Πυροσβεστικά Canadair: Γιατί καθυστερούν και ο κομβικός ρόλος της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή αποτελεσματικότητα

Οι κατα­στρο­φι­κές πυρ­κα­γιές που σαρώ­νουν τη Γαλλία και την Ισπανία, σε συν­δυα­σμό με το νέο κύμα ακραίας ζέστης που πλήττει τη Νοτιο­δυ­τική Ευρώπη, πυρο­δο­τούν μια οξεία πολι­τική κρίση, πέρα από την υπάρ­χουσα περι­βαλ­λο­ντική.

Ενώ δεκάδες χιλιά­δες άνθρω­ποι χρειά­στηκε να εγκα­τα­λεί­ψουν τις εστίες τους, τερά­στιες εκτά­σεις δασών παρα­δό­θη­καν στις φλόγες και οι αρχές προει­δο­ποιούν για νέες ανα­ζω­πυ­ρώ­σεις, η περιο­ρι­σμένη δια­θε­σι­μό­τητα των αμφί­βιων πυρο­σβε­στι­κών αερο­σκα­φών Canadair έχει μετα­τρα­πεί σε πεδίο σφοδρής αντι­πα­ρά­θε­σης.

Η αντι­πο­λί­τευση σε Παρίσι και Μαδρίτη κατη­γο­ρεί τις κυβερ­νή­σεις Μακρόν και Σάντσεθ για χρόνια υπο­ε­πέν­δυση στην εναέρια πυρό­σβεση, φέρ­νο­ντας στο προ­σκή­νιο τις αδυ­να­μίες της ευρω­παϊ­κής πολι­τι­κής προ­στα­σίας απέ­να­ντι σε μια εποχή όπου η κλι­μα­τική αλλαγή καθιστά τις δασικές πυρ­κα­γιές συχνό­τε­ρες, εντο­νό­τε­ρες και δυσκο­λό­τε­ρες στην αντι­με­τώ­πιση.

Στη Γαλλία, η αντι­πο­λί­τευση κατη­γο­ρεί τον πρόεδρο Εμα­νουέλ Μακρόν ότι δεν έθεσε ποτέ ως προ­τε­ραιό­τητα την ενί­σχυση της ενα­έ­ριας πυρό­σβε­σης, ενώ στην Ισπανία η κυβέρ­νηση του Πέδρο Σάντσεθ δέχεται πυρά για την παλαιό­τητα και τον περιο­ρι­σμένο εκσυγ­χρο­νι­σμό του στόλου.

Η αντι­πα­ρά­θεση τρο­φο­δο­τεί­ται από το γεγονός ότι, ενώ η Γαλλία δια­θέ­τει 12 Canadair, μόνο επτά μπορούν να επι­χει­ρούν, καθώς τα υπό­λοιπα βρί­σκο­νται σε συντή­ρηση. Στην Ισπανία, από τα 14 αερο­σκάφη του στόλου επι­χει­ρούν μόνο οκτώ, με το παλαιό­τερο να έχει απο­κτη­θεί το 1987.

Το πρό­βλημα με την παρα­γωγή των Canadair

Η παρα­γωγή των Canadair δια­κό­πηκε το 2015 λόγω έλλει­ψης ζήτησης και επα­νεκ­κί­νησε μόλις το 2022 από την κανα­δική De Havilland, όταν αρκετές ευρω­παϊ­κές χώρες υπέ­βα­λαν νέες παραγ­γε­λίες. Ωστόσο, οι παρα­δό­σεις καθυ­στε­ρούν και τα νέα αερο­σκάφη δεν ανα­μέ­νε­ται να φτάσουν πριν από το 2028.

Η Γαλλία έχει παραγ­γεί­λει τέσσερα νέα Canadair, η Ισπανία επτά, ενώ η ίδια η Ευρω­παϊκή Ενωση έχει προ­χω­ρή­σει σε παραγ­γε­λία 12 αερο­σκα­φών για τη δημιουρ­γία κοινού ευρω­παϊ­κού στόλου, οι τελευ­ταίες μονάδες του οποίου ανα­μέ­νο­νται στις αρχές της δεκα­ε­τίας του 2030.

Η Ελλάδα έχει παραγ­γεί­λει συνο­λικά 7 νέα De Havilland Canadair CL-515 (DHC-515), στο πλαίσιο της ανα­νέ­ω­σης του στόλου της. Σύμφωνα με τον σημε­ρινό προ­γραμ­μα­τι­σμό, τα πρώτα 2 θα παρα­δο­θούν το 2028, ενώ τα υπό­λοιπα 5 έως το 2031. Μάλιστα, η Ελλάδα θα είναι η πρώτη χώρα που θα παρα­λά­βει το νέο τύπο αερο­σκά­φους.

