ΥΠΠΟ: Εγκαινιάστηκε το Διαχρονικό Αρχαιολογικό Μουσείο, στο ακριτικό Αγαθονήσι, όπου ο πολιτισμός γίνεται οχυρό του ελληνισμού

Σε ένα από τα ακρι­τι­κό­τε­ρα φυ­λά­κια του ελ­λη­νι­σμού, το Αγα­θο­νή­σι, όπου η ιστο­ρία, ο πο­λι­τι­σμός και η εθνι­κή πα­ρου­σία πα­ρα­μέ­νουν δια­χρο­νι­κά άρ­ρη­κτα συν­δε­δε­μέ­να, εγκαι­νιά­στη­κε το Δια­χρο­νι­κό Αρ­χαιο­λο­γι­κό Μου­σείο, το 33ο κατά σειρά νέο ή πλή­ρως ανα­και­νι­σμέ­νο μου­σείο που απο­δί­δει στο κοινό το Υπουρ­γείο Πο­λι­τι­σμού, από το 2019. Η ίδρυ­σή του απο­τε­λεί μια ση­μα­ντι­κή επέν­δυ­ση στη δια­φύ­λα­ξη της πο­λι­τι­στι­κής μας κλη­ρο­νο­μιάς και ταυ­τό­χρο­να μια έμπρα­κτη επι­βε­βαί­ω­ση της διαρ­κούς πα­ρου­σί­ας της Πο­λι­τεί­ας στα ακρι­τι­κά νησιά του Αι­γαί­ου. Τα εγκαί­νια πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν από τον Πρό­ε­δρο της Δη­μο­κρα­τί­ας Κων­στα­ντί­νο Τα­σού­λα, πα­ρου­σία της Υπουρ­γού Πο­λι­τι­σμού Λίνας Μεν­δώ­νη, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας τον ιδιαί­τε­ρο συμ­βο­λι­σμό του έργου για την ιστο­ρι­κή μνήμη, την εθνι­κή αυ­το­γνω­σία και την ανά­πτυ­ξη της ακρι­τι­κής Ελ­λά­δας.

