Δειγματοληψίες σε 10 σημεία του δικτύου ύδρευσης και στον Βιολογικό στο Βόδι από το Τμήμα Δημόσιας Υγείας Δωδεκανήσου

• Η Πε­ρι­φέ­ρεια κι­νη­το­ποι­ή­θη­κε με φόντο τα 851 πε­ρι­στα­τι­κά γα­στρε­ντε­ρί­τι­δας του Αυ­γού­στου, την ανί­χνευ­ση νο­ροϊ­ού και την ει­σαγ­γε­λι­κή έρευ­να για τα λύ­μα­τα στη θά­λασ­σα

Σε δειγ­μα­το­λη­ψί­ες από 10 ση­μεία του δι­κτύ­ου ύδρευ­σης για τον έλεγ­χο της ποιό­τη­τας του πό­σι­μου νερού, καθώς και από την Εγκα­τά­στα­ση Επε­ξερ­γα­σί­ας Λυ­μά­των στην πε­ριο­χή Βόδι, προ­χώ­ρη­σε χθες, το Τμήμα Δη­μό­σιας Υγεί­ας Δω­δε­κα­νή­σου της Διεύ­θυν­σης Δη­μό­σιας Υγεί­ας της Γε­νι­κής Διεύ­θυν­σης Δη­μό­σιας Υγεί­ας και Κοι­νω­νι­κής Συ­νο­χής της Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου.

Η πα­ραγ­γε­λία για τη διε­νέρ­γεια των δειγ­μα­το­λη­ψιών δό­θη­κε αρ­μο­δί­ως την ίδια ημέρα σε μια κί­νη­ση που έρ­χε­ται να απα­ντή­σει σε δύο ανοι­χτά και πα­ράλ­λη­λα μέ­τω­πα για τη δη­μό­σια υγεία στο νησί.

Το πρώτο μέ­τω­πο είναι η πρω­το­φα­νής έξαρ­ση της γα­στρε­ντε­ρί­τι­δας, η οποία, με βάση το τε­λευ­ταίο έγ­γρα­φο του Εθνι­κού Ορ­γα­νι­σμού Δη­μό­σιας Υγεί­ας της 2ας Σε­πτεμ­βρί­ου 2026, έφτα­σε τα 851 πε­ρι­στα­τι­κά στο Γε­νι­κό Νο­σο­κο­μείο Ρόδου μόνο τον Αύ­γου­στο, χωρίς να συ­νυ­πο­λο­γί­ζο­νται τα παι­δια­τρι­κά κρού­σμα­τα.

Το δεύ­τε­ρο είναι η προ­κα­ταρ­κτι­κή εξέ­τα­ση που διε­νερ­γεί­ται κα­τό­πιν ει­σαγ­γε­λι­κής πα­ραγ­γε­λί­ας για την ποιό­τη­τα των θα­λάσ­σιων υδά­των στο Ακρω­τή­ρι Βόδι, πλη­σί­ον του υπο­θα­λάσ­σιου αγω­γού του Βιο­λο­γι­κού, όπου δια­δο­χι­κές ερ­γα­στη­ρια­κές εκ­θέ­σεις του Γε­νι­κού Χη­μεί­ου του Κρά­τους κα­τέ­γρα­ψαν υψηλή μι­κρο­βιο­λο­γι­κή επι­βά­ρυν­ση με δεί­κτες κο­πρα­νώ­δους μό­λυν­σης.

Η κι­νη­το­ποί­η­ση της πε­ρι­φε­ρεια­κής υπη­ρε­σί­ας απο­κτά, ως εκ τού­του, ιδιαί­τε­ρη βα­ρύ­τη­τα, καθώς αγ­γί­ζει ταυ­τό­χρο­να και τα δύο ζη­τή­μα­τα.

