Πραγματογνώμονες θα λύσουν τον γρίφο της ρήξης οισοφάγου Βρετανού ασθενούς στο Νοσοκομείο Ρόδου

• Το Δικαστήριο ανέβαλε την έκδοση οριστικής αποφάσεως για την υπόθεση του 49χρονου που υπέστη ρήξη οισοφάγου κατά την προσπάθεια αφαιρέσεως βλωμού κρέατος στο Γενικό Νοσοκομείο Ρόδου «Ανδρέας Παπανδρέου» και διέταξε διπλή ιατρική πραγματογνωμοσύνη, καθώς παραμένει ανοιχτό το κρίσιμο ερώτημα αν η βλάβη οφείλεται σε ιατρικούς χειρισμούς ή στην πολύωρη καθυστέρηση προσελεύσεως του ίδιου του ασθενούς

Μία υπόθεση που ξεκίνησε από ένα κομμάτι κρέας ενσφηνωμένο στον οισοφάγο και κατέληξε σε θωρακοτομή, αεροδιακομιδή και πολυετή δικαστική διαμάχη με αίτημα αποζημιώσεως 300.000 ευρώ, επιστρέφει ουσιαστικά στο σημείο μηδέν.
Με την υπ’ αριθμόν Α565/2026 απόφασή του, το Δ΄ Τριμελές Τμήμα του Διοικητικού Εφετείου Πειραιώς έκρινε ότι τα ιατρικής φύσεως ζητήματα της υποθέσεως δεν μπορούν να απαντηθούν με ασφάλεια από τα έγγραφα του φακέλου και διόρισε 2 πραγματογνώμονες, έναν καθηγητή γαστρεντερολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και έναν αναισθησιολόγο εντατικολόγο, προκειμένου να αποφανθούν για την αιτία της ρήξης του οισοφάγου του ασθενούς.
Μέχρι τότε, το ποσό των 33.000 ευρώ που είχε επιδικάσει με την υπ’ αριθμόν Α271/2023 απόφασή του το Τριμελές Διοικητικό Πρωτοδικείο Ρόδου παραμένει μετέωρο, αφού κατά της αποφάσεως εκείνης άσκησαν έφεση τόσο το Νοσοκομείο Ρόδου όσο και ο παθών, κάτοικος Ηνωμένου Βασιλείου.

Το χρονικό μιας δραματικής ημέρας
Τα γεγονότα ανάγονται στις 30 Ιουνίου 2015. Ο 49χρονος Βρετανός προσήλθε το μεσημέρι εκείνης της ημέρας στο Γενικό Νοσοκομείο Ρόδου «Ανδρέας Παπανδρέου», αναφέροντας ότι από το βράδυ της προηγουμένης, κατά τη διάρκεια γεύματος, είχε ενσφηνωθεί βλωμός κρέατος στον οισοφάγο του. Είχαν δηλαδή μεσολαβήσει περίπου 19 ώρες από την έναρξη των συμπτωμάτων. Κατά τις καταθέσεις των ιατρών, ο ασθενής είχε αγωνιώδη εικόνα, πλήρη αδυναμία κατάποσης, έντονη σιελόρροια, άλγος στον τράχηλο, φαινόμενα πνιγμονής και δυσχέρεια ομιλίας.
Αρχικά εξετάστηκε από τον εφημερεύοντα ωτορινολαρυγγολόγο και στη συνέχεια παραπέμφθηκε στο γαστρεντερολογικό τμήμα και το ενδοσκοπικό εργαστήριο του νοσοκομείου. Ο γαστρεντερολόγος προχώρησε σε ενδοσκόπηση, η οποία ανέδειξε ευμεγέθη βλωμό με πολύ σκληρή σύσταση, που καταλάμβανε ολόκληρο τον αυλό κάτω από τον ανώτερο οισοφαγικό σφιγκτήρα, ενώ οι τοπικοί ιστοί εμφάνιζαν έντονο οίδημα και ερυθρότητα. Λόγω των αντανακλαστικών εμετού και της δυσφορίας του ασθενούς κλήθηκε η αναισθησιολόγος, η οποία του χορήγησε τοπικό αναισθητικό σπρέι και καταστολή με μιδαζολάμη και προποφόλη.
Οι προσπάθειες αφαιρέσεως του βλωμού με καθετήρες σύλληψης ξένου σώματος απέβησαν άκαρπες. Στο από 30 Ιουνίου 2015 δελτίο ασθενούς, υπογεγραμμένο από τον γαστρεντερολόγο, καταγράφεται ότι στη συνέχεια «έγινε προσπάθεια προώθησης του βλωμού με ενδοτραχικό καθετήρα (χωρίς οδηγό σύρμα) με ήπια προσπάθεια από την αναισθησιολόγο επιτυχώς». Η επακολουθήσασα ενδοσκόπηση κατέδειξε ότι ο βλωμός είχε απομακρυνθεί προς τα κάτω, διαπιστώθηκε όμως ταυτόχρονα τραυματισμός του ανώτερου οισοφάγου με πιθανή οπή. Η αξονική τομογραφία που ακολούθησε στο νοσοκομείο επιβεβαίωσε τη ρήξη, με παρουσία αέρα στο μεσοθωράκιο.