Στον χαι­ρε­τι­σμό της η Υπουρ­γός Πο­λι­τι­σμού Λίνα Μεν­δώ­νη, ση­μεί­ω­σε: «Η πα­ρου­σία σας, εξο­χό­τα­τε κύριε Πρό­ε­δρε της Δη­μο­κρα­τί­ας, στα εγκαί­νια ενός τόσο ση­μα­ντι­κού έργου του Υπουρ­γεί­ου Πο­λι­τι­σμού, στο ακρι­τι­κό Αγα­θο­νή­σι απο­τε­λεί μια πράξη με υψηλή συμ­βο­λι­κή αξία, λει­τουρ­γεί το­νω­τι­κά για το εθνι­κό μας φρό­νη­μα, και μας τιμά εξό­χως. Όταν, το 2010, συ­ζη­τή­σα­με με τον Παύλο Τρια­ντα­φυλ­λί­δη την έντα­ξη της αρ­χαιο­λο­γι­κής έρευ­νας στον αρ­χαιο­λο­γι­κό χώρο στο Κα­στρά­κι του Αγα­θο­νη­σί­ου στο ευ­ρω­παϊ­κό πρό­γραμ­μα INTERREG Ελ­λά­δας και Κύ­πρου -υπη­ρε­τού­σα τότε ως Γε­νι­κή Γραμ­μα­τέ­ας του Υπουρ­γεί­ου Πο­λι­τι­σμού- του διευ­κρί­νι­σα ότι η πρό­τα­ση που θα κα­τα­θέ­τα­με όφει­λε να αγ­γί­ζει τις ψυχές όλων των Ελ­λή­νων. Με την έναρ­ξη του ανα­σκα­φι­κού προ­γράμ­μα­τος στο Κα­στρά­κι, το 2013, σχε­διά­σα­με και την ίδρυ­ση του Αρ­χαιο­λο­γι­κού Μου­σεί­ου, σε άμεση λει­τουρ­γι­κή και νοη­μα­τι­κή σύν­δε­ση με τον αρ­χαιο­λο­γι­κό χώρο. Η υλο­ποί­η­ση του έργου δεν προ­χώ­ρη­σε την πε­ρί­ο­δο 2015-2019. Το 2020, όμως, μας δό­θη­κε η δυ­να­τό­τη­τα να συ­νε­χί­σου­με από το ση­μείο που το εί­χα­με αφή­σει, εντάσ­σο­ντας την ολο­κλή­ρω­ση του κτη­ρί­ου και της μό­νι­μης έκ­θε­σής του στο Τα­μείο Ανά­καμ­ψης. Η υλο­ποί­η­ση έργων στα μικρά και ακρι­τι­κά νησιά μας είναι πά­ντο­τε απαι­τη­τι­κή, τόσο ως προς τη χρη­μα­το­δό­τη­ση όσο και ως προς τη δια­θε­σι­μό­τη­τα των αν­θρώ­πι­νων πόρων. Ωστό­σο, αυτό το Μου­σείο έπρε­πε να γίνει. Είναι κα­θή­κον του Υπουρ­γεί­ου Πο­λι­τι­σμού να δη­μιουρ­γεί σύγ­χρο­νες πο­λι­τι­στι­κές και μου­σεια­κές υπο­δο­μές στα ακρι­τι­κά νησιά μας. Το Αι­γαίο υπήρ­ξε το λίκνο, το χω­νευ­τή­ρι όλων εκεί­νων των πο­λι­τι­σμι­κών ρευ­μά­των που δια­μόρ­φω­σαν τη με­γά­λη ιστο­ρι­κή δια­χρο­νία του ελ­λη­νι­κού πο­λι­τι­σμού. Ο πο­λι­τι­σμός απο­τε­λεί δια­χρο­νι­κά μοχλό ανά­πτυ­ξης και κοι­νω­νι­κής συ­νο­χής. Ιδιαί­τε­ρα, στις ανα­το­λι­κές ακρι­τι­κές πε­ριο­χές της χώρας, συ­νι­στά έναν κρί­σι­μο κρίκο της εθνι­κής μας θω­ρά­κι­σης. Πι­στεύω ότι το νέο Μου­σείο ενι­σχύ­ει το φρό­νη­μα των νη­σιω­τών μας και τους κάνει όλους υπε­ρή­φα­νους, εσάς που έχετε επι­λέ­ξει να φυ­λά­τε Θερ­μο­πύ­λες. Οι πο­λί­τες, με υψηλό φρό­νη­μα, είναι εκεί­νοι που μπο­ρούν να υπε­ρα­σπί­ζο­νται με τον απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρο τρόπο τις αξίες της πα­τρί­δας μας».

Το Αγα­θο­νή­σι, το βο­ρειό­τε­ρο νησί της Δω­δε­κα­νή­σου, κα­τέ­χει στρα­τη­γι­κή θέση με­τα­ξύ Δω­δε­κα­νή­σου, Αι­γαί­ου και Μι­κράς Ασίας. Το Δια­χρο­νι­κό Αρ­χαιο­λο­γι­κό Μου­σείο χω­ρο­θε­τεί­ται στη θέση Κα­στρά­κι, εντός του ομώ­νυ­μου αρ­χαιο­λο­γι­κού χώρου, σε άμεση σύν­δε­ση με το αρ­χαίο οχυρό του 4ου αιώνα π.Χ., το οποίο λει­τούρ­γη­σε έως τον 2ο αιώνα π.Χ. απο­τε­λώ­ντας μέρος του αμυ­ντι­κού δι­κτύ­ου της Μι­λή­του, κατά την ελ­λη­νι­στι­κή πε­ρί­ο­δο. Πρω­τερ­γά­της της συ­στη­μα­τι­κής ανα­σκα­φής στο Κα­στρά­κι είναι ο νυν Έφο­ρος Αρ­χαιο­τή­των Λέ­σβου και Σάμου Δρ. Παύ­λος Τρια­ντα­φυλ­λί­δης.

