Μεταφορικό ισοδύναμο, λειψυδρία και νησιωτικότητα στην πρώτη γραμμή της ατζέντας

• Ο κ. Φώτης Μάγ­γος μί­λη­σε για τις πλη­ρω­μές, τα πλα­στά ΑΦΜ, τους ελέγ­χους, τις αφα­λα­τώ­σεις και την ανά­γκη μό­νι­μων λύ­σε­ων στα νησιά για την λει­ψυ­δρία

Την ανά­γκη να πε­ρά­σει η νη­σιω­τι­κή πο­λι­τι­κή από τις προ­σω­ρι­νές πα­ρεμ­βά­σεις σε μό­νι­μες και απο­τε­λε­σμα­τι­κές λύ­σεις, με ση­μείο αιχ­μής, το Με­τα­φο­ρι­κό Ισο­δύ­να­μο και την αντι­με­τώ­πι­ση της λει­ψυ­δρί­ας στα νησιά, ανέ­δει­ξε σε δη­λώ­σεις του, ο Γε­νι­κός Γραμ­μα­τέ­ας Αι­γαί­ου και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής κ. Φώτης Μάγ­γος. Πα­ράλ­λη­λα, μί­λη­σε για τις επό­με­νες υπο­χρε­ώ­σεις του, τη συμ­με­το­χή του στη Ρε­γκά­τα του Αι­γαί­ου, αλλά και τη ση­μα­σία της διορ­γά­νω­σης για τη σύν­δε­ση των νη­σιών του Βο­ρεί­ου και του Νο­τί­ου Αι­γαί­ου.

Με «γε­μά­τη ατζέ­ντα» και με σειρά ζη­τη­μά­των που βρί­σκο­νται ψηλά στον σχε­δια­σμό της Γε­νι­κής Γραμ­μα­τεί­ας Αι­γαί­ου και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής, συ­νε­χί­ζει την πε­ριο­δεία του στα νησιά ο Γε­νι­κός Γραμ­μα­τέ­ας Φώτης Μάγ­γος. Η Ρε­γκά­τα Αι­γαί­ου, το Με­τα­φο­ρι­κό Ισο­δύ­να­μο και, κυ­ρί­ως, η αντι­με­τώ­πι­ση της λει­ψυ­δρί­ας και η ανά­γκη για μό­νι­μες υπο­δο­μές απο­τε­λούν ορι­σμέ­να από τα βα­σι­κά θέ­μα­τα που βρί­σκο­νται στην ατζέ­ντα.

Η Ρε­γκά­τα που ενώ­νει το Αι­γαίο

Ο κ. Μάγ­γος μετά την πρό­σφα­τη πε­ριο­δεία του συ­νε­χί­ζει με την Ρε­γκά­τα του Αι­γαί­ου, η οποία βρί­σκε­ται ήδη σε εξέ­λι­ξη. Όπως εξή­γη­σε, η διορ­γά­νω­ση ξε­κί­νη­σε το Σάβ­βα­το 22 Αυ­γού­στου από την Χίο, πέ­ρα­σε την πρώτη ημέρα από τους Φούρ­νους και τη δεύ­τε­ρη από τους Αρ­κιούς και την Αγα­θο­νή­σι, ενώ ολο­κλη­ρώ­νε­ται στη Σάμο.

Η πα­ρου­σία του δεν είναι μόνο εθι­μο­τυ­πι­κή. Ο Γε­νι­κός Γραμ­μα­τέ­ας Αι­γαί­ου και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής είναι πα­ράλ­λη­λα πρό­ε­δρος της Ορ­γα­νω­τι­κής Επι­τρο­πής του αγώνα, γε­γο­νός που, όπως ση­μεί­ω­σε, δη­μιουρ­γεί έναν σαφή θε­σμι­κό ρόλο και αντί­στοι­χη υπο­χρέ­ω­ση απέ­να­ντι σε ένα ση­μα­ντι­κό αθλη­τι­κό γε­γο­νός.

