Καθαρές οι πρώτες 10 δειγματοληψίες στο δίκτυο ύδρευσης, εκτός ορίων ο Βιολογικός στο Βόδι

• Η Διεύ­θυνση Δημό­σιας Υγείας της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου ολο­κλή­ρωσε τον πρώτο κύκλο ελέγχων χωρίς να εντο­πί­σει εστία μόλυν­σης στο νερό, ενώ 20 νέα δείγ­ματα λαμ­βά­νο­νται εντός και εκτός της πόλης. Η τελευ­ταία εργα­στη­ριακή εξέταση της εγκα­τά­στα­σης στο Βόδι κατα­γρά­φει υπέρ­βαση των νομο­θε­τι­κών ορίων σε δύο βασικές παρα­μέ­τρους

Χωρίς εύρημα που να συνδέει το πόσιμο νερό με την έξαρση της γαστρε­ντε­ρί­τι­δας ολο­κλη­ρώ­θηκε ο πρώτος κύκλος δειγ­μα­το­λη­ψιών της Διεύ­θυν­σης Δημό­σιας Υγείας της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου στο δίκτυο ύδρευ­σης της Ρόδου. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «δημο­κρα­τι­κής», και τα 10 δείγ­ματα που ελή­φθη­σαν από αντι­προ­σω­πευ­τικά σημεία του δικτύου βρέ­θη­καν καθαρά, χωρίς να εντο­πι­στεί καμία εστία μόλυν­σης. Την ίδια στιγμή, όμως, η εικόνα στο σκέλος της επε­ξερ­γα­σίας λυμάτων παρα­μέ­νει διχα­σμένη. Ο Βιο­λο­γι­κός της Κρε­μα­στής, μετά από έναν πρώτο επι­βα­ρυ­ντικό έλεγχο, έδωσε δύο δια­δο­χικά ικα­νο­ποι­η­τικά απο­τε­λέ­σματα, ενώ η εγκα­τά­σταση στο Βόδι εξα­κο­λου­θεί να εμφα­νί­ζει πρό­βλημα, όπως προ­κύ­πτει και από την πλέον πρό­σφατη εργα­στη­ριακή έκθεση.

Ο δεύ­τε­ρος και ο τρίτος κύκλος δειγ­μά­των

Η ολο­κλή­ρωση του πρώτου ελέγχου δεν σημαί­νει και το τέλος της διε­ρεύ­νη­σης. Χθες η αρμόδια υπη­ρε­σία προ­χώ­ρησε σε νέα λήψη 10 δειγ­μά­των από το δίκτυο της πόλης της Ρόδου, τα απο­τε­λέ­σματα των οποίων ανα­μέ­νο­νται, ενώ σήμερα λαμ­βά­νο­νται άλλα 10 δείγ­ματα από περιο­χές εκτός της πόλης. Με τον τρόπο αυτό ο έλεγχος επε­κτεί­νε­ται σε ολό­κληρο το νησί και αποκτά τον επα­να­λαμ­βα­νό­μενο χαρα­κτήρα που είχε ζητηθεί τόσο από τον ΕΟΔΥ όσο και από την τοπική αυτο­διοί­κηση, ώστε να απο­κλει­στεί ή να επι­βε­βαιω­θεί οποια­δή­ποτε εμπλοκή του νερού στην έξαρση των κρου­σμά­των.

Το πρώτο καθαρό απο­τέ­λε­σμα των 10 δειγ­μά­των έχει τη σημασία του, καθώς πρό­κει­ται για την πρώτη συστη­μα­τική κατα­γραφή της ποιό­τη­τας του δικτύου μετά την έναρξη της έξαρσης. Όπως είχε απο­κα­λύ­ψει η «δημο­κρα­τική», η προη­γού­μενη δειγ­μα­το­λη­ψία στο δίκτυο ύδρευ­σης χρο­νο­λο­γού­νταν από τα τέλη Ιουνίου, ενώ η ίδια υπη­ρε­σία είχε δηλώσει στα τέλη Αυγού­στου αδυ­να­μία να προ­χω­ρή­σει σε νέους ελέγ­χους λόγω έλλει­ψης προ­σω­πι­κού και αδυ­να­μίας του χημικού εργα­στη­ρίου. Το κενό αυτό καλύ­φθηκε τελικά στις αρχές Σεπτεμ­βρίου και τα απο­τε­λέ­σματα που προ­έ­κυ­ψαν δεν στη­ρί­ζουν, του­λά­χι­στον μέχρι στιγμής, το σενάριο της υδα­το­γε­νούς μετά­δο­σης μέσω του δικτύου.