Η ανα­τρο­πή μέσα σε μία εβδο­μά­δα

Το στοι­χείο που ξε­χω­ρί­ζει στην εξέ­λι­ξη αυτή είναι ο χρό­νος. Σύμ­φω­να με το επι­και­ρο­ποι­η­μέ­νο έγ­γρα­φο του ΕΟΔΥ, το ίδιο Τμήμα Δη­μό­σιας Υγεί­ας Δω­δε­κα­νή­σου είχε ενη­με­ρώ­σει τον Ορ­γα­νι­σμό, με έγ­γρα­φό του που πε­ρι­ήλ­θε σε αυτόν στις 31 Αυ­γού­στου 2026, ότι δεν δύ­να­ται προς το παρόν να προ­βεί σε νέα δειγ­μα­το­λη­ψία νερού. Οι λόγοι που είχαν τότε προ­βλη­θεί ήταν δύο, η αδυ­να­μία του αρ­μό­διου χη­μι­κού ερ­γα­στη­ρί­ου να διε­νερ­γή­σει τις απαι­τού­με­νες ανα­λύ­σεις και η έλ­λει­ψη δια­θέ­σι­μου προ­σω­πι­κού για τη διε­νέρ­γεια της δειγ­μα­το­λη­ψί­ας.

Ο ΕΟΔΥ, από την πλευ­ρά του, είχε κα­τα­στή­σει σαφές ότι η σύ­στα­ση για λήψη δειγ­μά­των από αντι­προ­σω­πευ­τι­κά ση­μεία του δι­κτύ­ου της πόλης της Ρόδου, καθώς και από τις γε­ω­τρή­σεις, τις πηγές και τις δε­ξα­με­νές που την υδρο­δο­τούν, εξα­κο­λου­θού­σε να ισχύ­ει και μά­λι­στα την είχε ενι­σχύ­σει, ζη­τώ­ντας τα δείγ­μα­τα να ελέγ­χο­νται ερ­γα­στη­ρια­κά και για νο­ρο­ϊό.

Η δειγ­μα­το­λη­ψία δεί­χνει ότι το κενό αυτό, του­λά­χι­στον ως προς το σκέ­λος της λήψης των δειγ­μά­των, κα­λύ­φθη­κε μέσα σε λι­γό­τε­ρο από μία εβδο­μά­δα.

Η επι­λο­γή 10 ση­μεί­ων δειγ­μα­το­λη­ψί­ας για το πό­σι­μο νερό απο­τε­λεί την πρώτη συ­στη­μα­τι­κή κα­τα­γρα­φή της ποιό­τη­τας του δι­κτύ­ου ύδρευ­σης μετά την έναρ­ξη της έξαρ­σης.

Όπως προ­κύ­πτει από τα στοι­χεία που είχαν δια­βι­βα­στεί στον ΕΟΔΥ, οι τε­λευ­ταί­ες δειγ­μα­το­λη­ψί­ες στο δί­κτυο ύδρευ­σης της Ρόδου χρο­νο­λο­γού­νταν από τις 31 Μαρ­τί­ου, τις 19, 20 και 27 Μαΐου και τις 3, 10 και 30 Ιου­νί­ου 2026. Από τα τέλη Ιου­νί­ου και μετά, δη­λα­δή σε ολό­κλη­ρο το διά­στη­μα κατά το οποίο τα πε­ρι­στα­τι­κά γα­στρε­ντε­ρί­τι­δας εκτι­νά­χθη­καν, δεν είχε γίνει καμία λήψη δείγ­μα­τος από το δί­κτυο, ενώ οι μόνες δειγ­μα­το­λη­ψί­ες που είχαν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στο με­τα­ξύ αφο­ρού­σαν τους δη­μο­τι­κούς βιο­λο­γι­κούς κα­θα­ρι­σμούς, στις 23 Ιου­λί­ου και στις 18 Αυ­γού­στου 2026.