«Υπάρ­χει θε­σμι­κό­τη­τα σε αυτό, θε­σμι­κός ρόλος, άρα και υπο­χρέ­ω­ση σε ένα τόσο ση­μα­ντι­κό αθλη­τι­κό γε­γο­νός που ενώ­νει πραγ­μα­τι­κά τις θά­λασ­σες, τα νησιά του Βο­ρεί­ου με τον Νότιο Αι­γαίο», ανέ­φε­ρε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά.

Για τον ίδιο, η ση­μα­σία της διορ­γά­νω­σης ξε­περ­νά τον συμ­βο­λι­σμό. Η συμ­με­το­χή αθλη­τών από όλο τον κόσμο δη­μιουρ­γεί οι­κο­νο­μι­κά και κοι­νω­νι­κά οφέλη για τα νησιά, ενώ πα­ράλ­λη­λα προ­βάλ­λει πρό­τυ­πα που, όπως είπε, έχουν ιδιαί­τε­ρη αξία για τους νέους.

«Πέρα από την αλ­λη­λε­πί­δρα­ση, πέρα από την τό­νω­ση της οι­κο­νο­μί­ας, είναι κάτι το οποίο είναι πάρα πολύ χρή­σι­μο, δίνει πα­ρα­δείγ­μα­τα στους νέους και βέ­βαια εκεί­νο που έχει με­γά­λη αξία στις μέρες μας είναι να δη­μιουρ­γού­νται και τα ανά­λο­γα πρό­τυ­πα του ευ αγω­νί­ζε­σθε και της διά­κρι­σης του πρω­τα­θλη­τι­σμού» -ανέ­φε­ρε.

Στο επί­κε­ντρο το με­τα­φο­ρι­κό ισο­δύ­να­μο

Ιδιαί­τε­ρη ανα­φο­ρά έκανε ο κ. Μάγ­γος στο Με­τα­φο­ρι­κό Ισο­δύ­να­μο, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι υπάρ­χει πλέον κι­νη­τι­κό­τη­τα προς την κα­τεύ­θυν­ση της κά­λυ­ψης των εκ­κρε­μο­τή­των. Ο ίδιος δή­λω­σε ικα­νο­ποι­η­μέ­νος ιδιαί­τε­ρα από το γε­γο­νός ότι οι νη­σιώ­τες αντι­λή­φθη­καν πως μέσα στο πρώτο δί­μη­νο γί­νο­νται ενέρ­γειες ώστε να πλη­ρω­θούν αρ­κε­τά έτη.

Αυτή την πε­ρί­ο­δο βρί­σκε­ται σε εξέ­λι­ξη η υπο­βο­λή αι­τή­σε­ων για τις επι­χει­ρή­σεις του 2023, δια­δι­κα­σία που είχε κα­θυ­στε­ρή­σει ση­μα­ντι­κά. Η προ­θε­σμία για την υπο­βο­λή αι­τή­σε­ων λήγει στις 31 Αυ­γού­στου 2026, ενώ στη συ­νέ­χεια οι επι­χει­ρή­σεις θα έχουν ακόμη δύο μήνες για να ανε­βά­σουν τα πα­ρα­στα­τι­κά τους.

Ο Γε­νι­κός Γραμ­μα­τέ­ας, ωστό­σο, έστει­λε αυ­στη­ρό μή­νυ­μα σε όσους επι­χει­ρή­σουν να κα­τα­στρα­τη­γή­σουν τη δια­δι­κα­σία: «Θερμή πα­ρά­κλη­ση να μην προ­σπα­θή­σουν κά­ποιοι να ξε­γε­λά­σουν πάλι το σύ­στη­μα γιατί θα ανα­κα­λυ­φθούν και θα κα­θυ­στε­ρή­σει πάλι η δια­δι­κα­σία», τό­νι­σε.

