Kόμβος drones στο αεροδρόμιο των Μαριτσών την ώρα που οι Patriot αναδιατάσσονται από την Κάρπαθο έως τη Σαουδική Αραβία

• Εγκρίθηκε η κατασκευή υποδομών στο αεροδρόμιο των Μαριτσών για τη μόνιμη μεταστάθμευση στρατιωτικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ενώ η συστοιχία Patriot της Καρπάθου μεταφέρθηκε στη Σούδα και επανεξετάζεται η επιστροφή της αντίστοιχης από το Γιανμπού

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται μια ευρεία αναδιάταξη του αμυντικού σχεδιασμού της χώρας, με τη Ρόδο να αποκτά κεντρικό ρόλο στο νέο δόγμα επιτήρησης του Αιγαίου και τα αντιαεροπορικά συστήματα Patriot να μετακινούνται στη σκιά των απειλών του Ιράν και των ραγδαίων ανακατατάξεων στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με πληροφορίες, το νησί των Δωδεκανήσων πρόκειται να αποτελέσει τη δεύτερη βάση στρατιωτικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών της χώρας μετά τη Σκύρο, καθώς εγκρίθηκε η διαδικασία για την κατασκευή των απαραίτητων υποδομών στο στρατιωτικό αεροδρόμιο των Μαριτσών, προκειμένου να υποστηριχθεί η μόνιμη μεταστάθμευση και η συντήρηση των συστημάτων. Παράλληλα, τα ξημερώματα της Κυριακής 23 Αυγούστου 2026 ολοκληρώθηκε η αναχώρηση της συστοιχίας Patriot από την Κάρπαθο με προορισμό τη Σούδα, ενώ στο τραπέζι έχει τεθεί και το σενάριο επιστροφής της ελληνικής συστοιχίας που παραμένει από το 2021 στη Σαουδική Αραβία.
Το αεροδρόμιο των Μαριτσών στο επίκεντρο
Η επιλογή της Ρόδου δεν είναι τυχαία. Το στρατιωτικό αεροδρόμιο στα Μαριτσά είχε ήδη προκριθεί, μαζί με το αεροδρόμιο της Χρυσούπολης στην Καβάλα, ως μία από τις δύο βάσεις των 4 μη επανδρωμένων αεροσκαφών τύπου Patroller που έχει παραγγείλει ο Στρατός Ξηράς, με το κόστος του σχετικού προγράμματος να αγγίζει τα 55 εκατομμύρια ευρώ. Αν και αρχικά είχαν εξεταστεί αεροδρόμια της Κρήτης για την κάλυψη του νοτιοανατολικού Αιγαίου, η στρατιωτική ηγεσία προτίμησε τη Ρόδο, επιδιώκοντας να αυξήσει την ακτίνα ελέγχου σε μεγαλύτερο βάθος προς τα ανατολικά, με κάλυψη που φτάνει έως και το σύμπλεγμα του Καστελλόριζου.
Από τις δύο αυτές βάσεις, τα αεροσκάφη θα έχουν τη δυνατότητα να επιτηρούν το σύνολο του Αρχιπελάγους, το ανατολικό και το βόρειο Αιγαίο, καθώς και την περιοχή της Θράκης, δηλαδή τα χερσαία σύνορα της χώρας με την Τουρκία. Με τον τρόπο αυτό, οι Ένοπλες Δυνάμεις αποκτούν εικόνα σε πραγματικό χρόνο για όλες τις κρίσιμες περιοχές ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Τα γαλλικής κατασκευής Patroller της εταιρείας Safran θα εκτελούν αποστολές επιτήρησης, αναγνώρισης, συλλογής πληροφοριών αλλά και στοχοποίησης, μεταδίδοντας πλήρη εικόνα στα Κέντρα Επιχειρήσεων. Με ταχύτητα που φτάνει τα 200 χιλιόμετρα την ώρα, δυνατότητα πτήσης έως τα 16.000 πόδια και αυτονομία έως 15 ώρες χάρη στις εξωτερικές δεξαμενές καυσίμων, τα συστήματα αυτά μπορούν να σαρώνουν εκτεταμένες περιοχές σε μεγάλες αποστάσεις από τη βάση τους. Το ωφέλιμο φορτίο τους φτάνει τα 210 κιλά, γεγονός που επιτρέπει τον εξοπλισμό τους με πρόσθετους αισθητήρες τελευταίας τεχνολογίας, ενώ το ιδιαίτερα χαμηλό ίχνος ραντάρ καθιστά δύσκολο τον εντοπισμό τους, ειδικά σε πτήσεις χαμηλού ύψους. Τα 4 πρώτα αεροσκάφη δεν θα φέρουν οπλισμό, ωστόσο μελετάται ήδη το ενδεχόμενο απόκτησης επιπλέον μονάδων σε έκδοση με δυνατότητα κρούσης. Σημειώνεται ότι απανωτές καθυστερήσεις έχουν μεταθέσει την παραλαβή τους προς το τέλος του 2026, ενώ χειριστές και τεχνικοί της Αεροπορίας Στρατού έχουν ήδη εκπαιδευτεί στη Γαλλία.