Ο Βιο­λο­γι­κός στο Βόδι

Το δεύ­τε­ρο σκέ­λος της επι­χεί­ρη­σης, η δειγ­μα­το­λη­ψία από την Εγκα­τά­στα­ση Επε­ξερ­γα­σί­ας Λυ­μά­των στο Βόδι, συν­δέ­ε­ται με μια υπό­θε­ση που εξε­λίσ­σε­ται πα­ράλ­λη­λα και έχει ήδη λάβει δι­κα­στι­κή διά­στα­ση. Σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες της «δη­μο­κρα­τι­κής», η προ­κα­ταρ­κτι­κή εξέ­τα­ση για την ποιό­τη­τα των θα­λάσ­σιων υδά­των στην πε­ριο­χή του Ακρω­τη­ρί­ου Βόδι διε­νερ­γεί­ται κα­τό­πιν πα­ραγ­γε­λί­ας της Ει­σαγ­γε­λί­ας Πρω­το­δι­κών Ρόδου, με το Κε­ντρι­κό Λι­με­ναρ­χείο Ρόδου να έχει συ­γκε­ντρώ­σει 3 εκ­θέ­σεις εξέ­τα­σης δειγ­μά­των θα­λάσ­σιου ύδα­τος από τη Χη­μι­κή Υπη­ρε­σία Αι­γαί­ου.

Οι εκ­θέ­σεις αυτές, που αφο­ρούν δειγ­μα­το­λη­ψί­ες της 3ης Ιου­νί­ου, της 20ής Ιου­λί­ου και της 28ης Ιου­λί­ου 2026, κα­τέ­γρα­ψαν τιμές που έφτα­σαν έως και τις 200.000 αποι­κί­ες E. coli και τις 80.000 αποι­κί­ες εντε­ρο­κόκ­κων ανά 100 χι­λιο­στό­λι­τρα νερού, με το ερ­γα­στή­ριο να ση­μειώ­νει ρητά σε όλες σχε­δόν τις πε­ρι­πτώ­σεις υψηλή μι­κρο­βιο­λο­γι­κή επι­βά­ρυν­ση με δεί­κτες κο­πρα­νώ­δους μό­λυν­σης. Στις στή­λες που προ­βλέ­πο­νται για το νο­μο­θε­τι­κό όριο και το όριο ανα­φο­ράς δεν είχε ανα­γρα­φεί καμία τιμή, ενώ το πεδίο της γνω­μά­τευ­σης είχε πα­ρα­μεί­νει κενό.

Με έγ­γρα­φό του της 26ης Αυ­γού­στου 2026, το Λι­με­ναρ­χείο είχε απευ­θυν­θεί σε 5 υπη­ρε­σί­ες του Δη­μο­σί­ου, με­τα­ξύ των οποί­ων και το Τμήμα Δη­μό­σιας Υγεί­ας Δω­δε­κα­νή­σου, ζη­τώ­ντας διευ­κρι­νί­σεις για το ισχύ­ον νο­μο­θε­τι­κό πλαί­σιο, τα εφαρ­μο­στέα όρια για τις μι­κρο­βιο­λο­γι­κές πα­ρα­μέ­τρους και τη διε­νέρ­γεια αυ­το­ψί­ας από αρ­μό­διο κλι­μά­κιο στην εγκα­τά­στα­ση του Βο­διού, ώστε να δια­πι­στω­θεί εάν οι μο­νά­δες επε­ξερ­γα­σί­ας πλη­ρούν τις νό­μι­μες προ­δια­γρα­φές και υπό ποιες προ­ϋ­πο­θέ­σεις επι­τρέ­πε­ται η εκ­βο­λή λυ­μά­των στη θά­λασ­σα. Η προ­θε­σμία που είχε τεθεί για τις απα­ντή­σεις ήταν το πρώτο πεν­θή­με­ρο του Σε­πτεμ­βρί­ου 2026, καθώς είχαν ορι­στεί συ­γκε­κρι­μέ­να χρο­νι­κά όρια για την πε­ρά­τω­ση της προ­κα­ταρ­κτι­κής εξέ­τα­σης.