Όπως εξή­γη­σε, αρ­χι­κά θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί έλεγ­χος σε δείγ­μα αι­τή­σε­ων, ενώ για τους υπό­λοι­πους δι­καιού­χους η εκτί­μη­ση είναι ότι οι πλη­ρω­μές μπο­ρούν να ολο­κλη­ρω­θούν μέχρι τον Νο­έμ­βριο. Σε πε­ρί­πτω­ση που εντο­πι­στούν προ­σπά­θειες κα­τα­στρα­τή­γη­σης, οι έλεγ­χοι θα επε­κτα­θούν και θα ζη­τη­θούν ως αχρε­ω­στή­τως κα­τα­βλη­θέ­ντα τα ποσά που δεν δι­καιού­νται οι συ­γκε­κρι­μέ­νοι δι­καιού­χοι.

«Έχει γίνει ήδη αυτό για 804 ΑΦΜ ύψους 4 εκα­τομ­μυ­ρί­ων ευρώ», απο­κά­λυ­ψε, προ­σθέ­το­ντας ότι το υπουρ­γείο έχει κι­νη­θεί δι­κα­στι­κά και ενα­ντί­ον όσων προ­σπά­θη­σαν να εξα­πα­τή­σουν το σύ­στη­μα.

Η κα­θυ­στέ­ρη­ση και το πρό­βλη­μα με τα ει­κο­νι­κά πα­ρα­στα­τι­κά

Ο κ. Μάγ­γος διευ­κρί­νι­σε ότι η συ­γκε­κρι­μέ­νη εκ­κρε­μό­τη­τα αφορά στο 2023 και όχι το 2025. Η κα­θυ­στέ­ρη­ση, όπως εξή­γη­σε, συν­δέ­ε­ται με τον εντο­πι­σμό πλα­στών ΑΦΜ και ει­κο­νι­κών πα­ρα­στα­τι­κών, που είχαν ως απο­τέ­λε­σμα να εκτο­ξευ­θεί η δα­πά­νη.

«Δη­μιουρ­γή­θη­καν πολλά ΑΦΜ πλα­στά με απο­τέ­λε­σμα να εκτο­ξευ­τεί η δα­πά­νη στο δι­πλά­σιο (!)», ανέ­φε­ρε, εξη­γώ­ντας ότι οι έλεγ­χοι απο­κά­λυ­ψαν πως αρ­κε­τές από τις επι­χει­ρή­σεις δεν αντι­στοι­χού­σαν σε πραγ­μα­τι­κές επι­χει­ρή­σεις και ότι τα τι­μο­λό­για και οι φορ­τω­τι­κές ήταν ει­κο­νι­κά.

Το πρό­βλη­μα, σύμ­φω­να με τον ίδιο, εντο­πί­ζε­ται και στην έλ­λει­ψη δια­λει­τουρ­γι­κό­τη­τας για τα προη­γού­με­να έτη. «Για το 2023 και το 2024 θα πρέ­πει να αρ­κε­στού­με στις δη­λώ­σεις που κά­νουν οι επι­χει­ρή­σεις. Αυτό όμως απαι­τεί ελέγ­χους μετά», ση­μεί­ω­σε. Από το 2025 και μετά, η κα­τά­στα­ση αλ­λά­ζει, καθώς οι φορ­τω­τι­κές θα ανε­βαί­νουν υπο­χρε­ω­τι­κά στο MyData, επι­τρέ­πο­ντας τη δια­σταύ­ρω­ση και, συ­νε­πώς, την τα­χύ­τε­ρη πλη­ρω­μή.

Σε κα­λύ­τε­ρη κα­τά­στα­ση, όπως είπε, βρί­σκο­νται οι πλη­ρω­μές των ει­σι­τη­ρί­ων των επι­βα­τών. «Πλη­ρώ­σα­με 23 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ πρό­σφα­τα -πριν από 10 μέρες ολο­κλη­ρώ­θη­κε η δια­δι­κα­σία», ανέ­φε­ρε για το δεύ­τε­ρο εξά­μη­νο του 2025. Πα­ράλ­λη­λα, έχει πλη­ρω­θεί και το Με­τα­φο­ρι­κό Ισο­δύ­να­μο για τα καύ­σι­μα του 2024, ενώ εκ­κρε­μεί το πρώτο εξά­μη­νο του 2026.

