«Συμμαχία των νησιών» από τη Ρόδο: Κοινή φωνή Νοτίου Αιγαίου, Βορείου Αιγαίου και Ιονίων Νήσων για τη νησιωτικότητα

• Η «Δια­κή­ρυξη της Κέρ­κυ­ρας» αποκτά θεσμικό βάθος – Χατζη­μάρ­κος, Μου­τζού­ρης και Τρε­πε­κλής ζητούν ειδική ευρω­παϊκή στρα­τη­γική, κοι­νω­νική κατοι­κία και πολι­τική για τη μικρο­νη­σιω­τι­κό­τητα

Σαφές μήνυμα ενό­τη­τας και κοινής διεκ­δί­κη­σης απέ­στει­λαν από τη Ρόδο οι περι­φε­ρειάρ­χες Νοτίου Αιγαίου, Βορείου Αιγαίου και Ιονίων Νήσων, επι­βε­βαιώ­νο­ντας ότι η «Δια­κή­ρυξη της Κέρ­κυ­ρας» δεν απο­τε­λεί μια συμ­βο­λική πρω­το­βου­λία, αλλά την απαρχή μιας οργα­νω­μέ­νης νησιω­τι­κής συμ­μα­χίας με στόχο την παρέμ­βαση τόσο στην εθνική όσο και στην ευρω­παϊκή πολι­τική.

Η συνά­ντηση πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε χτες στο γραφείο του περι­φε­ρειάρχη Νοτίου Αιγαίου και προ­έ­δρου της ΕΝΠΕ, κ. Γιώργου Χατζη­μάρ­κου, με τη συμ­με­τοχή του περι­φε­ρειάρχη Βορείου Αιγαίου, κ. Κώστα Μου­τζούρη, και του περι­φε­ρειάρχη Ιονίων Νήσων, κ. Γιάννη Τρε­πε­κλή.

Από την συνά­ντηση απου­σί­αζε ο περι­φε­ρειάρ­χης Κρήτης, κ. Σταύρος Αρνα­ου­τά­κης, λόγω της μεγάλης πυρ­κα­γιάς στο Ρέθυμνο και της ανα­γα­κίας παρου­σίας του στις τελετές για τους πυρο­σβέ­στες που έχασαν τη ζωή τους εν ώρα καθή­κο­ντος.

Η κοινή αυτή πρω­το­βου­λία δίνει θεσμική συνέ­χεια στη συνερ­γα­σία των νησιω­τι­κών Περι­φε­ρειών και δια­μορ­φώ­νει ένα σταθερό πλαίσιο συντο­νι­σμού γύρω από τα κοινά προ­βλή­ματα και τις ανα­πτυ­ξια­κές προ­τε­ραιό­τη­τες του νησιω­τι­κού χώρου.

Χατζη­μάρ­κος: «Είμαστε συνο­δοι­πό­ροι στο ίδιο πλοίο»

Τοπο­θε­τού­με­νος, ο κ. Χατζη­μάρ­κος έδωσε από την αρχή τον τόνο της συνά­ντη­σης, συν­δέ­ο­ντας την πρω­το­βου­λία των νησιω­τι­κών Περι­φε­ρειών με την ανάγκη για αλλη­λεγ­γύη και συνέ­νωση δυνά­μεων σε μια εποχή πολ­λα­πλών κρίσεων: «Η αλλη­λεγ­γύη αποκτά άλλη βαρύ­τητα, άλλη αξία και άλλη σημασία πια. Όλο και συχνό­τερα χρειά­ζε­ται ο ένας τον άλλο και όλο και συχνό­τερα ανα­δει­κνύ­ε­ται πιο επι­τα­κτικά η ανάγκη της συνέ­νω­σης των δυνά­μεων και της συνερ­γα­σίας σε όλα τα επίπεδα», δήλωσε χαρα­κτη­ρι­στικά.

Ο πρό­ε­δρος της ΕΝΠΕ υπο­γράμ­μισε ότι η συνερ­γα­σία των νησιω­τι­κών Περι­φε­ρειών δεν στρέ­φε­ται ενα­ντίον κανενός, αλλά απο­σκο­πεί στην υπέρ­βαση των εσω­τε­ρι­κών αντα­γω­νι­σμών.