Η αθόρυβη αποχώρηση των Patriot από την Κάρπαθο
Την ίδια ώρα, τις πρώτες πρωινές ώρες της Κυριακής 23 Αυγούστου αναχώρησε από το λιμάνι της Καρπάθου με αρματαγωγό η συστοιχία αντιαεροπορικών πυραύλων Patriot, με νέο προορισμό τη Σούδα. Στόχος της μετακίνησης είναι η άμεση θωράκιση των κρίσιμων στρατιωτικών υποδομών της περιοχής, συμπεριλαμβανομένης της αμερικανικής βάσης που εδρεύει εκεί.
Η αναδιάταξη πραγματοποιείται στον απόηχο πληροφοριών σύμφωνα με τις οποίες το Ιράν εξετάζει πλήγματα σε αμερικανικούς στόχους επί ευρωπαϊκού εδάφους, εφόσον κλιμακωθούν περαιτέρω οι στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ. Η βάση της Σούδας, μαζί με τη βάση Μπεζμέρ στη Βουλγαρία και τις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο, συγκαταλέγεται στους πιθανότερους δυνητικούς στόχους. Το υπουργείο Εθνικής Άμυνας και το ΓΕΕΘΑ βρίσκονταν σε επιφυλακή από τις αρχές της προηγούμενης εβδομάδας, αξιολογώντας το επίπεδο της απειλής, και κατέληξαν στην απόφαση για τη μεταφορά της πυροβολαρχίας, των μέσων και του προσωπικού στην Κρήτη.
Η πυροβολαρχία είχε αναπτυχθεί στην Κάρπαθο τον περασμένο Μάρτιο, τοποθετώντας το ακριτικό νησί στην καρδιά του εθνικού αμυντικού σχεδιασμού. Για περίπου 6 μήνες, η Κάρπαθος λειτούργησε ως κομβικό σημείο αντιαεροπορικής και αντιβαλλιστικής άμυνας στην ανατολική Μεσόγειο. Η αποχώρηση των συστημάτων έγινε σε χαμηλούς τόνους, καθώς η γεωπολιτική ρευστότητα επέβαλε ταχύτητα και διακριτικότητα. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος διαβεβαίωσε πάντως ότι δεν υφίσταται κίνδυνος εμπλοκής της χώρας στον πόλεμο με το Ιράν, απορρίπτοντας κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς ότι η απόσυρση από την Κάρπαθο έγινε κατόπιν τουρκικών απαιτήσεων, με αναφορές σε «αναλυτές του καναπέ». Στελέχη του υπουργείου Άμυνας υπογράμμιζαν παράλληλα ότι τα 4 μαχητικά F16 και η φρεγάτα «Νικηφόρος Φωκάς» παραμένουν στην Κύπρο, προς εμφανή δυσαρέσκεια της Άγκυρας.

