τα απαραίτητα παραστατικά.
Πώς αντιμετωπίστηκε αυτό το φαινόμενο και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα εξόφλησης;
Αλλάξαμε τη διαδικασία, απαιτώντας την υποβολή όλων των δικαιολογητικών στην πλατφόρμα και εισάγοντας δειγματοληπτικό έλεγχο. Επιπλέον, μέχρι και το 2025 δεν υπήρχε υποχρέωση ανάρτησης των φορτωτικών στο «myDATA», οπότε οι διασταυρώσεις γίνονταν χειροκίνητα, γεγονός που έφερε καθυστέρηση. Δώσαμε ήδη δύο παρατάσεις και τώρα δίνουμε μια τελευταία, δεκαήμερη παράταση για όσους δεν πρόλαβαν να ανεβάσουν τα δικαιολογητικά τους. Μετά, η πλατφόρμα κλείνει οριστικά. Αυτή τη στιγμή δίνουμε αγώνα δρόμου σε καθημερινές συσκέψεις με το Υπουργείο Οικονομικών. Έχουμε εξασφαλίσει ένα πακέτο 54 εκατομμυρίων ευρώ: τα 34 εκατομμύρια ευρώ θα διατεθούν για να πληρωθούν έως το τέλος του έτους όλες οι επιχειρήσεις εκτός δείγματος, καθώς και προκαταβολή 40% σε όσες μπαίνουν σε έλεγχο -κάτι που πάλεψα προσωπικά. Τα υπόλοιπα 20 εκατομμύρια ευρώ θα κατευθυνθούν στα καύσιμα του 2025 και στο πρώτο επτάμηνο των εισιτηρίων του 2026, ώστε να είμαστε πλέον απολύτως συνεπείς.
































Σχολιασμός άρθρου
Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού
Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.
Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.