«Να εξα­λεί­ψουμε κάθε ίχνος εσω­τε­ρι­κού αντα­γω­νι­σμού και να κατα­λά­βουμε ότι είμαστε συνο­δοι­πό­ροι και επι­βά­τες στο ίδιο ακριβώς πλοίο», ανέφερε, προ­σθέ­το­ντας ότι η «Δια­κή­ρυξη της Κέρ­κυ­ρας» απο­τε­λεί «συνέ­νωση δυνά­μεων με απόλυτο σεβασμό στην ταυ­τό­τητα, την προ­σω­πι­κό­τητα, τις ανάγκες και τις προ­ο­πτι­κές κάθε περιο­χής».

Ο κ. Χατζη­μάρ­κος απο­κά­λυψε ότι η συνερ­γα­σία έχει ήδη απο­δώ­σει συγκε­κρι­μένα απο­τε­λέ­σματα, με σημα­ντι­κό­τερο –όπως είπε– την κοινή παρέμ­βαση για τη δια­μόρ­φωση ευρω­παϊ­κής πολι­τι­κής για τα νησιά. Ειδική αναφορά έκανε στην υπό δια­μόρ­φωση EU Island Strategy, τονί­ζο­ντας ότι για πρώτη φορά η νησιω­τική Ελλάδα εμφα­νί­ζε­ται με ενιαία φωνή.

«Δεν είναι τέσ­σε­ρις εκπρό­σω­ποι νησιω­τι­κών Περι­φε­ρειών με τέσ­σε­ρις δια­φο­ρε­τι­κές απόψεις. Είναι όλη η νησιω­τική Ελλάδα. Το μεγα­λύ­τερο νησιω­τικό σύμπλεγμα της Ευρώπης», σημεί­ωσε.

Οι 13 στόχοι της νησιω­τι­κής συμ­μα­χίας

Ο περι­φε­ρειάρ­χης Νοτίου Αιγαίου παρου­σί­ασε συνο­πτικά το πλαίσιο των 13 κοινών στόχων που προ­ω­θούν οι νησιω­τι­κές Περι­φέ­ρειες σε ευρω­παϊκό επίπεδο.

Μεταξύ αυτών ξεχω­ρί­ζουν:

• αυτο­τε­λής ευρω­παϊκή στρα­τη­γική για τα νησιά,

• δεσμευ­τική ρήτρα νησιω­τι­κό­τη­τας σε όλες τις ευρω­παϊ­κές πολι­τι­κές,

• ειδική μέριμνα για μικρά, πολύ μικρά και ακρι­τικά νησιά,

• συν­δε­σι­μό­τητα ως όρος ισο­τι­μίας,

• προ­σαρ­μογή των κανόνων κρα­τι­κών ενι­σχύ­σεων,

• ενερ­γειακή και υδατική επάρ­κεια,

• βιώ­σι­μος και ισόρ­ρο­πος του­ρι­σμός,

• κοι­νω­νική συνοχή και δημο­γρα­φική βιω­σι­μό­τητα.

Ιδιαί­τερη σημασία έδωσε στο γεγονός ότι η συζή­τηση για το νέο πολυ­ε­τές δημο­σιο­νο­μικό πλαίσιο της ΕΕ και η στρα­τη­γική για τα νησιά ενδέ­χε­ται να ολο­κλη­ρω­θούν κατά τη διάρ­κεια της ελλη­νι­κής προ­ε­δρίας της ΕΕ το 2027.

«Αυτή η συγκυ­ρία μας καθιστά περισ­σό­τερο υπεύ­θυ­νους να δώσουμε ο καθένας τον καλύ­τερό του εαυτό», τόνισε.

Κλεί­νο­ντας, μίλησε για «μια συμ­μα­χία για το καλό, για την πρόοδο, για την ανά­δειξη του δικαίου και για την προ­ά­σπιση της ταυ­τό­τη­τας και της προ­ο­πτι­κής των νησιών».

Μου­τζού­ρης: «Το πρό­βλημα δεν είναι μόνο η νησιω­τι­κό­τητα, είναι η μικρο­νη­σιω­τι­κό­τητα»

Ο περι­φε­ρειάρ­χης Βορείου Αιγαίου, κ. Μου­τζού­ρης έφερε στη συζή­τηση μια ακόμη διά­σταση: τη δια­φο­ρο­ποί­ηση μεταξύ μεγάλων και πολύ μικρών νησιών.