Το σενάριο επιστροφής από το Γιανμπού και ο απόηχος της Μέκκας
Το τρίτο σκέλος της αναδιάταξης αφορά στην ελληνική συστοιχία Patriot που βρίσκεται από το 2021 στη Σαουδική Αραβία. Σύμφωνα με πληροφορίες, το υπουργείο Άμυνας θα θέσει στο επόμενο ΚΥΣΕΑ το σενάριο της επιστροφής της, με το επιχείρημα της ενίσχυσης της αντιπυραυλικής ομπρέλας της χώρας. Το ζήτημα της τακτικής επαναξιολόγησης της παραμονής των ελληνικών δυνάμεων στη Σαουδική Αραβία είχε τεθεί ήδη από τον Μάρτιο του 2026 από τον υπουργό Εθνικής Άμυνας και εξετάζεται πλέον σε μηνιαία βάση.
Η συγκυρία της διαρροής του σεναρίου δεν περνά απαρατήρητη, καθώς έρχεται στον απόηχο της «συμφωνίας της Μέκκας» μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν. Η εμβάθυνση της στρατηγικής συνεργασίας της Άγκυρας με το Ριάντ προκαλεί προβληματισμό στην Αθήνα, η οποία είχε επενδύσει στη συμμαχία με τη Σαουδική Αραβία και στο πλαίσιο της δημιουργίας μετώπου απέναντι στην Τουρκία. Επιπλέον, η ελληνική πλευρά δεν θα ήθελε να δει και την Αίγυπτο να συνυπογράφει τη συμφωνία και να επαναπροσεγγίζει την Άγκυρα, ειδικά από τη στιγμή που η μερική οριοθέτηση ΑΟΖ με το Κάιρο σταματά στον 28ο μεσημβρινό, αφήνοντας ως εκκρεμότητα το Καστελλόριζο, την κυριαρχία του οποίου αμφισβητεί η Τουρκία.
Στο υπουργείο Εξωτερικών επικρατεί ωστόσο η αισιόδοξη εκτίμηση ότι η συμφωνία της Μέκκας έχει κυρίως συμβολικό χαρακτήρα. Κατά την ανάγνωση αυτή, το Ριάντ επιδιώκει πρωτίστως η σύσφιγξη των σχέσεων με τις δύο μόνες χώρες που διατηρούν απευθείας δίαυλο με την Τεχεράνη να λειτουργήσει αποτρεπτικά έναντι ιρανικών επιθέσεων, ενώ θεωρείται μάλλον απίθανο η Τουρκία και το Πακιστάν να στραφούν στρατιωτικά κατά του Ιράν στο πλαίσιο της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής. Παρά ταύτα, το ρήγμα μεταξύ Τουρκίας και χωρών του Κόλπου, πάνω στο οποίο η Αθήνα είχε οικοδομήσει τις στρατηγικές της σχέσεις στην περιοχή, δείχνει να κλείνει σταδιακά.
Ο κρίσιμος ρόλος της συστοιχίας στο Γιανμπού
Η Αθήνα, όπως προκύπτει, δεν σκοπεύει να εγκαταλείψει τη συμμαχία με το Ριάντ. Φαίνεται όμως ότι υπενθυμίζει διακριτικά την προστιθέμενη αξία της ελληνικής παρουσίας. Η συστοιχία Patriot στο Γιανμπού έχει διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στην προστασία των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων της Aramco στην περιοχή, όπου καταλήγει ο αγωγός πετρελαίου που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με την Ερυθρά Θάλασσα. Ο αγωγός αυτός έχει καταστεί κρίσιμος για τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό, καθώς παρακάμπτει τα στενά του Ορμούζ, τα οποία παραμένουν κλειστά.
Από τον περασμένο Μάρτιο, τα διυλιστήρια της Aramco στο Γιανμπού έχουν βρεθεί επανειλημμένα στο στόχαστρο, με την ελληνική συστοιχία να έχει αντιμετωπίσει 5 διαφορετικές επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη από το Ιράν και την Υεμένη. Οι 3 τελευταίες εκδηλώθηκαν μέσα σε λίγες ώρες στις 25 Ιουλίου, γεγονός που αναδεικνύει τόσο την ένταση της απειλής όσο και τη βαρύτητα του διλήμματος που καλείται να σταθμίσει η Αθήνα: την ενίσχυση της εγχώριας αντιπυραυλικής προστασίας από τη μία πλευρά και τη διατήρηση ενός στρατηγικού ερείσματος στην αραβική χερσόνησο από την άλλη, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή μεταβάλλονται με ταχύτητα.