ΡΕΠΟΡΤΑΖ

Το Εφετείο Δωδεκανήσου δικαίωσε Ροδίτισσα έναντι του Ελληνικού Δημοσίου και της αναγνώρισε την κυριότητα ακινήτου με χρησικτησία

Δαμιανός Αθανασίου 4 λεπτά ανάγνωση
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
✦ Σύνοψη ⌄
  • Η απόφαση του Μονο­με­λούς Εφε­τείου Δωδε­κα­νή­σου ανα­γνώ­ρισε την κυριό­τητα ιδιώτη σε οικό­πεδο 56,40 τ.μ. που ανήκε στο Δημόσιο από το 1950.
  • Η αγωγή χρη­σι­κτη­σίας ευδο­κί­μησε παρά την κανο­νι­στική προ­στα­σία των δημό­σιων κτη­μά­των, λόγω των προ­ϋ­πο­θέ­σεων του νόμου 3127/2003.
  • Το δικα­στή­ριο απο­φά­σισε ότι το βάρος από­δει­ξης της κακής πίστης ανήκει στο Δημόσιο, ανα­τρέ­πο­ντας τον γενικό κανόνα του Αστικού Κώδικα.
  • Η υπόθεση ανα­δει­κνύει τις δυσκο­λίες που αντι­με­τω­πί­ζουν οι ιδιώτες στην από­κτηση κυριό­τη­τας μέσω χρη­σι­κτη­σίας, καθώς οι παρεμ­βά­σεις του Δημο­σίου συχνά ανα­τρέ­πουν τις αξιώ­σεις τους.

• Μια από τις ελά­χι­στες αγωγές χρη­σι­κτη­σίας κατά του Δημο­σίου που ευδο­κι­μούν έφτασε αίσια στο τέλος της, καθώς το δευ­τε­ρο­βάθ­μιο δικα­στή­ριο ανέ­τρεψε την πρω­τό­δικη απόρ­ριψη και ανα­γνώ­ρισε ότι η ενά­γουσα κατέστη κυρία οικο­πέ­δου στη συνοι­κία του Αγίου Γεωρ­γίου, το οποίο νεμόταν αδια­τά­ρα­κτα από το 1971

Σπάνια δικα­στική δικαί­ωση ιδιώτη απέ­να­ντι στο Ελλη­νικό Δημόσιο κατα­γρά­φηκε στη Ρόδο, με απόφαση του Μονο­με­λούς Εφε­τείου Δωδε­κα­νή­σου που δημο­σιεύ­θηκε στις 7 Ιουλίου 2026. Το δικα­στή­ριο, δικά­ζο­ντας έφεση κατά απορ­ρι­πτι­κής από­φα­σης του Μονο­με­λούς Πρω­το­δι­κείου Ρόδου, έκανε δεκτή την αγωγή ημε­δα­πής και ανα­γνώ­ρισε ότι αυτή απέ­κτησε με έκτακτη χρη­σι­κτη­σία την κυριό­τητα ακι­νή­του 56,40 τετρα­γω­νι­κών μέτρων, το οποίο φερόταν επί δεκα­ε­τίες στα κτη­μα­το­λο­γικά βιβλία ως ιδιο­κτη­σία του Δημο­σίου. Πρό­κει­ται για μια από τις λιγο­στές περι­πτώ­σεις στις οποίες τέτοια αξίωση ευδο­κι­μεί, δεδο­μέ­νου ότι ο κανόνας του δικαίου θέλει τα δημόσια κτήματα ανε­πί­δε­κτα χρη­σι­κτη­σίας και το Δημόσιο κατά πλάσμα του νόμου νομέα τους.

Την υπόθεση χει­ρί­στηκε για λογα­ρια­σμό της εκκα­λού­σας ο δικη­γό­ρος Ρόδου κ. Βασί­λειος Καβου­ριού.