«Το θέμα της Ελλάδας δεν είναι μόνο η νησιω­τι­κό­τητα. Είναι η μικρο­νη­σιω­τι­κό­τητα», υπο­γράμ­μισε.

Αμφι­σβή­τησε ευθέως το κατά πόσο υπάρχει ουσια­στική νησιω­τική πολι­τική στην Ελλάδα, σημειώ­νο­ντας ότι το μετα­φο­ρικό ισο­δύ­ναμο δεν αρκεί και συχνά δεν απο­δί­δε­ται εγκαί­ρως.

«Τι σχέση έχει η Ρόδος με την Τήλο; Τι σχέση έχει η Λέσβος με τον Άγιο Ευστρά­τιο;» διε­ρω­τή­θηκε, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι οι ανάγκες των πολύ μικρών νησιών είναι ποιο­τικά δια­φο­ρε­τι­κές.

Έφερε ως παρά­δειγμα την πρό­σβαση στην υγεία: «Στην Τήλο δεν μπορεί να πάει εύκολα ο ασθενής. Στον Άγιο Ευστρά­τιο δεν υπάρχει νοσο­κο­μείο. Οι κάτοι­κοι βολο­δέρ­νουν ανάμεσα στα κύματα και στους ισχυ­ρούς ανέμους για να βρουν μέσο να πάνε στη Λήμνο».

Ο ίδιος, επέ­μεινε ότι απαι­τεί­ται ειδική πολι­τική για τα μικρά νησιά, τόσο σε επίπεδο υγείας και εκπαί­δευ­σης όσο και σε επίπεδο μετα­φο­ρών και στε­λέ­χω­σης υπη­ρε­σιών.

Παρά τις δια­φο­ρές μεταξύ των Περι­φε­ρειών, υπο­γράμ­μισε ότι η συνερ­γα­σία απο­τε­λεί μονό­δρομο.

«Ενώ­νουμε τις δυνά­μεις, ενώ­νουμε τις απαι­τή­σεις και την επί­τευξη στόχων. Η δια­φο­ρε­τι­κό­τητα είναι και πλούτος», είπε.

Τρε­πε­κλής: «Δεν δίνουμε μάχη μόνο για νέα έργα, αλλά για να κρα­τή­σουμε τις υπο­δο­μές μας σε λει­τουρ­γία»

Την ανάγκη για ενιαία διεκ­δί­κηση των νησιω­τι­κών περι­φε­ρειών και τη δια­μόρ­φωση ειδικών πολι­τι­κών για τα προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζουν τα νησιά ανέ­δειξε ο περι­φε­ρειάρ­χης Ιονίων Νήσων κ. Γιάννης Τρε­πε­κλής, εκφρά­ζο­ντας παράλ­ληλα τα συλ­λυ­πη­τή­ριά του στις οικο­γέ­νειες των πυρο­σβε­στών που έχασαν τη ζωή τους.

Ο κ. Τρε­πε­κλής υπο­γράμ­μισε ότι η συνερ­γα­σία των νησιω­τι­κών περι­φε­ρειών, η οποία ξεκί­νησε με τη Δια­κή­ρυξη της Κέρ­κυ­ρας, έχει ήδη απο­δώ­σει ουσια­στικά απο­τε­λέ­σματα. Όπως σημεί­ωσε, βασικές προ­τε­ραιό­τη­τες απο­τε­λούν η ανά­πτυξη, ο του­ρι­σμός, η κοι­νω­νική συνοχή και ο πολι­τι­σμός, ενώ ιδιαί­τερη έμφαση δόθηκε στην ανά­δειξη του στε­γα­στι­κού προ­βλή­μα­τος στις νησιω­τι­κές περιο­χές ενώπιον της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής και του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου.