Η δειγ­μα­το­λη­ψία στον Βιο­λο­γι­κό πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε, επο­μέ­νως, ακρι­βώς στην εκ­πνοή της προ­θε­σμί­ας αυτής.

Δύο υπο­θέ­σεις που συ­γκλί­νουν

Η ταυ­τό­χρο­νη λήψη δειγ­μά­των από το δί­κτυο ύδρευ­σης και από τον Βιο­λο­γι­κό δεν είναι τυ­χαία ως προς το σκε­πτι­κό της. Η γα­στρε­ντε­ρί­τι­δα και η ρύ­παν­ση στο Βόδι εξε­λίσ­σο­νταν έως τώρα ως δύο δια­κρι­τές υπο­θέ­σεις, η μία με επί­κε­ντρο τον ΕΟΔΥ και το νο­σο­κο­μείο, η άλλη με επί­κε­ντρο το Λι­με­ναρ­χείο και την Ει­σαγ­γε­λία. Κοινό τους ση­μείο ήταν η απου­σία απα­ντή­σε­ων για την πηγή του προ­βλή­μα­τος και η εμπλο­κή της ίδιας πε­ρι­φε­ρεια­κής υπη­ρε­σί­ας δη­μό­σιας υγεί­ας.

Στην πε­ρί­πτω­ση της γα­στρε­ντε­ρί­τι­δας, η ερ­γα­στη­ρια­κή ανί­χνευ­ση νο­ροϊ­ού σε 2 δείγ­μα­τα κο­πρά­νων της 1ης Σε­πτεμ­βρί­ου έδωσε μια πρώτη έν­δει­ξη για τον αι­τιο­λο­γι­κό πα­ρά­γο­ντα, με τον ΕΟΔΥ να δια­τη­ρεί ωστό­σο σα­φείς επι­φυ­λά­ξεις ως προς την αντι­προ­σω­πευ­τι­κό­τη­τα των δειγ­μά­των. Πα­ρα­μέ­νει, την ίδια στιγ­μή, άγνω­στο πού διέ­με­ναν οι ασθε­νείς και αν συν­δέ­ο­νταν με­τα­ξύ τους μέσω κοι­νής έκ­θε­σης, καθώς η κα­τα­γρα­φή των στοι­χεί­ων επι­κοι­νω­νί­ας τους δεν έχει κα­τα­στεί εφι­κτή.

Ο νο­ρο­ϊ­ός, σύμ­φω­να με τον Ορ­γα­νι­σμό, είναι εξαι­ρε­τι­κά με­τα­δο­τι­κός και μπο­ρεί να οδη­γή­σει σε επι­δη­μί­ες με­γά­λης έκτα­σης, γε­γο­νός που κα­θι­στά τον έλεγ­χο κάθε πι­θα­νής οδού με­τά­δο­σης, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του νερού, ανα­γκαίο βήμα της διε­ρεύ­νη­σης.

Στην πε­ρί­πτω­ση του Βο­διού, τα ευ­ρή­μα­τα του Γε­νι­κού Χη­μεί­ου του Κρά­τους απο­τυ­πώ­νουν επι­βά­ρυν­ση κο­πρα­νώ­δους προ­έ­λευ­σης στη θά­λασ­σα, χωρίς όμως να έχει ακόμη προσ­διο­ρι­στεί ποιο νο­μο­θε­τι­κό πλαί­σιο εφαρ­μό­ζε­ται στα συ­γκε­κρι­μέ­να ση­μεία δειγ­μα­το­λη­ψί­ας και ποια όρια ισχύ­ουν κοντά στο ση­μείο εκρο­ής του αγω­γού. Το κατά πόσο τα δείγ­μα­τα από την εγκα­τά­στα­ση θα προ­σφέ­ρουν απα­ντή­σεις στα ερω­τή­μα­τα αυτά θα εξαρ­τη­θεί από το είδος των ανα­λύ­σε­ων που θα διε­νερ­γη­θούν και από το ερ­γα­στή­ριο που θα τις ανα­λά­βει.