Οι Βρυ­ξέλ­λες μπροστά στην αδυ­να­μία τους ανα­γκά­στη­καν να μετα­κι­νή­σουν δια­θέ­σιμα Canadair από άλλες χώρες προς τη Γαλλία και την Ισπανία, ενώ η επί­τρο­πος Δια­χεί­ρι­σης Κρίσεων Χάτζα Λαχ­μπίμπ παρα­δέ­χθηκε ότι η Ευρώπη στε­ρεί­ται επαρ­κούς εγχώ­ριας τεχνο­λο­γι­κής ικα­νό­τη­τας στον τομέα αυτό. Παράλ­ληλα, κάλεσε τα κράτη – μέλη να στη­ρί­ξουν πρόταση ύψους 10,7 δισ. ευρώ για επεν­δύ­σεις στην πολι­τική προ­στα­σία και στη δια­χεί­ριση των δασών.

Παρότι οι ειδικοί επι­ση­μαί­νουν ότι τα Canadair δεν απο­τε­λούν τη μονα­δική λύση και ότι η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα της πυρό­σβε­σης εξαρ­τά­ται και από τις επί­γειες δυνά­μεις, η δημόσια συζή­τηση έχει «φου­ντώ­σει».

Η παρέμ­βαση του Κυριά­κου Μητσο­τάκη

Ο Πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης στο τελευ­ταίο υπουρ­γικό συμ­βού­λιο περιέ­γραψε πολύ χαρα­κτη­ρι­στικά το συνο­λικό πρό­βλημα της Ευρώπης, όσον αφορά τις πρό­σφα­τες κατα­στρο­φι­κές πυρ­κα­γιές και τον κομβικό ρόλο της Ελλάδας στο θέμα αυτό, που επι­τά­χυνε τις εξε­λί­ξεις προς ένα πιο απο­τε­λε­σμα­τικό μέλλον. Είπε χαρα­κτη­ρι­στικά:

«Όπως βλέπετε, στη Δυτική Ευρώπη η Γαλλία και η Ισπανία αντι­με­τω­πί­ζουν πρω­το­φα­νείς πυρ­κα­γιές, mega πυρ­κα­γιές. Σε εμάς, δυστυ­χώς, δεν είναι άγνω­στες. Η ελλη­νική πολι­τεία συνέ­δραμε τις προ­σπά­θειες της Ισπα­νίας με την απο­στολή για τέσ­σε­ρις μέρες δύο αερο­σκα­φών Canadair, τα οποία πια έχουν επι­στρέ­ψει στην πατρίδα μας.

Και θέλω να υπεν­θυ­μίσω, επειδή και στην Ευρώπη αυτή την εποχή γίνεται μια μεγάλη συζή­τηση σχετικά με τα πυρο­σβε­στικά μέσα τα οποία δια­θέ­τει συνο­λικά η Ευρω­παϊκή Ένωση, ότι η Ελλάδα ήταν αυτή η οποία πριν από κάποια χρόνια πρω­τα­γω­νί­στησε ώστε να υπάρξει μια συνο­λική ευρω­παϊκή συμ­φω­νία για να τεθεί ξανά σε λει­τουρ­γία η γραμμή παρα­γω­γής των αερο­σκα­φών Canadair.

Όλο αυτό έγινε με πρω­το­βου­λία της Ελλάδος και η Ελλάδα θα είναι η πρώτη η οποία θα παρα­λά­βει, καλώς εχόντων των πραγ­μά­των το 2028, το πρώτο και­νούρ­γιο και πλήρως ανα­βαθ­μι­σμένο Canadair, για να ακο­λου­θή­σουν στη συνέ­χεια οι υπό­λοι­πες ευρω­παϊ­κές χώρες.»

Πρω­τα­γω­νι­στι­κός ο ρόλος της Ελλάδας

Τη στιγμή που η Ευρω­παϊκή Ένωση αντι­με­τω­πί­ζει μία από τις πιο δύσκο­λες αντι­πυ­ρι­κές περιό­δους της τελευ­ταίας εικο­σα­ε­τίας και οι καμένες εκτά­σεις από τις αρχές του έτους προ­σεγ­γί­ζουν τα 4,4 εκατ. στρέμ­ματα, έχει επα­νέλ­θει στο προ­σκή­νιο η συζή­τηση για την ενί­σχυση των ευρω­παϊ­κών στόλων πυρο­σβε­στι­κών αερο­σκα­φών, μία προ­σπά­θεια στην οποία η Ελλάδα έχει δια­δρα­μα­τί­σει πρω­τα­γω­νι­στικό ρόλο.