«Αυτό είναι το στοί­χη­μα, αν θέ­λε­τε να το ονο­μά­σου­με έτσι. Είναι να πλη­ρώ­νου­με σε πραγ­μα­τι­κό χρόνο», τό­νι­σε ο κ. Μάγ­γος, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας την ανά­γκη να υπάρ­χει άμεση στή­ρι­ξη τόσο για τους επι­βά­τες όσο και για τις επι­χει­ρή­σεις και τις ωφε­λού­με­νες μο­νά­δες.

Η λει­ψυ­δρία και η ανά­γκη για μό­νι­μες λύ­σεις

Στο δεύ­τε­ρο με­γά­λο μέ­τω­πο, αυτό της λει­ψυ­δρί­ας που αντι­με­τω­πί­ζουν τα νησιά, ο Γε­νι­κός Γραμ­μα­τέ­ας ξε­κα­θά­ρι­σε ότι η Γε­νι­κή Γραμ­μα­τεία έχει επι­κου­ρι­κό ρόλο, ενώ η ευ­θύ­νη του προ­γραμ­μα­τι­σμού και της αντι­με­τώ­πι­σης του προ­βλή­μα­τος ανή­κει πρω­τί­στως στους δή­μους.

Ωστό­σο, η Γε­νι­κή Γραμ­μα­τεία βρί­σκε­ται σε συ­νερ­γα­σία με τους νη­σιω­τι­κούς δή­μους που έχουν ζη­τή­σει τη βο­ή­θειά της και χρη­μα­το­δο­τεί μι­σθώ­σεις και λει­τουρ­γία μο­νά­δων αφα­λά­τω­σης, με­λέ­τες, γε­νι­κά σχέ­δια ύδρευ­σης και άλλες απα­ραί­τη­τες ενέρ­γειες.

Ιδιαί­τε­ρη έμ­φα­ση δίνει, όμως, στην αντι­κα­τά­στα­ση των πα­λαιών δι­κτύ­ων ύδρευ­σης. «Δεν μπο­ρεί ωστό­σο, να χρη­μα­το­δο­τού­με τη λει­τουρ­γία των αφα­λα­τώ­σε­ων και στα 100 μέτρα το νερό να χά­νε­ται γιατί το δί­κτυο είναι διά­τρη­το. Του­λά­χι­στον εμένα προ­σω­πι­κά αυτό για μένα είναι casus belli», είπε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά.

Όπως εξή­γη­σε, σε απο­φά­σεις χρη­μα­το­δό­τη­σης που έχει εκ­δώ­σει προ­βλέ­πε­ται πλέον ρητά η αντι­κα­τά­στα­ση πα­λαιών δι­κτύ­ων, όχι μόνο για λό­γους πε­ριο­ρι­σμού των απω­λειών, αλλά και για λό­γους δη­μό­σιας υγεί­ας. Σε αρ­κε­τές πε­ριο­χές, όπως ση­μεί­ω­σε, εξα­κο­λου­θούν να υπάρ­χουν σω­λη­νώ­σεις από αμί­α­ντο, ενώ άλλα πα­λαιά δί­κτυα αντι­με­τω­πί­ζουν προ­βλή­μα­τα λόγω της ποιό­τη­τας και της επε­ξερ­γα­σί­ας του νερού.

«Αυτό είναι κα­τα­στρο­φι­κό για την υγεία», τό­νι­σε, πε­ρι­γρά­φο­ντας πα­ράλ­λη­λα τις συ­νέ­πειες της πα­λαιό­τη­τας των δι­κτύ­ων, όπως τις διαρ­ρο­ές και την υπο­βάθ­μι­ση της ποιό­τη­τας του νερού.