Η στενή κερ­κό­πορτα του νόμου 3127/2003

Το νομικό υπό­βα­θρο της υπό­θε­σης βρί­σκε­ται στο άρθρο 4 του νόμου 3127/2003, μια διάταξη που λει­τουρ­γεί ως αυστηρά οριο­θε­τη­μένη εξαί­ρεση στην απόλυτη προ­στα­σία της δημό­σιας κτήσης. Σύμφωνα με αυτή, όποιος νέμεται αδια­τά­ρα­κτα ακίνητο εντός σχεδίου πόλεως ή εντός οικι­σμού προ­ϋ­φι­στά­με­νου του 1923, εμβαδού έως 2.000 τετρα­γω­νι­κών μέτρων, επί 30 του­λά­χι­στον έτη που συμπλη­ρώ­νο­νται έως τις 19 Μαρτίου 2003, θεω­ρεί­ται κύριος έναντι του Δημο­σίου, εκτός εάν κατά την κτήση της νομής βρι­σκό­ταν σε κακή πίστη. Κρίσιμο στοι­χείο, όπως τονί­ζε­ται και στην απόφαση, είναι ότι το βάρος από­δει­ξης της κακής πίστης δεν το φέρει ο ιδιώτης αλλά το ίδιο το Δημόσιο, κάτι που αντι­στρέ­φει τον γενικό κανόνα του Αστικού Κώδικα και έχει επι­βε­βαιω­θεί από σειρά απο­φά­σεων του Αρείου Πάγου, μεταξύ των οποίων και της Ολο­μέ­λειας.

Στην πράξη, ωστόσο, οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις αυτές απο­δει­κνύ­ο­νται δυσθε­ώ­ρη­τες για τους περισ­σό­τε­ρους δια­δί­κους, καθώς οποια­δή­ποτε νόμιμη παρε­νό­χληση από την πλευρά του Δημο­σίου έως την κρίσιμη ημε­ρο­μη­νία, όπως η επίδοση πρω­το­κόλ­λου διοι­κη­τι­κής απο­βο­λής ή η κοι­νο­ποί­ηση πράξης καθο­ρι­σμού απο­ζη­μί­ω­σης αυθαί­ρε­της χρήσης, δια­κό­πτει το αδια­τά­ρα­κτο της νομής και ανα­τρέ­πει το οικο­δό­μημα της αξίωσης. Ακριβώς γι’ αυτό οι αγωγές του είδους σπανίως τελε­σφο­ρούν.

Μια ιστορία που ξεκινά από το 1956 στα μαράσια του Αγίου Γεωρ­γίου

Το επίδικο οικό­πεδο βρί­σκε­ται εντός του σχεδίου πόλεως της Ρόδου, στην ιστο­ρική περιοχή των μαρα­σιών του Αγίου Γεωρ­γίου, γει­το­νιών που κατοι­κή­θη­καν από Ρόδιους ήδη από τις αρχές του δέκατου έκτου αιώνα και συνε­νώ­θη­καν στα­διακά έως το 1912 στην πρώτη επέ­κταση της πόλης εκτός των τειχών. Το ακίνητο είχε περιέλ­θει στο Ελλη­νικό Δημόσιο το 1950, συνε­πεία της ελλη­νοϊ­τα­λι­κής σύμ­βα­σης του 1949 για την περιου­σία στα Δωδε­κά­νησα, και ακο­λού­θως στον Οργα­νι­σμό Δια­χεί­ρι­σης Ακι­νή­του Περιου­σίας του Δημο­σίου εν Δωδε­κα­νήσω.

Όπως προ­κύ­πτει από τα στοι­χεία της υπό­θε­σης, από το 1956 το επίμαχο τμήμα το χρη­σι­μο­ποιούσε όμορος ιδιο­κτή­της ως ενιαίο με τη δική του ιδιο­κτη­σία, απο­θη­κεύ­ο­ντας εκεί καυ­σό­ξυλα και καλ­λιερ­γώ­ντας φυτά και δέντρα. Το 1962 το μετα­βί­βασε με άτυπη πώληση στη μητέρα της μετέ­πειτα ενά­γου­σας, η οποία δια­τη­ρούσε επίσης όμορη ιδιο­κτη­σία και συνέ­χισε να το χρη­σι­μο­ποιεί ως αυλή. Το 1969 η ίδια ανή­γειρε εντός του ακι­νή­του ισόγεια οικία 43 τετρα­γω­νι­κών μέτρων, συν­δε­δε­μένη με τα δίκτυα ύδρευ­σης και ηλε­κτρο­δό­τη­σης, και το 1971 τη μετα­βί­βασε με άτυπη γονική παροχή στην κόρη της. Έκτοτε η τελευ­ταία διέμενε εκεί με την οικο­γέ­νειά της, φρό­ντιζε και συντη­ρούσε το ακίνητο, εξα­σφά­λισε παροχή ρεύ­μα­τος στο όνομά της από τον Φεβρουά­ριο του 1973, ενώ αργό­τερα το εκμί­σθωνε σε τρίτους, το δήλωνε στο Ε9 και κατέ­βαλλε τους ανα­λο­γού­ντες φόρους.