Η αεροδιακομιδή στην Αθήνα και η θωρακοτομή
Ο θωρακοχειρουργός του Νοσοκομείου Ρόδου δήλωσε αδυναμία χειρουργικής αντιμετωπίσεως του περιστατικού και κινήθηκε αμέσως η διαδικασία διακομιδής, με παράλληλη χορήγηση αντιβιώσεως ευρέος φάσματος. Το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου Κρήτης, στο οποίο απευθύνθηκαν αρχικά, δήλωσε τελικά ότι δεν μπορούσε να δεχθεί το περιστατικό, ενώ ο ασθενής μεταφερόταν ήδη προς το αεροδρόμιο της Ρόδου. Η αεροδιακομιδή μέσω του ΕΚΑΒ ακυρώθηκε, καθώς το ζήτημα ανέλαβε η ιδιωτική ασφαλιστική εταιρεία του ασθενούς, και εκείνος μεταφέρθηκε τελικά αεροπορικώς στο Γενικό Νοσοκομείο «Κοργιαλένειο Μπενάκειο» του Ερυθρού Σταυρού στην Αθήνα. Εκεί, την 1η Ιουλίου 2015, οδηγήθηκε επειγόντως στο χειρουργείο, όπου υποβλήθηκε σε δεξιά θωρακοτομή και συρραφή του οισοφάγου. Νοσηλεύθηκε έως τις 17 Ιουλίου 2015, οπότε έλαβε εξιτήριο με έκβαση την ίαση.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η περιπέτειά του δεν τελείωσε εκεί. Κατά τους ισχυρισμούς του, σιτιζόταν με ρινογαστρικό καθετήρα επί 3 εβδομάδες, επέστρεψε στη Βρετανία με αναπηρικό αμαξίδιο, αντιμετώπισε μόλυνση της χειρουργικής ουλής, δύσπνοια και συλλογή υγρού στον θώρακα, παρακολουθούμενος μεταξύ άλλων από το Κρατικό Νοσοκομείο Καρδίας και Θώρακος του Λίβερπουλ, και ολοκλήρωσε την αποθεραπεία του στα τέλη Απριλίου 2016. Διατείνεται μάλιστα ότι αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τον αγωνιστικό δρόμο μεγάλων αποστάσεων, δραστηριότητα που, όπως ισχυρίζεται, τον βοηθούσε στην αντιμετώπιση της καταθλίψεως από την οποία έπασχε.
Οι δύο αντικρουόμενες εκδοχές
Με αγωγή που άσκησε τον Απρίλιο του 2019 ενώπιον του Διοικητικού Πρωτοδικείου Ρόδου, ο 49χρονος ζήτησε να αναγνωριστεί η υποχρέωση του Νοσοκομείου Ρόδου να του καταβάλει 300.000 ευρώ ως χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη, εκ των οποίων 70.000 ευρώ για την έλλειψη ενημερώσεως και 230.000 ευρώ για τα ιατρικά σφάλματα που καταλογίζει. Υποστηρίζει ότι είχε ενημερωθεί μόνο για μια απλή ενδοσκόπηση, ότι ουδείς του εξήγησε πως θα του χορηγούνταν καταστολή και θα επιχειρούνταν αφαίρεση του βλωμού με τους σχετικούς κινδύνους, ενώ, όπως διατείνεται, η σύζυγός του κλήθηκε να υπογράψει ένα κενό έντυπο στα ελληνικά, γλώσσα εντελώς άγνωστη στο ζευγάρι, «για καθαρά τυπικούς λόγους». Επικαλείται επιπλέον ότι η προώθηση σκληρού και ευμεγέθους βλωμού είναι μέθοδος επικίνδυνη έως και απαγορευμένη κατά τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής και της Αμερικανικής Εταιρείας Γαστρεντερολογικής Ενδοσκόπησης, ότι ο βλωμός έπρεπε να τεμαχιστεί και να αφαιρεθεί σε μικρότερα κομμάτια και ότι η κρίσιμη πράξη τελέστηκε από αναισθησιολόγο με ενδοτραχειακό σωλήνα, εργαλείο που προορίζεται αποκλειστικά για την υποστήριξη της αναπνοής, και όχι από γαστρεντερολόγο ενδοσκόπο με το κατάλληλο ενδοσκόπιο.