«Σαν να πε­τά­με λεφτά στη θά­λασ­σα»

Ο κ. Μάγ­γος υπο­γράμ­μι­σε ότι η αντι­με­τώ­πι­ση της λει­ψυ­δρί­ας δεν μπο­ρεί να πε­ριο­ρί­ζε­ται σε έκτα­κτες λύ­σεις. Χρειά­ζε­ται κα­τα­γρα­φή των προ­βλη­μά­των, επι­στη­μο­νι­κή τεκ­μη­ρί­ω­ση και συ­νερ­γα­σία με πα­νε­πι­στή­μια και φο­ρείς, ώστε κάθε δήμος να γνω­ρί­ζει πού ακρι­βώς εντο­πί­ζο­νται οι απώ­λειες.

Όπως ανέ­φε­ρε, με­λέ­τες έχουν δεί­ξει ση­μα­ντι­κή από­κλι­ση με­τα­ξύ του πα­ρα­γό­με­νου και του τι­μο­λο­γού­με­νου νερού, γε­γο­νός που κα­τα­δει­κνύ­ει τις τε­ρά­στιες απώ­λειες στα δί­κτυα.

«Είναι σαν να πε­τά­με λεφτά στη θά­λασ­σα ή να εξα­τμί­ζο­νται», ανέ­φε­ρε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, πε­ρι­γρά­φο­ντας την κα­τά­στα­ση που δη­μιουρ­γεί­ται όταν επεν­δύ­ο­νται χρή­μα­τα στην πα­ρα­γω­γή νερού, αλλά αυτό χά­νε­ται πριν φτά­σει στον τε­λι­κό κα­τα­να­λω­τή.

Η Γε­νι­κή Γραμ­μα­τεία, όπως είπε, χρη­μα­το­δο­τεί όχι μόνο υπο­δο­μές αλλά και έρευ­να, ώστε όπου χρειά­ζε­ται να συ­νερ­γά­ζο­νται οι δήμοι με πα­νε­πι­στή­μια, την ΕΥΔΑΠ και άλ­λους ορ­γα­νι­σμούς για τον εντο­πι­σμό των αι­τιών του προ­βλή­μα­τος.

«Το πρό­βλη­μα προ­σπα­θού­με να το πιά­σου­με από όλες τις πλευ­ρές, έτσι ώστε μετά από λίγα χρό­νια να λέμε ότι βρή­κα­με την ορι­στι­κή και μό­νι­μη λύση», ανέ­φε­ρε.

Στο πλαί­σιο αυτό, η αντί­στρο­φη όσμω­ση πα­ρα­μέ­νει σή­με­ρα η βα­σι­κή δια­θέ­σι­μη τε­χνο­λο­γία αφα­λά­τω­σης, με τον κ. Μάγγο να επι­ση­μαί­νει ότι συν­δυά­ζει οι­κο­νο­μι­κά οφέλη με σχε­τι­κά μι­κρό­τε­ρη πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή επι­βά­ρυν­ση σε σύ­γκρι­ση με άλλες επι­λο­γές.

Με την πε­ριο­δεία στα νησιά να συ­νε­χί­ζε­ται και το επό­με­νο διά­στη­μα, ο Γε­νι­κός Γραμ­μα­τέ­ας κα­λεί­ται να δια­χει­ρι­στεί μια ιδιαί­τε­ρα απαι­τη­τι­κή ατζέ­ντα. Από το Με­τα­φο­ρι­κό Ισο­δύ­να­μο και την επι­τά­χυν­ση των πλη­ρω­μών έως την αντι­με­τώ­πι­ση της λει­ψυ­δρί­ας, το ζη­τού­με­νο που ανα­δει­κνύ­ε­ται είναι κοινό: οι πα­ρεμ­βά­σεις να απο­κτή­σουν μό­νι­μο χα­ρα­κτή­ρα και να με­τα­τρα­πούν σε ου­σια­στι­κές υπο­δο­μές και μη­χα­νι­σμούς στή­ρι­ξης για τις νη­σιω­τι­κές κοι­νω­νί­ες.