Κρε­μα­στή και Βόδι, δύο δια­φο­ρε­τι­κές εικόνες

Στο σκέλος των λυμάτων η κατά­σταση είναι πιο σύνθετη. Στον Βιο­λο­γικό της Κρε­μα­στής ο πρώτος έλεγχος έδωσε επι­βα­ρυ­ντικά ευρή­ματα, όμως οι δύο επό­με­νοι κρί­θη­καν ικα­νο­ποι­η­τι­κοί, στοι­χείο που υπο­δει­κνύει ότι η αρχική επι­βά­ρυνση ήταν ενδε­χο­μέ­νως παρο­δική ή ότι η λει­τουρ­γία της μονάδας απο­κα­τα­στά­θηκε. Αντί­θετα, στην Εγκα­τά­σταση Επε­ξερ­γα­σίας Λυμάτων στο Βόδι το πρό­βλημα παρα­μέ­νει, όπως απο­τυ­πώ­νε­ται στην τελευ­ταία έκθεση εξέ­τα­σης δείγ­μα­τος που διε­νερ­γή­θηκε από τις 7 έως και τις 12 Σεπτεμ­βρίου 2026.

Το δείγμα, σύμφωνα με την έκθεση, παρε­λή­φθη ακέραιο και σε καλή κατά­σταση, στοι­χείο που απο­κλείει το ενδε­χό­μενο τα ευρή­ματα να οφεί­λο­νται σε αλλοί­ωση κατά τη μετα­φορά.

Οι δύο παρά­με­τροι που εξε­τά­στη­καν είναι το Χημικώς Απαι­τού­μενο Οξυγόνο, γνωστό ως COD, και τα Ολικά Αιω­ρού­μενα Στερεά, γνωστά ως TSS. Το COD μετρή­θηκε στα 143 χιλιο­στό­γραμμα οξυ­γό­νου ανά λίτρο, με τυπική αβε­βαιό­τητα συν πλην 13,66, όταν το νομο­θε­τικό όριο είναι τα 125. Τα TSS μετρή­θη­καν στα 43 χιλιο­στό­γραμμα ανά λίτρο, με αβε­βαιό­τητα συν πλην 4,69, έναντι νομο­θε­τι­κού ορίου 35.

Τι σημαί­νουν οι δύο παρά­με­τροι

Το COD απο­τυ­πώ­νει την ποσό­τητα οξυ­γό­νου που απαι­τεί­ται για την οξεί­δωση του οργα­νι­κού φορτίου που περιέ­χει το νερό. Όσο υψη­λό­τερη είναι η τιμή, τόσο μεγα­λύ­τερο είναι το οργα­νικό φορτίο που παρα­μέ­νει στα λύματα μετά την επε­ξερ­γα­σία τους, δηλαδή τόσο λιγό­τερο απο­τε­λε­σμα­τική υπήρξε η επε­ξερ­γα­σία.

Η τιμή των 143 υπερ­βαί­νει το όριο των 125 κατά περίπου 14%. Ακόμη και αν συνυ­πο­λο­γι­στεί η αβε­βαιό­τητα της μέτρη­σης προς τα κάτω, η χαμη­λό­τερη δυνατή τιμή προ­σεγ­γί­ζει τα 129, δηλαδή εξα­κο­λου­θεί να βρί­σκε­ται πάνω από το όριο.

Τα Ολικά Αιω­ρού­μενα Στερεά μετρούν τα σωμα­τί­δια που παρα­μέ­νουν σε αιώρηση μέσα στο νερό και δεν έχουν κατα­κα­θί­σει ή απο­μα­κρυν­θεί κατά τη δια­δι­κα­σία του καθα­ρι­σμού. Η τιμή των 43 έναντι ορίου 35 αντι­στοι­χεί σε υπέρ­βαση της τάξης του 23%. Και εδώ, ακόμη και με την αφαί­ρεση της αβε­βαιό­τη­τας, η τιμή δεν πέφτει κάτω από τα 38, παρα­μέ­νο­ντας εκτός του νομο­θε­τι­κού πλαι­σίου. Με άλλα λόγια, και οι δύο παρά­με­τροι βρί­σκο­νται εκτός ορίων όχι οριακά αλλά με σαφές περι­θώ­ριο, το οποίο δεν εξη­γεί­ται από το σφάλμα της μέτρη­σης.