«Δεν βρί­σκουμε για­τρούς, νοση­λευ­τές, δασκά­λους ή υπαλ­λή­λους, όχι επειδή δεν θέλουν να έρθουν, αλλά επειδή δεν υπάρχει κατοι­κία», ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά, προει­δο­ποιώ­ντας ότι χωρίς λύσεις «καταρ­ρέει το κράτος στις νησιω­τι­κές περιο­χές». Παράλ­ληλα, γνω­στο­ποί­ησε ότι έχει ήδη υπο­γρα­φεί πρό­σκληση για τη δημιουρ­γία προ­σι­τών κατοι­κιών, αξιο­ποιώ­ντας ακίνητα της Εκκλη­σίας, των Δήμων και των Περι­φε­ρειών.

Ανα­φε­ρό­με­νος στον πολι­τι­σμό, επι­σή­μανε ότι πλέον αίρο­νται γρα­φειο­κρα­τικά εμπόδια που δεν επέ­τρε­παν τη χρη­μα­το­δό­τηση πολι­τι­στι­κών ανταλ­λα­γών μεταξύ των νησιω­τι­κών περι­φε­ρειών, γεγονός που, όπως είπε, θα ενι­σχύ­σει τη δια­τή­ρηση της πολι­τι­στι­κής ταυ­τό­τη­τας.

Ιδιαί­τερη αναφορά έκανε και στις συνέ­πειες της κλι­μα­τι­κής κρίσης, τονί­ζο­ντας ότι οι νησιω­τι­κές περιο­χές αντι­με­τω­πί­ζουν αυξη­μένο κόστος για την απο­κα­τά­σταση υπο­δο­μών. «Δεν δίνουμε μάχη μόνο για νέα έργα, αλλά για να κρα­τή­σουμε τις υπο­δο­μές μας σε λει­τουρ­γία», δήλωσε, καλώ­ντας την Πολι­τεία και την Ευρω­παϊκή Ένωση να υιο­θε­τή­σουν ειδικό χρη­μα­το­δο­τικό και δια­χει­ρι­στικό πλαίσιο για τη νησιω­τι­κό­τητα.

Ένα νέο πολι­τικό μήνυμα από τα νησιά

Κλεί­νο­ντας, ο κ. Γιώργος Χατζη­μάρ­κος επα­νήλθε στο πολι­τικό μήνυμα της πρω­το­βου­λίας: «Η φωνή είναι κοινή, οι θέσεις είναι κοινές», τόνισε, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι ακόμη και η ένταξη της κοι­νω­νι­κής κατοι­κίας στα εθνικά προ­γράμ­ματα ήταν απο­τέ­λε­σμα της κοινής πίεσης των νησιω­τι­κών Περι­φε­ρειών.

«Αυτό δεν είναι βήμα. Είναι άλμα. Και ήρθε μόνο όταν καθί­σαμε όλοι στο ίδιο τραπέζι, κατα­λά­βαμε ο ένας τον άλλο και υπη­ρε­τή­σαμε μαζί τον ίδιο στόχο», ανέφερε.

Ο πρό­ε­δρος της ΕΝΠΕ δεν απέφυγε και την αυτο­κρι­τική για τις τοπικές αντι­πα­ρα­θέ­σεις που συχνά χαρα­κτη­ρί­ζουν τη νησιω­τική Ελλάδα.

«Η πολι­τική της διαί­ρε­σης στην πατρίδα μας έχει βαθιές ρίζες. Στόχος μας είναι το χτίσιμο κοινής συνεί­δη­σης. Είναι ο πιο μεγάλος και πιο φιλό­δο­ξος στόχος», κατέ­ληξε.

Η εικόνα των τριών περι­φε­ρειαρ­χών στη Ρόδο δεν ήταν απλώς μια ακόμη δια­πε­ρι­φε­ρειακή συνά­ντηση. Ήταν μια προ­σπά­θεια να δια­μορ­φω­θεί μια ενιαία νησιω­τική ατζέντα, με κοινές διεκ­δι­κή­σεις για στέγαση, υγεία, μετα­φο­ρές, πολι­τι­σμό, κλι­μα­τική ανθε­κτι­κό­τητα και ευρω­παϊκή εκπρο­σώ­πηση. Το αν αυτή η «συμ­μα­χία των νησιών» θα μετα­τρα­πεί σε σταθερό πολι­τικό και θεσμικό πόλο πίεσης, θα φανεί στους επό­με­νους μήνες, τόσο στην Αθήνα όσο και στις Βρυ­ξέλ­λες.