Το κρίσιμο ζήτημα της καλής πίστης  και η ανα­τροπή  της πρω­τό­δι­κης κρίσης

Το Πρω­το­δι­κείο Ρόδου είχε απορ­ρί­ψει την αγωγή, κάνο­ντας δεκτή την ένσταση του Δημο­σίου περί κακής πίστης της ενά­γου­σας. Το Εφετείο όμως κατέ­ληξε στο ακριβώς αντί­θετο συμπέ­ρα­σμα. Καθο­ρι­στικό ρόλο στη δευ­τε­ρο­βάθ­μια κρίση έπαιξε το γεγονός ότι το Δημόσιο δεν απέ­δειξε, ως όφειλε, ότι η ενά­γουσα κατά την κτήση της νομής το 1971 γνώριζε ή από βαριά αμέλεια αγνο­ούσε ότι το ακίνητο ήταν κατα­χω­ρι­σμένο ως δημόσια ιδιο­κτη­σία. Το δικα­στή­ριο επι­σή­μανε ότι, εφόσον ούτε η ίδια ούτε η μητέρα της διέ­θε­ταν νόμιμο τίτλο, δεν συνέ­τρεχε λόγος έρευνας στα κτη­μα­το­λο­γικά βιβλία, ενώ η έλλειψη τυπικού τίτλου, κατά πάγια νομο­λο­γία, όχι μόνο δεν συνιστά ομο­λο­γία κακής πίστης αλλά αντι­θέ­τως ενι­σχύει τον ισχυ­ρι­σμό περί καλό­πι­στης νομής.

Εξίσου βαρύ­νουσα υπήρξε η δια­πί­στωση ότι το Δημόσιο παρέ­μεινε επί δεκα­ε­τίες πλήρως αδρανές. Ουδέ­ποτε εξέδωσε πρω­τό­κολλο διοι­κη­τι­κής απο­βο­λής, ουδέ­ποτε άσκησε εμπράγ­ματη αγωγή ή υπέβαλε μήνυση για κατά­ληψη δημο­σίου κτή­μα­τος, ουδέ­ποτε ενήρ­γησε υλικές πράξεις επί του ακι­νή­του, ενώ την ίδια στιγμή εισέ­πραττε επί δεκα­ε­τίες τους φόρους, τα τέλη και τα δικαιώ­ματα που το αφο­ρού­σαν. Η στάση αυτή, όπως έκρινε το δικα­στή­ριο, ενίσχυε διαρκώς την πεποί­θηση της νομέως ότι το ακίνητο της ανήκε.

Τι ανα­γνώ­ρισε το Εφετείο

Με την απόφασή του το Μονο­με­λές Εφετείο Δωδε­κα­νή­σου έκανε δεκτή την έφεση τυπικά και κατ’ ουσίαν, εξα­φά­νισε την πρω­τό­δικη απόφαση, κράτησε την υπόθεση και, δικά­ζο­ντας εκ νέου την αγωγή, ανα­γνώ­ρισε ότι η ενά­γουσα είναι κυρία του οικο­πέ­δου των 56,40 τετρα­γω­νι­κών μέτρων, καθώς συμπλη­ρώ­θηκε στο πρόσωπό της ο νόμιμος χρόνος χρη­σι­κτη­σίας του άρθρου 4 του νόμου 3127/2003, με νομή που εκτει­νό­ταν συνεχώς και αδια­λεί­πτως από το 1971 έως και πέραν της κρί­σι­μης ημε­ρο­μη­νίας της 19ης Μαρτίου 2003. Δια­τά­χθηκε επίσης η επι­στροφή του παρα­βό­λου των 100 ευρώ στην εκκα­λούσα, ενώ η δικα­στική δαπάνη και για τους 2 βαθμούς δικαιο­δο­σίας, ύψους 300 ευρώ, επι­βλή­θηκε σε βάρος του ηττη­θέ­ντος Δημο­σίου.

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.