Το Μου­σείο ανα­πτύσ­σε­ται σε δύο επί­πε­δα, πα­ρου­σιά­ζο­ντας τη δια­χρο­νι­κή ιστο­ρία του νη­σιού, με επί­κε­ντρο τα ευ­ρή­μα­τα από το Κα­στρά­κι. Στο ισό­γειο εκτί­θε­νται αντι­κεί­με­να από τις διά­φο­ρες φά­σεις του οχυ­ρού, καθώς και τεκ­μή­ρια κα­τοί­κη­σης ήδη από την 3η χι­λιε­τία π.Χ. Στον όροφο ανα­δει­κνύ­ο­νται θε­μα­τι­κές ενό­τη­τες για την πο­λε­μι­κή και κα­θη­με­ρι­νή ζωή, τις πα­ρα­γω­γι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες (με­λισ­σο­κο­μία, με­ταλ­λουρ­γία, βυρ­σο­δε­ψία, αγ­γειο­πλα­στι­κή), το εμπό­ριο, τις αρ­χαί­ες λα­τρεί­ες, τη βυ­ζα­ντι­νή πε­ρί­ο­δο και τη σύγ­χρο­νη ζωή στο Αγα­θο­νή­σι, με τη χρήση πλού­σιου οπτι­κο­α­κου­στι­κού υλι­κού.

Η δη­μιουρ­γία και η ολο­κλή­ρω­ση του Μου­σεί­ου πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε στα­δια­κά μέσω χρη­μα­το­δο­τή­σε­ων από το πρό­γραμ­μα INTERREG «Ελ­λά­δα–Κύ­προς», το Εθνι­κό Πρό­γραμ­μα Ανά­πτυ­ξης του Υπουρ­γεί­ου Πο­λι­τι­σμού και το Τα­μείο Ανά­καμ­ψης και Αν­θε­κτι­κό­τη­τας. Πα­ράλ­λη­λα, υλο­ποι­ή­θη­καν έργα ανά­δει­ξης του αρ­χαιο­λο­γι­κού χώρου και ολο­κλή­ρω­σης των εκ­θε­σια­κών υπο­δο­μών, με συ­νο­λι­κό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό που ξε­περ­νά τα 2,8 εκατ. ευρώ.

Τα εγκαί­νια του νέου μου­σεί­ου τέ­λε­σε ο Μη­τρο­πο­λί­της Με­σο­γαί­ας και Λαυ­ρε­ω­τι­κής, επί­τι­μος Δη­μό­της Αγα­θο­νη­σί­ου, κ.κ. Νι­κό­λα­ος. Πα­ρό­ντες στην τε­λε­τή των εγκαι­νί­ων ήταν ο Πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Νο­τί­ου Αι­γαί­ου Γιώρ­γος Χα­τζη­μάρ­κος, ο Δή­μαρ­χος Αγα­θο­νη­σί­ου Ευάγ­γε­λος Κότ­το­ρος, οι βου­λευ­τές Δω­δε­κα­νή­σου Βα­σί­λης Υψη­λά­ντης και Γιάν­νης Παπάς. Από πλευ­ράς Υπουρ­γεί­ου Πο­λι­τι­σμού, πα­ρό­ντες ήταν η Γε­νι­κή Γραμ­μα­τέ­ας Πο­λι­τι­σμού Ολυ­μπία Βι­κά­του, ο Προϊ­στά­με­νος των Διευ­θύν­σε­ων Ανα­στή­λω­σης Αρ­χαί­ων Μνη­μεί­ων και Βυ­ζα­ντι­νών και Με­τα­βυ­ζα­ντι­νών Μνη­μεί­ων Θε­μι­στο­κλής Βλα­χού­λης, ο Προϊ­στά­με­νος της Εφο­ρεί­ας Αρ­χαιο­τή­των Λέ­σβου και Σάμου Παύ­λος Τρια­ντα­φυλ­λί­δης, η Προϊ­στα­μέ­νη της Εφο­ρί­ας Αρ­χαιο­τή­των Δω­δε­κα­νή­σου Ελένη Φαρ­μα­κί­δου και υπη­ρε­σια­κοί πα­ρά­γο­ντες.