Στο κέντρο του ενδια­φέ­ρο­ντος βρί­σκε­ται η παραγ­γε­λία της νέας γενιάς αμφί­βιων αερο­σκα­φών Canadair CL-515, τα οποία μπορούν να μετα­φέ­ρουν 6 τόνους νερού, να ανε­φο­δια­στούν από θάλασ­σες, λίμνες ή ποτάμια εντός 12 δευ­τε­ρο­λέ­πτων, να επι­χει­ρή­σουν ακόμα και σε πολύ αντί­ξοες και­ρι­κές συν­θή­κες και να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν ρίψεις νερού ακόμα και τη νύχτα, ανα­βαθ­μί­ζο­ντας αισθητά τις δυνα­τό­τη­τες αερο­πυ­ρό­σβε­σης.

Επτά από τα πρώτα CL-515 θα έχουν ελλη­νικά χρώματα

Η ΕΕ έχει παραγ­γεί­λει, σε πρώτη φάση, περισ­σό­τερα από 20 αερο­σκάφη τύπου CL-515 για τις ανάγκες των κρατών μελών.

Η Ελλάδα θα λάβει τα περισ­σό­τερα από τα νέα Canadair, επτά τον αριθμό, και θα δια­θέ­σει δύο από αυτά στο ευρω­παϊκό συντο­νι­στικό κέντρο πολι­τι­κής προ­στα­σίας, το οποίο κατευ­θύ­νει τις εφε­δρείες του όπου υπάρχει ανάγκη.

Η Ελλάδα ήταν, άλλωστε, μία από τις λιγο­στές χώρες που πρω­το­στά­τη­σαν στην προ­σπά­θεια να γίνει η ομαδική ευρω­παϊκή παραγ­γε­λία των Canadair νέας γενιάς, καθώς η παλιά γραμμή παρα­γω­γής της κανα­δι­κής εται­ρείας Bombardier έκλεισε το 2015, λόγω έλλει­ψης παραγ­γε­λιών.

Χρειά­στηκε να συγκε­ντρω­θεί ένας ελά­χι­στος αριθμός ενδια­φε­ρό­με­νων μελών της ΕΕ ώστε να πειστεί η επίσης κανα­δική De Havilland, που έκτοτε είχε απο­κτή­σει τα σχετικά δικαιώ­ματα, να επα­νεκ­κι­νή­σει την κατα­σκευή των αερο­σκα­φών.

Ήδη τη διετία 2020-21 η Ελλάδα ήταν από τις πρώτες χώρες που επι­δί­ω­ξαν τις πρώτες παραγ­γε­λίες και στα­διακά συγκε­ντρώ­θηκε ο απαι­τού­με­νος αριθμός χωρών ώστε να κλείσει η συνο­λική συμ­φω­νία μεταξύ της De Havilland και της ΕΕ, το 2024. Έκτοτε έχουν προ­στε­θεί κι άλλες παραγ­γε­λίες από μεμο­νω­μένα κράτη μέλη της Ένωσης, με τα προς παρά­δοση αερο­πλάνα να ανέρ­χο­νται περίπου σε 40.

Το γεγονός ότι η Ελλάδα θα παρα­λά­βει πρώτη το πρώτο CL-515 επι­βε­βαί­ωσε πρό­σφατα στο Γαλλικό Πρα­κτο­ρείο και ο επι­κε­φα­λής στρα­τη­γι­κής της De Havilland, Ζαν-Φιλίπ Κοτ. Η πρώτη παρά­δοση ανα­μέ­νε­ται το 2028. Αυτή τη στιγμή οι ευρω­παϊ­κές χώρες δια­θέ­τουν ικανά αλλά γερα­σμένα μοντέλα CL-215 και CL-415.

Η σημασία της από­κτη­σης των νέων Canadair

Τα νέα Canadair CL-515 μπορούν να απο­τε­λέ­σουν πολύ­τιμο όπλο στις μάχες κατά των mega πυρ­κα­γιών, που θρέ­φο­νται από την κλι­μα­τική αλλαγή.

Χαρα­κτη­ρι­στικά των mega πυρ­κα­γιών, που έχουμε αντι­με­τω­πί­σει και στην Ελλάδα τα τελευ­ταία χρόνια, είναι ότι επε­κτεί­νο­νται ταχύ­τατα στην ξερα­μένη βλά­στηση, φτάνουν σε θερ­μο­κρα­σίες που αψηφούν τα παρα­δο­σιακά μέσα πυρό­σβε­σης, μπορούν να υπερ­πη­δή­σουν αντι­πυ­ρι­κές ζώνες που άλλοτε ήταν υπε­ραρ­κε­τές και συχνά παρα­μέ­νουν εξαι­ρε­τικά ενεργές στα άνυδρα καλο­και­ρινά βράδια, ενώ άλλοτε η βραδινή υγρασία συνέ­βαλε στο έργο των πυρο­σβε­στών.

Πηγή: powergame.gr