Το Νοσοκομείο Ρόδου αντιτάσσει μια εντελώς διαφορετική εικόνα. Επικαλούμενο το πόρισμα της ένορκης διοικητικής εξετάσεως που διέταξε η διοικήτριά του και τις καταθέσεις των εμπλεκόμενων ιατρών, υποστηρίζει ότι ο ασθενής και το οικογενειακό του περιβάλλον ενημερώθηκαν πλήρως και ότι εξασφαλίστηκε έγγραφη συγκατάθεση, ενώ κατά τη διάρκεια της ενδοσκοπήσεως ο ασθενής εμφάνισε έντονη δύσπνοια με βαθμιαία επιδείνωση και συριγμό, σημείο αναπνευστικής αποφράξεως που έθετε σε άμεσο κίνδυνο τη ζωή του. Η διασωλήνωση, εξαιρετικά δυσχερής λόγω του οιδήματος και της σχεδόν πλήρους αποφράξεως του λάρυγγα, ήταν κατά την εκδοχή αυτή η μοναδική επιβεβλημένη ενέργεια διασώσεως, κατά τη διάρκεια της οποίας διαπιστώθηκε η προς τα κάτω μετατόπιση του βλωμού. Η ρήξη του οισοφάγου, υποστηρίζει το ίδρυμα, αποτελεί επιπλοκή και όχι ιατρικό σφάλμα, οφειλόμενη στις βλάβες που προκάλεσε στους ιστούς η παρατεταμένη παρουσία του βλωμού, για την οποία ευθύνεται αποκλειστικά ο ασθενής που προσήλθε με καθυστέρηση 19 ωρών, μολονότι είχε ιστορικό ανάλογων επεισοδίων. Το ποσοστό συνυπαιτιότητας που του αποδίδει φθάνει το 99%.
Η πρωτόδικη απόφαση των 33.000 ευρώ
Το Τριμελές Διοικητικό Πρωτοδικείο Ρόδου, με την απόφασή του του 2023, είχε δικαιώσει εν μέρει τον ασθενή. Έκρινε ότι το νοσοκομείο δεν επέδειξε επαρκή ενημέρωση, καθώς το έντυπο συναινέσεως, πέραν του γενικόλογου και τυποποιημένου περιεχομένου του, έφερε την υπογραφή της συζύγου και όχι του ίδιου, μολονότι εκείνος δεν τελούσε σε αδυναμία να συναινέσει, και του επιδίκασε 3.000 ευρώ για την προσβολή του δικαιώματος αυτοδιαθέσεως. Δέχθηκε επιπλέον ότι ο ενδοτραχειακός σωλήνας δεν περιλαμβάνεται στα κατάλληλα εργαλεία για την απομάκρυνση ξένου σώματος από τον οισοφάγο και ότι η πράξη τελέστηκε από ιατρό αναρμόδιας ειδικότητας, κρίνοντας ότι οι χειρισμοί αυτοί προκάλεσαν αιτιωδώς τη ρήξη, και επιδίκασε επιπλέον 30.000 ευρώ, απορρίπτοντας παράλληλα την ένσταση συνυπαιτιότητας με το σκεπτικό ότι, κατά τη διεθνή βιβλιογραφία, η αφαίρεση βλωμού πρέπει να γίνεται εντός 24 ωρών, όριο εντός του οποίου προσήλθε ο ασθενής.
Γιατί το Εφετείο ζητά τους ειδικούς
Το Διοικητικό Εφετείο Πειραιώς εντόπισε ωστόσο κενά και αμφίβολα σημεία στην πρωτόδικη κρίση. Επισήμανε ότι στα ίδια τα ιατρικά κείμενα που έλαβε υπόψη η εκκαλούμενη απόφαση αναφέρεται πως η παρατεταμένη ενσφήνωση ξένου σώματος στον οισοφάγο μπορεί από μόνη της να προκαλέσει διάτρηση λόγω ισχαιμίας από την πίεση, χωρίς η πρωτόδικη κρίση να εξηγεί γιατί απέρριψε ως αναπόδεικτο τον σχετικό ισχυρισμό του νοσοκομείου. Παρατήρησε επίσης ότι οι ίδιες πηγές συνιστούν την ενδοσκοπική αντιμετώπιση κατά προτίμηση εντός 6 έως 12 ωρών, θέτοντας υπό αμφισβήτηση την απόλυτη υιοθέτηση του ορίου των 24 ωρών. Κρίνοντας ότι πρόκειται για αμιγώς ιατρικά ζητήματα επί των οποίων διατυπώνονται διαφορετικές επιστημονικές απόψεις, το Εφετείο ανέβαλε την οριστική του απόφαση και διέταξε πραγματογνωμοσύνη.