Το νομο­θε­τικό όριο παρα­πέ­μπει στην Απόφαση 5673/400 που δημο­σιεύ­θηκε στο ΦΕΚ 192/Β/1997 και αφορά τα μέτρα και τους όρους για την επε­ξερ­γα­σία των αστικών λυμάτων, με την επι­φύ­λαξη ειδι­κό­τε­ρων Απο­φά­σεων Έγκρι­σης Περι­βαλ­λο­ντι­κών Όρων. Πρό­κει­ται, επο­μέ­νως, για το γενικό πλαίσιο που ορίζει ποια πρέπει να είναι η ποιό­τητα των επε­ξερ­γα­σμέ­νων λυμάτων πριν αυτά δια­τε­θούν στο περι­βάλ­λον.

Η διαφορά με τους προη­γού­με­νους ελέγ­χους

Η νέα έκθεση δια­φέ­ρει ως προς το είδος της από τις εκθέ­σεις του Γενικού Χημείου του Κράτους που είχαν προη­γη­θεί για το Ακρω­τήρι Βόδι. Εκείνες αφο­ρού­σαν θαλάσ­σιο νερό κοντά στον υπο­θα­λάσ­σιο αγωγό και κατέ­γρα­φαν μικρο­βιο­λο­γι­κούς δείκτες, με τιμές έως και 200.000 αποι­κίες E. coli και 80.000 αποι­κίες εντε­ρο­κόκ­κων ανά 100 χιλιο­στό­λι­τρα. Η τρέ­χουσα εξέταση αφορά φυσι­κο­χη­μι­κές παρα­μέ­τρους της ίδιας της εγκα­τά­στα­σης επε­ξερ­γα­σίας και, ως εκ τούτου, απαντά σε δια­φο­ρε­τικό ερώτημα. Δεν μετρά τη μόλυνση της θάλασ­σας αλλά την απόδοση της μονάδας. Το γεγονός ότι και στα δύο επίπεδα, στη θάλασσα και στην εκροή, τα ευρή­ματα είναι επι­βα­ρυ­ντικά ενι­σχύει την εικόνα ενός προ­βλή­μα­τος που δεν περιο­ρί­ζε­ται σε μεμο­νω­μένη μέτρηση.

Η κινη­το­ποί­ηση της Περι­φέ­ρειας ήρθε σε συνέ­χεια της πρω­το­φα­νούς έξαρσης γαστρε­ντε­ρί­τι­δας του Αυγού­στου, όταν οι προ­σε­λεύ­σεις στο Γενικό Νοσο­κο­μείο Ρόδου έφτασαν τις 851 έναντι 201 τον αντί­στοιχο μήνα του 2025, χωρίς να συνυ­πο­λο­γί­ζο­νται τα παι­δια­τρικά περι­στα­τικά. Ο ΕΟΔΥ είχε ζητήσει επα­νει­λημ­μένα δειγ­μα­το­λη­ψίες από το δίκτυο, τις γεω­τρή­σεις, τις πηγές και τις δεξα­με­νές, ενώ σε 2 δείγ­ματα ασθενών είχε ανι­χνευ­θεί νοροϊός, χωρίς το εύρημα να θεω­ρεί­ται από τον Οργα­νι­σμό επαρκές για να εξη­γή­σει την έκταση του φαι­νο­μέ­νου. Παράλ­ληλα, για την ποιό­τητα των θαλάσ­σιων υδάτων στο Βόδι διε­νερ­γεί­ται προ­κα­ταρ­κτική εξέταση κατόπιν εισαγ­γε­λι­κής παραγ­γε­λίας, με το Λιμε­ναρ­χείο να έχει ζητήσει από 5 δημό­σιες υπη­ρε­σίες διευ­κρι­νί­σεις για το εφαρ­μο­στέο νομο­θε­τικό πλαίσιο και αυτοψία στην εγκα­τά­σταση.

Τα καθαρά απο­τε­λέ­σματα στο δίκτυο ύδρευ­σης απο­μα­κρύ­νουν, προς το παρόν, το πόσιμο νερό από το κάδρο της έξαρσης, χωρίς ωστόσο να απα­ντούν στο ερώτημα της αιτίας της. Η εκκρε­μό­τητα των 20 νέων δειγ­μά­των και η συνε­χι­ζό­μενη υπέρ­βαση των ορίων στο Βόδι δια­τη­ρούν ανοιχτά και τα δύο μέτωπα, με το δεύτερο να αποκτά πλέον και τεκ­μη­ριω­μένη διά­σταση ως προς τη λει­τουρ­γία της ίδιας της εγκα­τά­στα­σης.